สกุณา มีฉบับมังงะหรือการ์ตูนหรือไม่

จริงๆแล้วเมื่อมองจากมุมคนที่คลุกคลีกับนิยายและแฟนอาร์ต ผมจะพูดตรงๆ ว่า ณ ตอนนี้ยังไม่มีการดัดแปลง 'สกุณา' เป็นอนิเมะหรือซีรีส์อย่างเป็นทางการในวงกว้าง เหตุผลหนึ่งที่ทำให้ผมคิดแบบนี้คืองานที่เนื้อหามีโทนละเอียดอ่อนแบบ 'สกุณา' มักถูกเก็บไว้เป็นเวอร์ชันหนังสือหรือเวอร์ชันละครเวทีย่อยๆ มากกว่าจะกลายเป็นโปรเจกต์ขนาดใหญ่ ความเสี่ยงเรื่องงบประมาณ การตีความเนื้อหา และการหากลุ่มผู้ชมที่ชัดเจนเป็นอุปสรรคหลัก ผมเห็นทางเลือกที่น่าสนใจคือการดัดให้เป็นมินิซีรีส์หรืออนิเมะแนวอาร์ตเฮาส์ คล้ายกับเส้นทางที่ 'Beastars' ใช้ในการนำโลกสัตว์มาสร้างความเข้มข้นทางอารมณ์ ผมมีความหวังว่าในอนาคตถ้ามีผู้ผลิตหรือสตูดิโอเล็กๆ หยิบไปทำ จะออกมาเป็นงานที่เคารพต้นฉบับและกล้าเล่นกับรูปแบบภาพเคลื่อนไหว เพราะเรื่องแบบนี้ถ้าทำดี มันจับใจคนดูได้ไม่ยาก

ขอเล่าเลยว่าผมเองเคยหาข้อมูลเกี่ยวกับฉบับการ์ตูนของ 'แปดทิศ' อยู่พอสมควร และภาพรวมที่เจอคือยังไม่มีฉบับการ์ตูนแปลไทยที่เป็นการออกจำหน่ายอย่างเป็นทางการจากสำนักพิมพ์ใหญ่ ๆ เหตุผลน่าจะมาจากสองด้านหลัก คือเนื้อหาอาจจัดอยู่ในประเภทที่ตลาดไทยยังไม่แพร่หลายพอให้สำนักพิมพ์ลงทุนแปลเป็นเล่ม อีกด้านคือสิทธิ์การนำไปดัดแปลงเป็นมังงะ/คอมิกส์อาจยังไม่ได้ถูกถ่ายทอดให้ผู้จัดพิมพ์ภายนอก เห็นได้จากกรณีหลายเรื่องที่ต้องใช้เวลาตกลงเรื่องลิขสิทธิ์นานกว่าจะมีฉบับไทยออก เช่นตอนสมัยที่ 'One Piece' เริ่มมีฉบับแปลก็ต้องผ่านเงื่อนไขต่าง ๆ ถ้าคุณกำลังมองหาฉบับอ่าน ลองมองสองทางเลือกคือ อ่านฉบับภาษาอื่น (ถ้าสะดวก) หรือติดตามประกาศจากเพจสำนักพิมพ์แปลในไทย เพราะบางครั้งสำนักพิมพ์จะประกาศซื้อสิทธิ์แล้วค่อยทยอยแปลและวางขาย ถ้าชอบงานประเภทนี้ การสนับสนุนซื้อเล่มอย่างเป็นทางการเมื่อมีออกจะช่วยให้เรื่องแบบนี้มีโอกาสได้แปลมากขึ้น

พูดตรงๆ ฉันยังตื่นเต้นกับความเป็นไปได้ที่ 'สกุณา' จะกลายเป็นหนังหรือซีรีส์ แต่ในแง่ของสถานะจริง ๆ ตอนนี้ยังไม่มีประกาศดัดแปลงอย่างเป็นทางการที่ฉันเห็นวงในหรือสื่อใหญ่ยืนยันออกมา ในฐานะแฟนที่ติดตามทั้งนิยายและงานสร้างสรรค์ของไทย ฉันคิดว่าจุดแข็งของ 'สกุณา' คือโลกที่มีรายละเอียดและตัวละครที่ซับซ้อน ซึ่งเหมาะกับงานซีรีส์มากกว่าหนังยาว เพราะจะให้เวลาขยายความสัมพันธ์และแบ็คกราวด์ของตัวละครได้เต็มที่ ฉันนึกภาพได้เลยว่าถ้าสตูดิโอหน้าใหม่หรือโปรดิวเซอร์กล้าทุ่มทุน มันจะมีบรรยากาศแบบงานรีเมคประวัติศาสตร์อย่าง 'บุพเพสันนิวาส' แต่เปลี่ยนเป็นโทนเข้มข้นและมีงานภาพแบบมืดๆ ที่เน้นอารมณ์ สิ่งที่อยากเห็นจริง ๆ คือการรักษาจังหวะของนิยายเอาไว้ ไม่ให้ย่อยจนเหลือแต่พล็อตที่เร็วเกินไป และเลือกคนทำเพลงที่เข้าใจโทนเรื่อง เพราะเพลงช่วยยกความหนักของฉากให้ขึ้นได้มาก สรุปคือฉันยังคงเฝ้าดูข่าวและอยากเห็นการดัดแปลงที่ใส่ใจรายละเอียดมากกว่าการทำแบบรีบเร่ง

ชื่อเรื่องนี้ชวนให้คิดถึงนิทานพื้นบ้านที่ถูกนำมาตีความใหม่อีกครั้ง และเมื่อลองมองจากมุมคนที่ชอบรวบรวมเรื่องเล่าประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ผมพบว่าแม้จะยังไม่มีฉบับการ์ตูนหรือมังงะที่ออกมาเป็นงานทางการแบบสำนักพิมพ์ใหญ่ แต่ชุมชนแฟนๆ ของ 'ขุนทองเจ้าจะกลับมาเมื่อฟ้าสาง' มีการขยับตัวอย่างคึกคัก หลายครั้งผลงานแบบนี้จะเริ่มจากแฟนอาร์ตและนิยายแฟนฟิคที่ผู้สร้างอิสระเอาไปวาดเป็นสี่ช่องหรือทำเป็นเว็บคอมมิกสั้นๆ บนเพจส่วนตัว แล้วค่อยๆ ขยายเป็นซีรีส์ยาว บนแพลตฟอร์มไทยอย่าง 'Dek-D' หรือ 'Fictionlog' เห็นคนแต่งขยายเรื่องราวจากฉากหลัก เพิ่มตัวละครเสริม และทำสปอยล์เชิงขยายความเชื่อมโยงของโลกกว้างขึ้น บางคนทำเป็นภาพประกอบคัทซีนสวยๆ ลงบน 'Pixiv' หรือทวิตเตอร์ ซึ่งช่วยให้คอนเซ็ปต์กลายเป็นภาพชัดเจนขึ้นและเรียกความสนใจจากนักอ่านกลุ่มใหม่ ถ้าคุณชอบมิติของตำนานและอยากเห็นเวอร์ชันภาพ ผมคิดว่ามีโอกาสที่งานจะถูกต่อยอดโดยแฟนคลับก่อนจะกลายเป็นโปรเจกต์ทางการในอนาคต ประสบการณ์จากงานที่นำตำนานท้องถิ่นมาเล่นอย่าง 'ขุนช้างขุนแผน' เคยถูกดัดแปลงหลายแนว ทั้งนิยายภาพและละคร ทำให้ไม่ใช่เรื่องแปลกหาก 'ขุนทองเจ้าจะกลับมาเมื่อฟ้าสาง' จะก้าวจากฟิคเล็กๆ มาสู่ฉบับการ์ตูนได้เหมือนกัน ผมเองรอติดตามและชอบดูการตีความใหม่ๆ มาก เพราะมันเผยมุมมองที่เราไม่เคยเห็นในต้นฉบับ และนั่นทำให้การอ่านเป็นเรื่องสนุกขึ้นมาก

ตรงนี้อยากพูดถึงเรื่อง 'นางแอ่นขับขานสกุณาแซ่ซ้อง' ในแบบที่ผมเองมองเห็นเป็นงานวรรณกรรมที่เหมาะแก่การแปลงเป็นภาพมากกว่าที่หลายคนคาดคิด ความเป็นนิยายที่มีจังหวะการผ่อน-คลาย และการบรรยายฉากธรรมชาติละเอียดเหมือนภาพวาด ทำให้ผมจินตนาการถึงการดัดแปลงเป็นอนิเมะสไตล์ภาพสวยละเอียดคล้ายกับ 'Violet Evergarden' ที่เน้นอารมณ์ของตัวละครผ่านภาพ เฉดสี และดนตรีประกอบ ตัวละครหลักถ้าถ่ายทอดด้วยมุมกล้องใกล้ชิดและซีนฉากเงียบ ๆ จะมีพลังมากกว่าการเร่งเนื้อเรื่อง อีกมุมที่ผมคิดว่าน่าสนใจคือการทำเป็นมังงะขาว-ดำที่เล่นกับเส้นและช่องว่าง ใครได้ดู 'Mushishi' ก็น่าจะนึกออกว่าการเล่าเรื่องแบบตอนเดียวจบแต่เชื่อมโยงกันด้วยธีมจะทำให้ผลงานไม่รู้สึกยืดเยื้อ ทางผู้สร้างสามารถเลือกจะขยายพาร์ทหลักหรือย่อบางฉากให้เข้มข้นขึ้นตามสื่อที่ใช้ ในฐานะแฟนที่ชอบเก็บงานดั้งเดิม ผมรู้สึกว่าถ้าจะดัดแปลงต้องรักษาโทนของภาษาและบรรยากาศไว้ให้ได้ เพราะนั่นคือหัวใจของเรื่อง การดัดแปลงที่ดีจะทำให้ทั้งคนอ่านเดิมและคนดูใหม่เข้าถึงสิ่งที่เรื่องนี้ตั้งใจสื่อโดยไม่สูญเสียกลิ่นอายดั้งเดิมไป

ชื่อเรื่อง 'สกุณา' เป็นคำที่ฟังดูเรียบง่ายแต่มันกลับมีโอกาสที่จะหมายถึงผลงานหลายประเภท ทั้งนิยาย บทกวี เรื่องสั้น หรือแม้แต่ชื่อตัวละครในงานสื่ออื่น ๆ ทำให้คำถามว่า 'สกุณาเขียนโดยใครและตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อไร' ต้องเริ่มจากการระบุให้แน่ชัดก่อนว่าเวอร์ชันไหนที่กำลังพูดถึง เพราะในวงการวรรณกรรมไทยมักมีชื่อเรื่องเดียวกันซ้ำกันได้บ่อย หากหมายถึงงานวรรณกรรมเครื่องพิมพ์ทั่วไป มักจะมีข้อมูลชัดเจนอยู่ในหน้าปกหรือหน้าท้ายของหนังสือ เช่น ชื่อนักเขียน สำนักพิมพ์ ปีที่พิมพ์ และสิ่งตีพิมพ์ต้นฉบับ แต่ถ้าเป็นบทกวีโบราณ นิทานพื้นบ้าน หรือผลงานที่เผยแพร่ในนิตยสารยุคก่อน ข้อมูลเกี่ยวกับผู้แต่งและปีแรกพิมพ์อาจกระจัดกระจายหรือไม่ชัดเจน จนอาจต้องอาศัยการเปรียบเทียบกับสารานุกรมวรรณกรรมหรือบันทึกของห้องสมุดกลางเพื่อยืนยันแหล่งที่มา การตรวจเช็กข้อมูลพื้นฐานเป็นกุญแจสำคัญเมื่ออยากรู้ผู้แต่งและปีพิมพ์ของงานชื่อ 'สกุณา' ถ้าถือเล่มหนังสือไว้ในมือ ให้พลิกดูหน้าปกด้านใน หน้าหลังปก หรือคำนำของเล่มนั้น เพราะปกติจะมีบันทึกว่าตีพิมพ์ปีใดและพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ไหน ส่วนงานที่เผยแพร่ในรูปแบบบทความหรือเรื่องสั้นในนิตยสารเก่า ก็มีโอกาสพบชื่อผู้เขียนและวันที่ตีพิมพ์ในสารบัญหรือหัวเรื่องของฉบับนั้น ๆ สำหรับผลงานที่มีการแปลหรือถูกปรับเป็นสื่ออื่น ๆ ตรวจสอบข้อมูลฉบับต้นฉบับจะช่วยให้ระบุผู้เขียนดั้งเดิมได้ชัดเจนขึ้น นอกจากนี้การอ้างอิงจากบัตรรายการห้องสมุดหรือฐานข้อมูลวรรณกรรมเป็นวิธีที่ช่วยยืนยันปีพิมพ์แรกและการจัดพิมพ์ซ้ำต่าง ๆ ได้ดี เหล่านี้เป็นแนวทางที่ใช้ได้เมื่อต้องการความชัดเจนและความถูกต้องของข้อมูล ครั้งหนึ่งฉันเองเคยตื่นเต้นกับการตามหาที่มาของชื่อเรื่องที่คุ้นเคย พบว่าบางครั้งงานที่มีชื่อนั้นถูกตีความและตีพิมพ์ซ้ำหลายรูปแบบ บางเวอร์ชันอาจเป็นงานสั้นที่ตีพิมพ์ครั้งแรกในวารสาร แล้วถูกรวบรวมลงเล่มภายหลัง ทำให้ปีพิมพ์แรกกับปีที่เห็นในหนังสือข้างหน้าต่างกันได้ หากเป้าหมายคืออยากอ้างอิงอย่างเป็นทางการ ให้ยึดตามการตีพิมพ์ครั้งแรกที่มีหลักฐานชัดเจน ส่วนถ้าสนใจแง่มุมเชิงวรรณศิลป์และการแปลความ ก็อาจสนุกกับการสำรวจว่าชื่อ 'สกุณา' ถูกตีความในยุคต่าง ๆ อย่างไร สุดท้ายแล้วชื่อเรื่องเพียงคำเดียวมักพาไปสู่การค้นพบที่คาดไม่ถึง และนั่นคือเหตุผลที่การตกหลุมรักงานเขียนยังคงทำให้หัวใจเต้นแรงอยู่เสมอ

เคยสงสัยไหมว่าต้นกำเนิดของการ์ตูนผีเจ้าสาวมาจากไหนกันแน่ — คำตอบสั้น ๆ คือไม่ใช่การดัดแปลงมังงะหรือหนังสือเล่มเดียวแบบตรงตัว แต่เป็นผลงานต้นฉบับที่ถูกสร้างขึ้นสำหรับภาพยนตร์แอนิเมชันเอง ชื่อที่คนนึกถึงบ่อยคือ 'Corpse Bride' ซึ่งเป็นผลงานที่มีส่วนร่วมของผู้กำกับและทีมเขียนบทที่ออกแบบเรื่องขึ้นมาใหม่แทนการยืมโครงเรื่องจากงานพิมพ์ที่มีอยู่แล้ว ฉันเป็นคนที่ติดตามผลงานแนวกอธิก-แฟนตาซีมานาน เลยชอบสังเกตว่าแนวทางการเล่าและภาพของงานชิ้นนี้มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวมากกว่าจะเป็นการแปลงจากมังงะหรือไลท์โนเวล ในมุมมองของคนที่ชอบวิเคราะห์เบื้องหลังงานภาพยนตร์ ฉาก ตัวละคร และบรรยากาศของงานชิ้นนี้สะท้อนอิทธิพลจากนิทานพื้นบ้านยุโรป ยุควิกตอเรีย และงานศิลปะแบบเยอรมันเอ็กซ์เพรสชันนิสม์ มากกว่าการเอาพล็อตมาจากนิยายเล่มเดียว ซึ่งทำให้ทีมผู้สร้างมีอิสระในการออกแบบตัวละคร การเดินเรื่อง และมุมมองศิลป์ ภาพยนตร์สไตล์นี้มักมีการอิงโทนจากผลงานก่อนหน้าของผู้กำกับดัง ๆ ที่ชอบสร้างโลกใหม่ เช่นงานเพลง-นิทานที่กลายเป็นหนังต้นฉบับ เรื่องราวจึงถูกถักทอขึ้นด้วยแรงบันดาลใจหลายอย่างแทนที่จะอาศัยต้นฉบับเดียว ฉันเองชอบตรงที่ภาพยนตร์แบบนี้ให้ความรู้สึกเหมือนนิทานโบราณที่ถูกแต่งเติมใหม่—มีทั้งความเศร้า ตลกร้าย และภาพสวยที่ไม่เหมือนใคร มันทำให้รู้สึกว่าเรื่องราวมีความเป็นเอกเทศ ไม่ต้องเทียบกับต้นฉบับใด ๆ แค่รับรู้ว่าแรงบันดาลใจมาจากวัฒนธรรมและงานศิลป์หลากหลายก็เพียงพอจะทำให้ภาพยนตร์มีเสน่ห์แล้ว หากใครอยากดูมุมมองของผู้สร้าง พยายามสังเกตคอนเซปต์อาร์ต การออกแบบตัวละคร และดนตรี เพราะสิ่งเหล่านี้ช่วยบอกเรื่องว่าผลงานถูกสร้างขึ้นอย่างไรโดยไม่ต้องยึดติดกับหนังสือหรือมังงะเล่มเดียว

มีผลงานชื่อ 'Sakuna: Of Rice and Ruin' ที่คนไทยมักเรียกสั้น ๆ ว่า 'สกุณา' ซึ่งเป็นเกมอินดี้จากญี่ปุ่นโดยทีมพัฒนา Edelweiss และถ้าตั้งใจถามถึงงานชื่อนี้ นั่นก็คือคำตอบที่ชัดเจนสำหรับวงการเกม ฉันชอบวิธีที่เกมผสมระหว่างการปลูกข้าวแบบละเอียดกับแอ็กชันแบบแพลตฟอร์ม ทำให้ตัวเกมมีทั้งความนิ่งของการดูแลพืชผลและความตื่นเต้นของการต่อสู้ Edelweiss เป็นทีมเล็ก ๆ ที่มีผลงานที่ค่อนข้างเป็นที่จดจำในกลุ่มคนเล่นเกมอินดี้ หนึ่งในผลงานก่อนหน้าที่คนมักพูดถึงคือ 'Astebreed' ซึ่งเป็นเกมแนวยานยิงแอ็กชันสวยงามที่ได้รับคำชมด้านงานกราฟิกและการออกแบบระดับเจาะลึก การที่ทีมเดียวกันทำทั้งเกมแอ็กชันเพียว ๆ แล้วมาทำเกมที่ผสมองค์ประกอบฟาร์มกับแอ็กชันแบบนี้ ทำให้เห็นความหลากหลายทางไอเดียของกลุ่มพัฒนาอย่างชัดเจน ถารยงานส่วนตัวแล้ว ฉันรู้สึกว่าถ้าคำถามของคุณหมายถึงงานในวงการเกม การบอกชื่อทีมพัฒนาพร้อมยกตัวอย่างผลงานอื่น ๆ อย่าง 'Astebreed' จะช่วยให้เข้าใจรากของสไตล์ที่เห็นใน 'สกุณา' ได้ง่ายขึ้น และถ้าอยากคุยต่อเรื่องดีเทลการออกแบบหรือซาวด์แทร็ก ฉันยินดีเล่าเพิ่ม

การอ่าน 'สกุณา' ครั้งแรกทำให้ฉันหยุดคิดเกี่ยวกับคำว่า 'บ้าน' ในความหมายที่ไม่ใช่แค่กำแพงหรือชื่อถนน แต่เป็นความทรงจำที่มีปีกบินได้ เรื่องนี้ผสมผสานภาพของธรรมชาติกับความทรงจำของคนในหมู่บ้านเล็ก ๆ ซึ่งตัวเอกใช้เวลาส่วนใหญ่ในการสังเกตและฟังเสียงรอบตัว—เสียงนกร้อง เสียงฝนตก และเสียงคนพูดคุยที่ซ่อนเรื่องราวเก่าไว้ ฉากเปิดมักเป็นภาพนิ่ง ๆ ของสนามหญ้าที่เต็มไปด้วยนก ขณะที่บทสนทนาเล็ก ๆ ระหว่างตัวละครเผยให้เห็นบาดแผลทางใจและความผิดพลาดในอดีตที่พวกเขาพยายามลืมแต่ลืมไม่ได้ ฉันชอบที่ผู้เขียนใช้สัญลักษณ์ของนกอย่างฉลาด นกในเรื่องไม่ได้เป็นแค่สัตว์ แต่เป็นตัวแทนของความปรารถนา การหนี และความรู้สึกถูกกักขัง ตัวละครรองอย่างหญิงชราที่เลี้ยงนกดูเหมือนจะรู้มากกว่าที่พูด นี่ทำให้ทุกฉากที่มีนกเข้ามาเกี่ยวข้องมีความหมายซ้อนทับ ทั้งในเชิงความสัมพันธ์ระหว่างคนและธรรมชาติ และในเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ตัวเอกเดินไปตามเส้นทางที่เต็มไปด้วยซากของอดีต—บ้านเก่า ศาลาเก่า รูปภาพสีลบเลือน—และการค้นพบแต่ละชิ้นค่อย ๆ ต่อภาพของเหตุการณ์สำคัญที่ทำให้ชุมชนเปลี่ยนไป โครงเรื่องไม่เน้นการไล่ล่าแบบตื่นเต้น แต่เน้นการเปิดเผยช้า ๆ ซึ่งฉันว่าสอดคล้องกับธีมของการรับรู้และการให้อภัย จุดหักเหสำคัญเป็นฉากเล็ก ๆ ที่ตัวเอกต้องตัดสินใจว่าจะปล่อยนกหรือเก็บมันไว้เป็นของตนเอง การตัดสินใจนี้ทำหน้าที่เป็นเสมือนบททดสอบของการเลือกว่าจะยึดติดกับอดีตหรือปล่อยให้สิ่งที่บาดเจ็บผ่านไป เทียบกับงานที่ฉันชื่นชอบอย่าง 'The Wind-Up Bird Chronicle' ที่มีองค์ประกอบเหนือจริงและการตามหาตัวตน 'สกุณา' เลือกวิธีเล่าแบบเรียบง่ายกว่าแต่หนักแน่นในอารมณ์ และยังมีบรรยากาศคล้าย ๆ ความอบอุ่นผสมขมของ 'One Hundred Years of Solitude' ในแง่ของการใช้ครอบครัวและวงศ์ตระกูลเป็นเงาของประวัติศาสตร์ การจบบทไม่ได้ให้คำตอบที่ชัดเจนเสมอไป แต่กลับปล่อยให้ผู้อ่านค่อย ๆ นำเศษเสี้ยวของเรื่องประกอบกันเอง ฉันชอบความไม่สมบูรณ์แบบแบบนั้น เพราะมันทำให้เรื่องยังคงอยู่ในหัวต่อไปอีกนาน เป็นงานที่พูดถึงการเติบโต ความสูญเสีย และการปล่อยวางอย่างมีลีลา จบด้วยภาพนกที่บินจากไปในยามเช้า ซึ่งสำหรับฉันเป็นภาพที่คงความหวังแม้จะมีร่องรอยของอดีตคอยติดตาม

แนวคิดสั้นๆ ก่อนเลย: มังงะฉบับรวมเล่มของ 'ต้น หญ้า' มักมีของพิเศษอยู่บ้าง ขึ้นกับการตีพิมพ์และสำนักพิมพ์ที่ออกเล่มนั้น ๆ ในมุมมองของคนที่สะสมเล่มกระดาษมานาน ผมเห็นรูปแบบอาร์ตเวิร์กพิเศษที่มักปรากฏกับมังงะประเภทนี้ ได้แก่ หน้าสีแทรกในฉบับพิมพ์แรก (color pages) ชุดภาพสเก็ตช์หรือคอมเมนต์จากผู้วาด (omake) ปกไวนิล/ปกพิเศษที่ต่างจากปกปกติ หรือบัตรภาพและโปสการ์ดที่แนบมากับฉบับลิมิเต็ด บางครั้งก็มีแผ่นสติ๊กเกอร์หรือแผ่นพับรวมภาพประกอบ ซึ่งทำให้คนสะสมรู้สึกคุ้มค่ากว่าแค่หน้ากระดาษธรรมดา ครั้งหนึ่งเคยได้สัมผัสฉบับพิเศษของมังงะที่มาพร้อมหนังสือภาพเล็ก ๆ และมันทำให้เห็นมุมมองของผู้วาดชัดขึ้น เช่นเดียวกับที่ฉบับพิเศษของ 'Vagabond' เคยใส่ภาพประกอบขนาดใหญ่เพิ่มมิติให้กับเรื่อง การมีงานศิลป์พิเศษใน 'ต้น หญ้า' จึงเป็นไปได้และมักจะปรากฏในรูปแบบเดียวกันเมื่อเล่มได้รับการทำซ้ำในโอกาสพิเศษหรือฉลองครบรอบ เลยถือเป็นข้อดีสำหรับคนชอบเก็บสะสมและชอบอ่านคอมเมนต์เบื้องหลังงานศิลป์