ฉบับ Extended ของ เดอะ ฮอบบิท 2 เพิ่มเนื้อหาอะไรบ้าง

นั่งดูแผ่นเวอร์ชันพิเศษของ 'The Hobbit: The Desolation of Smaug' ในคืนหนึ่ง ทำให้ตื่นเต้นไปอีกระดับเพราะความยาวที่เพิ่มขึ้นชัดเจนมาก — เวอร์ชันพิเศษยาวกว่าเวอร์ชันฉายโรงประมาณ 25 นาที ทำให้เวลาโดยรวมขึ้นมาอยู่ที่ราว 186 นาที ข้อมูลตรงนี้ทำให้ฉันยอมจมอยู่กับรายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ที่ฉายโรงตัดทิ้งไป ส่วนที่รู้สึกคุ้มค่าคือฉากในเมืองทะเลสาบ (Lake-town) ได้รับการขยายบทพูดและความสัมพันธ์ระหว่างบาร์ดกับครอบครัวของเขาให้เด่นขึ้นมากขึ้น รวมถึงฉากหนีถังไม้ก็ยาวขึ้นพอให้ได้เห็นความสำเร็จของตัวละครแต่ละคนชัดกว่าเดิม ฉากแอ็กชันที่สั้นๆ ในฉบับฉายโรงได้รับการต่อความยาว ทำให้การไหลของเรื่องรู้สึกสมบูรณ์กว่าเดิม ไม่ได้เพิ่มฉากแฟนเซอร์วิสเฉยๆ แต่เติมชั้นอารมณ์และแรงจูงใจให้ตัวละคร ซึ่งทำให้การดูในคืนเดียวมีความรู้สึกต่างออกไปมากกว่าการดูซ้ำแบบสั้นๆ

ไม่ใช่แค่ความยาวที่เพิ่มขึ้น แต่มันคือการให้ 'พื้นที่' แก่ฉากและตัวละครที่ทำให้เวอร์ชัน Extended ของ 'เดอะ ฮอบบิท: สงครามห้าเหล่าทัพ' ต่างจากโรงฉายชัดเจน ฉันรู้สึกว่าเมื่อดูเวอร์ชันยาว ผืนผ้าเรื่องมันถูกปักลายเพิ่มขึ้น — ไม่ใช่แค่ฉากแอ็กชันขยาย แต่เป็นจังหวะเล่าเรื่องที่ให้ความหมายแก่การตัดสินใจของตัวละครมากขึ้นโดยเฉพาะกับธอรินและบิลโบ ฉากที่ฉันชอบที่สุดใน Extended คือช่วงก่อนและหลังการสู้รบหลักที่ให้เวลาแก้ไขความขัดแย้งภายในของธอรินมากขึ้น: มีบรรยายความคิด ความอิจฉา และช่วงที่ความเป็นผู้นำของเขาถูกทดสอบจนเห็นผลสะเทือนต่อความสัมพันธ์กับสมาชิกพรรค คนดูเลยเข้าใจได้ว่าทำไมเหตุการณ์บางอย่างจึงเกิดขึ้นต่อมา นอกจากนี้ฉากที่แสดงการมาถึงของกองทัพเหล็กหรือการประชิดของกองกำลังจากที่ต่าง ๆ ก็ยืดออก ทำให้การต่อสู้ไม่เป็นเพียงการตัดต่อจังหวะเร็ว แต่กลายเป็นการกระทบกันของผลประโยชน์และความสูญเสียจริง ๆ ในด้านภาพและซาวด์ Extended ให้ความรู้สึกหนักแน่นขึ้น เสียงประกอบและดนตรีถูกขยายให้ทำงานกับซีนยาว ๆ ได้ดีขึ้น จังหวะดนตรีช่วยชวนให้รู้สึกถึงความสิ้นหวังหรือความกล้าหาญในฉากที่เดิมอาจผ่านไปเร็วเกินไป ส่วนรายละเอียดเล็ก ๆ เช่นบทพูดเสริมของบาร์ดที่แสดงมุมมองของชาวเลคทาวน์ หรือช่วงเวลาสั้น ๆ ที่แสดงปฏิกิริยาของชาวคนแคระสำหรับฉันแล้วสำคัญ เพราะมันทำให้เหตุการณ์ใหญ่มีผลสะเทือนต่อชีวิตคนธรรมดาได้ชัดกว่าโรงฉาย เวอร์ชันนี้เลยเหมือนหนังที่ให้หายใจได้นานขึ้น ไม่รีบ และท้ายที่สุดก็ทำให้ความสูญเสียของเรื่องรู้สึกมีน้ำหนักกว่าเก่า

ความแตกต่างระหว่างหน้ากระดาษกับหน้าจอทำให้ฉากเล็ก ๆ ที่ให้รสชาติของเรื่องหลุดหายไปเยอะเลย ฉากที่หายไปชัดเจนที่สุดสำหรับฉันคือบทเพลงและบทกวีที่กระจายอยู่ทั่วเล่มต้นฉบับ—จากเพลงในงานเลี้ยงที่บ้านจนถึงเพลงเศร้าของคนแคระ บทเพลงพวกนี้ไม่ได้เป็นแค่ความบันเทิง แต่ช่วยอธิบายภูมิหลัง อารมณ์ และความสัมพันธ์ระหว่างตัวละคร เมื่อหนังย่อให้เรื่องเข้มข้นขึ้น หลายบทก็ถูกตัดหรือย่อลงจนความเป็นเด็กและความขี้เล่นของ 'เดอะฮอบบิท' หายไป อีกจุดที่โดนลดบทบาทคือฉากความเป็นอยู่ของบิลโบหลังกลับบ้าน ตอนในหนังสือมีรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ เกี่ยวกับการปรับตัว การถูกมองว่าเป็นคนแปลก และความเย้ายวนใจของการผจญภัยที่ยังค้างคา—สิ่งพวกนี้สร้างมิติให้บิลโบมากกว่าภาพยนตร์ ซึ่งเลือกจะปิดเรื่องด้วยฉากที่เน้นเหตุการณ์ใหญ่แทน โดยรวมแล้วฉากที่ถูกตัดไม่ใช่แค่เหตุการณ์เดียว แต่เป็นชิ้นเล็ก ๆ ที่รวมกันแล้วทำให้โทนและอารมณ์ของหนังสือต่างจากหนังอย่างชัดเจน — นั่นแหละคือความคิดแรก ๆ ที่ยังค้างอยู่ในอกหลังอ่านจบ

บอกตรงๆ ว่าเวอร์ชันภาพยนตร์ของ 'เดอะฮอบบิท' ภาคสองเดินเรื่องต่างจากนิยายต้นฉบับค่อนข้างชัดเจน ทั้งในเชิงโทนและเนื้อหา การเปลี่ยนแปลงเด่นสุดสำหรับฉันคือการเติมเนื้อหาใหม่ที่ไม่มีในต้นฉบับ โดยเฉพาะการขยายบทของเอลฟ์และองค์ประกอบความขัดแย้งทางการเมืองระหว่างกษัตริย์เอลฟ์กับมนุษย์ ซึ่งในหนังถูกทำให้ซับซ้อนกว่าเดิมมาก และยังมีการนำเสนอตัวละครที่สร้างใหม่ขึ้นมาเพื่อเชื่อมเหตุการณ์ เช่น การใส่เส้นเรื่องกองทัพและการแทรกฉากต่อสู้ขนาดใหญ่ที่หนังต้องการให้รู้สึกเป็นมหากาพย์ อีกอย่างที่สังเกตได้ชัดคือสไตล์การบอกเล่า ในหนังมีการกระจายจุดโฟกัสไปยังหลายตัวละครและสถานที่พร้อมกัน ทำให้เรื่องราวยืดออกเป็นหลายฉากแยกกัน ต่างจากต้นฉบับที่กระชับและเน้นมุมมองของนักเล่าเรื่องเพียงไม่กี่คน ผลลัพธ์คือความรู้สึกของการผจญภัยเปลี่ยนไปจากนิทานอบอุ่นเป็นมหากาพย์การต่อสู้ ฉันคิดว่านี่เป็นทางเลือกในการดัดแปลงเพื่อให้เข้ากับโทนหนังสมัยใหม่ แม้ว่าจะทำให้บรรยากาศดั้งเดิมของหนังสือเปลี่ยนไปก็ตาม

เทียบกันตรงๆ ผมมองว่า 'The Hobbit' ฉบับภาพยนตร์ภาคที่สองเปลี่ยนโทนจากนิยายต้นฉบับค่อนข้างมาก ทั้งในแง่ความมุ่งเน้นตัวละครและขนาดของเหตุการณ์ ในนิยายของโทลคีน เหตุการณ์เป็นไปตามจังหวะนิทานพื้นบ้าน มีความอบอุ่นและขันในหลายตอน แต่หนังขยายฉากต่อสู้และเสริมปมขัดแย้งเพื่อให้พล็อตยืดเป็นไตรภาค นี่แปลว่าตัวร้ายอย่างอาซอก (Azog) กลายเป็นเงื่อนไขตามล่าอย่างต่อเนื่อง ขณะที่ในหนังมีการสร้างความสัมพันธ์ใหม่ เช่นความรู้สึกเชิงโรแมนติกระหว่างตัวละครที่ไม่มีในหนังสือ ซึ่งทำให้เรื่องไปคนละทิศทางจากต้นฉบับ ในมุมของการชม ฉันรู้สึกว่าบางส่วนที่ถูกเพิ่มเข้ามาทำให้ภาพรวมดูเข้มข้นและน่าติดตามสำหรับคนดูสมัยใหม่ แต่ก็แลกมาด้วยการลดทอนสไตล์นิทานที่มีเสน่ห์ของต้นฉบับไปไม่น้อย

เวอร์ชันพากย์ไทยของ 'The Hobbit: The Desolation of Smaug' ที่ฉันเคยสังเกตในรอบฉายโรงมีการตัดหรือปรับจังหวะบางช็อตที่ชัดเจน โดยรวมแล้วไม่ได้ตัดเนื้อหาแกนเรื่องทิ้ง แต่มีการลดความโหดและช็อตสยดสยองให้สั้นลง ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือฉากหลบหนีด้วยถังไม้ (barrel escape) ซึ่งฉากแอ็กชันบางเฟรมที่แสดงการกระแทกหรือบาดเจ็บของตัวละครถูกตัดหรือสั้นลง เพื่อให้จังหวะภาพไหลลื่นและลดภาพเลือดสาด ฉันรู้สึกว่าการตัดแบบนี้ทำให้จังหวะเร็วขึ้น แต่ก็แลกกับการลดความหนักของการเผชิญหน้าที่ควรจะรู้สึกตึงเครียดมากกว่า ในมุมของแฟนหนังแล้วมันเหมือนดูฉากเดียวกัน แต่ความรู้สึกที่ได้รับต่างไปจากฉบับที่ไม่มีการเซ็ต

แน่นอนว่าฉันเป็นคนที่ติดตามทั้งเวอร์ชันฉายในโรงกับฉบับเสริมอย่างใกล้ชิด และก็ต้องบอกเลยว่า 'เดอะฮอบบิท 3' มีฉากเพิ่มเติมจำนวนหนึ่งที่ไม่ได้อยู่ในฉบับฉายโรงจริงๆ ฉากพวกนี้ส่วนใหญ่ถูกตัดออกเพื่อคงจังหวะของภาพยนตร์ฉบับฉายในโรง ทำให้เรื่องเดินหน้าได้รวดเร็วขึ้น แต่ถ้าได้ดูฉบับเสริม (Extended Edition) จะเห็นช็อตที่ช่วยเติมมิติให้ตัวละครหลายตัว เช่น ช่วงเวลาที่ขยายความความสัมพันธ์แบบละเอียดขึ้น หรือฉากเสริมที่ทำให้แรงจูงใจของบางตัวละครชัดเจนขึ้นกว่าเดิม ฉันชอบตรงที่ฉบับเสริมมักจะใส่ช็อตเล็กๆ ที่ให้บรรยากาศและความเศร้าหรือความหาญกล้ามากขึ้น ซึ่งในโรงอาจดูเป็นการยืดเรื่องเกินไป เมื่อมองแบบแฟน ฉันรู้สึกว่าการได้ดูฉบับเสริมเหมือนการได้อ่านโน้ตประกอบ — บางฉากไม่ได้เปลี่ยนแกนเรื่องหลัก แต่ทำให้การตัดสินใจของตัวละครมีน้ำหนักขึ้น และบางซีนก็เป็นของตกแต่งที่ช่วยเพิ่มอารมณ์หลังฉากต่อสู้ใหญ่ๆ ก็เลยเข้าใจได้ว่าทำไมผู้กำกับถึงเก็บฉากเหล่านี้ไว้ให้ผู้ชมรุ่นเก็บสะสมดูต่อในภายหลัง

บอกตามตรง การกลับมาของโลกคนแคระกับมอนสเตอร์ยักษ์ใน 'The Hobbit: The Desolation of Smaug' ให้ความรู้สึกตื่นเต้นอย่างบอกไม่ถูก ผมมักจะมองไปที่บทของมาร์ติน ฟรีแมน ที่รับบทเป็น บิลโบ แบ็กกินส์ เหมือนตัวละครที่ถูกดึงจากความสบายมาสู่การผจญภัย เขาไม่ได้เป็นฮีโร่แบบแผลงๆ แต่เป็นคนธรรมดาที่มีความกล้าหาญแบบเงียบๆ ฉากที่บิลโบต้องเผชิญหน้ากับการตัดสินใจยากๆ และช่วงที่เขาต้องใช้ความเฉลียวฉลาดมากกว่ากำลัง ทำให้บทนี้น่าจับตามองมาก อีกคนที่เด่นชัดคือ ริชาร์ด อาร์มิตาจ์ ที่เล่นเป็น ธริน โอ๊ควินด์เชิลด์ ผู้นำกลุ่มแคระ ธรินมีความซับซ้อนทั้งความภาคภูมิและความยึดมั่นในพันธกิจของตน ตอนที่เขาต้องบาลานซ์ความเป็นผู้นำกับความโกรธแค้น มักจะฉายให้เห็นมุมมืดของความทะเยอทะยาน และนั่นเป็นแกนสำคัญที่ขับเคลื่อนความตึงเครียดของเรื่องไปข้างหน้า

เสียงเล่าเรื่องที่ทำให้ผมหลงใหลที่สุดยังคงเป็น Rob Inglis เพราะการผสมผสานระหว่างการเล่าเรื่องแบบนิยายกับการแสดงเพลงที่กลมกล่อมทำให้ 'The Hobbit' รู้สึกมีชีวิต ผมชอบวิธีที่เสียงของ Inglis เปลี่ยนบุคลิกแต่ละตัวละครอย่างชัดเจนโดยไม่ทำให้เนื้อหาเบลอ เสียง Bilbo อ่อนโยนในฉากบ้านของเขาและเปลี่ยนเป็นขบขันหรือหวาดกลัวเมื่อสถานการณ์บีบคั้น ส่วนฉากโต้ตอบอย่าง 'Riddles in the Dark' ถูกนำเสนอด้วยจังหวะที่ตึงเครียดและยังคงความอบอุ่นของภาษาโทล์คีนไว้ได้ดี นอกจากนี้การใส่เพลงที่ร้องด้วยน้ำเสียงธรรมชาติของผู้บรรยายยังช่วยให้บทเพลงในหนังสือไม่รู้สึกดังเป็นแทร็กแยกออกไป แต่กลายเป็นส่วนหนึ่งของเรื่องราว ถ้าวัดเรื่องความครบถ้วนและความรู้สึกเหมือนอ่านหนังสือด้วยตนเอง ฉบับ Inglis มักจะเป็นตัวเลือกอันดับต้น ๆ สำหรับผม เหมาะกับคนที่อยากฟังนิยายยาว ๆ แบบไม่ถูกย่นหรือปรับจนเสียอรรถรส และถ้าต้องเลือกฉบับเดียวสำหรับเก็บในห้องสมุดเสียงของตัวเอง ฉบับนี้ก็ยังคงเป็นที่ผมกลับไปฟังซ้ำบ่อย ๆ ด้วยความสบายใจ

แปลกใจทุกครั้งที่เห็นเวอร์ชันตัดของ 'เดอะ ฮอบบิท 2' วางฉายในทีวีหรือช่องสตรีมที่มีการปรับเวลา เพราะความแตกต่างชัดเจนทั้งด้านความยาวและความต่อเนื่องของเนื้อหา ผมสังเกตว่าฉบับตัดมักย่อฉากต่อเนื่องให้สั้นลงเพื่อให้พอดีกับช่วงเวลาออกอากาศ ทำให้บางจังหวะแอ็กชันอย่างการหนีด้วยถังไม้หรือการเผชิญหน้ากับสม็อกถูกลดทอนรายละเอียด เช่น สเตเดียมช็อตหรือช็อตยาวที่สร้างบรรยากาศถูกตัดออกไป และบางครั้งการตัดข้ามก็ทำให้แรงจูงใจของตัวละครไม่เต็มที่ อีกเรื่องที่เห็นบ่อยคือการเซ็นเซอร์ระดับความรุนแรงและคำหยาบ รวมถึงการปรับมิกซ์เสียงให้แบนลงเพื่อไม่ให้ฮาร์มวิ่งเกินมาตรฐานโทรทัศน์ นอกจากนี้เสียงพากย์ไทยฉบับตัดอาจเป็นนักพากย์ชุดอื่นหรือมีการย่อบทพูดเพื่อให้ตรงกับเวลา ผลคือโทนของฉากเศร้าหรือฮิวมัสบางอย่างอาจสูญเสียความเข้มข้นไป เหมือนกับที่เคยเห็นการตัดต่อฉบับโทรทัศน์ของ 'Mad Max: Fury Road' ที่เปลี่ยนริทึมของเรื่องโดยสิ้นเชิง