Chapter 3

Hindi makatulog si Adrian nang gabing iyon.

Paulit-ulit niyang binabasa ang mensaheng ipinadala ni Marco. Hindi niya lubos maisip na maaaring may kinalaman ang sarili niyang ama sa pagkawala ng kayamanan ng pamilya ni Mira.

Kung totoo ang mga dokumentong natagpuan nila, nangangahulugan lamang iyon na may malaking kasalanang matagal nang itinatago ang pamilya Montenegro.

At ang pinakamasakit, maaaring si Mira ang magdusa dahil dito.

“Adrian…”

Napalingon siya nang marinig ang mahinang tinig ng asawa.

Nakatayo si Mira sa may pintuan ng kanilang silid, hawak ang isang basong tubig.

“Hindi ka pa rin natutulog?” tanong nito.

Umiling siya.

“Marami lang akong iniisip.”

Lumapit si Mira at inilapag ang baso sa mesa.

“Tungkol ba iyon sa litrato?”

Hindi agad sumagot si Adrian.

“May nalaman ka na ba?”

“Mira, may iniimbestigahan pa kami. Ayokong magsalita hangga't hindi ko alam ang buong katotohanan.”

Napabuntong-hininga ang babae.

“Alam mo, Adrian, hindi ako natatakot kung mayaman man o mahirap ang pamilya ko. Ang gusto ko lang malaman kung bakit parang may malaking bahagi ng nakaraan namin ang hindi ko alam.”

Hinawakan ni Adrian ang kamay niya.

“Malalaman natin. Pangako.”

Tumingin si Mira sa kaniya.

“Pero sana, kapag nalaman mo na ang totoo, huwag mong itago sa akin.”

Tumango si Adrian.

Sa pagkakataong iyon, alam niyang kailangan niyang piliin kung hanggang saan niya poprotektahan ang asawa—at kung kailan niya sasabihin ang katotohanang maaaring makasira sa kanilang pagsasama.

---

Kinabukasan, maagang nagtungo si Mira sa palengke upang bumili ng mga kailangan nila sa bahay.

Habang naglalakad siya sa pagitan ng mga tindahan, may isang mamahaling sasakyang huminto sa kaniyang harapan.

Bumaba mula roon si Victor Salcedo.

“Good morning, Mira.”

Napahinto siya.

“Victor? Anong ginagawa mo rito?”

Ngumiti ang lalaki.

“Hinahanap kita.”

“Wala tayong kailangang pag-usapan.”

“Ganyan ka na ba talaga sa akin? Kahit simpleng kumustahan lang, ayaw mo?”

“Victor, may asawa na ako. Sana maintindihan mo iyon.”

Bahagyang natawa ang lalaki.

“Asawa? Iyong tambay na kasama mo sa bahay?”

Nanigas ang mukha ni Mira.

“Huwag mong insultuhin si Adrian.”

“Bakit? Hindi ba totoo? Wala siyang trabaho, wala siyang pera, at umaasa lang siya sa iyo. Hindi mo ba nakikita na sinasayang mo ang buhay mo sa kaniya?”

“Hindi mo alam ang buhay namin.”

“Mas kilala kita kaysa sa kaniya, Mira. Alam kong mas karapat-dapat ka sa lalaking kayang ibigay ang lahat ng gusto mo.”

Umiling si Mira.

“Hindi pera ang sukatan ng pagmamahal.”

Nawala ang ngiti ni Victor.

“Talaga? Kung ganoon, bakit ka nahihirapan ngayon? Tingnan mo ang sarili mo. Ikaw ang nagtatrabaho habang ang asawa mo ay walang ginagawa.”

“Hindi ko kailangang ipaliwanag sa iyo ang buhay namin.”

Tumalikod si Mira, ngunit hinawakan ni Victor ang kaniyang braso.

“Sandali lang. May gusto akong sabihin.”

Agad na binawi ni Mira ang kaniyang kamay.

“Huwag mo akong hawakan.”

Napatigil si Victor nang mapansin ang galit sa mga mata nito.

“Magbabago rin ang isip mo,” sabi niya bago bumalik sa sasakyan. “Kapag napagod ka na sa kahirapan, alam mo kung saan mo ako hahanapin.”

Hindi na sumagot si Mira.

Ngunit hindi niya napansing may isang lalaking nakasaksi sa lahat ng nangyari mula sa kabilang bahagi ng palengke.

Si Marco.

---

Samantala, nasa opisina si Adrian nang dumating si Marco.

“Sir, may impormasyon po ako tungkol kay Victor Salcedo.”

Ibinaba ni Adrian ang dokumentong binabasa.

“Magsalita ka.”

“Nakipagkita po siya kahapon sa ilang investor. Ayon sa aming source, ginagamit niya ang pangalan ng Montenegro Holdings para kumbinsihin ang mga ito na may koneksyon siya sa pamilya ninyo.”

Napangisi si Adrian.

“Napakalakas naman ng loob niya.”

“May isa pa po. Nakita ko siyang kinakausap si Ma'am Mira kanina sa palengke.”

Biglang tumayo si Adrian.

“Ano?”

“Hindi ko po narinig ang buong usapan, pero mukhang iniinsulto niya kayo.”

Naging malamig ang ekspresyon ni Adrian.

“Marco, ayokong may lalaking mang-aabala sa asawa ko.”

“Naiintindihan ko po, Sir.”

“Pero huwag kang gagawa ng anumang hakbang na hindi ko ipinag-uutos. Gusto kong malinis ang lahat. Kung may nilabag siyang batas, ilabas natin ang ebidensya.”

“Opo.”

Bumalik si Adrian sa kaniyang upuan.

“Isa pa. Kumusta ang imbestigasyon sa lumang dokumento?”

Inilapag ni Marco ang isang makapal na folder.

“Nakuha na po namin ang kopya ng kontrata. May isang malaking lupain na dating pag-aari ng Villanueva family. Nailipat ito sa isang kumpanyang konektado sa Montenegro Holdings mahigit dalawampung taon na ang nakalipas.”

“Kanino nakapangalan ang paglipat?”

Saglit na nag-alinlangan si Marco.

“Sa pangalan po ng inyong ama.”

Napapikit si Adrian.

“Dalhin mo sa akin ang lahat ng dokumento. Gusto kong makita ang bawat detalye.”

---

Nang gabing iyon, bumalik si Adrian sa bahay na may mabigat na kalooban.

Nadatnan niya si Mira na nakaupo sa sofa habang hawak ang lumang litrato.

“Adrian, may gusto akong itanong.”

Umupo siya sa tabi nito.

“Ano iyon?”

“May naaalala akong kuwento ni Mama noon. Sabi niya, dati raw kaming may malaking lupain sa probinsya. Pero bigla na lang daw nawala ang lahat.”

Tumingin si Adrian sa kaniya.

“Hindi niya ba sinabi kung bakit?”

Umiling si Mira.

“Kapag tinatanong ko siya, palagi siyang umiiyak. Sabi niya, may mga taong pinagkatiwalaan siya pero sila rin ang sumira sa buhay namin.”

Napayuko si Adrian.

“Mira…”

“Sa tingin mo ba may kinalaman ang tatay mo roon?”

Hindi niya kayang magsinungaling.

“May dokumentong nakita ang assistant ko. Nakapangalan sa kumpanya ng pamilya namin ang lupain ninyo.”

Napatakip sa bibig si Mira.

“Anong ibig mong sabihin?”

“Hindi pa kumpleto ang imbestigasyon. Pero mukhang may nangyaring hindi tama noon.”

Tumayo si Mira at ilang hakbang na lumayo.

“Kung ganoon, bakit mo ako pinakasalan?”

“Mira, hindi ko alam ang tungkol dito noong una.”

“Pero ngayon alam mo na.”

“Oo.”

“Kung ang pamilya mo ang dahilan kung bakit naghirap ang pamilya ko, paano mo ako haharapin?”

Hindi nakasagot si Adrian.

Lumapit siya rito, ngunit umatras si Mira.

“Hindi ako ang gumawa noon,” mahinang sabi ni Adrian.

“Alam ko. Pero hindi ibig sabihin na hindi ako masasaktan.”

Naramdaman ni Adrian ang bigat ng mga salitang iyon.

“Hindi ko ipagtatanggol ang sinumang nagkasala, kahit pa sarili kong pamilya. Kung may ninakaw sa inyo, tutulungan kitang mabawi iyon.”

Napaluha si Mira.

“Hindi ko kailangan ng awa mo, Adrian. Ang kailangan ko ay katotohanan.”

“Makukuha mo iyon.”

---

Kinabukasan, inimbitahan ni Victor si Mira sa isang mamahaling restaurant.

Hindi siya pumayag noong una, ngunit sinabi nitong may mahalaga itong impormasyong kailangang malaman niya tungkol sa kaniyang ina.

Dahil dito, napilitan siyang pumunta.

Pagdating niya, nakita niya si Victor na nakaupo sa isang pribadong mesa.

“Salamat at pumunta ka,” bati nito.

“Ano ba ang gusto mong sabihin?”

Inilabas ni Victor ang isang sobre.

“Ito ang ilang dokumentong nakuha ko mula sa isang kakilala. Tungkol ito sa dating lupain ng pamilya mo.”

Napatingin si Mira.

“Saan mo nakuha iyan?”

“May koneksyon ako sa ilang tao sa negosyo. At alam kong interesado kang malaman ang nangyari sa pamilya mo.”

Binuksan ni Mira ang sobre.

Nanlaki ang kaniyang mga mata nang makita ang pangalan ng Montenegro Holdings.

“Bakit nandito ang pangalan ng pamilya ng asawa ko?”

Ngumiti si Victor.

“Dahil sila ang kumuha ng lahat ng pag-aari ninyo.”

“Hindi ko alam kung totoo ang sinasabi mo.”

“Bakit hindi mo tanungin ang asawa mo? Baka kaya pala siya nagpakasal sa iyo dahil may alam siya sa mga ari-arian ninyo.”

Napailing si Mira.

“Hindi mo kilala si Adrian.”

“Mas kilala ko ang mga taong mayayaman, Mira. Lahat sila may sariling interes.”

Biglang tumayo si Mira.

“Hindi ako pumunta rito para makinig sa paninira mo.”

“Mira, mag-isip ka! Baka ginagamit ka lang niya!”

“Tumigil ka na, Victor.”

Iniwan niya ang sobre sa mesa at nagmamadaling lumabas.

Ngunit hindi niya alam na may isa pang dokumentong nakatago sa loob nito.

Isang dokumentong may pangalan ng kaniyang ina at pirma ni Rafael Montenegro.

---

Sa opisina ng Montenegro Holdings, kasalukuyang nakikipag-usap si Adrian sa kaniyang ama.

“Dad, kailangan kong malaman ang buong katotohanan tungkol sa lupain ng mga Villanueva.”

Napatigil si Rafael sa pagbabasa ng dokumento.

“Bakit mo na naman binubuksan ang usaping iyan?”

“Dahil asawa ko si Mira.”

“Adrian, hindi mo naiintindihan ang sitwasyon.”

“Kung ganoon, ipaliwanag mo sa akin.”

Tumayo si Rafael.

“May mga desisyong ginawa ako noon para maprotektahan ang kumpanya. Hindi mo puwedeng husgahan ang nakaraan gamit ang alam mo ngayon.”

“Kung may kinalaman ka sa pagkawala ng ari-arian ng pamilya ni Mira, kailangan mong panagutan iyon.”

Biglang nagbago ang ekspresyon ng matanda.

“Pinili mo ba talaga ang babaeng iyan kaysa sa sarili mong pamilya?”

Hindi nag-atubili si Adrian sa pagsagot.

“Hindi ko pinipili ang laban niya laban sa pamilya natin. Pinipili ko lang ang tama.”

Matagal siyang tinitigan ni Rafael.

Pagkatapos, marahan itong naupo.

“May isang bagay kang dapat malaman tungkol sa ina ng asawa mo.”

“Ano iyon?”

Huminga nang malalim si Rafael.

“Hindi lamang siya ang nawalan ng lahat noon. May isang taong namatay dahil sa nangyari sa lupain na iyon.”

Nanlaki ang mga mata ni Adrian.

“Sino?”

Hindi agad sumagot ang matanda.

Sa halip, inilabas nito ang isang lumang litrato mula sa drawer.

Ipinakita niya iyon kay Adrian.

Isang lalaking hindi pamilyar sa kaniya ang nasa larawan.

“Siya ang tunay na may-ari ng lupain bago ito nailipat,” sabi ni Rafael. “At siya ang ama ni Isabella Villanueva.”

Nang marinig iyon, tuluyang natigilan si Adrian.

Kung ama ni Isabella ang lalaking nasa litrato, nangangahulugan itong may mas malaking bahagi ng kasaysayan ang hindi pa nila natutuklasan.

At ang pinakamasakit…

Maaaring hindi lamang kayamanan ang nawala sa pamilya ni Mira.

Maaaring pati ang katarungang matagal na nilang hinihintay ay ninakaw din sa kanila.