ฉบับหนังสือจำนรรจามีกี่เล่มและหาซื้อได้จากที่ไหน?

ฉันมีความคิดแบบคนที่ชอบเดินหาอะไรเก่า ๆ แล้วหัวใจเต้นแรงเมื่อเห็นปกหนังสือที่ผ่านกาลเวลาอยู่บนชั้นไม้: แหล่งใหญ่และน่าเชื่อถือที่สุดมักเป็น 'หอสมุดแห่งชาติ' กับห้องสมุดมหาวิทยาลัยหลายแห่งที่เก็บสำเนาโบราณหรือสำเนาฉบับถ่ายสำเนา ของหนังสืออย่าง 'กาหลมหรทึก' จะพบทั้งฉบับต้นฉบับและบันทึกการตีพิมพ์ที่ขึ้นทะเบียนเอาไว้ ซึ่งถ้าต้องการเป็นเจ้าของจริง ๆ ก็ต้องติดต่อหน่วยงานเหล่านั้นเพื่อสอบถามสิทธิการถ่ายสำเนาหรือการจำหน่ายสำเนาแบบ facsimile ในด้านการซื้อขายแบบของสะสม แหล่งที่ฉันมักแนะนำคือร้านหนังสือเก่าที่เชี่ยวชาญและงานประมูลหนังสือโบราณที่มีผู้เชี่ยวชาญดูแล การได้ยืนดูสำเนาจริงพร้อมคำอธิบายสภาพแวดล้อมทางประวัติศาสตร์ทำให้รู้ว่าราคาสมเหตุสมผลหรือไม่ บางครั้งผู้ขายส่วนตัวผ่านกลุ่มออนไลน์หรือชุมชนคนสะสมก็มีสำเนาหายากเช่นกัน แต่ต้องตรวจสอบสภาพ กระดาษ และหลักฐานการครอบครองให้รัดกุมก่อนตัดสินใจ เพราะการเป็นเจ้าของงานประเภทนี้คือการเก็บรักษาประวัติศาสตร์ไว้เลือกเอง

นิยายเรื่อง 'จำนรรจา' เขียนโดยอาทิตยา สุเมธ และงานชิ้นนี้มีเสน่ห์แบบบทกวีที่ซ่อนอยู่ในบรรยายเชิงภาพ เนื้อหาพลิกไปมาระหว่างอดีตกับปัจจุบัน เล่าเรื่องของ 'เมษา' หญิงสาวที่กลับสู่บ้านเกิดข้างแม่น้ำเพื่อตามหาคำสัญญาเก่าที่พ่อเคยให้ไว้ หนังสือใช้ภาพธรรมชาติและความทรงจำเป็นแกนกลาง รอยแผลของชุมชนเล็ก ๆ ถูกเปิดทีละชั้น ทั้งความรักที่เลือนหาย ความลับของคนรุ่นก่อน และวัตถุโบราณชิ้นหนึ่งที่เชื่อมโยงชะตากรรมของหลายคน การอ่านครั้งแรกทำให้ฉันนึกถึงงานที่ผสมความเรียลกับสิ่งเหนือจริงอย่าง 'The Girl Who Leapt Through Time' แต่สไตล์ของอาทิตยาเน้นอารมณ์และภาษาละเมียดละเอียดมากกว่า โทนเป็นทั้งอ่อนโยนและขม เธอเขียนฉากธรรมดาให้มีน้ำหนัก จนฉันยอมแพ้กับบรรยากาศนั้นและอยากจะเดินไปตามตรอกซอกซอยในนิยายสักพัก

เคยสงสัยไหมว่าหนังสือบางเล่มที่เรารักถูกพิมพ์กี่ครั้งและหายากขนาดไหน — กับ 'หนังสือแก้วตา' ก็คล้ายกันเลย ฉันชอบแวะดูรายละเอียดที่หน้าปกในเล่มจริง เพราะส่วนใหญ่เลขพิมพ์และปีพิมพ์จะบอกไว้ในหน้าข้อมูลหนังสือ ถ้าตั้งใจสะสม จะสังเกตได้ว่ามีทั้งการพิมพ์ครั้งแรก (First Edition) และการพิมพ์ใหม่ที่อาจเปลี่ยนหน้าปกหรือกระดาษไปบ้าง ในมุมของคนที่ชอบเก็บเป็นชุด ผมมักเจอว่าบางสำนักพิมพ์จะพิมพ์ซ้ำหลายครั้งถ้าขายดี ดังนั้นจำนวนเล่มรวมที่วางขายจึงแตกต่างกันไปตามช่วงเวลาและความนิยม การตรวจสอบ ISBN กับโค้ดพิมพ์ในหน้าข้อมูลจะช่วยให้รู้ว่าเป็นพิมพ์ครั้งที่เท่าไร อีกอย่างที่ให้ความมั่นใจคือถ้ามีป้ายหรือคิวอาร์โค้ดจากสำนักพิมพ์บนปก นั่นมักบ่งชี้ว่าซื้อจากแหล่งที่เป็นทางการ เรื่องการหาซื้อ ถ้าอยากได้เล่มใหม่ผมแนะนำให้เริ่มจากร้านหนังสือใหญ่ ๆ และช่องทางของสำนักพิมพ์โดยตรง ซึ่งมักมีสำรองและส่งทั่วประเทศ ส่วนถ้าตามหาเล่มเก่าหรือพิมพ์ครั้งแรก ตลาดมือสองอย่างร้านหนังสือเก่า งานหนังสือมือสอง หรือตลาดออนไลน์ก็เป็นแหล่งสำคัญ บ่อยครั้งที่นักสะสมหรือร้านเล็ก ๆ เอามาลงขายในเว็บไซต์ของร้านหรือผ่านแพลตฟอร์มของร้านดัง ผมมักคอยเช็กเป็นระยะและเตรียมงบไว้เพื่อไม่ให้พลาดเล่มที่อยากได้

คนที่ติดตามนิยายแปลแนวนี้อยู่เป็นประจำมักเจอ 'นิยายจรกา' ตามช่องทางทั้งออนไลน์และออฟไลน์ที่ค่อนข้างหลากหลาย ฉันมักเริ่มจากเช็คร้านหนังสือใหญ่ของประเทศก่อน เช่น สาขาหลักของ SE-ED, นายอินทร์ หรือ B2S เพราะบางครั้งฉบับลิขสิทธิ์ถูกจัดจำหน่ายผ่านเครือเหล่านี้เป็นหลัก นอกเหนือจากนั้น แพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง 'Meb' และ 'Ookbee' ก็เป็นที่ที่น่าเฝ้าดู เพราะงานแปลหลายเรื่องมักออกเป็นทั้งปกแข็งและดิจิทัลคู่กัน การตามประกาศของสำนักพิมพ์ที่แปลงานแนวแฟนตาซีเป็นประจำช่วยได้มาก ฉันมักติดตามเพจของสำนักพิมพ์เล็กบ้างใหญ่บ้าง ที่มักประกาศวันวางจำหน่ายและช่องทางจัดส่งไว้ชัดเจน ถ้าฉบับพิมพ์หมดหรือเลิกพิมพ์แล้ว ตลาดมือสองออนไลน์เป็นตัวช่วยชั้นเลิศ ทั้งกลุ่ม Facebook, Shopee และร้านขายหนังสือมือสองที่อยู่แถวมหาวิทยาลัยหรือย่านที่เป็นแหล่งหนังสือเก่า หลายครั้งการเจอสำเนาที่มีลายเซ็นหรือฉบับพิเศษเกิดจากการไปร่วมงานสัปดาห์หนังสือหรืองานอีเวนต์ของวงการนิยาย ซึ่งฉันคิดว่าเป็นทางที่สนุกและได้เจอคนคอเดียวกันด้วย ในแง่นี้ การติดตามข่าวของงานหนังสือประจำปีช่วยเพิ่มโอกาสได้เห็น 'นิยายจรกา' วางแผงหรือมีบูธนำเสนอ สรุปแล้ว ทางเลือกมีหลายทาง ทั้งร้านใหญ่ อีบุ๊ก ร้านมือสอง และอีเวนต์ที่คนรักหนังสือไม่ควรพลาด

พูดแบบตรงๆ ผมมองว่าการคุยเรื่องฉบับหนังสือของ 'จะรักใครก็รักไป' มักจะเริ่มจากคำถามว่าต้องการเก็บสะสมหรืออ่านจริงจัง แล้วค่อยเลือกฉบับให้ตรงใจ โดยทั่วไปเล่มนี้มีรูปแบบการพิมพ์ที่ค่อนข้างคุ้นตา: ฉบับปกอ่อนแบบมาตรฐานที่หาซื้อได้ตามร้านหนังสือใหญ่ ๆ ฉบับปกแข็งหรือ Special Edition ที่อาจออกเป็นครั้งคราวพร้อมปกหรือภาพประกอบพิเศษ ฉบับอีบุ๊กบนแพลตฟอร์มอย่าง 'MEB' และ 'Ookbee' ก็มีให้โหลด ส่วน audiobook อาจมีหรือไม่มีขึ้นกับสำนักพิมพ์ช่วงที่พิมพ์ครั้งนั้น ๆ ผมมักเปรียบเทียบกับการออกแบบไลน์เล่มของงานอย่าง 'Call Me by Your Name' ที่มีทั้งม้วนพิมพ์ใหม่และปกพิเศษ — ถ้าต้องการสะสมให้เช็กหมายเลข ISBN กับหน้าปกก่อนสั่งซื้อ จะได้ไม่สับสนกับพิมพ์ซ้ำหรือปกใหม่ที่เนื้อหาเหมือนกัน แต่หน้าตาแตกต่างกันไป

ฉันชอบไล่หาเล่มหายากแบบนี้จนกลายเป็นงานอดิเรกไปแล้ว — ถ้าต้องการฉบับแปลหรือฉบับต้นฉบับของ 'ระตูจรกา' ให้เริ่มจากร้านหนังสือขนาดใหญ่ในประเทศก่อน เช่น สาขาของ SE-ED, B2S หรือร้านออนไลน์อย่าง Naiin และ JuniorBook เพราะบางครั้งสำนักพิมพ์ท้องถิ่นจะนำมาขายเป็นฉบับแปลอย่างเป็นทางการ หากไม่เจอในสต็อก ให้ลองเช็กหน้ารายการสินค้าของสำนักพิมพ์โดยตรงหรือฟีเจอร์พรีออร์เดอร์บนเว็บไซต์ของพวกเขา ต่อไปฉันมักจะคอยสอดส่องตลาดมือสองด้วย — ร้านหนังสือมือสองชื่อดังในเมืองใหญ่มักเก็บเล่มที่หายากไว้ หรือกลุ่มแลกเปลี่ยนบนเฟซบุ๊กและไลน์มีกลุ่มเฉพาะของนักสะสมที่นำฉบับหายากออกมาโพสต์เป็นระยะ การซื้อมือสองช่วยให้ได้ฉบับพิมพ์เก่าที่สภาพดีในราคาย่อมเยา แต่ต้องระวังสภาพเล่มและประวัติการพิมพ์ ส่วนถ้าต้องการฉบับต้นฉบับจากต่างประเทศ ฉันมักสั่งจากร้านนำเข้าหรือเว็บต่างประเทศที่ส่งมาทางไปรษณีย์ เช่น Kinokuniya, Amazon JP หรือ Book Depository และอย่าลืมตรวจสอบ ISBN ให้ตรงกันก่อนตัดสินใจ สุดท้ายการไปร่วมงานสัปดาห์หนังสือหรือบูทของสำนักพิมพ์ก็เป็นช่องทางดี ๆ ที่เคยช่วยให้ฉันเจอฉบับหายากอยู่บ่อยครั้ง

เล่าแบบตรงๆว่าช่วงที่เริ่มสะสมเวอร์ชันต่างๆ ของ 'นิยายบุหงา' เจอรูปแบบพิมพ์อยู่สองแบบที่เห็นบ่อยที่สุดในตลาด สิ่งหนึ่งคือชุดแบ่งเล่มที่ออกเป็นหลายเล่มตามลำดับเรื่อง (โดยทั่วไปพบเป็นชุด 3 เล่มในฉบับแรก ๆ) อีกแบบคือฉบับรวมเล่มหรือออมนิบัสที่สำนักพิมพ์บางรายรวมตอนทั้งหมดเป็นเล่มเดียวสำหรับการพิมพ์ซ้ำหรือจัดจำหน่ายใหม่ การมีสองทางเลือกนี้ทำให้คนอ่านมีทั้งคนที่ชอบเก็บชุดดั้งเดิมเป็นซีรีส์ และคนที่อยากได้ฉบับเดียวจบเพื่อวางบนชั้นหนังสือง่ายๆ เวลาอยากได้เล่มใหม่ผมมักเริ่มจากร้านที่สั่งตรงจากสำนักพิมพ์ก่อน เพราะจะได้ข้อมูลว่าเป็นพิมพ์ครั้งแรกหรือพิมพ์ซ้ำ หลังจากนั้นก็จะเช็กร้านหนังสือออนไลน์ใหญ่ ๆ อย่าง Naiin หรือ SE-ED เพราะทั้งสองร้านมักมีสินค้าพร้อมส่งและมีหน้าร้านจริงให้ตรวจสภาพ ถ้าต้องการหาแบบถูกใจเป็นพิเศษ Shopee กับ Lazada ก็มักมีคนขายมือสองหรือพิมพ์เก่าที่หายาก แต่ต้องดูรีวิวและภาพสินค้าให้ละเอียดก่อนตัดสินใจ สรุปคือจำนวนเล่มที่เห็นในท้องตลาดขึ้นอยู่กับว่าคุณมองหาเวอร์ชันไหน: ชุดแบ่งเล่มแบบต้นฉบับ (มักเป็นหลายเล่ม) หรือฉบับรวมเล่มที่มักพิมพ์ใหม่บ่อย ๆ ส่วนผมชอบมีทั้งสองแบบไว้สลับอ่านแล้วก็วางโชว์ มุมนี้ให้ความสุขแบบต่างกันไป

มีหลายฉบับของ 'เขมจิราต้องรอด' ที่มักจะโผล่ให้เห็นบ่อย ๆ ในร้านหนังสือและตลาดออนไลน์ เล่มมาตรฐานแบบปกอ่อนจากสำนักพิมพ์หลักมักจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี เพราะพิมพ์ซ้ำได้บ่อยและหาซื้อได้ง่ายตามร้านใหญ่ ๆ หรือเว็บของสำนักพิมพ์เอง สองเวอร์ชันที่ต้องสังเกตคือฉบับปกแข็งแบบลิมิเต็ด ซึ่งมักมีการจัดหน้าใหม่ ปกพิเศษ หรือคอมเมนทารีจากผู้เขียน กับฉบับรวมเล่มหรือออมนิเบสท์ที่รวมตอนพิเศษเข้ามา ซึ่งเหมาะกับคนอยากได้รวบยอดและไม่อยากตามหลายเล่ม การมองหาแบบดิจิทัลก็สมเหตุสมผลถ้าต้องการความสะดวก ฉันพบว่าบริการอีบุ๊กของแพลตฟอร์มหลักบางเจ้าอาจมีฉบับอิเล็กทรอนิกส์ให้ซื้อหรือเช่า นอกจากนี้ถ้าค่าใช้จ่ายกระชากใจ การมองหาร้านหนังสือมือสองหรือกลุ่มแลกเปลี่ยนในโซเชียลจะช่วยให้เจอฉบับพิเศษในราคาที่เป็นมิตรได้บ่อย ๆ อย่าลืมตรวจเช็ก ISBN และปีพิมพ์ก่อนจ่ายเงิน เพื่อให้แน่ใจว่าได้ฉบับที่ต้องการจริง ๆ โดยรวมแล้วฉันมักเลือกฉบับที่มีเสริมเนื้อหาเชิงหลังบ้านหรือคอมเมนทารีจากผู้เขียน เพราะมันให้มุมมองใหม่ ๆ ต่อเรื่องที่ชอบ แต่ถ้าอยากอ่านแบบไม่ยุ่งยาก ฉบับปกอ่อนหรืออีบุ๊กก็ทำงานได้ดีเหมือนกัน และการได้ครอบครองเล่มโปรดในแบบที่ชอบมันให้ความภูมิใจกว่าแค่ผ่าน ๆ ตาเท่านั้น

พอพูดถึงหนังสือเด็กแนวลี้ลับที่ชื่อ 'จั๊กกะจี้' ใคร ๆ ก็อยากจับฉบับกระดาษไว้สักเล่มแล้วเปิดอ่านเสียงดัง ๆ ให้ตื่นเต้นกันในวงเพื่อน เวลาที่ฉันไปไล่หาเล่มนี้ ส่วนใหญ่จะเริ่มจากร้านหนังสือใหญ่ในห้าง เพราะพวกนั้นมักมีสต็อกหรือสามารถสั่งเล่มกลับมาให้ได้ เช่นร้านหนังสือเชนทั่วไปที่มักวางหมวดหนังสือเด็กและเยาวชนไว้ชัดเจน อีกทางที่สะดวกมากคือเว็บไซต์ของร้านเหล่านั้น เพราะมีข้อมูลปกและบางทียังแสดง ISBN ให้ตรวจสอบ ถ้าเป็นเล่มที่หาไม่เจอในสต็อก ปกติร้านจะรับออร์เดอร์หรือแนะนำสาขาที่มี ถ้าอยากได้ฉบับรวมเล่มหรือชุดเก่า ๆ ฉันมักจะเช็คร้านหนังสือมือสองและชุมชนคนรักหนังสือออนไลน์ เพราะมีคนปล่อยชุดครบหรือเล่มสภาพดีในราคาน่ารัก บางทีจะได้ปกหรือฉบับแปลที่หายากด้วย ข้อดีคือได้กลิ่นกระดาษและร่องรอยการอ่านของคนก่อนหน้า ซึ่งให้ความรู้สึกพิเศษไม่เหมือนซื้อปกใหม่เลย

เราเป็นคนที่ชอบสะสมมังงะแบบมีเนื้อหาเข้มข้น พอพูดถึง 'มิวแทนท์' ก็ต้องบอกว่าเวอร์ชันมังงะที่ออกมาเล่มรวมมีทั้งหมด 6 เล่มในฉบับรวมเล่ม (จบครบชุด) — ทั้งฉบับญี่ปุ่นต้นฉบับและฉบับภาษาไทยที่แปลอย่างเป็นทางการมักจะอิงจากจำนวนเล่มนี้ การสะสมชุดนี้ทำให้เห็นพัฒนาการงานศิลป์และโทนเรื่องตั้งแต่ต้นจนจบชัดเจน เหมือนกับความรู้สึกตอนอ่าน 'Akira' แบบพกพา เพราะแต่ละเล่มมีทั้งงานภาพที่ละเอียดและบทที่เชื่อมกันอย่างตั้งใจ ฉบับรวมมักพิมพ์คุณภาพกระดาษและปกที่ต่างจากฉบับนิตยสารด้วย จึงเป็นของสะสมที่คุ้มค่าถ้าชอบงานแบบนี้ การหาซื้อถ้าต้องการซื้อใหม่และเป็นฉบับแปลไทย ให้ลองเช็กที่ร้านหนังสือใหญ่ในไทยอย่าง 'Kinokuniya' สาขาเอ็มโพเรียมหรือช่องทางออนไลน์ของร้านนั้น รวมถึงร้านเชนในห้างอย่าง 'B2S' กับ 'SE-ED' ที่มักนำเข้าหรือสั่งจองได้ หากอยากได้ฉบับภาษาญี่ปุ่นก็มีตัวเลือกจาก 'Amazon Japan' หรือร้านนำเข้ามังงะอย่าง 'CDJapan' ส่วนคนที่มองหาของมือสอง ตลาดเฟซบุ๊กกลุ่มแลกเปลี่ยนมังงะและเว็บขายของมือสองมักมีชุดครบในสภาพดี ราคาจะถูกลงอีกนิด การสะสมชุดนี้ให้ความรู้สึกเหมือนมีงานศิลป์ชิ้นเล็ก ๆ ไว้ในชั้นหนังสือ — เป็นความสุขแบบเรียบง่ายที่ชวนยิ้มได้ทุกครั้งที่หยิบอ่าน