สวี่ เจียฉี ให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับแรงบันดาลใจอย่างไร?

ตั้งแต่ครั้งแรกที่ฉันได้อ่านสัมภาษณ์ของเหอเจี้ยนฉี ความรู้สึกเหมือนได้ยินคนหนึ่งเล่าเรื่องชีวิตในภาษาที่เป็นบทกวีและเป็นเรื่องธรรมดาพร้อมกัน ฉันมักชอบวิธีที่เขาไม่ยกแรงบันดาลใจเป็นสิ่งพิเศษเหนือธรรมชาติ แต่กลับเล่าเหมือนว่ามันเกิดขึ้นจากการสังเกตเล็กๆ รอบตัว — เสียงฝนที่กระทบหน้าต่าง กลิ่นน้ำชาในตลาดเช้า บทสนทนาของคนแปลกหน้าบนรถเมล์ ฉากใน 'ดอกไม้ลับในสายหมอก' ที่มีฉากฝนตกซ้อนความทรงจำ ทำให้เห็นชัดว่าของเล็กๆ เหล่านี้ถูกยกขึ้นมาเป็นเมล็ดพันธุ์ของการเล่าเรื่องได้อย่างไร ฉันรู้สึกว่าเขาเชื่อในความเป็นจริงที่เรียบง่ายมากกว่าในแรงบันดาลใจแบบฟ้าผ่า การเล่าเรื่องของเขาในบทสัมภาษณ์มักมีสองชั้น คือชั้นบอกเล่าเหตุการณ์ตรงๆ กับชั้นสะท้อนความคิดที่เป็นปรัชญา เขามักพูดถึงงานเขียนว่าเป็นการคุยกับตัวเองและผู้อ่านพร้อมกัน บ่อยครั้งที่เขาเล่าถึงเพลงพื้นบ้านหรือบทกวีโบราณเป็นแหล่งพลังงาน ซึ่งกลับกลายเป็นภาพและจังหวะของภาษาในนิยาย ฉันจำฉากจาก 'ลำนำวังหลวง' ที่ตัวละครหยิบบทกวีเก่ามาอ่านกลางตลาดได้ — นั่นทำให้เห็นว่าเขาไม่ได้แยกแหล่งอิทธิพลแบบคมชัด แต่ผสมผสานวัฒนธรรม ดนตรี และประสบการณ์ชีวิตเข้าด้วยกันอย่างลื่นไหล มุมที่ฉันชอบมากคือความซื่อสัตย์ในการพูดถึงความล้มเหลวและความขี้เกียจ เขามักยอมรับว่าแรงบันดาลใจไม่ใช่สิ่งคงที่ แต่ต้องหมั่นสร้างผ่านการอ่าน การเดินทาง การพูดคุย และการตั้งคำถามกับตัวเอง นั่นทำให้ภาพของนักเขียนในสัมภาษณ์ของเขาเป็นคนที่สามารถล้มลงแล้วลุกขึ้นด้วยเหตุผลที่เรียบง่าย—อยากเล่าเรื่องต่อให้คนอื่นได้ฟัง ฉันออกจากบทสัมภาษณ์ด้วยความรู้สึกว่าแรงบันดาลใจสำหรับเขาเป็นทั้งงานและความรัก ที่สำคัญมันใกล้ตัวพอให้เราทุกคนเริ่มได้ แม้จะเริ่มจากเรื่องเล็กๆ ก็ตาม

ฉันรู้สึกว่าบทสัมภาษณ์ของเจียงชูหยิ่งเหมือนการเปิดกล่องเครื่องดนตรีเก่า ๆ ที่มีทั้งเสียงเศษความทรงจำและท่วงทำนองใหม่ ๆ ในตอนที่เขาพูดถึงแรงบันดาลใจ ผมเห็นภาพของคนเดินดูของในตลาดเช้าที่ค่อย ๆ เก็บรายละเอียดเล็กน้อยไว้ แล้วนำมาประกอบเป็นฉากในงานของเขา เช่น ฉากเช้าตรู่ใน 'Red Dust Chronicle' ที่แสงแรกสะท้อนสีของตะกอนชีวิต ผู้พูดมิได้ให้คำตอบแบบตรงไปตรงมาว่าได้แรงบันดาลใจจากที่ไหนเพียงแห่งเดียว แต่เล่าถึงสิ่งเล็ก ๆ หลายอย่าง—บทเพลงเก่า ภาพวาดริมทาง บทสนทนากับคนแปลกหน้า—ซึ่งถูกเย็บเข้าด้วยกันจนเป็นเครือข่ายของความคิด ความน่าสนใจคือวิธีที่เขาเชื่อมโยงความทรงจำส่วนตัวกับบริบทสังคม ทำให้แรงบันดาลใจไม่ใช่เพียงอารมณ์ชั่วคราว แต่กลายเป็นพลังที่ขับเคลื่อนโครงเรื่องและการออกแบบตัวละคร ฉันชอบตรงที่เขายกตัวอย่างกระบวนการทดลอง—บางครั้งเป็นการทิ้งสิ่งที่เคยคิดว่าเวิร์ก แล้วให้ความบังเอิญเข้ามาเติมเต็ม ฉะนั้นแรงบันดาลใจในมุมของเขาจึงเป็นทั้งวัตถุดิบและพื้นที่ให้ความบังเอิญสร้างความหมายใหม่ ๆ ซึ่งทำให้ผลงานมีชีวิตอยู่เสมอ

การสัมภาษณ์ของเหยา ห มิ งมักจะฉุดหัวใจให้หยุดคิดด้วยภาพความพยายามและความอ่อนโยนที่เขาเล่าออกมา ทำให้ฉันนึกถึงฉากใน 'The Last Dance' ที่ผู้เล่นพูดถึงการฝึกซ้อมกลางคืนและแรงกดดันที่ไม่มีใครเห็น การเล่าของเขาไม่ใช่แค่คำพูดแห้ง ๆ แต่เป็นการเปิดหน้าต่างให้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างความฝันและความจริงซึ่งฉันทดลองคิดตามได้ง่าย อีกมุมมองหนึ่งที่ทำให้ฉันซึมซับคือการเน้นเรื่องครอบครัวและครูบาอาจารย์ บ่อยครั้งเขาพูดถึงคนใกล้ตัวเป็นแรงผลักดันมากกว่ารางวัลหรือชื่อเสียง สิ่งนี้สะท้อนให้ฉันเห็นว่าความมุ่งมั่นของเขามาจากการอยากตอบแทนและรักษาคำสัญญามากกว่าจะเป็นการพิสูจน์ตัวเองต่อสาธารณะ ท้ายที่สุดการสัมภาษณ์มักทิ้งร่องรอยของภาษาที่อ่อนโยนแต่หนักแน่น ทำให้ฉันเชื่อว่าความเป็นแรงบันดาลใจของเขาอยู่ที่การผสมผสานระหว่างความเรียบง่ายในชีวิตประจำวันและการยอมรับความยากลำบากจริง ๆ ไม่มีการโอ้อวด มีแต่การเล่าที่ทำให้คนฟังอยากขีดเส้นใต้และเริ่มลงมือทำบ้างตามจังหวะของตัวเอง

มีสัมภาษณ์หนึ่งของกัวเจียหนานที่ผมยังนึกถึงบ่อย ๆ เพราะบรรยากาศการสัมภาษณ์แบบเสวนากลางเวทีทำให้ทุกคำพูดมีน้ำหนักมากกว่าแค่คำตอบบนไมโครโฟน ในวันนั้นบนเวทีของเทศกาลภาพยนตร์ปักกิ่ง เขาเล่าถึงต้นตอของแรงบันดาลใจไม่ใช่จากหนังฮอลลีวูดหรือกระแสสื่อสังคม แต่จากฉากละครเวทีเล็ก ๆ ที่เขาเคยได้ดูสมัยเรียนหนังสือ การพูดถึงรายละเอียดการเคลื่อนไหวของร่างกาย การใช้เงา แสง และจังหวะการหายใจในการสื่ออารมณ์ ทำให้ฉันเห็นว่ากัวเจียหนานให้ความสำคัญกับพื้นฐานการแสดงมากเพียงใด สิ่งที่ทำให้ประทับใจคือเขายกฉากหนึ่งจากหนังเรื่อง 'The Silent River' ขึ้นมาเป็นตัวอย่างว่าการเล่นความเงียบและเว้นวรรคในจังหวะการพูดสามารถเล่าเรื่องได้ลึกกว่าบทพูดยาว ๆ นั่นทำให้ผมรู้สึกว่าแรงบันดาลใจของเขาไม่ได้มาจากทักษะการแสดงที่หวือหวาเท่านั้น แต่ยังมาจากการฝึกสังเกตและให้ค่ากับรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ในชีวิตประจำวัน หลังจบการสัมภาษณ์ ผมเดินจากที่นั่นด้วยความคิดที่อยากกลับไปฝึกจังหวะการพูดและการใช้สายตาเหมือนที่เขาพูดถึง มันเป็นคำพูดที่ยังคงก้องอยู่ในหัวเวลาที่ผมดูการแสดงใหม่ ๆ — เหมือนการเตือนว่าแรงบันดาลใจที่แท้จริงอาจซ่อนอยู่ในสิ่งเรียบง่ายรอบตัวเรา

สัมภาษณ์ของจางอี่ฉีเผยให้เห็นทัศนะการเขียนที่เรียบง่ายแต่หนักแน่นและเต็มไปด้วยความเอาใจใส่ต่อตัวละครและภาษาที่ใช้ เขาพูดถึงการเขียนเหมือนการฟังเสียงที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวัน โดยเล่าว่าการเดินผ่านตลาดเช้าหรือการนั่งเงียบๆ ในร้านกาแฟมักให้ความคิดเล็ก ๆ ที่กลายเป็นฉากหรือบทสนทนาได้ในภายหลัง ฉันเองรู้สึกว่าคำอธิบายแบบนี้ทำให้การเขียนดูเป็นงานของการสังเกตมากกว่าการระบายอารมณ์เพียงอย่างเดียว เขาย้ำเรื่องการอนุญาตให้ตัวละครทำผิดและเติบโตโดยไม่ต้องยัดเยียดบทเรียนให้ผู้อ่าน ซึ่งช่วยให้ตัวละครมีชีวิตและน่าเชื่อถือขึ้น อีกประเด็นที่เด่นคือความสำคัญของการอ่านอย่างหลากหลาย จางอี่ฉีบอกว่าแรงบันดาลใจไม่ได้มาจากแหล่งใดแหล่งเดียว แต่เกิดจากการผสมผสานระหว่างนิทานพื้นบ้าน ภาพยนตร์ทดลอง และวรรณกรรมคลาสสิกอย่างเช่น 'The Catcher in the Rye' ซึ่งเขาอ้างถึงในบริบทของการจับความเปราะบางของวัยเยาว์มาเป็นแรงขับเคลื่อนในการสร้างตัวละคร ในฐานะคนอ่าน ฉันชอบที่เขาไม่ปิดกั้นตัวเองต่อสื่ออื่น ๆ ทั้งเสียงเพลงและงานศิลปะ ทำให้งานเขียนมีโทนและเนื้อสัมผัสที่หลายมิติ สุดท้ายแล้วเขาเน้นเรื่องวินัยและการแก้ไขงาน เขามองว่าการเขียนเป็นงานที่ต้องทำซ้ำ ๆ และใจเย็นพอที่จะตัดส่วนที่ชอบแต่ไม่จำเป็นออกไป การมองว่างานเขียนเป็นการฝึกมือมากกว่าการรอรับแรงบันดาลใจเพียงอย่างเดียว ทำให้ฉันรู้สึกมั่นใจขึ้นเมื่อคิดถึงโต๊ะทำงานของตัวเองและการกลับมาแก้ไขรอบแล้วรอบเล่า

สายลมจากหน้าต่างเก่าๆ ในบ้านริมแม่น้ำชวนให้ความทรงจำที่กระจัดกระจายกลับมาร้อยเป็นเรื่องเล่าอีกครั้ง ฉันมักนั่งเขียนในมุมเล็กๆ ที่มองเห็นต้นไผ่โบกสะบัด เวลานั้นเองที่ภาพตัวละครโบราณและเทพนิยายเริ่มคุยกับฉันอย่างเงียบๆ กลิ่นชาของยามบ่ายและเสียงคนขายขนมจากตลาดใกล้ๆ กลายเป็นฉากประกอบในหัว จินตนาการของฉันมักรับแรงกระตุ้นจากเรื่องเล่าปากต่อปากและนิทานพื้นบ้านแบบที่พบใน 'ไซอิ๋ว' ซึ่งทำให้การเดินทางและบทบาทของตัวละครมีความเป็นมหากาพย์ผสมกับความเป็นมนุษย์ธรรมดา ฉันเอาวิถีเดินทางของพระเอกไปผสานกับบทสนทนาเล็กๆ ระหว่างชาวบ้าน ทำให้บทเขียนไม่รู้สึกไกลตัว บ่อยครั้งแรงบันดาลใจไม่ได้มาจากที่เดียว แต่คือการผสมผสานของมุมมองจากถนนเล็กๆ ด้านนอกบ้าน ห้องสมุดเก่า และเสียงหัวเราะจากเพื่อนบ้าน — ที่ทั้งหมดนี้ช่วยเติมจังหวะและอารมณ์ให้กับงานเขียนจนมันมีชีวิตขึ้นมาเอง

อ่านเรื่องราวเกี่ยวกับโจวจวินเหว่ยแล้วผมรู้สึกว่าเขาไม่ได้เก็บเรื่องแรงบันดาลใจไว้เป็นความลับเลย — เขาเคยให้สัมภาษณ์พูดถึงรากเหง้าทางวรรณกรรมและความทรงจำในวัยเด็กหลายครั้ง ผมมักนึกถึงเวลาที่เขาพูดถึงการอ่านบทกวีคลาสสิกจีนและนิยายโบราณว่าเป็นแหล่งพลังสำคัญ การอ้างถึงงานอย่าง '红楼梦' หรือภาพวรรณกรรมเก่า ๆ ถูกใช้เพื่ออธิบายโทนของตัวละครและความละเอียดอ่อนในการบรรยาย ฉากธรรมชาติและรายละเอียดเล็ก ๆ ในงานของเขาดูเหมือนจะมาจากการซึมซับบทกวีเหล่านั้น ยังมีการพูดถึงประสบการณ์ส่วนตัว—บ้านเกิด สภาพแวดล้อม และเสียงของผู้คนรอบตัว—ซึ่งผมคิดว่าเป็นตัวเชื่อมให้ผลงานของเขาออกมาอบอุ่นและมีมิติ ไม่ต้องมีการยกตัวอย่างชื่อผู้กำกับดัง ๆ เสมอไป แรงบันดาลใจของเขามาจากการผสมผสานระหว่างวรรณกรรมพื้นบ้านกับความทรงจำส่วนตัว ซึ่งทำให้ผลงานมีทั้งความเป็นสากลและความเป็นเฉพาะตัวในคราวเดียว

บอกเลยว่าถ้าจะหาของที่ระลึกเกี่ยวกับ 'สวี่ เจียฉี' แบบมีความน่าเชื่อถือที่สุด เรามักเริ่มจากช่องทางทางการของศิลปินก่อน เวลาเป็นแฟนสายคลั่งแบบฉัน จะคอยเช็กประกาศของบริษัทต้นสังกัดหรือเพจทางการบนโซเชียลมีเดีย เพราะของเวอร์ชันลิมิเต็ดหรือคอลเลกชันที่ออกมาในช่วงโปรโมตมักจะขายผ่านร้านทางการหรือบูธในงานคอนเสิร์ตซึ่งให้ของแท้และแพ็กเกจครบ เวลามีทัวร์หรือแฟนมีต จะมีสินค้าพิเศษที่หาไม่ได้ทั่วไป นอกจากนี้แพลตฟอร์มจีนอย่าง Taobao/天猫 และJD มักเป็นที่เจ้าของผลงานนำของเข้าไปวางขายแบบเป็นทางการด้วย แต่ต้องดูป้ายร้านว่าเป็น '官方' หรือร้านตัวแทนที่ได้รับอนุญาต เราแนะนำให้เก็บภาพประกาศวันเปิดขายและเช็กเงื่อนไขการจัดส่งกับผู้ขายก่อนสั่ง โดยเฉพาะถ้าจะสั่งมาจากต่างประเทศ เพราะภาษีและค่าขนส่งอาจสูง แต่พอได้ของครบชุดแล้วมันคุ้มค่าจริง ๆ และความตื่นเต้นตอนแกะกล่องนี่แหละที่ทำให้ยังคงตามศิลปินต่อไป

ดิฉันมองว่าการให้สัมภาษณ์ของหยวน ปิงเหยียนมีเสน่ห์ตรงที่เธอเล่าเรื่องแรงบันดาลใจด้วยภาพเล็ก ๆ ที่คนทั่วไปมักมองข้าม เช่นกลิ่นอาหารยามเย็นหรือเสียงรถเมล์ตอนชั่วโมงเร่งด่วน ซึ่งทำให้คำพูดของเธอไม่ไกลตัวเลย เจอสัมภาษณ์หนึ่งที่เธอเล่าว่าแรงบันดาลใจไม่ได้เป็นฟ้าผ่า แต่เป็นการเก็บภาพซ้ำ ๆ จนนำมาถักทอเป็นเรื่องราว ฉันชอบวิธีที่เธอพูดถึงงานของเธอเหมือนการเดินเก็บของที่ระลึกจากชีวิตประจำวัน—บางทีก็เป็นบทสนทนาเล็ก ๆ บางทีก็เป็นฉากจากตลาดในซอยเล็ก ๆ ที่เธอเคยผ่าน การพูดแบบนี้ทำให้คนฟังอยากมองรอบตัวมากขึ้น ไม่ใช่แค่รอการปะทุของความคิด สิ่งที่ทำให้ฉันประทับใจคือวิธีเธอยกตัวอย่างจากวรรณกรรมคลาสสิกและงานภาพยนตร์ข้ามยุค เช่นการอ้างอิงถึงฉากเดินทางจาก 'Journey to the West' เพื่ออธิบายการเดินทางทางความคิดของตัวละคร ซึ่งไม่ใช่การเลียนแบบ แต่เป็นการยืมโครงสร้างเพื่อถ่ายทอดความเป็นมนุษย์ในบริบทใหม่ การสัมภาษณ์แบบนี้ทำให้ฉันอยากอ่านงานของเธอซ้ำอีกครั้งและมองหาร่องรอยแรงบันดาลใจในฉากเล็ก ๆ รอบตัว

การสัมภาษณ์ของหม่าซือฉุนมักเป็นเหมือนหน้าต่างเล็กๆ ที่เปิดให้เห็นวิธีเธอเก็บแรงบันดาลใจจากสิ่งรอบตัว ฉันชอบที่เธอไม่พูดถึงแรงบันดาลใจเป็นทฤษฎียิ่งใหญ่ แต่เล่าเป็นภาพเล็ก ๆ — บทสนทนากับเพื่อน ความเงียบระหว่างการถ่ายทำ หรือกลิ่นที่เตือนความทรงจำ ฉะนั้นเวลาฟังเธอเล่า เราจะได้ความรู้สึกว่าแรงบันดาลใจเกิดจากการสังเกตและการยอมรับอารมณ์ ไม่ใช่แค่คำพูดสวยงามบนเวที อีกอย่างที่ทำให้ฉันประทับใจคือการที่เธอมักยกตัวอย่างจากการทำงานจริง เช่น การเตรียมตัวเพื่อฉากอารมณ์หนักใน 'Soul Mate' ซึ่งเธอพูดถึงการใช้ความทรงจำเล็ก ๆ มาประกอบบท ทำให้แรงบันดาลใจดูเป็นสิ่งที่จับต้องได้และเข้าถึงง่าย ไม่ใช่แค่คำพูดคลุมเครือสำหรับสื่อ นั่นทำให้บทสัมภาษณ์ของเธอมีพลังและอบอุ่นในเวลาเดียวกัน