MasukDANTE POV "Kuya, tingnan mo si Whitey, kulang na lang bigyan natin ng sariling silya sa dining table, parang nakikiniig din sa usapan natin tungkol sa foundation," tawa ni Maya habang itinuturo ang aso na nakaupo nang tuwid sa tabi ng bakanteng upuan sa terrace. Nasa likod-bahay kami ng mansyon, pinaliligiran ng mga makakapal na printout ng final blueprint para sa renovation sa Laguna. Huwebes ng hapon at medyo maaliwalas ang panahon, sakto para sa balak ni Nanay Belen na mag-ayos ng kanyang maliit na vegetable patch sa tabi ng garden bed habang kami naman ay nagka-catch up sa mga papeles. "Hayaan mo siya, Maya. Mas may focus pa nga si Whitey kaysa sa'yo. Ikaw, kanina pa salita nang salita dyan, hindi mo pa tinatapos 'yang layout ng arts curriculum mo," biro ko sa kanya sabay lapag ng ballpen sa ibabaw ng lamesa. Kung iisipin, malayo na talaga ang narating namin mula nung nakaraang buwan, sa loob-loob ko habang pinapanood si Maya na seryosong nagbubukas ng kanyang iPad. Dati, kahi
ELENA POV "Ate, sigurado ka bang dito ko ilalagay 'tong mga pananim na sili? Sabi kasi ni Nanay Belen mas gusto raw nito sa may direktang sikat ng araw," tanong ni Maya habang nakaluhod sa gilid ng garden bed, may hawak na maliit na garden trowel at marumi ang mga kamay dahil sa basang lupa. Nakatayo ako sa lilim ng veranda habang karga-karga si Hope na abala sa pagngatngat sa dulo ng kanyang baby blanket. Huwebes ng hapon at medyo maaliwalas ang panahon, sakto para sa balak ni Nanay Belen na mag-ayos ng kanyang maliit na vegetable patch sa likod-bahay. "Oo, Maya, dyan sa tabi ng mga kamatis okay dyan. Huwag mo lang masyadong pagdikitin baka hindi lumaki nang maayos," sagot ko habang inaayos ang pagkakahawak kay Hope na nagsisimula nang maging malikot. Lumabas si Nanay Belen mula sa kusina, may dalang pitsel ng malamig na kalamansi juice at ilang piraso ng basahan. "Maya, dahan-dahan sa paghukay, baka matamaan mo 'yung mga tubo ng tubig dyan sa gilid. Elena, ibaba mo muna si Hope
ELENA POV "Ate, tingnan mo si Whitey. Kulang na lang bigyan natin ng sariling silya sa dining table, parang nakikinig din sa usapan natin," tawa ni Maya habang itinuturo ang aso na nakaupo nang tuwid sa tabi ng bakanteng upuan ni Dante. Nasa study room kami ng mansyon, pinaliligiran ng mga makakapal na printout ng final blueprint para sa renovation sa Laguna. Miyerkules ng gabi, at imbes na magpahinga, pinili naming pamilya na mag-catch up sa mga detalye ng foundation habang humihigop ng mainit na tsaa. "Hayaan mo siya, Maya. At least siya, tahimik na nagbabantay. Ikaw, kanina pa salita nang salita dyan, hindi mo pa natatapos 'yang layout ng arts curriculum mo," biro ko sabay lapag ng ballpen sa ibabaw ng desk. "Tapos na kaya! Heto oh, tignan mo," inabot sa akin ni Maya ang kanyang iPad, kung saan may maayos na listahan ng mga basic exercises sa pagguhit, may kulay pa ang bawat page. "Gusto ko sa unang Sabado, mag-focus muna sila sa shapes. Alam mo 'yun, para hindi sila mabigla."
ELENA POV "Ate, tignan mo si Hope. Parang mas mabilis na siyang gumapang ngayon kaysa nung nasa Italy tayo," sabi ni Maya habang nakadapa sa carpet sa sala, binabantayan ang anak ko na pilit inaabot ang isang makulay na building block. "Natural lang 'yan, Maya. Mas malawak kasi ang espasyo niya rito sa sala natin kumpara sa mga hotel at villa na tinuluyan natin doon," sagot ko habang inaayos ang mga folder sa ibabaw ng coffee table. Umaga ng Martes at pinili kong magtrabaho muna sa bahay bago pumasok sa opisina pagkatapos ng tanghalian. Pumasok si Nanay Belen mula sa kusina, may bitbit na baso ng gatas para kay Maya at isang platito ng biko. "Elena, tumawag si Dante kanina. Sabi niya, nauna na raw siya sa site sa Laguna kasama si Aris at si Ms. Valdez. May dinala raw silang engineer para matingnan 'yung istruktura ng lumang bodega." "Ah, oo nga pala. Nabanggit niya sa akin kagabi bago kami natulog," sabi ko sabay sandal sa sofa. "Gusto raw kasi niyang masigurado kung kailangan pan
ELENA POV "Ate Elena, nakita mo ba 'yung white sneakers ko? 'Yung ginamit ko nung pumunta tayo sa Pantheon?" sigaw ni Maya mula sa laundry area habang pabalik-balik ang lakad niya. Nakasandal ako sa gilid ng kitchen counter habang dahan-dahang humihigop ng kape. Lunes ng umaga at bumalik na naman ang karaniwang ingay at taranta sa loob ng bahay. "Nasa may shoerack sa baba, Maya. Tiningnan mo ba doon bago ka sumigaw?" "Ay, oo nga pala! Sori, Ate!" nakangiting silip niya sa pinto bago mabilis na bumaba ng hagdan, kasunod si Whitey na humihol pa nang minsan. "Ang batang 'yon, kahit kailan talaga parang laging lalaro sa track and field tuwing umaga," iling ni Nanay Belen habang nag-aayos ng mga lunchbox sa hapag. "Elena, ubusin mo na 'yang kape mo at malamig na. Nagluto ako ng sinangag at tuyo, dalian mo habang mainit pa." "Salamat, Nay. Si Dante po? Nakaalis na ba?" tanong ko habang inilalapag ang tasa ko sa lababo at kumuha ng plato. "Nasa garahe na, may kinakausap sa phone. Si Ar
ELENA POV Maaga pa lang ay abala na ang buong mansyon. Mula sa bintana ng kwarto, tanaw ko na si Dante at si Rico na nagbubuhat ng mga karagdagang silya patungo sa garden. Ang sikat ng araw ay banayad pa lang, perpekto para sa setup na gusto naming gawin. "Ate Elena! Nasaan 'yung mga fairy lights na binili ni Sofia kahapon?" sigaw ni Maya mula sa hallway habang kaladkad ang isang extension cord. "Nasa may laundry room, Maya! Huwag mo munang isasaksak, baka may basang part dyan," paalala ko habang dahan-dahang ibinababa si Hope sa kanyang kuna. Pagbaba ko sa kusina, sinalubong ako ng mabangong amoy ng bawang, paminta, at nagmamantikang karne. Si Nanay Belen ay busy sa pag-asikaso ng malaking kaldero ng menudo, habang ang ilang catering staff na kinuha ni Dante ay nag-aayos na ng mga chafing dish sa labas. "Elena, tignan mo nga kung sapat na ang asim nitong sarsa," tawag sa akin ni Nanay Belen habang may hawak na sandok. Kumuha ako ng konting sabaw gamit ang kutsara at tinikman it
ELENA POV Malamig ang hangin na sumasalubong sa amin habang dahan-dahang binabaybay ng maliit na bangka ang mga malalaking alon patungong Itbayat. Malayo na kami sa lighthouse sa Sabtang. Nakasandal ako sa dibdib ni Dante, suot ang kanyang malaking jacket para proteksyon sa wisik ng dag
ELENA POV Maaga pa lang ay gising na ang buong bahay-bato. Amoy usok ng panggatong at sariwang kape ang sumalubong sa akin nang dahan-dahan akong lumabas ng kwarto. Nakita ko si Dante sa kusina, seryosong hinihiwa ang isang malaking kamote habang si Maya naman ay nag-aayos ng mga kagamitan sa hapa
ELENA POV Ang sikat ng araw sa Batanes ay hindi katulad ng sa Maynila. Dito, kahit alas-siyete na ng umaga, malamig pa rin ang hangin na sumusuot sa mga siwang ng bintana ng Itsembay Estate. Pagmulat ng mga mata ko, puting kisame at ang mahinang ugong ng aircon ang bumungad s
ELENA POV Nakatayo ako sa balkonahe habang hinihimas ang likod ko. Ang bigat na talaga ng tiyan ko, parang bawat galaw ko ay kailangan ng permiso mula sa batang nasa loob. Malamig ang hangin dito sa Batanes, amoy alat na may halong basang damo. Sa loob ng sala, naririnig ko ang mah







