ในกรณีของผลงานที่ใช้ชื่อ 'สู่ภูผามหาสมุทร' คำตอบขึ้นกับว่าคุณหมายถึงงานชิ้นไหน เพราะชื่อนี้สามารถอ้างถึงงานโบราณที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางหรือถูกนำมาใช้เป็นชื่อตอน/ชื่อนิยายร่วมสมัยได้ ในมุมที่ชัดเจนที่สุด ถ้าหมายถึงฉบับแปลไทยของคัมภีร์จีนโบราณที่มักเรียกเป็นไทยว่า 'คัมภีร์ภูผาและมหาสมุทร' (ต้นฉบับจีน '山海经') ก็ต้องบอกว่าผลงานชิ้นนี้ไม่มีผู้เขียนเดี่ยวที่ชัดเจน แต่เป็นการรวบรวมตำนาน ภูมิศาสตร์เชิงตำนาน และบัญชีสิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติจาก
ยุคโบราณหลายยุคหลายแหล่ง รวบรวมล็อกของเรื่องราวตั้งแต่ภูเขา แม่น้ำ หมู่เกาะ ไปจนถึงเทพและอสูร ทำให้เนื้อหามีลักษณะเป็นฉบับพะวงของความเชื่อและนิทานพื้นบ้านมากกว่าการเล่าเรื่องที่มีพล็อตเดียวต่อเนื่อง
เนื้อหาโดยสรุปของฉบับโบราณแบบนั้นจะพาเราไล่จากรายการภูเขาและทะเลที่ผูกโยงกับตำนาน ชี้ว่าบริเวณไหนมีสิ่งมีชีวิตประหลาดแบบใด บอกเรื่องราวการต่อสู้ของเทพหรือฮีโร่ขนาดย่อม มีบทบรรยายเกี่ยวกับชนเผ่าและธรรมชาติบางอย่างที่คลุมเครือ และมีภาพพรรณนาที่กระตุ้นจินตนาการอย่างมาก ผลงานชิ้นนี้กลายเป็นคลังแรงบันดาลใจให้กับนิยายภาพ เกม และซีรีส์หลายเรื่อง เพราะมันเปิดพื้นที่ให้ผู้สร้างหยิบตำนานและสิ่งมีชีวิตแปลกตาไปขยายต่อ ในฐานะแฟนงานประเภทนี้ ฉันชอบความรู้สึกเหมือนกำลังค้นแผนที่โลกที่ไม่ได้เขียนขึ้นตามมาตรฐานสมัยใหม่ แต่เต็มไปด้วยร่องรอยความเชื่อและการเล่าเรื่องที่หลากหลาย
อีกมุมหนึ่ง หากชื่อ 'สู่ภูผามหาสมุทร' เป็นชื่อนิยายแฟนตาซีร่วมสมัยที่ผู้เขียนคนใดคนหนึ่งตั้งขึ้นใหม่
เรื่องย่อที่มักถูกนำมาใช้จะมีแนวทางคล้าย ๆ กันคือ พาอ่านไปกับตัวเอกที่ต้องเดินทางจากโลกปกติสู่ดินแดนที่ผสมผสานระหว่างภูเขาสูงและมหาสมุทรกว้างใหญ่ ซึ่งทั้งสองฝั่งเป็นตัวแทนของความขัดแย้งระหว่างอดีตกับปัจจุบัน ระหว่างมนุษย์กับ
สัตว์ในตำนาน ตัวเอกอาจได้รับมรดกหรือคำสาปที่เชื่อมโยงกับดินแดนนี้ และการเดินทางจะเปิดเผยประวัติศาสตร์ลับของเผ่าพันธุ์ การเมืองในภูมิภาค และมิตรภาพที่ถูกทดสอบ เรื่องมักมีองค์ประกอบสำคัญเช่นการพบกับสิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติ การแก้ปริศนาต้นตอคำสาป และการตัดสินใจที่มีผลต่อสภาพแวดล้อม ทำให้เรื่องไม่ใช่แค่การผจญภัย แต่ยังเป็นการตั้งคำถามเรื่องความสมดุลระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติ
ส่วนตัวแล้ว ฉันมักตื่นเต้นกับชื่อแบบนี้เพราะมันอ้าแขนรับทั้งความโบราณและการตีความใหม่ ๆ ได้อย่างกว้างขวาง ไม่ว่าจะหมายถึงฉบับโบราณที่ไม่มีผู้เขียนแน่ชัดหรือผลงานร่วมสมัยที่ตั้งชื่อล้อไปกับตำนาน ความน่าสนใจอยู่ที่การที่ผู้เขียนหรือผู้แปลจะเลือกหยิบชิ้นส่วนไหนมาเรียงร้อยให้กลายเป็นเรื่องราวของตนเอง สุดท้ายแล้วภาพของภูผาสูงและมหาสมุทรกว้างสร้างความรู้สึกว่าโลกในนิยายยังมีมุมที่รอให้เราไปค้นอยู่เสมอ ซึ่งฉันรู้สึกว่าเป็นความงดงามแบบหนึ่งของวรรณกรรมแฟนตาซีอย่างแท้จริง.