สำนักพิมพ์ไหนตีพิมพ์สงครามดอกไม้ฉบับภาษาไทย?

เคยสะดุดใจกับปกแมวประหลาดที่วางอยู่บนชั้นหนังสือมาก่อนใช่ไหม แล้วก็เริ่มอยากรู้ว่าฉบับภาษาไทยจะออกกับสำนักพิมพ์ไหนบ้าง ในประสบการณ์ของฉัน สำนักพิมพ์ที่มักรับงานแปลนิยายแนวไลท์โนเวลหรือแฟนตาซีเบาสบายซึ่งมีโอกาสตีพิมพ์เรื่องเกี่ยวกับ 'แมวปีศาจ' ได้แก่ 'แจ่มใส' เพราะพวกเขาชอบเปิดช่องให้กับงานแนววัยรุ่นและแฟนตาซีที่มีคาแรกเตอร์แปลกๆ รวมถึงฉบับดิจิทัลในร้านหนังสือออนไลน์อย่าง 'MEB' ที่มักมีนักเขียนอิสระหรือแปลน้อยคนลงผลงานเหมาะสำหรับเรื่องแนวนี้ อีกทางคือลองส่องดูสำนักพิมพ์ที่เน้นแปลนิยายญี่ปุ่นและไลท์โนเวล เช่น 'Enter Books' เพราะบางครั้งพวกงานที่มีองค์ประกอบยากูซ่า ยักษ์ หรือสัตว์ปีศาจจะผ่านเข้ามาได้ง่ายกว่า ฉันมักค้นจากหมวดแฟนตาซีญี่ปุ่นแล้วใช้คำค้นว่า 'แมว' 'ปีศาจ' หรือ 'yokai' จะได้เซ็ตผลลัพธ์ที่ตรงกว่า การดูคาแรคเตอร์ปกกับคำนิยมในหน้าสินค้าช่วยให้เดาทิศทางสำนักพิมพ์ได้ดีขึ้น

คำถามแบบนี้ทำให้ผมนึกถึงครั้งแรกที่เห็นปก 'บัลลังก์ดอกไม้' ในชั้นหนังสือของร้านหนังสือท้องถิ่น — ปกนั้นวางขายโดยสำนักพิมพ์ที่ชัดเจนตรงมุมปกหลัง และชื่อสำนักพิมพ์มักเป็นตัวชี้วัดสำคัญว่าฉบับไหนเป็นของใคร โดยทั่วไป ชื่อเรื่องเดียวกันอย่าง 'บัลลังก์ดอกไม้' อาจไม่ได้หมายความถึงเล่มเดียวเสมอไป เพราะบางครั้งมีนวนิยายต้นฉบับ ฉบับแปล หรือฉบับรวมเล่มที่ใช้ชื่อนี้เหมือนกัน ฉันจึงมองที่ข้อมูลบนปกหลังหรือหน้าปกในส่วนรายละเอียดผู้พิมพ์กับรหัส ISBN ก่อนเป็นอันดับแรก ถ้าเป็นเล่มพิมพ์ไทยมักจะพบจำหน่ายที่ร้านใหญ่ ๆ อย่าง SE-ED หรือ B2S และร้านหนังสือออนไลน์ของสำนักพิมพ์เอง สำหรับการซื้อ ถ้าชอบจับต้องเป็นเล่มจริง ร้านหนังสืออิสระบางแห่งกับร้านหนังสือเครือใหญ่ทั้งหลายมักมีสต็อก หรือรับพรีออเดอร์ถ้าเป็นพิมพ์ครั้งใหม่ ส่วนใครชอบความสะดวกสบาย อีบุ๊กบนแพลตฟอร์มอย่าง Ookbee หรือ Meb ก็เป็นทางเลือกที่ดี ฉันมักจะผสมกันระหว่างซื้อใหม่จากร้านหลักกับเก็บฉบับดิจิทัลไว้ถ้าอยากอ่านในมือถือ สุดท้ายแล้วถ้าเจอชื่อสำนักพิมพ์ที่ชัดเจนบนปก ก็เข้าไปสั่งได้ตรงกับร้านจำหน่ายของสำนักพิมพ์นั้น ๆ — เป็นวิธีที่มั่นใจได้ว่าได้ฉบับที่ต้องการและสนับสนุนผู้แต่งอย่างตรงไปตรงมา

คำว่า 'ดอกไม้พิษ' มักจะทำให้ฉันต้องเล่าเรื่องยืดยาว เพราะมันไม่ใช่ชื่อตรงตัวชิ้นเดียวที่คนจะนึกถึงทันที—มีผลงานหลายชิ้นที่คนไทยมักเรียกหรือแปลความหมายเป็นคำคล้าย ๆ กัน ดังนั้นเมื่อมีคนถามว่า 'ต้นฉบับ ดอกไม้พิษ เขียนโดยใคร' ความจริงคือคำตอบขึ้นกับว่าหมายถึงงานชิ้นไหนโดยเฉพาะ ในฐานะคนชอบไล่ชื่อและเทียบเวอร์ชัน ผมมักยกตัวอย่างกรณีที่เป็นไปได้สามแบบเพื่อให้ภาพชัดเจน: หนึ่งคือมังงะ/อนิเมะชื่อ 'Flowers of Evil' (ญี่ปุ่น: '惡の華') เขียนโดย Shūzō Oshimi ซึ่งงานชิ้นนี้มีโทนมืดดราม่าและถูกพูดถึงบ่อยในวงมังงะสมัยใหม่ สองอาจเป็นงานวรรณกรรมหรือเรื่องสั้นจากฝั่งจีน/ญี่ปุ่นที่ใช้คำว่า '毒花' หรือคำแปลใกล้เคียงในชื่อ ซึ่งผู้แปลไทยอาจเลือกใช้คำว่า 'ดอกไม้พิษ' สามคือผลงานภาษาอังกฤษหรือไทยเดิมบางชิ้นที่ตั้งชื่อตรง ๆ ว่า 'Poison Flower' หรือ 'ดอกไม้พิษ' ซึ่งอาจมีหลายคนเขียนต่างกันไป ส่วนเรื่องว่ามีฉบับภาษาไทยหรือไม่ คำตอบจริง ๆ ขึ้นกับชิ้นงานที่อ้างถึง: ถ้าเป็นงานระดับสากลชื่อดัง มีโอกาสสูงที่มีลิขสิทธิ์ถูกซื้อไปแปลเป็นไทยหรือมีแปลไม่เป็นทางการในชุมชนแฟนแปล แต่ถ้าเป็นนิยายอิสระหรือเรื่องสั้นจากนิตยสารต่างประเทศบางครั้งอาจยังไม่มีฉบับแปล ทางที่สะดวกคือยืนยันด้วยชื่อผู้เขียนต้นฉบับหรือชื่อภาษาอังกฤษ/ภาษาต้นฉบับ แล้วเช็กในร้านหนังสือออนไลน์ของไทยหรือคลังสำนักพิมพ์ว่ามี ISBN/รายการพิมพ์ไทยหรือไม่ ท้ายที่สุด มุมมองคนอ่านอย่างฉันคือถ้าชอบหัวข้อหรือธีมที่ชื่อนี้บอกเป็นนัย—ความงามที่มีพิษ งานที่ดาร์กหรือจิตวิทยา—มักจะได้พบชิ้นงานดี ๆ หลายชิ้นให้คัดเลือก และการรู้ชื่อผู้สร้างต้นฉบับชัด ๆ จะช่วยให้ตามหาแปลไทยได้เร็วขึ้น ยินดีแบ่งชื่อเรื่องหรือภาพปกที่คนมักสับสนเพื่อช่วยจำกัดตัวเลือกให้แคบลง

แนะนำแบบตรงไปตรงมาว่าเริ่มจากการแยกประเภทของงานก่อนว่าสิ่งที่เรียกว่า 'ออติวา' เป็นแนวไหน เพราะสำนักพิมพ์แต่ละแห่งมีจุดแข็งคนละแบบ ฉันมักจะแนะนำให้มองสำนักพิมพ์ขนาดกลางถึงใหญ่ที่มีแผนกสิทธิ์งานแปลเป็นหลัก ถ้าเนื้อหาเป็นนิยายแนวทั่วไปหรือนิยายเชิงพาณิชย์ สำนักพิมพ์ที่แจกจ่ายกว้างและมีช่องทางขายหลายรูปแบบจะช่วยได้มาก ส่วนงานที่เข้มข้นทางวรรณกรรมหรือมีสไตล์เฉพาะตัว ควรมองสำนักพิมพ์ที่มีประวัติการตีพิมพ์งานแปลคุณภาพหรือบรรณาธิการที่เข้าใจงานประเภทนี้ ในมุมของผู้ติดตาม ผมแนะนำเตรียมสรุปผลงานและแผ่นเสนอสิทธิ์ให้ชัดเจน ใส่ข้อมูลกลุ่มผู้อ่านเป้าหมายและเหตุผลที่งานนี้เหมาะกับตลาดไทย พร้อมตัวอย่างการแปลสั้น ๆ เพื่อให้บก.เห็นภาพง่าย ๆ การติดต่อโดยตรงกับฝ่ายสิทธิ์หรือผ่านตัวแทนลิขสิทธิ์ก็เป็นทางเลือก ขึ้นกับว่าต้องการความรวดเร็วหรือการเจรจาที่ละเอียดกว่า ท้ายสุดแล้ว การเลือกสำนักพิมพ์คือการหาคนร่วมงานที่เข้าใจวิสัยทัศน์ของหนังสือมากกว่าการเลือกชื่อใหญ่เท่านั้น ถ้าช่วยได้ ฉันยินดีแชร์มุมมองการเตรียมสื่อเสนอให้ละเอียดขึ้นอีกที

มีบางอย่างที่ต้องยอมรับก่อนว่าตลาดไทยสำหรับนิยายแปลแนว '4P' ไม่ได้เปิดกว้างเท่าไหร่ และนี่เป็นเหตุผลหลักว่าทำไมรายชื่อสำนักพิมพ์ที่ตีพิมพ์งานประเภทนี้จึงสั้นหรือแทบไม่มีเลย ฉันเคยตามหาเล่มพวกนี้มาเป็นปีและพบว่าเส้นแบ่งชัดเจนระหว่างงานที่ได้รับลิขสิทธิ์แปลอย่างเป็นทางการ กับงานที่หมุนเวียนในวงอินดี้หรือวงแฟนแปล: สำนักพิมพ์ใหญ่ ๆ มักหลีกเลี่ยงการนำเข้าเนื้อหาที่มีฉากทางเพศหนัก ๆ เพื่อหลีกเลี่ยงปัญหาเรตติ้งและการจัดจำหน่าย ในทางกลับกัน งานที่มีลักษณะกลุ่มความสัมพันธ์หลายคน ส่วนใหญ่จะพบในรูปแบบอีบุ๊กจากสำนักพิมพ์อิสระ หรือเป็นงานแปลที่เผยแพร่ในชุมชนออนไลน์และร้านขายงานโดจินมากกว่าจะอยู่บนชั้นหนังสือทั่วไป ฉันเข้าใจว่าคนที่อยากได้ฉบับพิมพ์คุณภาพอยากรู้ชื่อสำนักพิมพ์ตรง ๆ แต่ความจริงคือ ถ้ามองหาในร้านหนังสือหลัก ๆ ของไทยมักไม่เจอ เพราะถ้าเป็นการแปลอย่างเป็นทางการ สำนักพิมพ์มักจะระบุเรตติ้งชัดเจนและจำกัดการวางจำหน่าย ในทางปฏิบัติถ้าต้องการฉบับแปลที่ถูกลิขสิทธิ์จริง ๆ ทางเลือกที่พบได้บ่อยคือการซื้อฉบับภาษาญี่ปุ่นหรืออังกฤษนำเข้า หรือติดตามสำนักพิมพ์อิสระที่เน้นตลาดผู้ใหญ่ ซึ่งจะประกาศชัดเจนบนเว็บไซต์หรือเพจของพวกเขา สุดท้ายฉันมักเลือกตรวจสอบด้วยตนเองจากรายการนิยายแปลหรือกลุ่มคนอ่านในเฟซบุ๊ก เพราะนั่นมักเป็นที่แรกที่คนแจ้งข่าวว่าใครได้ลิขสิทธิ์เล่มไหน แต่โดยรวมแล้วคำตอบสั้น ๆ คือ: ไม่มีรายชื่อสำนักพิมพ์ไทยใหญ่ ๆ ที่ชัดเจนสำหรับ 'นิยาย 4P' แบบแปลเป็นจำนวนมาก งานที่มีอยู่มักอยู่ในกลุ่มสำนักพิมพ์เล็ก งานอีบุ๊ก หรืองานนำเข้าเท่านั้น

บทเริ่มต้นของ 'สงครามดอกไม้' ถูกวาดด้วยภาพละเอียดที่ฉันหยุดดูซ้ำหลายครั้งก่อนจะอ่านต่อ ฉากเปิดเรื่องพาเราลงไปในสวนกุหลาบที่ดูสงบ แต่กลับซุกซ่อนความตึงเครียดเอาไว้เหมือนดอกที่ยังตูมอยู่ ฉันรู้สึกว่าเรื่องราวถูกเล่าแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ได้ทิ้งปมทันที แต่ค่อย ๆ ฉายให้เห็นแรงจูงใจของตัวละครผ่านคำพูดเล็กๆ การกระทำที่ดูธรรมดา และภาพธรรมชาติที่กลายเป็นตัวแทนของอารมณ์ เช่น ฉากที่ตัวเอกเลือกจะรดน้ำต้นที่คนรอบข้างเพิกเฉยให้ เหตุการณ์เล็ก ๆ นั้นกลับกลายเป็นจุดเปลี่ยนมากกว่าการต่อสู้ครั้งใหญ่ การใช้สัญลักษณ์ดอกไม้ในเรื่องทำให้ฉันชอบวิธีการบอกเล่า เพราะมันทำให้ความขัดแย้งด้านการเมืองหรืออุดมการณ์กลายเป็นเรื่องที่จับต้องได้ ดอกไม้แต่ละชนิดมีบทบาทเหมือนตัวละครรอง—บางดอกทนทาน บางดอกแห้งง่าย—แล้วการจัดวางฉากต่อฉากก็ทำให้ผู้อ่านค่อย ๆ ตัดสินใจไปพร้อมกับตัวละคร ฉากในสวนครั้งแรกเป็นตัวอย่างของการตั้งคำถาม: สงครามที่เกิดขึ้นเพื่ออะไร เมื่อการทำลายความงามกลายเป็นการต่อสู้เพื่ออำนาจ ตอนจบของฉากเปิดไม่ได้ให้คำตอบฉันชอบที่มันทิ้งช่องว่างให้คิดต่อ มากกว่าจะบอกว่าถูกหรือผิด นี่แหละเสน่ห์ของการเล่าเรื่องแบบนี้—มันให้พื้นที่ให้เราใส่ความหมายเข้าไปเอง และตอนที่กลับมามองภาพรวม ฉันพบว่าทุกดอกไม้ ทุกการกระทำ มีความหมายต่อประวัติศาสตร์ของเมืองนั้นอย่างไม่น่าเชื่อ

เพิ่งสังเกตว่าตลาดนิยายและมังงะแนวชายรักชายในไทยกว้างกว่าที่หลายคนคิด — มีทั้งสำนักพิมพ์ใหญ่ที่รับแปลและตีพิมพ์เป็นเล่ม และสำนักพิมพ์ขนาดเล็กหรือการจัดจำหน่ายดิจิทัลที่เน้นผลงานอิสระ โดยปกติแล้วสำนักพิมพ์เล่มใหญ่ๆ จะลงมาทำมังงะหรือไลท์โนเวลแนวนี้ผ่านแผนกมังงะหรือโรมานซ์ ซึ่งเรามักเจอผลงานแปลในชั้นหนังสือทั่วไป ส่วนสำนักพิมพ์อิสระกับแพลตฟอร์มอีบุ๊กนั้นเหมาะสำหรับนิยายต้นฉบับหรือแฟนฟิคที่แปลงเป็นเล่ม ฉันมักตามข่าวจากหน้า Facebook และอินสตาแกรมของสำนักพิมพ์ใหญ่ๆ และร้านหนังสือออนไลน์ เพราะพวกเขามักประกาศล่วงหน้าว่าจะมีการนำเข้าแปลหรือจัดพิมพ์ใหม่ แพลตฟอร์มอีบุ๊กอย่าง Meb และ Ookbee ก็เป็นที่รวมงานวายจำนวนมาก ส่วนเว็บอ่านเรื่องสั้นหรือเว็บนิยายอย่าง Fictionlog และ Dek-D มักเป็นแหล่งของนักเขียนหน้าใหม่ที่ตีพิมพ์ผลงานแนวนี้ด้วยตัวเอง — ถ้าอยากได้เล่มเป็นรูปเล่ม ลองสืบจากหน้าร้านออนไลน์หรือเช็กคอลเล็กชั่นของร้านหนังสือใหญ่ก่อนจะสั่งพรีออร์เดอร์

คิดถึงแนวนิยายรัก-การแพทย์เมื่อไหร่ ผมมักจะนึกถึงสำนักพิมพ์ที่เขาช่ำชองกับงานแปลและนิยายโรแมนซ์เป็นหลัก ฉันเชื่อว่าสำนักพิมพ์ที่มีแนวโน้มจะตีพิมพ์นิยายที่พระเอกเป็นหมอและเป็นเจ้าของโรงพยาบาลในฉบับภาษาไทย ได้แก่ 'สถาพรบุ๊คส์' และ 'แจ่มใส' ทั้งสองค่ายนี้มีประวัติรับงานแปลนิยายรักหลากสไตล์ ทั้งนิยายโรแมนซ์ทั่วไปและนิยายแนวผู้ใหญ่ที่เน้นตัวละครมีอำนาจหรือสถานะทางสังคมสูง งานพวกนี้มักจะลงรูปเล่มสวย มีปกโดดเด่นและปรับสำนวนให้อ่านง่ายสำหรับคนไทย ถ้าอยากหาเล่มที่ตรงโจทย์ ให้สังเกตคำโปรยตอนวางขาย เช่น ระบุว่าเป็นนิยายแปลจากจีน/เกาหลี/ญี่ปุ่น หรือตั้งชื่อบทแบบผู้บริหาร/หมอ/เจ้าของโรงพยาบาล ก็เป็นสัญญาณที่ดี สุดท้ายแล้วฉันมักจะเลือกตามสำนักพิมพ์ที่ไว้ใจได้เพราะการแปลและการจัดหน้าเป็นสิ่งสำคัญในการเก็บบรรยากรณ์อารมณ์ของเรื่อง

เล่มหนึ่งที่ฉันคิดว่าแปลได้ยอดเยี่ยมคือ 'All Quiet on the Western Front'. ฉบับแปลนี้ทำงานหนักในการรักษาสมดุลระหว่างความเรียบง่ายของต้นฉบับกับการถ่ายทอดความโหดร้ายของสงครามเป็นภาษาไทยที่อ่านไหลลื่น ไม่ได้ใส่ภาษาทางการหรือคำฟุ่มเฟือยจนทำให้ความดิบเถื่อนหายไป นักแปลเลือกถ้อยคำที่ตรงและกระแทกใจ ทำให้ภาพสนามรบ กลิ่นควันปืน และความอ้างว้างของทหารรุ่นหนุ่มยังคงเข้าถึงได้แม้จะอ่านเป็นภาษาอื่น นอกจากโทนภาษาแล้ว การรักษาจังหวะประโยคก็สำคัญ — ฉันชอบที่ฉบับแปลไม่แปลงประโยคให้ยาวเกินไปหรือสั้นเกินจำลองต้นฉบับ ทำให้จังหวะการอ่านยังให้ความรู้สึกระหโล้ระหงของคนที่ถูกผลักเข้าสู่ความรุนแรง ถ้อยคำบางวรรคที่เคยเป็นคำเรียบง่ายกลับกลายเป็นจี๊ดในภาษาไทย และฉบับแปลนี้ทำให้ฉากที่ดูธรรมดากลายเป็นฉากสะเทือนใจได้จริง ๆ เท่าที่เคยอ่านมา นับเป็นหนึ่งในตัวอย่างงานแปลนิยายสงครามที่ฉันยกนิ้วให้ในเรื่องความเที่ยงตรงและอารมณ์