“Lumayas ka na!” sigaw ni Charity. Ang mama ni Charmi at anak ni Aling Nena. Buntis ito at naka limang buwan na. Single mom.
“Anak huminahon ka, ang bata!” Nag-aalalang pakiusap ni Aling Nena habang sinasalo ang mga gamit at damit namin sa labas ng unit. “Paanong hihinahon? Etong babaeng ‘to, ilang buwan ng walang bayad! Mapapaanak ako sa stress kakasingil dito e!” Singhal nito sa nanay niya. Tama siya. Ilang buwan na kaming walang hulog sa upa. Wala akong trabaho. Comatose pa rin si Cael. Mahigit tatlong buwan na. “Kaya lumayas ka nalang!” “Anak, nasa ospital nga kasi si Cael. Hindi kaya ni Ange—” “Anong hindi? Buntis ako, nay! Siya hindi! Pwede siyang magtrabaho! Ano siya prinsesa? Bawal magbalat ng buto?!” Dinuro ako nito pagharap niya sa gawi ko. “Prinsesa ka ba, huh?! Hindi ka marunong magtrabaho, huh?!” Pinalo ni Aling Nena ang kamay ni Charity na naduro sa akin. “Charity! Tama na! Oo, prinsesa ‘yan siya ni Cael!” Muling nagka-iringan ang dalawa. Tungkol sa amin ni Cael. “E, hindi naman sila mag-asawa!” Sigaw ni Charity sa ina. “Intindihin mo naman, anak!” Pagpapakumbaba ni Aling Nena. “Nay! Magkakaapo kayo ulit! Wala akong asawa na tutulong!” Humakbang ako sa pagitan nila. “Tama na po.” Napayuko ako. Lumapit si Charmi at humawak sa saya ni Charity. “Mama bakit nag-aaway kayo ni Lola dahil kay ate Angel? Bad po ba si ate Angel?” Tanong nito. Umiyak si Charity sa tanong ng anak niya. Napaupo ito. Agad siyang inalalayan ni Aling Nena. Sinubukan ko ring lumapit sa kanya para alalayan siya pero hininghalan niya ako. “H'wag ka na lumapit! Umalis ka nalang! Todo-todo ung kayod ko para sa mga anak ko. Ikaw dagdag palamunin ka pa sa nanay ko! Walang trabaho si nanay, pinapakain ka pa niya. Hindi ka naman kadugo!” Napayuko ako. Tama. Simula nang aksidente. Si Aling Nena lang ang nalalapitan ko. Naputulan na ng kuryente at tubig ang unit. Pinag-iigib pa ako ni Aling Nena para may magamit. Dinampot ko ang iilang damit at gamit namin ni Cael na kaya kong bitbitin. Sa loob ng tatlong taon na paninirahan dito sa tenement hindi ko alam na sa ganitong pagkakataon ako aalis. Kung kailan wala si Cael. Kung kailan nangangapa ako sa buhay. “Sorry, naging pabigat ako.” Bulong ko. “Naku, hija! Sana hindi sumakit ang ulo mo!” Pag-aalala ni Aling Nena at nagdampot rin ng iilang gamit ko. “E, ung paghilab ng tyan ko nay? Hindi ka mag-aalala? Seryoso?” Iritang tanong ni Charity Inalalayan ni Charmi ang Mama niya na makatayo. Malambing na bata si Charmi, dikit sa lola at Mama. Pati sa akin, dikit siya. Malungkot ang mukha ni Charmi habang nakatingin sa akin. “Mama, pasok ka na sa loob… Wag ka na po magalit, kawawa naman si baby.” Sabay himas nito sa tyan ng Mama niya. “Opo, papasok na sa loob si Mama.” Malambing na sagot ni Charity. Tinapunan ako nito ng tingin. “Ayoko nang makita ka dito sa unit ko, lumayas ka na paki-usap lang!” Iniwan ako nito at ni Aling Nena na naiiyak. Tahimik akong tinulungan ni Aling Nena. “Hindi niyo na po kailangan ibalot lahat,” paghihinto ko sa kanya habang nililigpit lahat ng damit mula sa tukador. “Okay na po itong bag na nabalot ko. Hindi ko po alam kung saan ko ililipat ang ibang mga gamit namin e.” Bumuhos ang luha ng matanda at niyakap ako. “Hija, mamimiss kita. Pasensya ka na sa anak ko, ah?” Tinap ko ang likod nito at niyakap pabalik. “Tama naman po si Charity, naging pabigat na po ako sa loob ng ilang buwan na wala si Cael.” Pagpapagaan ko sa loob nito. Kumalas siya sa yakap. “Ano pa ba ang maitutulong ko? Gutom ka ba? Anong ulam ang gusto mo bago ka umalis?” Tanong nito. “Kahit wag na po.” Nagpahid ito ng mga luha. “Hindi, magluluto ako. Hintayin mo ako.” Hindi pa sinasarado ni Aling Nena o ni Charity ang dating unit namin. Tinapos ko ang tanghalian na para kay Aling Nena bago ako umalis. Nilinis ko rin ng kaunti ang unti bago ko iwanan. Muli akong napatingin sa higaan kung saan ako nakahiga nung bago ang aksidente. Parang nasanay na nga rin ako sa madalas na sakit ng ulo ko. Inabot ako ng hapon sa paglilinis. Napagdesisyunan ko na ako nalang ang magsasara ng unit namin. Nakasabit naman sa pintuan nito ang gamit naming padlock at may duplicate key naman sina Charity. “Hindi ka pa rin umaalis e, ano?” Puna ni Charity na nakasandal sa haligi ng unit nila. Nilock ko ang nito namin at inabot sa kanya ang susing hawak ko. “Pasensya na, naglinis ako para sa bagong uupa.” Tumalikod na ako sa kanya para umalis. “Teka.” Hinigit nito ang braso ko at muli kaming nagkaharap. Nakalukot na sobre ang iniabot nito sa kamay ko. “Gamitin mo ‘yan. Huwag ka na bumalik dito, ikaw at si Cael. Gamitin mo ‘yan para makapagtrabaho ka, maliit lang ‘yan pero sana makatulong.” Malumanay nitong saad. “S-Salamat pero hindi naman kai—” Hindi ako pinatapos nito. “Tanggapin mo nalang, pwede? Naging baby-sitter ka naman ni Charmi kahit pa paano. Naging magalang na bata ‘yung anak ko.” Umalis ito at hindi na ako hinintay magsalita. Bumyahe ako diretso sa Maynila. Kung nasaan ang private hospital na pinagdalhan kay Cael. Inilapag ko ang bag na may damit sa munting lamesa ni Cael. Walang pagbabago sa kalagayan niya. Hindi naman siya brain dead, pero malubha ang tama sa ulo. Pwede naman siguro mamalagi dito sa ospital. Pinagmasdan ko ang kabuuhan ng kwarto. Puti lahat, may sariling banyo. May upuan na pwede kong matulugan. Binuksan ko ang bag na dala ko mula sa unit. Kumuha ang ng damit na pangbihis. Maliligo nalang muna ako, nanlalagkit ako sa init sa labas at biglang aircon ng ospital. Itinago ko ang mga gamit ko sa ilalim ng kama ni Cael. Natatakpan ito ng kumot niya at mas malinis tingnan. Para kang naliligo sa loob ng refrigerator ang eksena sa sobrang lamig. Gustuhin ko mangmagbabad, baka lagnatin nalang ako. Kinuskusan ko ang balat ko, pakiramdam ko libag na ang nakadikit dito. Maghalo ba naman ang pawis at alikabok ng daanan. Mula Taguig papuntang Manila pa. Ibinalot ko ang buhok ko sa blouse na hinubad ko at saka ako nagbihis. Simpleng shirt at pajama dahil malamig sa kwartong ito. Swerte pa ako sa lagay ko, kahit comatose si Cael dinadalhan siya ng pagkain. Parang libreng pagkain ko na rin, kasi hindi naman makakain ni Cael. Lumabas ako mula sa banyo matapos ko maligo. “Angel?” Napaangat ang tingin ko nang makita ang lalaking nakaupo sa tabi ni Cael. Ngayon ko lang napansin ang fruit basket na dala nito. “Kanina ka pa ba?” Tanong ko at mabilis tinanggal ang balot ng buhok ko. Iniwan ko ito sa loob ng banyo at lumapit kay Cael. “Nope, just five minutes ago.” sagot nito. Mula sa pagkakaupo niya, tumayo siya kapantay ako habang si Cael nasa pagitan namin. “Damon's right, you're both alive. How are you?” Kumunot ang noo ko. “Kaibigan ka rin ba ni Cael?” Tanong ko sa kanya. Tinapunan niya ng tingin si Cael. “At anong ibig mong sa ‘you're both alive’? May masamang nangyari ba noon?” Napangiti ito. Inilahad niya ang kamay niya. “Seems like you've got amnesia. You're not the old you, Angel Artego. It was nice meeting and seeing you again.” Inabot ko ang kamay ko sa kanya. Agad pumintig ang sintido ko. Agad akong kumalas sa kamay niya at napakapit sa kama ni Cael. Agad siyang umikot sa likuran ko para alalayan ako. “Are you okay?” Agad akong umiling at napahawak sa ulo ko. It was a blurry vision again. White room. Office chair, broken glass table. Then there's Damon. “Hindi, umaatake na naman ang sakit ng ulo ko.” Saad ko sa kanya. “So, you really have amnesia or head injury?” Pagtatanong nito. Tumango ako, “Oo, sabi ni Cael babalik ang mga ala-ala ko kapag magkasama kami at kapag nakakapagtake ako ng maintenance medicine ko.” Pagtuloy kong hinihilot ang sintido ko. Kumuha siya ng malamig na tubig, “Maybe this can help.” Agad kong ininom ang binigay niyang tubig. Umupo siya sa kama ni Cael. “So, you don't remember about me, Damon and Cael?” Agad akong umiling. “Hindi talaga, ano bang pangalan mo?” “Maevrick. Maevrick Lucheins. Bestfriend ni Cael at Damon. And you Angel is Cael's fiance, right? Or you're both married now?” Agad akong umiling. “Walang kami. Platonic lang.” agad na sagot ko. Kumunot ang noo nito. “You've both vanished after six years and since then you didn't get married or have se— Aw!” Mabilis na pagsampal ko sa kanya. “Bastos…” Bulong ko. “Hindi siya ganyang klase ng lalaki.” Nakahawak ito sa pisngi niya. At tumango-tango. “You're right, he's too chivalrous but a fraud.” Namumula pa ang pisngi nito. “Hindi kita maintindihan. Anong pinagsasabi mo tungkol kay Cael?” Kunot noo kong tanong. Napabuntong hininga siya at ngumiti. Umayos siya ng upo sa kama ni Cael. “Okay, I'm going to tell you everything since its look like, you don't remember anything.” Nags-snap siya ng daliri niya. “Hindi mo ba ako tatanungin kung anong sinakyan ko papunta dito?” Napaisip ako at agad umiling. “Para saan? Anong koneksyon kay Cael?” Nagtsk siya. “You're not the old Angel. You're not a digger anymore.” Muling kumunot ang noo ko. “Anong digger?” “Digger, materialistic, gold digger, or user.” Seryosong saad nito. “He was so head over heels for you. He risked Damon's name just to get you, and it ruined not just Damon's business but also his goddamn marriage.” “So, kasalanan ko? Hindi naman nababanggit ni Cael ang tungkol dyan.” Tanong ko. Dahil sa buong anim na taon naming magkasama, iba't-ibang lugar na nalipatan. Wala siyang kinuwento tungkol sa love story namin dahil hindi naman siya inlove sa akin. “Kasi, hindi na siya inlove ngayon.” Siya naman ang nagkunot ng noo. “You cannot say that, he sold Delvego's Distileria just to have a night with you. Just to get you out of that recruiting model agency who's committing human trafficking.” “Talaga?” Nag-nod siya. “I remember, nanghingi siya ng tulong sa akin noon. He said he needs a lot of money, around billion? Or 20 billion.” Kwento nito. “Para saan? Ang laking pera naman no'n? Madali lang naman magsabi na gusto niya ako, kung totoo ‘yan.” Pagpuputol ko sa kwento ni Maevrick. Hindi ko mahanap ang sinasabi niya sa kalagayan ko ngayon. Model agency? Ako? Sa kalagayan kong ito, dati akong model? Hindi ko mahanap sa sarili ko ang rason kung bakit ko naisip maging model. “Anong klaseng pagmodel ba ang ginagawa ko noon?” He snaps his fingers again at dinuro ako, “Good question. You're a runway model before. Cael met you at a business expo with an old man as your date.” Tiningnan ko siya ng masama. “Don't look at me like that, I was there and that kind of you is a hundred percent different from now. I can sense Ella in your aura now.” Biglang lumungkot ang tono nito at napatingin palayo. Huminga siya nang malalim at tumalikod sa akin. Nakaharap siya sa nakaratay na si Cael. Binalot ng katahimikan. Kanina maingay pa siya, ngayon biglang nag-iba ang ihip ng hangin. “A-Ayos ka lang?” Tumayo ako sa kinauupuan ko kahit pumipintog pa ang sintido ko. Tinapik ko ang balikat niya na agad niyang iniwasan. “I just remembered. He didn't just ruin Damon's life. He also took my only family.” Saad nito sa malungkot na tono ng boses nya. Napatutop ako sa likod niya nagdesisyon na gumawa ng ibang bagay. Kinuhaan ko siya ng tubig sa baso at iniabot ko sa kanya. Mabilis niya itong tinanggihan. “He was so into you before. I don't know what happened to the both of you when you both vanished. He hasn't proposed to you yet? Really?” May panghihinayang sa tono niyo. “Hindi rin kami. As in no label. Parang kapatid lang.” Malinaw kong sagot. “He save my life nung ako ang nasa panganib. Ngayon, ako naman ang tutulong sa kanya.” sagot ko. Sinuntok nito ang kutson ni Cael. “He's so stupid. He got you for all those six years. Sana sinubukan niyang mas magtagong mabuti.” Galit na tono nito na may halong pagpipigil. Hinigit ko ang braso nito paharap sa akin. “Ano bang gusto mong iparating?” “I can't blame his actions because he loved you before, knowing now that nothing has changed? Para saan pa ‘yung mga ginawa niya noon? Did all of his actions go well?” Iritado nitong sagot. Umiling ako sa lumalabas sa bibig niya. Okay pa kami kanina, ngayon galit na siya sa dahilang hindi ko alam. Nagkikwento lang ng dating buhay namin tapos ngayon siya itong may past bad memories. “Hindi ko maintindihan. Sino si Ella?” tanong ko na mas nagpakunot ng noo niya.“Hindi ito nakakatuwa!” Bulaslas ko sa inis. Tinawanan ako nito at iniaabot sa akin ang kopitang may laman. “Hindi ko iinumin ‘yan. Babalik nalang ako bukas kapag maayos ka na kausap.”Balak ko na sana umahon pero sinundan niya ako. “Come on, this is our new flavor, just have a sip.” Palarong saad nito.Tiningnan ko siya ng masama. “Alam mo, kung close tayo pwede sana pero hindi kita kilala.” Umahon ako sa pool.Pilyo itong tumawa. “I control everything. You cannot get out of this place without me.” Umahon rin siya sa pool bitbit pa rin ang mga baso at alak sa kamay niya. Tumayo ito sa harap ko. Palapit ng palapit kaya patuloy lang akong umaatras hanggang sa macorner. “Even when you scream, no one will rescue you.”Ramdam ko ang hininga niya sa mukha ko na siyang nagpapainit sa dugo ko.Sana paggising ni Cael, suntukin niya ung mukha ng taong ‘to. Gwapo sana e, masama lang ugali.“Uuwi na ako. Lasing
“Hindi ka pa ba gigising?” tanong ko sa natutulog na Cael. Maputla na siya. Hindi na katulad noon. Dahan-dahan kong pinunasan ang mukha niya gamit ang basang bimpo.“Wala na tayong bahay,” bulong ko sa kanya. Sabi ng doktor, magandang kausapin ang comatose na pasyente. Binanlawan ko ang bimpo na pinunas ko sa kanya at kinuha ang bag ko na may mga damit.Dahil dito na akong natutulog sa ospital, nagpapalaba nalang ako sa labas. May kaunting nabawas ako sa perang binigay ni Charity noong pinalayas niya ako. Nanunubig ang mga mata ko sa mga pumapasok sa isip ko. Ngayon ko lang napantanto, maraming nilihim si Cael.“Bakit hindi mo sinabi sa akin? Ang dami nating utang na bayarin.” Napatuloy ako sa pagtupi ng mga damit ko. Habang umiiyak. “Binigyan ako ng pera ni Charity, bayad niya sa pag-aalaga ko kay Charmi. Maghahanap ako ng trabaho, tutulungan kita makabangon ulit.” Bumuhos ang luha ko kaya isinubsob ko ang mukha ko sa damit na hawak ko.“Ako naman babawi sa ‘yo, susubukan ko palaguin
Damon's point of view.“At bakit naman namin gagawin ‘yon? Ung kalive in partner niya, comatose. Tapos ang gusto mo palayasin namin? Tao ka ba? Ang gwapo mo pero demonyo ka e, ano?”“Charity!”“E kasi namam, kung makapag desisyon itong, mamang ‘to?!”I put the suitcase in their small table at the sala. Charity opened the suitcase. She looked at me with amusement and confusion.“You're pregnant. Working. A daughter and a mother. She's not even your relative.” I clearly stated. These people are too kind and naive, only if they knew that the people who let them stay in their nest was a leech, fraud and a kidnapper.Charity bit her lips. Her mom approached her but was not impressed with the money. “Napakalaking pera naman n'yan.”I simply smiled at them, “Final offer. Just to think of it, I want to rent their unit. Just cast her out of your place. Whatever way it is.”Charity closed the suitcase. “Okay, anim na buwan na naman silang walang bayad. Hindi kasi mapalad si Cael sa mga trabaho.
“Lumayas ka na!” sigaw ni Charity. Ang mama ni Charmi at anak ni Aling Nena. Buntis ito at naka limang buwan na. Single mom.“Anak huminahon ka, ang bata!” Nag-aalalang pakiusap ni Aling Nena habang sinasalo ang mga gamit at damit namin sa labas ng unit.“Paanong hihinahon? Etong babaeng ‘to, ilang buwan ng walang bayad! Mapapaanak ako sa stress kakasingil dito e!” Singhal nito sa nanay niya. Tama siya. Ilang buwan na kaming walang hulog sa upa. Wala akong trabaho. Comatose pa rin si Cael. Mahigit tatlong buwan na. “Kaya lumayas ka nalang!”“Anak, nasa ospital nga kasi si Cael. Hindi kaya ni Ange—”“Anong hindi? Buntis ako, nay! Siya hindi! Pwede siyang magtrabaho! Ano siya prinsesa? Bawal magbalat ng buto?!” Dinuro ako nito pagharap niya sa gawi ko. “Prinsesa ka ba, huh?! Hindi ka marunong magtrabaho, huh?!”Pinalo ni Aling Nena ang kamay ni Charity na naduro sa akin. “Charity! Tama na! Oo, prinsesa ‘yan siya ni Cael!”Muling nagka-iringan ang dalawa. Tungkol sa amin ni Cael.“E, hin
“Naniniwala ka bang gusto ko magdrive ng tren?”Mula sa tanawin sa labas, natuon ko ang tingin ko kay Cael, nakatingin ito sa dulong bagoon kung saan nakaupo ang driver ng LRT train na mula sa Recto papuntang Antipolo.Nginitian ko si Cael, “Edi mag-apply ka, for sure bagay sa ‘yo yung uniform na may itim na kurbata! Araw-araw akong pupunta sa Antipolo kapag nangyari ‘yon.” Masayang tugon ko sa kanya.Nawala ng ngiti sa mga labi nito.“Bakit? Ano ka ba, hindi masama mangarap kahit nasa tamang edad ka na.” Tinapik ko ang braso niya at sumandal doon.“Hindi ko pangarap ‘yun. Naisip ko lang.” Bulong nito at hinaplos ang buhok ko. Tiningala ko siya. Nakatitig siya sa akin habang sinusuklay ang buhok ko.“E, anong pangarap mo?”“Ang mapatawad,” ngumunot agad ang noo ko.“Nino? Bakit?” Masyadong magkalapit ang mukhang naming dalawa. Kumalas ako sa yakap sa kanya. Ramdam ko ang init ng mukha ko.Ngumisi si Cael. At umakbay sa akin.“You badly know and love that guy,” Mas kumunot ang noo ko.
Napahawak ako sa ulo ko, ito na naman ang sakit na nararamdaman ko. Kaunting tama lang ng liwanag sa mga mata ko parang hinahati ang mga eyeballs ko sa sakit at hapdi.Nagising ako sa himbing ng tulog ko dahil sa sakit na madalas kong indahin lalo na kapag hindi ko naiinom ang maintenance ko. Lumubog ang kabila ng kama nang maupo si Cael, inalalayan ako nitong maupo.“Masakit na naman ba ang ulo mo? Yung gamot mo nakainom ka ba?” May pag-aalala nitong tanong. Napakagwapo talaga ni Cael, napakamaalaga rin.“Sobrang sakit..” Napayuko ako habang hinihilot ang sintido ko. “Isang linggo na akong hindi nakakainom, nahihiya akong sabihin sa ‘yo. Ngayon pang nawalan ka ng tranaho ulit.” Bulong ko.Napabuntong hininga si Cael at inayos ang buhok kong nakakalat sa pagmumukha ko. Natanggal siya sa pangatlo niyang trabaho ngayong buwan. Kaya nahihiya akong banggitin ang tungkol sa mga gamot ko. Pero ngayon kasi, parang mababaliw na ako sa matinding sakit!Hinalikan ako ni Cael sa noo, naamoy ko a