Chapter 2 'Collateral'

Isang bagay lang siguro ang ipagpapasalamat ni ko sa tatay ko, kahit paaano nakaambag na may lahi itong tisoy kaya may pagkatisay din ako. Maraming nagsasabing para daw akong batang version ni  Christine Reyes. Maganda ako hindi naman sa pagyayabang at alam kong kursunada ako ni Berto noon pa. Ang mabuti naman kay Berto, kahit bangag ito, milagrong nakakailala ito ng magandang babae, biglang sigurong nakaramdam ng libog kaya biglang lumalambot ang tapang nito. Nakita ko na parang natulala  ang loko sa kagandahan ko, nakasuot lamang kase ako ng spagetti strap na pang itaas at dolhpin short  na napakaiksi na kulay pula kaya labas ang kaputian ko mahuhubog kong mga hita at medyo usli sa damit ko ang mayaman kung dibdib. Maalindong akong tingnan sa hitsura ko nang sandaling iyon at alam ko mapapasunod ko ulit si Berto.

"Berto, pakawalan mo na ang tatay ko, ako na ang humihingi ng pasensya kung napikon ka man niya o baka nasaktan, Sige na pakawalan mo na," sinadya kong lambingan ang pagkakasabi ko at gumana nga iyon ng walang kaabog abog.

"Naku, ika pala yan Abby my labs, siyempre naman Abby, saka hindi ko naman sasaktan ang magiging biyenan ko, binibiro ko lang talaga si Mang Dencio, diba Samuel. Oh, Mang Dencio umuwi ka na ha, nagaalala na ang Prinsesa mo." sabi ni Berto na binitiwan nga agad ang tatay ko. Pumalag palag ang tatay niya at pasuray suray na naghamon pa ng away, kaya malalaki ang hakbang ko at agad kung hinablot para maalalayan at mainilayo kay Berto. 

"Salamat Berto ha, bawi ako sayo minsan," sabi ko.

"Babawi ka talaga sa akin Abby, hindi ko kakalimutan yan. Nakakatatlo na yang tatay mo eh, balang araw bumawi ka ha." sabi nito.

Wala naman itong binanggit na kung ano pero parang kinilabutan ako sa sinabi ng loko, kaya nagmamadali kong inakay ang Itay  kahit pa nga mabigat. Mabuti na lang at nakasalubong namin ang ilang tanod na rumesponde at nagpatulong ako sa kanila sa na akayin ang lasing na lasing kong ama. Lumanding na lang bigla ang tatay ko sa sofa at paglapat ng likod ay agad na ding humilik dahil sa kalasingan. Malamaang bukas ay wala na naman itong matandaan sa ginawa at inaasahan na ko na iyon. mauulit at mauulit kasing gnaun ang nangyayari.

“Diyos ko po, ang hirap talagang magpalaki ng magulang?” bulong ko sa sarili habang inaayos ang paa ng ng tatay ko na nakalaylay sa sofa. Malapad kase ang katawan ng Itay at maliit naman ang lumang sofa namin.

Napaupo ako sa gilid sa kabilang single sofa at napatitig sa nanghihilik na si Itay. Kung tutuusin paulit ulit na, nakakapagod na, yung sama ng loob ko sa sitwasyun at sa tatay ko ay naiipon na parang aapaw na, kinikimkim ko lang at baka isang araw talaga sumabog na talaga. Minsan nga nagbalak na akong iwan ito at makipagsapalaran sa lugar na malayo dito, ang kaso lang paano? at paano na din ang tatay ko?

"Bakit kayo ganito Itay? Namimiss ko rin ang Inay pero kailangan kung magpatuloy. Bakit ako dapat ang sumalo ng responsibilidad na dapat ay kayo? Bakit kailangan kong pagdaanan ang lahat ng ito? bakit kayo ganito?"nangilid ang luha ko sa bawat tanong. "Pagod na ako Itay, naiinggit ako sa ibang anak, sa ibang dalaga na nagaaral at hindi nakikipaghabulan sa costumer at naghahatak ng kariton. naiingit ako sa pumapasok sa eskuwela suot ang makulay na uniporme at hindi malaking t-shirt mo at lumang pantalon ng Inay ang suot. Gusto kong maranasan ang maging normal na dalaga, Itay." tuluyan na akong napaluha.

Noong ako ay sampung taon pa lamang, may pag-asa sanang mabuhay kami ng maayos ni Itay. May naiwang konting mana pala ang aking ina mula sa pamilya nito—isang pamilyang mayayaman na nakatira sa ibang lungsod, ngunit hindi niya kailanman nakilala at hindi man lang bumisita sa Inay niya kahit noong ito’y nakaburol na. Dalawang daang libong piso iyon, sapat na sana iyon para ipuhunan namin sa maliit na negosyo na makakatulong sa pang araw_araw namin. Ang tatay ko kase ay mekaniko kung kelan lang nito gusto hanggang sa nalululong pa sa sugal. Pero ang lahat iyon ay naubos ng tatay ko sa sugal na labis kong ikinasama ng loob.Naubos ito sa Casino sa loob lamang ng ilang araw.

"Itay, pera iyon ng Inay, iniwan para sa akin.Bakit naman ninyo ipinatalo lang sa sugal? Sana ginamit ko na lang na puhunan kung ganun lang pala," naalala kong sumbat ko sa Itay.

"Anak, pasensya na hayaan mo sa sabado, may magis sponsor sa akin, tataya ako ng mas malaki, Huwag kang magalala mababawi natin ang pera ng nanay mo." pangako niya sa akin pero mas lumala pa.

Hindi ko natapos ang pag-aaral dahil nga sa pagkawala ng aking ina at pagpasan ko sa resposibilidad na apat ang Itay ang gumagawa. Noong mageenrol na dapat ako sa ikaapat na taon sa high school, napilitan  akong huminto para magtrabaho sa isang karaoke bar bilang taga hugas ng mga plato at taga salansan ng mga bote ng beer at softdrinks sa case ng mga ito. Sa umaga naman ay nagtitinda nga ako ng sigarilyo, tubig, at siomai sa paradahan ng jeep. Sa tanghali ay lilipat ako sa plasa para malilim at sa hapon pumupuwesto ako ng iligal sagilid ng skuwelahan na dati kong pinapasukan. Masakit sa kaloobang makita silang nagkakatuwaan habang ako ay bilad at pawisan sa maghapong pagtitinda.

Hindi pa rin sapat ang pera para bayaran ang buwan buwan naming upa sa maliit na bahay na aming inuupahan kasama na din ang pangaraw araw na gastusin. Madalas pa ay nagbabayad ako ng mga atraso ni Itay. Hindi kase lumilipas an dalawang araw na may kakatok sa aming bombay, maninigil daw sa arawan na pangako ng Itay. Kadalasan sa bombay kumukuha ng pangtaya sa Casino ang tatay niya. Minsan gusto ko ng sugurin ang ninong kong walang silbi. Ito ang nagsama sa Tatay ko sa Casino. Galing daw itong Saudi at doon nawili sa sugal, isinama si tatay minsan kaya ayon pati ang Itay nalolong. 

Lahat ay tinitiis ko, sabi ko sa sarili ko,si Itay na lang ang nagiisa kong pamilya kaya kakayanin ko na lang. Pero hindi maiiwasan na kung minsan nagagwa ko ding sumuko, lalo na nitong mga nakaraang araw. Pakiramdam ko kase sa kabila ng lahat ng paghihirap ko, hindi man lang ako magawang tulungan at alalayan.

"Tay, Tay, bumangon naman kayo, anong oras na wala pang sinaing. Alam nyo naman na papasok pa ako sa karaoke bar hindi ba?tay....! Tay!" inalog ko pa si Itay pero langong-lango sa alak kaya hindi ito magising man lang. Lumabas ako para bumili na lang ng inihaw at iyon na lang ang gawing hapunan bago muling umalis sa  pumasok sa isa ko pang hanap-buhay.

"Rita, dalawang isaw nga saka tatlong dugo. Medyo tostado ha at damihan mo ng pipino at sili ang suka." order ko kay Rita.

"Huhuaan ko, ito na naman ang hapunan mo, ano tama ba?" sabi nito.

"Paano mo alam?" 

"Eh paano, nakita ko ang tatay mo na nakipaginuman sa mga kagawad kanina, dumayo sa binyagan, ayon inabot ng maghapon kase niyaya ng mga kagawad na mag tong-it. Alam mo naman ang tatay mo kapag sugal ang usapan pumapalakpak ang tenga, at natural may tagayan kaya ayon mga isang oras bago ka dumating sumusuray pang umuwi sa inyo, Buti nga nakakauwi pa ang tatay mo na yan, ang lupet din eh." mahabang kuwento ni Risa.