หนัง Gth ทั้งหมด มีเรื่องไหนได้รับรางวัลสำคัญบ้าง?

รายชื่อหนังของ 'เดอะร็อค' ที่ได้รับรางวัลมีไม่กี่เรื่องที่โดดเด่นในสายตาฉัน เพราะบางเรื่องชนะรางวัลจากสถาบันวิชาการ บางเรื่องได้รางวัลจากแฟน ๆ และบางเรื่องก็เป็นรางวัลทางเทคนิคที่คนทั่วไปอาจมองข้าม หนึ่งในเรื่องที่ชัดเจนที่สุดคือ 'Moana' — งานเพลงและการออกแบบแอนิเมชันของหนังเรื่องนี้ได้รับการยอมรับอย่างกว้างขวาง ฉันรู้สึกว่าบทเพลงและการแสดงเสียงของตัวละครช่วยยกระดับความสำเร็จเชิงรางวัลของหนัง ทั้งในรางวัลของสมาคมนักวิจารณ์และรางวัลด้านเพลง/แอนิเมชันที่หลากหลาย อีกเรื่องที่แฟน ๆ ชอบโหวตให้ชนะบ่อย ๆ คือ 'Jumanji: Welcome to the Jungle' ซึ่งคว้ารางวัลจากคนดูในงานรางวัลประเภทยอดนิยมและรางวัลแฟน ๆ หลายงาน ผลงานนี้ทำรายได้และได้รับความนิยมจนได้รับการยกย่องในหลายเวที

นับตั้งแต่เครื่องหมายการค้า 'GTH' เริ่มปรากฏบนโปสเตอร์หนังไทย ทำให้ภาพลักษณ์ของสตูดิโอนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของคุณภาพและความกล้าทดลองสำหรับคนดูรุ่นใหม่ ๆ ฉันคิดว่าคำตอบสั้น ๆ ก็คือ: GTH ไม่มี "ผู้กำกับหลักคนเดียว" แบบที่บริษัทฮอลลีวูดบางแห่งมี แต่เป็นบ้านของผู้กำกับหลายคนที่กลายเป็นหน้าเป็นตาของสตูดิโอและผลิตผลงานหลากหลายแนว ทีมผู้กำกับหน้าใหม่ที่ GTH ผลักดันให้โด่งดังตั้งแต่ต้น ๆ คือกลุ่มที่ทำ 'Fan Chan' ซึ่งเป็นตัวอย่างชัดเจนของการรวมพลังคนรุ่นใหม่ให้เกิดผลงานร่วมกัน ต่อมามีผู้กำกับที่สร้างภาพจำให้คนดูอย่างชัดเจน เช่น บทภาพยนตร์และการเล่าเรื่องที่พา 'The Love of Siam' ขึ้นมาเป็นหนึ่งในหนังโรแมนติก-ดราม่าที่คนพูดถึงบ่อยสุด และด้านคอเมดีผีที่กลายเป็นปรากฏการณ์กลายเป็นหนังทำเงินอย่าง 'Pee Mak' ที่แสดงให้เห็นความหลากหลายทางแนวทางของผู้สร้าง การที่ไม่มีผู้กำกับหลักคนเดียวทำให้ GTHกลายเป็นเวทีที่ผู้กำกับแต่ละคนได้ทดลองสไตล์ของตัวเอง บางเรื่องเน้นความอบอุ่นของความทรงจำ บางเรื่องเลือกบรรยากาศสยองขวัญ บางเรื่องก็ชวนฮา ทั้งหมดนี้สะท้อนถึงวิสัยทัศน์ของสตูดิโอที่อยากให้หนังไทยมีทั้งมิติศิลป์และเชิงพาณิชย์ในเวลาเดียวกัน — และนั่นคือเหตุผลที่ผมยังคงชอบดูหนังจากค่ายนี้อยู่เสมอ

ฉันหลงใหลกับผลงานจากปี 2022 ที่คว้ารางวัลใหญ่และมีเวอร์ชันพากย์ไทยให้ติดตาม เพราะมันรู้สึกเหมือนได้เห็นรสชาติของหนังถูกแปลออกมาในลักษณะใหม่ที่เข้าถึงคนท้องถิ่นได้ง่ายขึ้น ตัวอย่างชัดเจนคือ 'Everything Everywhere All at Once' ที่ได้รับรางวัลออสการ์เป็นกอบเป็นกำและสร้างความฮือฮาด้วยการเล่นกับแนวไซไฟ-ครอบครัวอย่างไม่เหมือนใคร หนังแนวนี้มักจะมีเวอร์ชันพากย์ไทยในบางฉบับฉายหรือดีวีดีทำให้คนที่ไม่อยากอ่านซับก็เข้าใจอารมณ์ได้ง่ายขึ้น อีกเรื่องที่เข้มข้นและได้รางวัลคือ 'All Quiet on the Western Front' งานภาพและการเล่าเรื่องทำให้ฉันรู้สึกหนักแน่น ส่วน 'RRR' จากอินเดียก็เป็นตัวอย่างของหนังที่ได้รับการยอมรับระดับนานาชาติและมักถูกพากย์ในหลายภาษารวมถึงพากย์ไทยในบางช่องทาง มุมมองของฉันคือ ถ้าต้องการหาฉบับพากย์ไทย ให้เช็กลิสต์ฉบับดีวีดี/บลูเรย์ หนังฉายพิเศษของโรงภาพยนตร์ไทย หรือเวอร์ชันที่แพลตฟอร์มสตรีมมิงในประเทศนำเข้า—เพราะบางครั้งพากย์ไทยจะมาพร้อมกับการออกภายหลังจากรอบฉายหลัก เท่านี้ก็ได้บรรยากาศเต็ม ๆ เหมือนดูหนังในบ้านที่มีสีสันของภาษาท้องถิ่นปะปนอยู่

ใครที่หลงรักความฮาและความอบอุ่นของหนังยุค GTH คงอยากรู้ว่าจะดูแบบถูกลิขสิทธิ์ได้จากที่ไหนบ้าง — ส่วนตัวฉันชอบเริ่มจากบริการสตรีมมิ่งหลัก ๆ ก่อน เพราะหลายค่ายมักมีข้อตกลงนำหนังไทยของอดีต 'GTH' (และผลงานที่ปัจจุบันอยู่ภายใต้ 'GDH') ขึ้นให้ชมเป็นช่วง ๆ การหาแบบเช่าหรือซื้อดิจิทัลมักได้ผลดี: แพลตฟอร์มอย่าง Apple TV (iTunes), Google Play/Google TV และ YouTube Movies มักมีตัวเลือกให้เช่าหรือซื้อแยกเรื่อง เหมาะถ้าต้องการดูเรื่องเดียวอย่างเช่น 'พี่มาก..พระโขนง' โดยไม่ต้องสมัครบริการรายเดือน สำหรับบริการสมัครสมาชิก การสตรีมบางเรื่องจะโผล่บน Netflix (บางช่วงมีภาพยนตร์ฮิตของค่าย), iQIYI, Viu, WeTV หรือ Disney+ Hotstar ขึ้นอยู่กับข้อตกลงลิขสิทธิ์ในช่วงเวลานั้น ส่วนแพลตฟอร์มไทยอย่าง TrueID+ ก็เคยมีการนำหนังไทยคลาสสิกมาลงเช่นกัน ถ้าชอบสะสมเป็นแผ่น แผ่นดีวีดีและบลูเรย์ของหลายเรื่องยังหาซื้อได้จากร้านค้าออนไลน์หรือแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซในไทย ซึ่งเป็นวิธีที่ถูกลิขสิทธิ์และเก็บไว้ดูนาน ๆ ได้โดยไม่ขึ้นกับสัญญาไลเซนซ์บนสตรีมมิ่ง ทั้งหมดนี้ทำให้การตามดูหนังยุค GTH ต้องอาศัยการเช็กแพลตฟอร์มเป็นครั้งคราว แต่ก็เป็นความเพลิดเพลินในการตามเก็บผลงานโปรดแบบถูกกฎหมายตามจังหวะของเรา

ลองนึกภาพตัวเองนั่งเรียงแผ่นหนังจากเก่าไปใหม่ แล้วได้เห็นภาพรวมของสตูดิโอเปลี่ยนไปทีละน้อย — นี่คือเหตุผลที่ผมชอบเรียงหนังตามปีฉายแบบเพิ่มขึ้น (จากเก่าสุดไปใหม่สุด) การดูแบบนี้จะช่วยให้ผมเห็นพัฒนาการทั้งด้านเทคนิคและรสนิยมของทีมงาน ทุกครั้งที่งานภาพหรือเทคนิคร้อยเรียงเรื่องดีขึ้น มันทำให้รู้สึกชัดเจนว่าการทดลองโทนเรื่อง การเลือกนักแสดง และการเล่าเรื่องค่อย ๆ ปรับตัวตามบริบทสังคม เวลาเดียวกัน ผมยังชอบจับจุดปลีกย่อย เช่น เสียงประกอบที่เปลี่ยนไป การใช้มุมกล้องที่กล้าแหวก แนวบทก็มีทั้งคอมเมดี้ สยองขวัญ ดราม่า ถ้าดูไล่ปีจะเห็นว่าแต่ละแนวเข้ามาและไปอย่างไร อีกอย่างที่ผมชื่นชอบคือการรับรู้ประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไทยผ่านสายตานักดูธรรมดา การดูแบบปีต่อปีทำให้บทสนทนากับเพื่อนในวงการหรือชุมชนออนไลน์สนุกขึ้น เพราะสามารถยกตัวอย่างช็อตหรือธีมจากช่วงปีนั้น ๆ ได้ชัดเจน สรุปแล้ว ถ้าใครอยากสัมผัสวิวัฒนาการของสตูดิโอและตีความบริบทสังคมไปพร้อม ๆ กัน วิธีนี้ตอบโจทย์มาก และมันทำให้การดูมาราธอนรู้สึกมีเรื่องราวมากกว่าการเสียบดูแยกตอนเฉย ๆ

เอาจริงๆ ตอนที่ผมเริ่มลงลึกเกี่ยวกับต้นฉบับของซีรีส์ รู้สึกว่าการย้ายจากหน้าหนังสือมาสู่จอนั้นชัดเจนมากในแง่โครงเรื่องและตัวละคร ผมขอพูดตรง ๆ ว่าเวอร์ชันชุดซีรีส์หลักถูกดัดแปลงจากชุดนิยายรวมเล่มที่เรียกว่า 'A Song of Ice and Fire' ของ George R.R. Martin โดยฤดูกาลแรกของซีรีส์ยึดเนื้อหาหลักจากเล่มแรก ส่วนฤดูกาลถัด ๆ มาไล่ตามลำดับเล่มที่สองและสามอย่างชัดเจน แต่เมื่อซีรีส์เดินมาถึงกึ่งกลางก็เริ่มผสม ปรับ และตัดบางพล็อตย่อยออก ทำให้ตอนหลังบางส่วนกลายเป็นงานเขียนสำหรับจอโดยตรงมากกว่าจะเป็นการยกเนื้อหาจากหน้าหนังสือมาเป๊ะ ๆ ความรู้สึกส่วนตัวคือการดูฉบับภาพยนตร์/ละครทีวีที่มาจาก 'A Song of Ice and Fire' ให้มิติที่ต่างออกไป บทพูด สภาพแวดล้อม และการตัดต่อช่วยเน้นจังหวะและภาพความรุนแรงของเหตุการณ์บางฉาก แต่ก็แลกกับรายละเอียดในหนังสือที่หายไปบางส่วน แถมบางตัวละครได้รับมุมมองใหม่ตามการตีความของผู้สร้าง ซึ่งทำให้ผมทั้งตื่นเต้นและหงุดหงิดในเวลาเดียวกัน โดยรวมแล้วการดัดแปลงจากนิยายชุดนั้นเป็นหัวใจหลักของงาน แต่ก็ไม่ใช่การยกเนื้อหาทั้งหมดมาเหมือนสำเนาเป๊ะ ๆ — นี่แหละที่ทำให้ซีรีส์มีชีวิตบนจอได้อย่างเป็นเอกลักษณ์

เราโตมากับหนังกลุ่มนี้จนรู้สึกว่ามันเหมือนเพื่อนเก่าที่ยังคุยกันได้ทุกเรื่อง — ถ้าพูดถึงคัลท์คลาสสิกของยุค 'GTH' สองเรื่องที่ผมนึกถึงก่อนเลยคือ 'Fan Chan' กับ 'Pee Mak' ซึ่งความเป็นคัลท์ของทั้งสองต่างรูปแบบกันโดยสิ้นเชิง 'Fan Chan' คือการร่วมกันระลึกถึงวัยเด็กของคนหลายรุ่น แบบที่ฉากเล็กๆ เช่น การเล่นซ่อนหาในตรอกหรือมุกภาษาท้องถิ่น กลับกลายเป็นสัญลักษณ์ที่ทำให้คนรุ่นใหม่และรุ่นเก่าเชื่อมโยงกัน หนังมันไม่ใหญ่โตแต่ซึ้งและอบอุ่นจนกลายเป็นงานคลาสสิกที่คนหยิบมาดูซ้ำตอนคิดถึงอดีต ด้าน 'Pee Mak' นั้นเป็นคัลท์แบบสังคมร่วมสมัย — หนังฮาที่ผูกกับตำนานโบราณ กลายเป็นมุขในวงสนทนา โด่งดังจนมีการเลียนแบบ แต่มันยังแฝงความกลัวและความเศร้าให้รู้สึกได้ ฉากที่ตัวละครต่างๆ โต้ตอบด้วยมุกปรับจังหวะตลกกับฉากน่ากลัวทำให้หนังนี้โดดออกมาและถูกพูดถึงยาวนาน ทุกครั้งที่เห็นคนแต่งคอสเพลย์หรือทำมีมจากฉากหนึ่ง ฉันยิ้มได้เพราะรู้ว่ามันกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมร่วมสมัยแล้ว

รายการหนังผีไทยที่ฉันถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญต้องมีสองเรื่องที่ไม่ควรพลาดและหนึ่งเรื่องที่ถ้าดูแล้วจะเข้าใจวิวัฒนาการของวงการหนังผีไทย 'นางนาก' เป็นผีรักแบบคลาสสิกที่ยังคงสะเทือนอารมณ์ได้ทุกยุค ฉันชอบวิธีที่หนังใช้บรรยากาศบ้านเรือนและความเชื่อพื้นบ้านมาสร้างความเศร้าไปพร้อมกับความหลอน ภาพหลายฉากของคนในชุมชนที่รับรู้กับความจริงและความเงียบของผู้เสียชีวิตยังทำให้รู้สึกถึงความเป็นไทยอย่างชัดเจน 'พี่มาก..พระโขนง' ('Pee Mak') ให้มุมกลับที่ตลกและแสบ ถึงจะเป็นหนังผีแต่เอื้อต่อการทำความเข้าใจวัฒนธรรม ผูกเรื่องด้วยความสัมพันธ์ของเพื่อนและความกลัวที่ถูกเบี่ยงเบน ความฮาที่มาพร้อมกับความอิ่มใจทำให้ผมยิ้มได้หลังดูจบ และ 'ชัตเตอร์ กดติดวิญญาณ' เป็นตัวแทนของหนังผีสมัยใหม่ที่เล่นกับเทคโนโลยีอย่างกล้องถ่ายรูป ฉากภาพติดวิญญาณกับความรู้สึกผิดที่ตามหลอกหลอนยังคงเป็นหนึ่งในภาพจำของคนดูรุ่นใหม่ เก็บสามเรื่องนี้ไว้เป็นพื้นฐานก่อนขยายไปหาหนังผีแนวอื่น ๆ

การได้เห็นวรรณกรรมที่ถูกยกย่องด้วยรางวัลสำคัญนี่เป็นเรื่องที่ทำให้ตื่นเต้นทุกครั้ง! 'One Hundred Years of Solitude' ของกาเบรียล การ์เซีย มาร์เกซ ที่คว้ารางวัลโนเบลปี 1982 เป็นตัวอย่างชั้นยอดที่ผสานเวทมนตร์กับความจริงได้อย่างลงตัว อีกเล่มที่ประทับใจไม่แพ้กันคือ 'To Kill a Mockingbird' ของฮาร์เปอร์ ลี ที่ได้รางวัลพูลิตเซอร์ สะท้อนปัญหาการเหยียดผิวผ่านมุมมองของเด็กหญิงตัวน้อย ยังจำความรู้สึกตอนอ่านได้ว่ามันกระแทกใจขนาดไหน ถ้าให้เลือกรางวัลที่น่าสนใจ คงไม่พลาดรางวัลบุ๊คเกอร์ที่ 'The Remains of the Day' ของคาซูโอะ อิชิงูโรได้ไปครอง

จริงๆแล้วการจะระบุว่าผลงานของอี้หยางเซียนซีเรื่องใดชนะรางวัลสำคัญนั้นต้องแยกแยะระหว่างรางวัลเชิงทางการกับการยอมรับจากชุมชนออนไลน์ ผมเห็นว่าในหลายกรณีสำหรับนักเขียนแนวออนไลน์ ชื่อเสียงหลักมาจากอันดับบนแพลตฟอร์ม ยอดวิว ยอดคอมเมนต์ และการถูกดัดแปลงเป็นสื่ออื่น มากกว่าจะเป็นรางวัลวรรณกรรมระดับประเทศหรือสถาบันการกวาดรางวัลแบบดั้งเดิม ดังนั้นแม้จะมีผลงานที่ได้รับคำชื่นชมอย่างกว้างขวาง แต่ก็ไม่ได้แปลว่าเขาจะมีป้ายรางวัลใหญ่ตามหน้าหนังสือเสมอไป จากมุมมองของแฟน ผมคิดว่าเราควรมองการยอมรับหลายรูปแบบ เช่น รางวัลจากผู้อ่าน การติดอันดับยอดนิยมในแพลตฟอร์มต่าง ๆ หรือการที่ผลงานถูกนำไปสร้างเป็นซีรีส์/มังงะ ซึ่งทั้งหมดนี้สะท้อนคุณค่าของผลงานได้ไม่แพ้ถ้วยรางวัลแบบเป็นทางการ และนั่นแหละคือสิ่งที่ทำให้ชื่อของเขาโดดเด่นในวงการอย่างแท้จริง