LOGINHindi mapakali si Mira matapos marinig ang pangalan ni Rafael Montenegro mula kay Aling Teresa.Paulit-ulit na umuukilkil sa kaniyang isipan ang mga sinabi ng matanda.Bakit kailangang si Rafael ang kausapin niya? Ano ang alam nito tungkol sa pagkamatay ng kaniyang lolo? At bakit tila lahat ng taong may kinalaman sa nakaraan ng kanilang pamilya ay may itinatagong sikreto?Nang gabing iyon, hindi niya agad sinalubong si Adrian nang umuwi ito.Napansin agad ng lalaki ang kakaibang katahimikan ng asawa.“Mira, may problema ba?”Tumingin siya rito.“Kailangan kong makausap ang tatay mo.”Natigilan si Adrian.“Si Dad?”Tumango siya.“May tumawag sa akin kanina. Si Aling Teresa. May isa pa raw liham si Lolo na naglalaman ng pangalan ng taong nakakaalam sa totoong nangyari sa pamilya namin.”“At si Dad ang nakapangalan?”“Oo.”Napaupo si Adrian sa tabi niya.“Kung ganoon, sasamahan kita.”“Hindi. Gusto ko siyang makausap nang ako lang.”“Mira, hindi ko hahayaang mapahamak ka.”“Hindi ako bat
“Ang lolo ko?”Hindi makapaniwala si Adrian sa sinabi ng kaniyang ama.“Oo,” sagot ni Rafael. “Ang lalaking nasa litrato ay si Don Emilio Villanueva. Siya ang dating may-ari ng lupain na ngayon ay bahagi na ng negosyo natin.”“Paano siya namatay?”Matagal na nanahimik si Rafael bago sumagot.“Isang aksidente ang nakalagay sa opisyal na ulat.”“Pero hindi iyon ang totoong nangyari, hindi ba?”Hindi umiwas ng tingin ang matanda.“Hindi ko alam ang lahat ng detalye. Ang alam ko, bago siya namatay, nagkaroon kami ng matinding pagtatalo tungkol sa paglilipat ng lupa.”Napahigpit ang pagkakahawak ni Adrian sa litrato.“Bakit hindi mo sinabi sa akin noon?”“Dahil ayokong madamay ka sa mga problemang matagal nang nalibing.”“Hindi mo ba naisip na may pamilyang nasira dahil sa mga desisyon mo?”Tumayo si Rafael.“Adrian, ginagawa ko ang lahat para mapanatili ang pangalan ng Montenegro!”“At paano naman ang pangalan ng mga Villanueva? Wala ba silang karapatang mabuhay nang maayos?”Hindi nakasa
Hindi makatulog si Adrian nang gabing iyon.Paulit-ulit niyang binabasa ang mensaheng ipinadala ni Marco. Hindi niya lubos maisip na maaaring may kinalaman ang sarili niyang ama sa pagkawala ng kayamanan ng pamilya ni Mira.Kung totoo ang mga dokumentong natagpuan nila, nangangahulugan lamang iyon na may malaking kasalanang matagal nang itinatago ang pamilya Montenegro.At ang pinakamasakit, maaaring si Mira ang magdusa dahil dito.“Adrian…”Napalingon siya nang marinig ang mahinang tinig ng asawa.Nakatayo si Mira sa may pintuan ng kanilang silid, hawak ang isang basong tubig.“Hindi ka pa rin natutulog?” tanong nito.Umiling siya.“Marami lang akong iniisip.”Lumapit si Mira at inilapag ang baso sa mesa.“Tungkol ba iyon sa litrato?”Hindi agad sumagot si Adrian.“May nalaman ka na ba?”“Mira, may iniimbestigahan pa kami. Ayokong magsalita hangga't hindi ko alam ang buong katotohanan.”Napabuntong-hininga ang babae.“Alam mo, Adrian, hindi ako natatakot kung mayaman man o mahirap an
“Isabella Villanueva?”Napakunot ang noo ni Rafael Montenegro habang nakatitig sa dokumentong hawak niya. Hindi niya inaasahang maririnig muli ang pangalang iyon—lalo na mula sa bibig ng kaniyang anak.“Sigurado ka bang siya ang ina ng babaeng pinakasalan mo?” mariin niyang tanong.Tahimik na tumango si Adrian.“Oo, Dad. Si Isabella Villanueva ang pangalan ng ina ni Mira.”Napahawak si Rafael sa gilid ng kaniyang mesa. Ilang taon na ang nakalipas, ngunit sariwa pa rin sa kaniyang alaala ang pangalang iyon.“Hindi maaari…” bulong niya.“May alam ka ba tungkol sa pamilya niya?”Hindi agad sumagot ang matandang Montenegro. Sa halip, binuksan niya ang isang lumang kabinet at inilabas ang isang makapal na folder na nababalutan na ng alikabok.“May mga bagay na hindi mo pa alam tungkol sa pamilyang Villanueva,” sabi niya. “At kung tama ang hinala ko, hindi basta nagkataon ang pagkikita ninyong dalawa.”Napatingin si Adrian sa folder.“Ano ang ibig mong sabihin?”“Ang ina ng asawa mo ay dati
“ADRIAN!”Halos mabasag ang salamin sa bintana sa lakas ng sigaw ni Mira Villanueva.Nakatayo siya sa gitna ng maliit nilang sala habang nakapamaywang. Ang buhok niyang nakapusod ay bahagyang magulo, at ang suot niyang kupas na damit ay may bahid pa ng mantika mula sa pinagtatrabahuhan niyang karinderya.Sa sofa naman, nakahiga ang kaniyang asawa.Si Adrian Montenegro.Nakaangat ang dalawang paa nito sa armrest, may hawak na cellphone, at abalang-abala sa paglalaro.“Bakit, mahal?” mahinahong tanong nito nang hindi man lang tumitingin sa kaniya.“Bakit? BAKIT?!”Napapikit si Adrian nang marinig ang panibagong sigaw.“Hindi mo ba nakikita ang mga pinagkainan mo? Tatlong araw nang hindi nahuhugasan ang mga plato! At iyong mga damit mo, nakatambak na parang bundok!”Sandaling tumingin si Adrian sa paligid.“Ah, iyon ba?”“Oo, iyon!”“Akala ko may nangyari sa'yo.”Napahawak si Mira sa kaniyang noo.Minsan talaga ay hindi niya alam kung matatawa ba siya o maiiyak sa kakulangan ng pakialam







