หมวก6ใบ ฝึกฝนได้อย่างไรและมีเทคนิคอะไรบ้าง

ลองจินตนาการว่าเรามีนัดฝึกซ้อมก่อนการเปิดตัวผลิตภัณฑ์ใหม่หนึ่งวันและต้องใช้เครื่องมือที่ชัดเจนเพื่อจัดระเบียบความคิดของทีม ในบทบาทเป็นผู้นำที่ค่อนข้างลงมือทำ ฉันมักเริ่มด้วยการแนะนำกรอบ 'Six Thinking Hats' แบบย่อ ๆ ให้ทีมเข้าใจหน้าที่ของแต่ละสี จากนั้นแบ่งคนเป็นกลุ่มย่อย 3–4 คน แต่ละกลุ่มทำเวิร์กชอปแบบเซกเมนต์: เซสชันแรก 15 นาทีใช้หมวกสีขาวโฟกัสข้อมูลที่รู้และต้องหาข้อมูลเพิ่ม, ต่อด้วยหมวกสีแดง 10 นาทีให้สมาชิกแสดงความรู้สึกและปฏิกิริยาโดยไม่ต้องให้เหตุผล, แล้วสลับไปหมวกสีดำเพื่อหาจุดเสี่ยง 15 นาที, หมวกสีเหลือง 10 นาทีหาประโยชน์ที่เป็นไปได้, หมวกสีเขียว 20 นาทีสำหรับไอเดียริเริ่มใหม่ และปิดด้วยหมวกสีน้ำเงิน 10 นาทีสรุปและกำหนดการดำเนินการ สิ่งที่ฉันพบว่าช่วยได้จริงคือการใส่กรอบเวลาเข้มงวดและใช้ตัวแทนหมวก (เช่นสติกเกอร์หรือการ์ดสี) เพื่อเตือนให้คนอยู่ในมุมมองนั้น ๆ ระหว่างการฝึก ผู้นำควรเป็นคนคุมจังหวะ ไม่แทรกความเห็นส่วนตัวเมื่อทีมยังอยู่ในหมวกที่ต้องการการสำรวจเต็มที่ ฝึกแบบนี้ซ้ำ ๆ ก่อนเข้าสถานการณ์จริงจะช่วยให้สมาชิกเปลี่ยนมุมมองได้เร็วขึ้นและตัดสินใจเป็นระบบมากขึ้น ซึ่งให้ผลลัพธ์ที่ชัดเจนกว่าแค่การระดมสมองแบบลื่นไหลธรรมดา

การแบ่งหมวกเป็นสีต่างๆ ทำให้มุมมองที่เคยสับสนเรียงตัวเป็นระเบียบ. ผมชอบคิดว่าเครื่องมือนี้คล้ายกับการให้ทุกคนใส่เลนส์ที่ต่างกันก่อนจะตัดสินใจร่วมกัน เพราะแต่ละสีแทนโหมดความคิดที่ชัดเจน เช่น หมวกขาวคือข้อมูลข้อเท็จจริง หมวกแดงคือความรู้สึก หมวกดำคือความเสี่ยง หมวกเหลืองคือประโยชน์ หมวกเขียวคือความคิดสร้างสรรค์ และหมวกน้ำเงินคือการจัดการกระบวนการ. การใช้งานจริงมักเริ่มจากการตั้งคำถามชัดเจน แล้วกำหนดเวลาให้แต่ละหมวกพูดตามลำดับ ผมเคยนำไปใช้ในทีมวางแผนเปิดตัวสินค้า: รอบแรกดูข้อเท็จจริง รอบสองให้คนแสดงความกังวล รอบสามคิดโอกาสใหม่ๆ ทำให้ทุกเสียงถูกได้ยินโดยไม่หลุดประเด็น การสลับหมวกแบบนี้ช่วยลดการถกเถียงที่วนไปมาและทำให้ข้อสรุปมีมิติครบถ้วน. สุดท้ายความน่าสนใจคือความยืดหยุ่นของมัน—จะใช้เต็มรอบทั้งหกหรือเลือกเฉพาะบางหมวกก็ได้ ขึ้นกับเวลาและขนาดกลุ่ม และเมื่อผมเห็นทีมผ่านกระบวนการนี้แล้วมักตกลงกันได้เร็วขึ้นและมีความมั่นใจในการตัดสินใจมากกว่าเดิม

ลองนึกภาพเวลานั่งดูหนังแล้วอยากแยกชิ้นส่วนตัวละครออกมาเป็นองค์ประกอบเพื่อเข้าใจว่าทำไมเขาถึงตัดสินใจแบบนั้น — นี่แหละคือที่มาที่ฉันมองว่าทฤษฎีหมวก 6 ใบมีประโยชน์มากในการวิเคราะห์ตัวละคร เพราะมันให้กรอบคิดง่าย ๆ แต่ลึกซึ้งที่จะจัดระเบียบมุมมองต่าง ๆ ของบุคลิกและการกระทำ ทฤษฎีนี้แยกการคิดออกเป็นหกโหมดที่เปรียบเหมือนสีหมวก: หมวกขาว (ข้อมูลและข้อเท็จจริง), หมวกแดง (ความรู้สึกล้วน ๆ), หมวกดำ (ความไม่พึงประสงค์และความเสี่ยง), หมวกเหลือง (มุมมองบวก/ประโยชน์), หมวกเขียว (ความคิดสร้างสรรค์) และหมวกน้ำเงิน (การควบคุมหรือโครงสร้าง) เมื่อเอามาใช้กับตัวละครในหนัง เราไม่ได้หมายความว่าตัวละครมีหมวกเดียวเท่านั้น แต่เป็นการไล่ดูว่าฉากหรือการตัดสินใจใดสะท้อนโหมดไหนมากกว่ากัน ลองยกตัวอย่างจากตัวละครใน 'Spirited Away' อย่าง ชิฮิโระ จะเห็นหมวกขาวชัดในเรื่องการเรียนรู้ข้อเท็จจริงของโลกวิญญาณ เธอรวบรวมข้อมูลและปรับตัว แต่ก็มีหมวกแดงที่แสดงอารมณ์ดิบ ๆ เมื่อกลัวหรือโกรธ ส่วนหมวกเขียวมาปะทุเมื่อเธอคิดแก้ปัญหาแบบสร้างสรรค์ เช่นหาทางช่วยเพื่อน ๆ คนทำงาน ส่วน 'The Godfather' เมื่อลองมองไมเคิลเป็นชุดของหมวก เราจะเห็นหมวกน้ำเงินกับหมวกดำทำงานหนัก — การวางแผนเชิงกลยุทธ์และการประเมินความเสี่ยงเป็นหลัก แต่ก็มีช่วงสั้น ๆ ของหมวกเหลืองเมื่อเขาพยายามรักษาอุดมคติครอบครัวให้ยั่งยืน สุดท้ายใน 'Black Panther' ตัวเอกมักเล่นระหว่างหมวกเหลือง (ความหวังและวิสัยทัศน์เพื่อประชาชน) กับหมวกดำ (ความรับผิดชอบเชิงป้องกัน) ซึ่งช่วยให้บทบาทเป็นผู้นำดูมีน้ำหนัก วิธีใช้ในเชิงปฏิบัติที่ฉันชอบคือแบ่งฉากออกเป็นช็อตสั้น ๆ แล้วใส่ 'แท็กหมวก' ให้แต่ละช็อต: ตอนไหนเน้นข้อเท็จจริง ตอนไหนเป็นอารมณ์ล้วน ตอนไหนเป็นการวางแผน ลำดับนี้ช่วยนักแสดงเข้าใจโทนเสียงภายในฉากและช่วยผู้กำกับตัดสินใจมุมกล้องหรือจังหวะให้เหมาะสม อีกเทคนิคที่ฉันใช้อยู่เสมอคือให้ทีมเขียนโน้ตสั้น ๆ แบบ 6 บรรทัด (หนึ่งบรรทัดต่อหมวก) สำหรับตัวละครแต่ละคนก่อนถ่ายจริง — มันทำให้การแสดงมีแผนที่ชัด ไม่ใช่แค่รู้สึกไปเฉย ๆ แล้วก็จบเรื่อง ความสนุกคือเมื่อนำไปใช้จริง จะเห็นการเปลี่ยนสีหมวกของตัวละครในฉากสำคัญ ๆ ซึ่งช่วยเปิดมุมมองใหม่ ๆ ว่าทำไมเขาถึงเปลี่ยนไปแบบนั้น และนั่นทำให้การดูหนังลึกขึ้นและมีรสชาติขึ้นพอสมควร

กิจกรรมหมวกหกใบเหมาะกับเด็กประถมเพราะมันเปลี่ยนการคิดให้เป็นเกมได้อย่างง่ายดายและเข้าใจเร็ว ดิฉันมักเริ่มด้วยการทำให้แต่ละหมวกมีตัวตน เช่น ติดสติกเกอร์หน้าตาตลกๆ หรือให้แท่งสี เพื่อให้เด็กจับต้องและจำบทบาทได้ทันที แล้วแจกการ์ดคำถามสั้นๆ ที่ตรงกับสีหมวก เช่น หมวกขาวให้หาข้อมูลสั้นๆ หมวกแดงให้บอกความรู้สึกแบบย่อๆ หมวกเหลืองให้หาข้อดี หมวกดำให้พูดข้อกังวล หมวกเขียวให้เสนอไอเดียใหม่ๆ และหมวกน้ำเงินให้สรุปสั้นๆ วิธีนี้ช่วยให้เด็กไม่สับสนและสนุกกับการสวมบทบาท ตัวอย่างกิจกรรมที่เคยใช้คือการวางแผนงานเลี้ยงวันเด็กในห้อง เราแบ่งเด็กเป็นกลุ่มละหกคน แต่ละคนได้หมวกคนละสี หมวกขาวต้องคิดงบประมาณง่ายๆ หมวกเหลืองคิดกิจกรรมที่สนุก หมวกดำชี้ปัญหาที่อาจเกิดขึ้น หมวกเขียวคิดมุมสร้างสรรค์ เช่น ของรางวัลแปลกใหม่ หมวกแดงพูดความชอบส่วนตัว และหมวกน้ำเงินสรุปแผนแบบเข้าใจง่าย รอบหนึ่งๆ จำกัดเวลาประมาณ 2–3 นาทีต่อหมวก เพื่อให้จังหวะเร็วและเด็กไม่เบื่อ ข้อแนะนำเล็กๆ คืออย่าเน้นคำศัพท์ยาก ให้ใช้ภาพหรือคำสั้นๆ เป็นสัญลักษณ์ แบ่งเวลาให้ชัดเจน และถ้าเด็กคนไหนเงียบเกินไป ให้ให้บทบาทแรกเป็นหมวกที่กระตุ้นคำตอบง่ายๆ อย่างหมวกแดงหรือขาว กิจกรรมนี้ช่วยฝึกทั้งการคิดหลายมุมและการฟังคนอื่น พร้อมยังเป็นกิจกรรมกลุ่มที่เด็กมักจำได้ดีหลังจากจบวันเรียน

เคยใช้วิธีนี้ตอนจัดประชุมทีมโปรเจ็กต์เล็ก ๆ แล้วรู้สึกว่ามันช่วยให้ความคิดชัดขึ้นมาก 'หมวกหกใบ' แบ่งบทบาทความคิดออกเป็นหกสีเพื่อให้เราโฟกัสมุมมองเดียวต่อครั้ง: สีขาวเป็นข้อมูลกับข้อเท็จจริง ขาวคือสิ่งที่ฉันใช้ในการเตรียมตัว — ตัวเลข รายงาน สถิติ แบบที่ไม่มีความเห็นส่วนตัวเข้ามาเกี่ยวข้องเลย สีแดงคือความรู้สึกและจังหวะจิตใจ เมื่อต้องตัดสินใจฉันมักยอมให้อารมณ์พูดบ้าง เพื่อให้ทีมเห็นความไม่แน่นอนหรือความกังวลที่ตัวเลขมองไม่เห็น ส่วนสีดำคือการคิดเชิงลบแบบสร้างสรรค์ มันทำหน้าที่เป็นเครื่องคัดกรองความเสี่ยง ฉันมองมันเป็นคนคอยเตือนให้หยุดคิดก่อนลงมือ สีเหลืองเป็นมุมมองมองโลกในแง่ดี ใช้หาเหตุผลว่าทำไมไอเดียนี้จะเวิร์ก สีเขียวคือพื้นที่สร้างสรรค์และทดลอง ฉันมักตั้งเวลาให้ทีมใส่หมวกสีเขียวเพื่อปั่นไอเดียใหม่ ๆ สุดท้ายสีฟ้าคุมเกมภาพรวม คอยตั้งคำถามว่าเรากำลังทำอะไร ขั้นตอนต่อไปคืออะไร และใครรับผิดชอบ วิธีการที่ฉันชอบคือสลับหมวกเป็นรอบ ๆ ระหว่างการประชุม: เริ่มด้วยขาวเก็บข้อมูล ตามด้วยแดงให้คนพูดความรู้สึก แล้วปิดด้วยฟ้าเพื่อสรุปวิธีเดินหน้าต่อ มันทำให้การตัดสินใจเป็นระบบและลดการทะเลาะที่เกิดจากมุมมองปะปนกันได้ดี

การใช้ทฤษฎีหมวก 6 ใบเป็นเครื่องมือที่เข้าท่ามากเมื่อนำมาพัฒนาตัวละคร เพราะมันบังคับให้เรามองคน ๆ หนึ่งจากมุมที่แตกต่างโดยไม่ติดอยู่กับนิสัยเดิม ๆ วิธีที่ผมชอบคือยกฉากสำคัญของนิยายแล้วให้ตัวละครใส่หมวกทีละใบ เช่น ใส่หมวกขาวเพื่อกำหนดข้อมูลและข้อเท็จจริง ใส่หมวกแดงเพื่อปล่อยอารมณ์ ใส่หมวกดำเพื่อคิดถึงความเสี่ยงและข้อบกพร่อง การทำซ้ำแบบนี้ทำให้ค้นพบความขัดแย้งภายในที่ซ่อนอยู่และไอเดียใหม่ ๆ ของการกระทำที่ดูสมเหตุสมผลในหลายมิติ มักจะนำตัวอย่างจากงานที่ชอบมาเทียบ เช่น เห็นความคิดลึกของ Walter White ใน 'Breaking Bad' ที่เปลี่ยนไปเมื่อมองผ่านหมวกสีต่าง ๆ ซึ่งช่วยให้เข้าใจแรงจูงใจที่ดูโมโหหรือเยือกเย็นได้ชัดขึ้น การใช้หมวกยังช่วยแยกบทสนทนาให้ไม่ทับซ้อน—ฉากเดียวกันเมื่อใส่หมวกเขียว (สร้างสรรค์) อาจมีทางออกที่ไม่คาดคิด และเมื่อใส่หมวกเหลือง (มองโลกบวก) จะเปิดมุมมองของหวังและโอกาส สรุปเป็นขั้นตอนปฏิบัติได้แก่: เลือกฉาก, เขียนตอบสนองภายใต้แต่ละหมวก, เปรียบเทียบผลลัพธ์ แล้วเลือกองค์ประกอบที่ทำให้ตัวละครมีมิติ การทำแบบฝึกนี้บ่อย ๆ จะทำให้การตัดสินใจของตัวละครมีเหตุผลในหลายระดับ และผมมักรู้สึกสนุกกับการค้นความเป็นไปได้ที่ไม่ซ้ำแบบเดิม

แนวคิด 'หมวก 6 ใบ' มาจากนักคิดที่ชื่อ Edward de Bono และถูกตีพิมพ์เป็นหนังสือชื่อ 'Six Thinking Hats' ตอนกลางทศวรรษ 1980 เพื่อแก้ปัญหาหนึ่งที่ผมพบเองบ่อย ๆ ในการประชุมคือคนพูดพร้อมกัน คิดสลับไปมา และไม่ได้โฟกัสแบบเป็นระบบ พื้นฐานของวิธีนี้คือการแบ่งโหมดการคิดออกเป็นหกประเภทที่แยกจากกันด้วยสีหมวก เช่น หมวกขาวสำหรับข้อมูล หมวกแดงสำหรับอารมณ์ หมวกดำสำหรับความเสี่ยง หมวกเหลืองสำหรับประโยชน์ หมวกเขียวสำหรับความคิดสร้างสรรค์ และหมวกฟ้าสำหรับการจัดการกระบวนการ วิธีการนี้ทำให้ทุกคนในห้องเปลี่ยนมุมมองตามหมวกที่กำหนด แทนที่จะโต้แย้งกันไปมา ผมเองชอบนำมาใช้เวลาออกแบบไอเดียกับทีมเล็ก ๆ เพราะมันบังคับให้คนหยุดคิดแนวเดียวและให้โอกาสมุมมองที่ต่างออกไป การใช้แบบมีระเบียบช่วยประหยัดเวลาและทำให้การตัดสินใจมีความเป็นระบบมากขึ้น

มุมมองจากการใช้ทฤษฎีหมวกหกใบทำให้ดิฉันเห็นโครงสร้างความคิดที่ชัดเจนเวลาพัฒนาไอเดียของบทและลดความวุ่นวายระหว่างการระดมความคิด ทฤษฎีที่รู้จักกันในชื่อ 'Six Thinking Hats' ให้กรอบคิดที่ง่ายแต่ทรงพลัง: หมวกสีขาวสำหรับข้อมูล, สีแดงสำหรับอารมณ์, สีดำสำหรับการวิจารณ์, สีเหลืองสำหรับความเป็นไปได้, สีเขียวสำหรับความคิดสร้างสรรค์ และสีน้ำเงินสำหรับการจัดการกระบวนการ การแบ่งบทสนทนาในทีมตามหมวกช่วยให้ทุกคนไม่ติดกรอบเดียว เช่น ในการออกแบบฉากสำคัญ ดิฉันมักให้คนหนึ่งรับบทหมวกสีแดงเพื่อพูดแทนอารมณ์ตัวละคร ขณะที่อีกคนสวมหมวกสีดำเพื่อตั้งคำถามเรื่องเหตุผลหรือความสมจริง เทคนิคนี้ทำให้ฉากที่ดูเหมือนไม่มีที่มาชัด ได้รับการทดสอบเชิงอารมณ์และตรรกะแบบไม่ขัดแย้งกัน นอกจากการใช้ในห้องเขียนบทแล้ว ดิฉันยังนำหมวกมาใช้เป็นเครื่องมือแก้ไขฉบับร่าง ที่เทคนิคนี้ช่วยให้การแก้ไขเป็นขั้นตอนโดยไม่ปนกัน เช่น รอบหนึ่งเน้นแค่ข้อเท็จจริงและตรรกะ (หมวกสีขาว-สีดำ) รอบถัดมาเน้นการเพิ่มแรงกดดันหรือจุดขาย (หมวกสีเหลือง-สีเขียว) ผลลัพธ์คือบทมีทั้งความน่าเชื่อถือและจุดดึงดูดทางอารมณ์ ตัวอย่างที่เคยใช้จริงคือการถอดบทหนึ่งที่มีจุดพีคไม่ชัดเจน โดยการสวมหมวกสีเขียวเราค้นพบมุมพลิกใหม่ที่ทำให้จังหวะเรื่องกลับมาคมขึ้น ส่วนหมวกสีน้ำเงินเข้ามาช่วยจัดตารางการทดลองแต่ละไอเดีย ทำให้ไม่หลงทิศทาง สิ่งที่ชอบเป็นการส่วนตัวคือการใช้หมวกเพื่อพัฒนาบทของตัวละคร: ให้แต่ละตัวละครมี 'ชุดหมวก' เฉพาะตัวในฉากต่าง ๆ บางคนในฉากดราม่าอาจสวมหมวกสีแดงเป็นหลัก ขณะที่อีกคนที่เป็นโลจิสติกส์ของเรื่องมักสวมหมวกสีขาวและดำ การเล่นกับความขัดแย้งของหมวกทำให้บทสนทนามีชั้นเชิงและความสมจริงขึ้น ซึ่งสุดท้ายแล้วช่วยให้บทไม่เพียงแค่เดินเรื่องเท่านั้น แต่ยังสะท้อนแรงจูงใจและความเปลี่ยนแปลงของตัวละครอย่างชัดเจน

การวิเคราะห์พล็อตด้วยทฤษฎีหมวกหกใบเป็นเครื่องมือที่ทำให้ฉันมองเรื่องราวเหมือนเป็นเวทีที่มีมุมมองหลายเลเยอร์พร้อมกัน โดยแต่ละหมวกแทนการคิดแบบต่าง ๆ ที่ช่วยเปิดช่องมองใหม่ ๆ ให้กับทั้งพล็อตและตัวละคร หมวกขาวจะพาฉันไปจับข้อมูลแข็ง ๆ ในเรื่อง เช่น จังหวะเวลา เหตุผลของการกระทำ หรือกฎของโลก ทำให้ไม่พลาดช่องโหว่เชิงข้อมูล ส่วนหมวกแดงจะเปิดพื้นที่ให้กับอารมณ์และสัญชาตญาณ ฉันมักจะถามว่าแต่ละฉากควรมีอารมณ์แบบไหนเพื่อกระตุ้นผู้อ่าน เช่น ความโกรธ ความสิ้นหวัง หรือความรักที่ซุกซ่อนอยู่ หมวกดำและหมวกเหลืองช่วยฉันถ่วงดุลระหว่างความเป็นไปได้และความเสี่ยง หมวกดำคอยชี้จุดอ่อนของพล็อต ทำหน้าที่เหมือนนักวิจารณ์ที่ถามว่าเหตุการณ์นี้สมเหตุสมผลไหม ส่วนหมวกเหลืองจะมองให้เห็นข้อดีและศักยภาพของไอเดีย ทำให้ไม่ยอมทิ้งความเป็นไปได้ที่อาจพัฒนาเป็นซีนทรงพลังได้เลย หมวกเขียวคือที่เกิดไอเดียบ้าบอ สร้างจุดพลิกผันหรือทางเลือกเล็ก ๆ ที่เปลี่ยนแรงขับเคลื่อนของพล็อต ส่วนหมวกน้ำเงินเป็นตัวควบคุมโครงสร้างและจังหวะ ฉันใช้หมวกน้ำเงินเพื่อจัดลำดับฉาก วางพล็อตย่อย และตัดสินใจว่าเมื่อไหร่ควรจบตอนหรือเพิ่มมิติให้บทสนทนา การสวมหมวกในระดับตัวละครยังเป็นกลยุทธ์ที่ดี เช่น ให้ตัวละครรองสวมหมวกเขียวเพื่อกระตุ้นความขัดแย้ง ขณะที่ตัวเอกอาจอยู่ภายใต้หมวกดำจนต้องเรียนรู้หรือเปลี่ยนแปลง วิธีนี้ช่วยให้เสียงของตัวละครต่างกันชัดและพล็อตดูมีไดนามิกขึ้น ฉันเองเคยใช้วิธีนี้ในการแก้ปมกลางเรื่องที่เกือบจะตัน และรู้สึกว่ามุมมองใหม่ ๆ ช่วยเอื้อให้ฉากกลับมามีพลังอีกครั้ง

เราเคยเห็นวิธีเรียนที่เรียบง่ายแต่ใช้ได้ผลกับเด็ก ป.6 หลายคน ซึ่งมักเริ่มจากการแบ่งเนื้อหาเป็นก้อนเล็ก ๆ แล้วทำให้มันมีชีวิต เช่น แบ่งบทเรียนเป็นหัวข้อย่อย 5–7 ข้อ จากนั้นตั้งคำถามสั้นๆ ให้แต่ละข้อ เช่น 'อะไร', 'ทำไม', 'อย่างไร' แล้วเขียนคำตอบสั้น ๆ ลงไป วิธีนี้ช่วยให้สมองจำโครงสร้างก่อนจำรายละเอียดจริง การทบทวนแบบเว้นช่วงเวลา (spaced repetition) สำคัญมาก รวบรวมคำถามที่ชวนให้คิดไว้ในแฟลชการ์ด เข้ามาทบทวนวันแรก แล้วเว้นเป็น 2 วัน 5 วัน 10 วัน การดูซ้ำแบบค่อยเป็นค่อยไปจะทำให้ความจำยาวขึ้นกว่าการอ่านซ้ำทั้งวันเดียวกัน นอกจากนี้การทดสอบตัวเองด้วยการปิดหนังสือแล้วพยายามอธิบายเนื้อหาออกมาดัง ๆ จะเผยช่องว่างความเข้าใจได้ชัดเจนกว่าการอ่านเงียบ ๆ ระบบเวลาและสภาพแวดล้อมก็มีผลเยอะ จัดมุมอ่านให้มีแสงพอและของเล่นหรืออุปกรณ์ที่ล่อสายตาน้อยลง ใช้เทคนิค Pomodoro — อ่าน 25 นาที พัก 5 นาที รักษาจังหวะนี้ แล้วให้รางวัลเล็ก ๆ เมื่อทำครบหลายรอบ การนอนให้พอและกินอาหารที่มีโปรตีนกับผักก็ช่วยให้สมองรับข้อมูลได้ดีขึ้น สุดท้ายอย่าลืมฝึกทำข้อสอบเก่า เพราะจะช่วยให้คุ้นกับรูปแบบคำถามและการจัดเวลาในห้องสอบ ทำแบบฝึกหัดทุกครั้งที่ทบทวน จะเห็นคะแนนค่อย ๆ ดีขึ้นในที่สุด