Chapter 3

“Sigurado ka bang dito nakatira ngayon ang babaeng pinapahanap ko?” tanong ni Wave sa assistant niyang si Tom matapos basahin ang papel na hawak nito. Nakasulat doon ang impormasyon tungkol sa babaeng matagal na niyang hinahanap.

Tumango si Tom. “Siya lang po ang tumutugma sa sinabi ninyo—dating nakatira sa tabing-dagat at Manalo ang apelyido.”

Manalo lang ang natandaan niya sa pangalan ng babaeng nakasama niya sa tabing-dagat nang gabing iyon. Pero hindi niya malilimutan ang sinabi nito tungkol sa apelyido niya.

“Manalo ang apelyido ko pero hindi pa ako nananalo sa buong buhay ko. Pero kahit kailan, hinding-hindi ako magpapatalo. Papatunayan ko sa’yo na balang araw, kaya ko ring manalo.”

Napangiti siya nang bahagya nang maalala iyon.

Muli niyang tiningnan ang hawak na papel. Malinaw na nakasulat doon ang buong pangalan—Georgina “George” Manalo. Mas matagal niyang tinitigan ang larawan nito. Pamilyar ang mukha. Habang pinagmamasdan niya iyon, mas malinaw na bumabalik sa kanyang alaala ang babaeng nakilala niya noon.

“Ihanda mo ang sasakyan,” utos niya. Mabilis naman siyang sinunod ni Tom.

Mag-isa siyang nagtungo sa sinasabing lugar na tinitirhan ngayon ni George. Halos walang madaanan ang sasakyan sa sobrang kipot ng daan. Iisang sasakyan lang ang maaaring pumasok sa loob, pero marami namang nagtitinda sa magkabilang gilid kaya lalo itong sumikip. Ngunit nagpumilit pa rin siyang magpatuloy.

Matagal-tagal din niyang hinanap ang babaeng iyon. Ngayon na alam na niya kung saan ito nakatira, ayaw na niyang palampasin ang pagkakataong makita ito.

Mabilis niyang tinapakan ang preno nang may biglang sumulpot na babae sa kanyang harapan. Halatang nainis ito sa muntik nang pagkakabangga. Itinuro pa nito ang kanyang sasakyan tila nagbabala bago mabilis na tumakbo palayo.

Napakunot-noo si Wave. Nakita niya ang mga taong humahabol dito. Mas lalo siyang nagtaka nang mapagtantong pamilyar ang babae. Muli niyang tiningnan ang hawak na bio sheet.

Siya nga iyon.

Ititigil pa sana niya ang sasakyan para habulin ito nang makita niyang pumasok sa loob ng isang simbahan, ngunit sunod-sunod na bumusina ang mga sasakyang nasa likuran niya. Halatang naiinip na ang mga ito.

Napabuntong-hininga siya. Dumiretso na lang siya sa lugar na sinasabing tinitirhan nito. Tiyak naman siyang uuwi rin doon si George.

Bago pa man siya makapasok sa isang kanto na tila dead end na, may pumara sa kanyang sasakyan.

“Hanggang dito na lang po puwedeng pumasok ang sasakyan,” paliwanag ng isang lalaki. “Sobrang kipot na po sa loob. Hanapan na lang kita ng mapaparadahan.”

Napilitan siyang bumaba at maglakad. Pagdating niya sa isang tindahan, nagtanong siya sa matandang babaeng nakabantay roon.

“Dito po ba nakatira si Georgina Manalo?” magalang niyang tanong.

“Georgina?” Nag-isip muna ang matanda bago biglang nagbago ang ekspresyon nito. “Ah, si George ba?”

Tumango siya.

“Doon siya nakatira sa may eskinitang iyon.” Itinuro nito ang makipot na daan sa kaliwang bahagi.

“Salamat po.”

“Basta pagpasok mo diyan, ipagtanong mo lang kung saan ang apartment na tinutuluyan ni George,” pahabol pa ng matanda.

Tumango siya saka nagpatuloy sa itinurong eskinita.

Sumalubong sa kanya ang amoy ng burak mula sa kanal na tila matagal nang hindi nalilinis. Hindi niya iyon alintana. Minsan na rin naman siyang nanirahan sa ganoong klaseng lugar, kaya hindi siya gaanong nabigla sa paligid.

Ilang bahay lang ang layo ng apartment mula sa tindahan ng matanda kaya agad niya iyong natunton. Agad siyang pinatuloy ng landlady matapos niyang magpakilala bilang kaibigan ni George.

“Maghintay ka na lang diyan sa loob. Mamaya lang ay tiyak na darating na iyon,” sabi nito bago siya iniwan.

Dahan-dahang nilibot ni Wave ang mga mata sa paligid. Napakaliit ng lugar. Parang isang kuwarto na nagsilbing imbakan ng kung anu-ano dahil sa dami ng mga nakakalat at nakasabit sa paligid. May maliit pang foam na nakasandal sa pader.

Napailing siya. Hindi niya akalaing ganito ang kalagayan ni George ngayon. Umupo siya sa nag-iisang maliit na bangko roon.

Habang naghihintay, iniisip niya kung ano ang sasabihin kapag nagkita na sila. Hindi rin niya maiwasang isipin kung papayag ba ito sa gusto niyang mangyari. Hindi niya alam kung ano ang magiging reaksyon nito.

Pero kailangan niyang subukan.

Hindi pa man siya nagtatagal sa paghihintay ay nakarinig na siya ng kaluskos mula sa labas. Agad siyang tumayo. Sasalubungin sana niya si George nang bigla nitong iamba sa kanya ang isang walis-tingting. Mabuti na lamang at mabilis niya iyong napigilan.

Saglit silang nagkatitigan. Parang walang nagbago. Ang unang beses na nagkita sila ay ganoon din—magulo, biglaan, at hindi niya alam kung ano ang susunod na mangyayari.

“Akala ko ba, aalis ka at magiging mayaman ka?” tanong niya.

Naningkit ang mga mata ni George.

“Pakialam mo ba? Sino ka ba? Isa ka ba sa kanila?”

Kumunot ang noo niya. Hindi siya nakilala nito.

“Mukha ba akong sangganong nanghahabol sa’yo?” balik niyang tanong.

Napatingin si George sa kanya mula ulo hanggang paa. Maya-maya ay napag-isip-isip nitong hindi nga siya kasama ng mga taong kanina pa humahabol sa kanya. Dahan-dahan nitong ibinaba ang hawak na walis bago muling humarap sa kanya.

“Kung ganoon, sino ka? Bakit ka nandito?”

“Nandito ako para tuparin ang pangako ko sa’yo.”

“Pangako?”

“Oo.” Tumitig siya rito. “Hindi ba’t nangako tayo sa isa’t isa na kapag yumaman ang isa sa atin ay iaahon natin sa hirap ang isa?”

Saglit siyang huminto.

“Kaya heto, nandito ako.”

Matagal siyang tinitigan ni George. Halatang hindi ito kumbinsido sa sinasabi niya. Napakaraming taong dumating sa buhay nito at nawala. Sa paraan ng pagtitig nito sa kanya, malinaw na hindi ito basta naniniwala sa mga sinasabi niya.

“Niloloko mo ba ako?” tanong nito. “Hindi nga kita kilala tapos sasabihin mo na nangako ako sa’yo?”

Napakunot ang noo niya. “Hindi mo talaga ako naaalala?”

“Dapat ba?”

Hindi siya agad nakasagot. Muli niyang tiningnan ang babaeng kaharap. Sa isip niya, malinaw pa rin ang gabing iyon sa tabing-dagat. Ang usapan nila. Ang pangako nito. Pero para rito, tila isang estranghero pa rin siya.

“Hindi mahalaga kung naaalala mo ako o hindi,” sabi niya sa huli. “Ang mahalaga, nandito ako para tuparin ang pangako.”

Napahawak si George sa baywang.

“Ano kamo? Tutuparin mo ang pangakong iaahon mo ako sa hirap? Ibig sabihin, gusto mong bayaran ang lahat ng utang ko?”

Nakangiti siyang tumango.

“E ano namang kapalit?”

Diretso niyang tiningnan ang mga mata nito. “Pakasalan mo ako at maging asawa ko.”

Literal na napanganga si George. “Ha? Ano? Asawa? Kasal?”

Napailing pa ito na para bang sinusubukang intindihin ang narinig.

“Naligaw ka ba sa lugar na ito o may sira ang tuktok mo? Bakit naman ako papayag na magpakasal sa isang estranghero?”

“Hindi mo ba gustong bayaran ko ang lahat ng utang mo?”

Biglang natigilan si George.

Naisip nito ang lahat ng utang—pati ang mga interes na patuloy na nadaragdagan habang hindi niya nababayaran. Naisip din nito ang mga sangganong walang tigil na tumutugis sa kanya. Pagod na siyang tumakbo nang tumakbo. Hindi dahil tinatakbuhan niya ang obligasyon niya, kundi dahil wala talaga siyang sapat na pera para mabayaran ang mga ito.

Kahit sampung trabaho pa ang magkaroon siya sa isang araw, hindi niya alam kung kailan niya matatapos ang lahat. Paulit-ulit lang ang naging ikot ng buhay niya.

Utang.

Bayad.

Tapos mangungutang ulit.

Napatingin siyang muli sa lalaki. “Ano ulit ang kapalit ng pagpapakasal ko sa’yo?”

“Marry me and I will pay all of your debt,” kumpiyansang tugon nito.

“All?” Nanlaki ang mga mata niya. “As in lahat-lahat? Pati interes na nanganak ng interes?”

Tumango ulit ito.

Wala nang mahabang pag-iisip.

“Okay, deal.” Agad niyang kinuha ang kamay nito at nakipagkamay. Ngunit mabilis din niya iyong binitiwan. Parang bigla niyang naalala kung gaano karaming bagay ang kailangan nilang pag-usapan.

“Halika!” Pinulot niya ang ilang gamit na nakakalat sa sahig bago inilatag ang foam na nakasandal sa pader. “Maupo ka dito at pag-usapan natin ang kontrata.”