LOGINClara Santos POV"Huling hirit na 'to, guys. Konting push na lang, makakauwi na rin tayo sa farm," sabi ni Sebastian habang inaayos ang huling set ng mga bote sa display table.Ikatlo at huling araw na ng Regional Trade Fair. Ramdam ko na ang bigat ng mga binti ko at ang puyat sa ilalim ng mga mata ko, pero nakakabuhay ng dugo ang makita na halos kalahati na lang ng stocks namin ang natitira sa ilalim ng table. Ang amoy ng convention center—halo ng malakas na aircon, iba't ibang pagkain, at ang pamilyar na bango ng aming toasted garlic—ay tila naging parte na ng sistema ko nitong mga nakaraang araw."Ate, tignan mo 'yung pila sa registration. Mukhang mas maraming tao ngayong Linggo ah," pansin ni Diana habang naglalagay ng lipstick gamit ang maliit niyang salamin. "Dapat ready na tayo. Rico, 'yung samples natin, paki-check kung sapat pa 'yung pandesal.""Opo, Ma'am Diana. May tatlong supot pa po tayo rito. Sapat na siguro 'to hanggang lunch, tapos bibili na lang ako sa labas kung kail
Clara Santos POVAlas-otso pa lang ng umaga sa ikalawang araw ng Regional Trade Fair, pero mas relax na ang pakiramdam ko kaysa kahapon. Nandito na kami sa loob ng convention center, nag-a-unpack ng mga extra boxes na dinala nina Ben at Rico mula sa sasakyan. Ramdam pa rin ang lamig ng aircon na humahalo sa amoy ng kape mula sa katabing booth."Ate, check mo 'yung stocks natin. Parang mas mabilis maubos 'yung Extra Hot kaysa sa Original ngayong umaga," sabi ni Diana habang naglalagay ng presyo sa mga bagong labas na bote."Kasi 'yung mga bumili kahapon, nag-post yata sa Facebook group ng foodies dito sa probinsya. May mga nagpunta rito kanina, hinahanap specifically 'yung pinakamaanghang," sagot ko habang inaayos ang pagkakalinya ng mga flyers.Lumapit si Sebastian na may bitbit na dalawang tray ng mainit na pandesal. "O, breakfast muna habang wala pang masyadong crowd. Rico, Ben, kain na muna kayo.""Salamat po, Sir!" sabay na sabi nung dalawa. Naupo sila sa gilid, sa may likod ng co
Clara Santos POV "Sebastian, dahan-dahan ang paglapag niyan. Baka may mabasag, sayang ang stocks natin," paalala ko habang pinapanood ko silang magbaba ng mga karton sa Regional Convention Center. Alas-singko pa lang ng madaling araw pero punong-puno na ng tao ang loob ng hall. Maingay ang paligid—maririnig ang tunog ng mga martilyo, ang pag-usad ng mga heavy-duty trolleys, at ang sigawan ng mga exhibitors na nag-aayos ng kani-kanilang mga booth. Ang lamig ng aircon ay humahalo sa amoy ng bagong pinturang kahoy at kape. "Clara, relax. Naka-bubble wrap lahat 'yan sa loob," tawa ni Sebastian, pero halatang maingat din ang bawat kilos niya. "Ben, 'yung mga display crates, ilagay niyo sa bandang gitna. Rico, 'yung dalawang pots ng sili, paki-pwesto sa magkabilang gilid ng table." "Opo, Sir. Siguradong agaw-atensyon 'to pagpasok ng mga tao," sagot ni Rico habang maingat na inilalapag ang malalaking ceramic pots na mayabong ang pulang bunga ng sili. Mabilis kumilos ang team namin. Si D
Clara Santos POV "Diana, pakicheck nga ‘yung inventory list sa tablet. Sigurado ba tayong three hundred jars ang nakalagay sa Box A to E?" Inayos ko ang suot kong apron habang naglalakad sa gitna ng sala na puno na ngayon ng mga karton. Bukas na ang simula ng Regional Trade Fair, at kahit ilang beses na naming binilang ang mga paninda, parang hindi pa rin ako mapakali. "Chill lang, Ate. Naka-counter check na kami ni Ben dyan kaninang madaling araw bago niyo pa mapakuluan ‘yung huling batch ng bawang," tawa ni Diana habang hindi inaalis ang tingin sa screen. "Look, green na lahat ng status. Relax ka lang, masyado kang tense." "Paano namang hindi ako mate-tense? This is the regional level, Diana. Hindi na lang ‘to sa covered court ng bayan natin. Iba na ang crowd doon, baka pati mga exporter nandoon," sagot ko habang sinisiguradong mahigpit ang packing tape sa isang box. Pumasok si Sebastian mula sa back door, bitbit ang isang stack ng mga bagong print na flyers. "Hon, calm down. N
Clara Santos POV "Sebastian, dahan-dahan lang ang pagbukas. Baka mabigla ang pressure, tumalsik 'yung takip," paalala ko habang nakamasid sa asawa ko. Nandito kaming lahat sa dulo ng shed kung saan nakatago ang mga banga na nilinis ni Rico noong nakaraang linggo. Ngayong araw ang tinakdang petsa para tikman ang unang batch ng 'Project Vinegar'. Mahigit isang buwan din itong nakababad sa sukang Paombong na hinaluan namin ng mga 'imperfect' na sili mula sa greenhouse. Maingat na tinanggal ni Sebastian ang mahigpit na pagkakatali ng cheesecloth at plastic sa ibabaw ng banga. Kasunod nito ang pag-angat ng mabigat na takip na gawa sa luwad. Agad na humalinguyak ang amoy sa paligid—isang matapang na asim na may kasamang sipa ng anghang at konting bango ng bawang at luya. "Whoa! Grabe ang sipa sa ilong," tawa ni Rico habang bahagyang lumalayo. "Pero amoy masarap po, Sir. Parang 'yung sawsawan sa mga litson sa probinsya." Kumuha si Sebastian ng isang malinis na sandok at dahan-dahang kum
Clara Santos POV "Sebastian, sigurado ka bang dyan mo ilalagay 'yan? Baka matakpan 'yung view ng mga sili sa bintana," puna ko habang nakatayo sa tapat ng back door, pinapanood ang asawa ko at si Rico na nagtutulungan sa pagbuhat ng isang malaking asul na water tank. Alas-nuwebe na ng umaga at medyo matindi na ang sikat ng araw. Ito ang solusyon ni Sebastian sa naging problema namin sa water pressure nung isang linggo. Dahil balak naming dagdagan ang plots para sa Christmas order ni Michelle, kailangan na talaga ng mas malakas na supply ng tubig para sa misting system. "Dito lang 'to sa gilid ng shed, Hon. Hindi naman tatakip sa greenhouse. Kailangan kasi medyo mataas 'yung elevation para natural 'yung daloy ng tubig kahit mawalan ng kuryente," paliwanag ni Sebastian habang pinupunasan ang pawis sa leeg gamit ang suot niyang towel. "Rico, dahan-dahan dyan sa kanto. Baka sumabit sa yero." "Opo, Sir. Konting pilit na lang po, mai-aakyat na natin 'to sa platform," sagot ni Rico. Namu
Clara Santos POV Alas-tres na ng hapon, ang oras kung kailan pinakamainit ang sikat ng araw pero dito sa loob ng bahay, nananatiling presko dahil sa mga nakabukas na bintana. Nakaupo ako sa tumba-tumbang gawa sa rattan, pinagmamasdan si Lucas na mahimbing na natutulog sa loob ng kanyang kulambo. A
Clara Santos POV Mainit ang sikat ng araw sa labas pero presko ang pakiramdam dito sa sala dahil sa malalaking bintana na nakabukas. Katatapos lang dumede ni Lucas at sa wakas, nakatulog na siya sa kanyang crib. Dahan-dahan akong tumayo, maingat na hindi makagawa ng kahit anong tunog na pwedeng m
Clara Santos POV Alas-tres pa lang ng madaling araw, pero gising na gising na ako. Hindi dahil sa ingay sa labas—dahil sa totoo lang, tanging huni lang ng mga kuliglig ang maririnig dito sa probinsya—kundi dahil sa kakaibang kirot na nararamdaman ko sa ibaba ng likod ko. Huminga ako nang malalim,
Clara Santos POV Maaliwalas ang sikat ng araw na pumapasok sa bintana ng bagong bahay namin sa probinsya. Hindi ito kasing-laki ng penthouse sa Maynila, pero bawat sulok ay pinili namin ni Sebastian. Wala ritong masyadong ginto o mamahaling chandelier. Puro light wood, malalaking bintana, at maram







