เหอเจี้ยนฉี ให้สัมภาษณ์เกี่ยวกับแรงบันดาลใจในการแต่งนิยายอย่างไร?

การสัมภาษณ์ของ 'จอยลดา' ทำให้ฉันนึกถึงช่วงเวลาที่หนังสือเล่มโปรดของชีวิตค่อยๆ กลายเป็นเพื่อนสนิท เธอไม่พูดแค่ว่าได้แรงบันดาลใจมาจากเหตุการณ์ใหญ่โต แต่ชอบเล่าถึงเศษเสี้ยวชีวิตประจำวันที่คนทั่วไปมองข้าม — ข้อความที่ใครส่งมาตอนดึก ภาพทิวทัศน์จากหน้าต่างรถเมล์ เสียงหัวเราะที่ได้ยินในร้านกาแฟ เรื่องพวกนี้ถูกถักทอเป็นตัวละครจนดูมีชีวิต ในฐานะคนที่ติดตามมานาน ฉันชอบที่เธอยอมเปิดเผยทั้งความไม่แน่นอนและความอยากรู้อยากเห็น เธอเล่าว่าบทสนทนาแบบ 'แชท' ที่หลายคนชื่นชอบมักมาจากการเฝ้าฟังคนรอบตัว แล้วนำมาขัดเกลาให้ลงตัว ไม่ได้ยึดติดกับสูตรสำเร็จ แต่เลือกองค์ประกอบที่ทำให้คนอ่านรู้สึกว่าเป็นเพื่อนที่กำลังคุยอยู่ตรงหน้า นั่นทำให้ผลงานของเธอมีน้ำหนักทางอารมณ์โดยไม่ต้องพึ่งพาฉากใหญ่โต สิ่งที่จับใจอีกอย่างคือการย้ำว่าแรงบันดาลใจไม่ใช่ของขวัญเสมอไป แต่มันมาจากความใส่ใจและการฝึกฝน เธอเคยพูดถึงการจดบันทึกคำพูดประโยคสั้นๆ ที่ได้ยิน แล้วกลับมาขัดเกลาซ้ำๆ จนกลายเป็นจังหวะในการเล่าเรื่อง นิสัยเล็กๆ เหล่านี้ทำให้การแต่งนิยายกลายเป็นการสะสมชิ้นส่วนชีวิตให้กลายเป็นภาพใหญ่ สุดท้ายแล้วบทสัมภาษณ์ของเธอให้ความรู้สึกเหมือนการชวนคุยกันเป็นมิตร มากกว่าการบรรยายตำรา — น่าเอาเป็นแบบอย่างและอบอุ่นจนยากจะลืม

แสงไฟจากไมโครโฟนในห้องสัมภาษณ์ทำให้บทสนทนาเป็นภาพเคลื่อนไหวในหัวของฉันไปตลอดทาง ดิฉันนั่งฟังกวนเสี่ยวถงเล่าเรื่องแรงบันดาลใจด้วยโทนเสียงเรียบง่าย แต่ภาพที่เขาวาดออกมาช่างชวนให้คิดตาม เขาพูดถึงความทรงจำในวัยเด็กที่ไม่ได้เป็นฉากยิ่งใหญ่ แต่เป็นรายละเอียดเล็ก ๆ — กลิ่นน้ำซุปในตอนเช้า เสียงพื้นไม้ใต้เท้า เหล่านี้กลายเป็นเม็ดสีที่ใช้ผสมโทนเรื่องราวจนเกิดอารมณ์ร่วมที่ผู้อ่านสัมผัสได้อย่างเป็นธรรมชาติ วิธีที่เขาอธิบายการทำงานไม่เน้นการสร้างภาพลวงตา แต่เน้นการสังเกตผู้คน และเอา 'ขณะที่ชีวิตเดินไป' มาเป็นหัวใจของเรื่อง เช่นในบทเล็ก ๆ ของ 'ขุนเขาและดวงดาว' ที่เขายกตัวอย่าง เขาบอกว่าแรงบันดาลใจมาจากการฟังเรื่องเล่าของเพื่อนบ้านมากกว่าหนังสือวิชาการ นั่นทำให้ภาษาและจังหวะในนิยายของเขาอบอุ่นและมีชีวิต ความประทับใจสุดท้ายที่ติดอยู่กับฉันคือความตั้งใจของเขาไม่ใช่การโชว์ฝีมือ แต่เป็นการเชื่อมต่อกับผู้อ่าน ทุกครั้งที่เขาพูดถึงฉากหนึ่งฉันเห็นว่าเขาเก็บทุกเสียง ทุกกลิ่น ทุกสัมผัสไว้เพื่อถ่ายทอดออกมาอย่างซื่อสัตย์ — นั่นแหละที่ทำให้งานของเขาเดินทางจากหน้ากระดาษไปสู่หัวใจของคนอ่านได้อย่างง่ายดาย

เวลาที่ฟังฮันจีอึนพูดถึงแหล่งแรงบันดาลใจ ฉันรู้สึกเหมือนกำลังนั่งอยู่ในมุมคาเฟ่ที่เธอเพิ่งลุกจากเก้าอี้—มีรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ลอยอยู่เต็มห้อง เธอมักเล่าว่าแรงบันดาลใจไม่ได้มาเป็นประกายใหญ่ ๆ แต่เป็นภาพชิ้นเล็ก ๆ ที่ประกอบกัน เช่นกลิ่นฝนในตรอกแคบ เสียงคนคุยกันที่ข้างถนน หรือภาพถ่ายเก่าที่เก็บไว้ในลิ้นชัก เรื่องราวจาก 'ดวงดาวสีเทา' เกิดจากภาพของเด็กคนหนึ่งที่เก็บลูกบับเบิลไว้ในกระป๋อง ซึ่งเธอเห็นระหว่างเดินผ่านตลาดนัดยามเช้า แล้วจินตนาการต่อเป็นชีวิตของตัวละครจนเรื่องเดินได้เอง ในบทสัมภาษณ์เธออธิบายแบบภาพรวมและละเอียดไปพร้อมกัน—พูดถึงวิธีเก็บบันทึกเสียง ความสำคัญของกลิ่นและรสชาติที่เชื่อมโยงความทรงจำ และการใช้เพลงประกอบเป็นตัวจุดสีอารมณ์ให้ฉากบางฉากมีน้ำหนักมากขึ้น มุมมองอีกแบบที่เธอมักหยิบมาเล่าเป็นเรื่องของงานฝีมือ เธ้าเปรียบการเขียนกับการต่อผ้าชิ้นเล็ก ๆ ให้เป็นผ้าห่มใบใหญ่ ในการสัมภาษณ์เกี่ยวกับ 'สายลมในเมือง' เธอเล่าว่าเริ่มจากประโยคเดียวที่ติดค้างในหัว แล้วค่อย ๆ ปะติดปะต่อด้วยบทสนทนา ฉาก และความคิดของตัวละครจนโครงเรื่องค่อย ๆ ชัดขึ้น วิธีคิดนี้มีความเรียบง่ายแต่จริงจัง เธอไม่เชื่อในแรงบันดาลใจแบบถูกฟ้าผ่าเสมอไป แต่เชื่อในความสม่ำเสมอของการสังเกตและการลงมือทำ ฉันมักชอบจังหวะที่เธอหัวเราะแล้วพูดว่าไอเดียดี ๆ มาจากการทำงานที่ไม่หยุดพักมากกว่า มันทำให้รู้สึกว่าการสร้างสรรค์เป็นเรื่องที่เข้าถึงได้ ไม่ใช่ของลี้ลับ ฉันเองได้ใช้คำพูดของเธอเป็นแรงผลักเวลาเผชิญบล็อกนักเขียน หลายประโยคจากการสัมภาษณ์ยังคงดังอยู่ในหู เช่นการบอกให้เชื่อมโยงสิ่งเล็ก ๆ กับอารมณ์ตัวละคร หรือให้ลองเปลี่ยนมุมมองจากฉากเพียงอย่างเดียว กลายเป็นการเรียนรู้ว่าการแต่งนิยายคือการเก็บเศษเสี้ยวของโลกมาเรียงให้มีความหมาย ฉันลงมือจดภาพเล็ก ๆ ที่พบในแต่ละวัน แล้วค่อยเอามาประกอบเป็นเรื่องราวตามวิธีที่เธอเล่าไว้ ผลลัพธ์อาจไม่เหมือนของเธอ แต่ความรู้สึกในการสร้างมันคล้ายกัน และนั่นทำให้การอ่านสัมภาษณ์ของเธอมีค่ายิ่งกว่าคำแนะนำทั่วไป

สัมภาษณ์ของจางอี่ฉีเผยให้เห็นทัศนะการเขียนที่เรียบง่ายแต่หนักแน่นและเต็มไปด้วยความเอาใจใส่ต่อตัวละครและภาษาที่ใช้ เขาพูดถึงการเขียนเหมือนการฟังเสียงที่ซ่อนอยู่ในชีวิตประจำวัน โดยเล่าว่าการเดินผ่านตลาดเช้าหรือการนั่งเงียบๆ ในร้านกาแฟมักให้ความคิดเล็ก ๆ ที่กลายเป็นฉากหรือบทสนทนาได้ในภายหลัง ฉันเองรู้สึกว่าคำอธิบายแบบนี้ทำให้การเขียนดูเป็นงานของการสังเกตมากกว่าการระบายอารมณ์เพียงอย่างเดียว เขาย้ำเรื่องการอนุญาตให้ตัวละครทำผิดและเติบโตโดยไม่ต้องยัดเยียดบทเรียนให้ผู้อ่าน ซึ่งช่วยให้ตัวละครมีชีวิตและน่าเชื่อถือขึ้น อีกประเด็นที่เด่นคือความสำคัญของการอ่านอย่างหลากหลาย จางอี่ฉีบอกว่าแรงบันดาลใจไม่ได้มาจากแหล่งใดแหล่งเดียว แต่เกิดจากการผสมผสานระหว่างนิทานพื้นบ้าน ภาพยนตร์ทดลอง และวรรณกรรมคลาสสิกอย่างเช่น 'The Catcher in the Rye' ซึ่งเขาอ้างถึงในบริบทของการจับความเปราะบางของวัยเยาว์มาเป็นแรงขับเคลื่อนในการสร้างตัวละคร ในฐานะคนอ่าน ฉันชอบที่เขาไม่ปิดกั้นตัวเองต่อสื่ออื่น ๆ ทั้งเสียงเพลงและงานศิลปะ ทำให้งานเขียนมีโทนและเนื้อสัมผัสที่หลายมิติ สุดท้ายแล้วเขาเน้นเรื่องวินัยและการแก้ไขงาน เขามองว่าการเขียนเป็นงานที่ต้องทำซ้ำ ๆ และใจเย็นพอที่จะตัดส่วนที่ชอบแต่ไม่จำเป็นออกไป การมองว่างานเขียนเป็นการฝึกมือมากกว่าการรอรับแรงบันดาลใจเพียงอย่างเดียว ทำให้ฉันรู้สึกมั่นใจขึ้นเมื่อคิดถึงโต๊ะทำงานของตัวเองและการกลับมาแก้ไขรอบแล้วรอบเล่า

การสัมภาษณ์หยางเจี่ยนมีหลายครั้งที่เขาพูดถึงแรงบันดาลใจของงานเขียน และผมชอบเก็บรายละเอียดพวกนั้นเอาไว้แล้วเอามาคุยกับเพื่อนๆ เสมอ เพราะมันทำให้เข้าใจโลกของงานเขียนเขามากขึ้น ในมุมมองของคนอ่านที่โตมากับนิทานพื้นบ้านและวรรณกรรมโบราณ ผมเห็นว่าเขามักอ้างถึงรากของเรื่องเล่าแบบพื้นเมือง—คนเล่าเรื่องริมไฟ คนรับฟังจากรุ่นสู่รุ่น—ซึ่งเขาบอกว่ามันเป็นฐานความรู้สึกที่ทำให้เขาเขียนตัวละครที่มีความเป็นมนุษย์และความโกลาหลของชะตาได้อย่างเป็นธรรมชาติ ตัวอย่างที่เขาเอ่ยถึงบ่อยคือความประทับใจจากนิทานในหนังสือคลาสสิกอย่าง 'Shan Hai Jing' และความชอบต่อองค์ประกอบมหัศจรรย์ที่ปรากฏใน 'Journey to the West' ทั้งสองเล่มช่วยหล่อหลอมแนวคิดเรื่องภูตพราย ธรรมชาติที่มีชีวิต และความยิ่งใหญ่แบบตำนานที่มักโผล่ในงานของเขา อีกมุมหนึ่งที่ผมชอบคือเวลาที่เขาพูดถึงอิทธิพลจากภาพยนตร์และงานภาพ—เขาเคยเล่าว่าวิธีการเล่าเรื่องแบบภาพยนตร์ช่วยให้ฉากในนิยายมีจังหวะ มีการตัดต่อทางอารมณ์ ทำให้บทบรรยายไม่หนักแต่เห็นภาพชัดขึ้น เขายังเอ่ยถึงเพลงพื้นบ้านและท่วงทำนองเก่าๆ ที่เขาเก็บจากชุมชนเล็กๆ เป็นแหล่งมู้ดบอร์ดสำหรับซีนที่ต้องการความเงียบ หรือความเศร้าที่แฝงลึก การสัมภาษณ์แบบนี้ทำให้ผมรู้สึกว่าแรงบันดาลใจของเขาไม่ได้มาจากแหล่งเดียว แต่มาจากการผสมผสานระหว่างตำนาน ภาพ และเสียง ซึ่งพอรวมกันเข้าก็เกิดเป็นโลกนิยายที่มีชีวิตอยู่จริงๆ

น้ำเสียงในการสัมภาษณ์ของอีซอนคยุนมักเต็มไปด้วยความตั้งใจที่เงียบแต่ชัดเจน ซึ่งทำให้ฉันนั่งฟังแล้วอยากถอดบทเรียนจากทุกประโยคที่เขาพูดเกี่ยวกับการแสดง การเล่าเรื่องของเขาเกี่ยวกับ 'Parasite' ไม่ได้จบแค่ความสำเร็จระดับโลก แต่ขยายไปที่การสังเกตพฤติกรรมประจำวันเล็กๆ น้อยๆ — เขาพูดถึงการจับจังหวะการหายใจ การมองตา และช่องว่างระหว่างคำพูดที่ทำให้ตัวละครมีน้ำหนักขึ้นอย่างเป็นธรรมชาติ สิ่งนี้ทำให้ฉันเริ่มมองการแสดงเป็นการเก็บรายละเอียดของคนจริง มากกว่าการแสดงอารมณ์รุนแรงหรือท่าทางฉูดฉาด มุมมองที่ทำให้ฉันชอบคือความเชื่อของเขาว่าแรงบันดาลใจมาจากการอยู่กับคนจริงๆ และให้ความเคารพต่อบริบทของบทเสมอ นั่นทำให้ฉันรู้สึกว่าการแสดงไม่ใช่แค่ทักษะ แต่เป็นการเรียนรู้ชีวิตผ่านบทบาท — และนั่นเป็นเหตุผลที่ผลงานของเขามักทิ้งร่องรอยให้คิดต่อ นี่แหละความอบอุ่นแบบไม่โอ้อวดที่ฉันจดจำได้ดี

แฟนๆ มักได้ยินเหลียงเจี๋ยพูดถึงแหล่งแรงบันดาลใจอยู่บ่อย ๆ และบรรยากาศที่ผมชอบที่สุดคืองานเบื้องหลังของแพลตฟอร์มวิดีโอใหญ่ ๆ บางครั้งการสัมภาษณ์ที่เป็นกันเองบนเวทีเบื้องหลังของแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งอย่าง iQiyi จะทำให้เธอเล่าเรื่องราวที่ละเอียดขึ้น เช่น แรงบันดาลใจจากการเตรียมคาแรกเตอร์ เทคนิคการอ่านบท หรือการคุยกับผู้กำกับ ซึ่งผมรู้สึกว่าได้เห็นด้านศิลปินที่จริงจังมากกว่าจุดจบของข่าวสั้น ๆ บนหน้าแรก อีกมุมหนึ่งคือโพสต์ยาวหรือข้อความตอบแฟนบน Weibo ที่เธอใช้บอกเล่าความคิดเล็ก ๆ น้อย ๆ เกี่ยวกับชีวิตและการทำงาน ผมมองว่าเวทีแบบนี้ช่วยให้แรงบันดาลใจถูกเชื่อมเข้ากับประสบการณ์ส่วนตัวของเธอ เช่น ความรักในการแสดงหรือความอยากเติบโตในสายอาชีพ เหมือนฟังเพื่อนเล่าเรื่องมากกว่าการอ่านข่าวสรุป สรุปแล้ว แพลตฟอร์มเบื้องหลังและการสื่อสารกับแฟนคลับเป็นที่ที่ผมเห็นเหลียงเจี๋ยเปิดใจมากที่สุด — มีทั้งความเป็นมืออาชีพและความอบอุ่นในเวลาเดียวกัน

สายลมจากหน้าต่างเก่าๆ ในบ้านริมแม่น้ำชวนให้ความทรงจำที่กระจัดกระจายกลับมาร้อยเป็นเรื่องเล่าอีกครั้ง ฉันมักนั่งเขียนในมุมเล็กๆ ที่มองเห็นต้นไผ่โบกสะบัด เวลานั้นเองที่ภาพตัวละครโบราณและเทพนิยายเริ่มคุยกับฉันอย่างเงียบๆ กลิ่นชาของยามบ่ายและเสียงคนขายขนมจากตลาดใกล้ๆ กลายเป็นฉากประกอบในหัว จินตนาการของฉันมักรับแรงกระตุ้นจากเรื่องเล่าปากต่อปากและนิทานพื้นบ้านแบบที่พบใน 'ไซอิ๋ว' ซึ่งทำให้การเดินทางและบทบาทของตัวละครมีความเป็นมหากาพย์ผสมกับความเป็นมนุษย์ธรรมดา ฉันเอาวิถีเดินทางของพระเอกไปผสานกับบทสนทนาเล็กๆ ระหว่างชาวบ้าน ทำให้บทเขียนไม่รู้สึกไกลตัว บ่อยครั้งแรงบันดาลใจไม่ได้มาจากที่เดียว แต่คือการผสมผสานของมุมมองจากถนนเล็กๆ ด้านนอกบ้าน ห้องสมุดเก่า และเสียงหัวเราะจากเพื่อนบ้าน — ที่ทั้งหมดนี้ช่วยเติมจังหวะและอารมณ์ให้กับงานเขียนจนมันมีชีวิตขึ้นมาเอง

การสัมภาษณ์ของเซี่ยจือกวงมักเล่าเรื่องแรงบันดาลใจแบบไม่หวือหวาแต่ลึกซึ้ง ทำให้ผมอยากฟังต่อจนจบ ในบทสัมภาษณ์หนึ่งเขาพูดถึงความทรงจำจากนิทานพื้นบ้านและภาพยนตร์เก่า ๆ ที่คุณย่าชอบเปิดให้ดูบนทีวีโบราณ เสียงนั้นไม่ได้มาเป็นคำอธิบายเชิงเทคนิค แต่เป็นภาพซ้อนภาพ: กลุ่มคนเดินทางบนถนนฝุ่น ท้องฟ้าสีแปรเปลี่ยน และเสียงหัวเราะของเด็ก ๆ ซึ่งผมเชื่อว่าเกี่ยวพันกับโลกของ 'Journey to the West' ที่เขามักยกเป็นจุดเริ่มต้นของความคิดสร้างสรรค์ เราเห็นว่าเขานำองค์ประกอบโบราณมาผสมกับประสบการณ์ชีวิตประจำวัน ทำให้ฉากทั้งหลายน่าหลงใหลและอบอุ่นในเวลาเดียวกัน การสัมภาษณ์ยังเผยว่าแรงบันดาลใจบางครั้งมาจากการเดินทางแบบไม่รีบร้อน การได้ยินสำเนียงท้องถิ่น หรือการเห็นวัตถุธรรมดา ๆ ที่มีเรื่องเล่าในตัวเอง — และนั่นแหละคือความงามที่ทำให้งานของเขามีมิติที่จับต้องได้

แรงบันดาลใจที่อี้เหวินพูดถึงชวนให้ฉันนึกถึงภาพเก่า ๆ ที่ถูกนำมาร้อยเรียงใหม่มากกว่าเป็นแค่แหล่งวัตถุดิบธรรมดา ฉันจำได้ว่าในการสัมภาษณ์หลายครั้งเขามักเล่าเรื่องความทรงจำในบ้านเกิด ความเงียบของห้องครัว เสียงฝนที่กระทบบ้านไม้ และการสังเกตรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ของผู้คนรอบตัวเป็นพลังขับเคลื่อนสำคัญ นั่นทำให้ผลงานของเขาเต็มไปด้วยฉากของความสัมพันธ์แบบเงียบ ๆ ที่พูดน้อยแต่หนักแน่น ฉันชอบวิธีที่เขาพูดถึงการเอาช่วงเวลาธรรมดามาขยายจนกลายเป็นเรื่องที่มีความหมาย เช่น การมองแก้วกาแฟที่วางอยู่บนโต๊ะแล้วจินตนาการความคิดของคนที่ถือมัน มุมมองเชิงภาษาก็สำคัญมากสำหรับเขา — เขามองว่าคำแต่ละคำมีน้ำหนักและจังหวะเหมือนทำนองเพลง การอ่านสัมภาษณ์ทำให้ฉันเข้าใจว่าการทดลองทางโครงสร้างเรื่องเล่า การสลับมุมมองเล่า และการเล่นกับจังหวะประโยคเป็นวิธีที่อี้เหวินใช้เพื่อแปลความทรงจำให้เป็นประสบการณ์ร่วมสำหรับผู้อ่าน ในท้ายที่สุด ฉันรู้สึกว่าการเขียนสำหรับเขาเป็นการรักษาความทรงจำและการทดลองไปพร้อม ๆ กัน ซึ่งนั่นแหละที่ทำให้ผลงานของเขาอบอุ่นและท้าทายในเวลาเดียวกัน