MasukHindi pa tuluyang tumitigil ang pagkabog ng dibdib ko habang nakaupo kami sa biyahe pauwi. Sinubukan kong ayusin ang lahat sa isip ko, pero parang magulo pa rin. Bakit ngayon lang? Bakit sa oras na parang nagkakaintindihan na kami? Ang daming tanong, pero ang pinakamabigat ay nananatili: Totoo bang dahil lang sa kahawig ako kaya ako napili?
Napansin ni Michael ang pagkabagabag ko. Mahigpit niyang hinawakan ang kamay ko habang nakatingin sa daan. “Alam kong marami kang iniisip ngayon, Perlas. At naiintindihan ko kung bakit. Pero maniwala ka sa akin—kahit ano pa man ang dahilan noong umpisa… nagbago na ang lahat. Ikaw ang kasama ko ngayon. Ikaw ang mahal ko.” Gusto kong maniwala agad. Pero hindi madaling tanggalin ang tinik na pumasok sa puso ko. “Paano kung bumalik siya, Michael? Paano kung makita mo siya ulit… at marealize mo na siya pa rin talaga?” Natigilan siya sandali bago ako tinitigan nang seryoso. “Kung babalik man siya, haharapin ko. Pero hindi ibig sabihin noon na babalik ako sa nakaraan. Ang nakaraan ay tapos na. Ang pinaglalaban ko ngayon… ay ang ating kinabukasan.” Pagdating namin sa mansyon, agad sinalubong kami ng kanyang punong-abogado at matalik na tagapayo na si Atty. Javier. Mukhang matagal na silang naghihintay, at ang mukha ng matanda ay seryoso at puno ng pag-aalala. “Sir Michael,” bungad agad ng abogado pagpasok pa lang namin sa opisina. “May lumabas na bagong ebidensya. Ang pagkawala ni Sophia noon… hindi ito kusang-loob na desisyon niya.” Nanlamig kaming dalawa sa narinig. “Anong ibig mong sabihin?” mabilis na tanong ni Michael, halos hindi makahinga. “Natuklasan namin sa pamamagitan ng mga lumang dokumento at saksi na matagal nang natatakot magsalita,” pagpapatuloy ni Atty. Javier. “Siya ay pinilit. Ang kanyang pamilya ay nakatanggap ng malaking halaga kapalit ng pagpapapunta sa kanya sa malayo. At ang mga taong nasa likod noon… ay ang parehong grupong sumusubok pabagsakin kayo ngayon. Ang grupong matagal nang nag-aabang sa kahinaan ng pamilya Gray.” “Bakit… bakit ngayon lang?” nanginginig na tanong ni Michael habang kumakapit sa gilid ng mesa. “Bakit hindi niyo ito sinabi noon pa?” “Dahil natatakot sila,” sagot ng abogado. “Napakalakas ng kapangyarihan nila noon pa man. Pinatay nila ang sinumang sumusubok magsalita. At lalong nag-alala sila noong nalaman nilang ikaw ay naghahanap na ng asawa. Nang makita ka nila, Perlas… doon nila nakita ang pagkakataon. Alam nilang kahawig mo siya. Plano nilang gamitin ka para guluhin ang isip ni Michael, habang dahan-dahang inuubos ang inyong yaman at impluwensya.” Parang bumagsak ang buong katawan ko habang nakikinig. Lahat pala ng hinala ko, lahat ng takot ko… ginamit lang nila laban sa amin. At si Michael… ang pagdurusang dinanas niya ng pitong taon ay bunga lang ng isang madayang plano. “Kung ganoon… buhay siya?” tanong ko nang mahina. “Oo po,” sagot ng abogado. “At kamakailan lang, nakatakas siya sa kanilang pagbabantay. Sinubukan niyang makipag-ugnayan, pero hinihigop agad ng mga kalaban. Hanggang ngayon ay sinusubukan pa rin nating hanapin kung saan siya itinatago ngayon.” Biglang tumayo si Michael at naglakad nang pabalik-balik. Ang mukha niya ay halo ng galit, pag-asa, at takot. “Kung buhay siya… kailangan ko siyang makausap. Kailangan kong malaman ang buong katotohanan. Pero… paano naman kay Perlas?” Humarap siya sa akin, puno ng pag-aalala. “Ayokong masaktan ka pa lalo. Pero hindi ko rin pwedeng hayaang manatili siyang nakakulong pa rin.” Lumapit ako sa kanya at hinawakan ang magkabilang kamay niya. “Gawin mo kung ano ang nararapat, Michael. Naiintindihan ko kung ano ang nararamdaman mo. Pero tandaan mo—hindi ako makikipagkumpitensya sa multo ng nakaraan. Kung ano man ang nandoon… tapos na iyon. Kung mahal mo talaga ako… pagkatapos mong ayusin ang lahat… bumalik ka sa akin. Dahil hihintayin kita. Pero kung sa huli ay mapagdesisyunan mong doon ka pa rin… tatanggapin ko rin iyon. Masakit, pero tatanggapin ko.” Umiling siya agad at niyakap ako nang mahigpit. “Huwag mong sabihin ganyan, Perlas. Walang kung ano pa man. Ikaw ang minahal ko nang totoo sa gitna ng lahat ng kalituhan. Ang paghahanap ko kay Sophia ay para mabigyan siya ng katarungan, para matapos na ang pagkakakulong niya—hindi para bumalik sa nakaraan. Ikaw ang kasalukuyan ko. Ikaw ang kinabukasan ko.” Mabilis kaming kumilos. Ibinigay ni Michael ang utos sa lahat ng kanyang tauhan at koneksyon—hanapin ang lokasyon ni Sophia at huwag sasaktan, habang sabay ding pinaghahandaan ang anumang galaw ng mga kalaban. Walang nasayang na oras. Sa loob lamang ng dalawang araw, nakatunton sila ng isang ligtas na bahay sa labas ng siyudad kung saan pinaniniwalaang naroon ang babae. Sumama ako kay Michael noong gabing iyon. Tahimik ang biyahe, bawat kilometro ay parang tumitibok lalo ang puso ko. Nang makarating kami sa lugar, hinihintay na kami ng ilang tauhan na nagpapatunay na ligtas na ang paligid. Dahan-dahang binuksan ang p***o… at doon ko siya nakita. Nakaupo siya sa gilid ng bintana, payat, mukhang pagod, pero hindi maikakaila—kamukhang-kamukha ko nga siya. Pero habang tumititig ako… nakita ko rin ang pagkakaiba. Sa kanyang mga mata ay nakatanim ang takot at pagdurusa. Samantalang sa akin, kahit nasaktan man, ay mayroon pang pag-asa at tapang na harapin ang buhay. Nang makita niya si Michael, tumulo agad ang luha niya. “Michael…” bulong niya, parang hindi makapaniwala. “Totoo… totoo kang buhay at nandito ka.” “Sophia,” sagot naman ni Michael, ang boses niya ay malumanay pero walang init ng pag-ibig na parang dati na. “Patawad. Hindi ko alam na ganito ang nangyari. Patawad kung hinayaan kitang mapag-iisa.” Nag-usap sila nang mahaba. Ibinahagi niya ang lahat ng pinagdaanan—ang pagkakahuli, ang pananakot, ang bawal na makipag-ugnayan kahit kanino, at kung paano niya tiniis ang lahat sa pag-asang darating ang araw na makakatakas siya. At nang malaman niya na nagpakasal na si Michael… hindi siya nagalit. Sa halip, tumingin siya sa akin nang may paggalang at ngumiti nang malungkot. “Alam ko na,” sabi niya. “Narinig ko na ang usap-usapan. At nakikita ko rin sa paraan ng pagtingin niya sa’yo… matagal na niyang hinayaan ang nakaraan. Ako na ang nahuli. At naiintindihan ko. Salamat… dahil binigyan mo siya ng dahilan para ngumiti ulit.” Nawala ang lahat ng bigat sa dibdib ko sa sandaling iyon. Walang away, walang gulo. Sa huli, naging malinaw na ang lahat. Si Sophia ay nagpasalamat pa sa akin dahil sa pagtitiis at pagmamahal na ipinakita ko sa lalaking matagal na niyang minahal pero hindi na itinadhana. Tinulungan namin siyang magsimula muli—binigyan ng sapat na yaman para makapamuhay nang payapa sa malayong lugar kung saan wala nang makakapanakit sa kanya. Ngunit hindi pa tapos ang laban. Ang grupong nasa likod ng lahat ng ito ay hindi pa sumusuko. Sa araw ding iyon, habang pauwi kami mula sa pagpapadala kay Sophia, bigla kaming hinarang ng sasakyan. Mabilis ang pangyayari. Binaril ang gulong ng aming sasakyan at napilitan kaming huminto sa gilid ng daan. Lumabas ang mga lalaking nakatakip ang mukha, may hawak na sandata. Sa gitna nila ay isang matandang kilala na ng pamilya Gray—ang tunay na utak sa likod ng lahat ng kasamaan. “Akala niyo ba matatapos na ang lahat?” sigaw ng matanda habang papalapit. “Hindi pa tapos ang laban! Ang yaman at kapangyarihang dapat ay sa amin… ninakaw niyo lang! At papatayin namin kayong dalawa ngayon!” Hinila ako ni Michael palikod sa kanya habang naghahanda rin ang kanyang mga tauhan na sumagot. Pero sa pagkakataong ito, hindi na siya nag-iisa. Hawak ko nang mahigpit ang kamay niya. “Magkasama tayo,” bulong ko. “Anuman ang mangyari.” Tumingin siya sa akin, at sa kanyang mga mata ay wala na ang pagdududa o takot. Tanging matibay na pagmamahal at determinasyon. “Oo, magkasama tayo. At walang makakatibag sa amin.” Nagsimula ang matinding sagupaan. Pero dahil alam na namin ang kanilang plano at handa na kami, mabilis silang napaligiran at nadakip. Ang taong matagal nang naghasik ng lagim ay sa wakas nahuli na rin at isasagot sa batas. Pagkatapos ng lahat ng iyon, pagkatapos ng ingay at takot, nanatili kami sa gitna ng daan habang papalubog na ang araw. Walang salitang kailangan. Yakap lang ang sapat para sabihin ang lahat. Ang lahat ng maling akala ay nawala na. Ang lahat ng anino ng nakaraan ay naglaho na rin. Hindi dahil naging madali ang lahat. Kundi dahil natutunan namin na ang tunay na pag-ibig ay hindi nabubuhay sa anino ng kahapon. Ito ay lumalago sa katotohanan, sa pagtitiwala, at sa pagpili na manatili sa isa’t isa araw-araw. “Perlas,” bulong niya habang hinahawakan ang mukha ko nang buong pagmamahal. “Simula pa lang ito. Wala nang ibang maghihiwalay sa atin. At ngayon… alam ko na nang buong-buo ang puso ko. Ikaw lang. Ikaw talaga.”Hatinggabi na nang magising ako — hindi dahil sa ingay, hindi dahil sa panaginip, kundi dahil sa bigat ng pagbabago sa aking katawan. Siguro ay dala na ito ng aking pagbubuntis — madalas na akong nagigising sa ganitong oras, tila may pumupukaw sa akin upang ipaalala na hindi na lang ako mag-isa.Dahan-dahan akong humiga muli, at nang lumingon ako sa aking tabi — napangiti ako nang hindi ko namamalayan.Nariyan siya. Mahimbing na natutulog ang aking asawa, si Michael. Ang kanyang mukha na minsan ay puno ng pagiging seryoso at pagtatanggol sa sarili — ngayon ay payapa, malambot, at puno ng kapayapaan. Ang kanyang braso ay nakapulupot nang mahigpit sa aking bewang, tila kahit sa kanyang pagtulog, ayaw niyang lumayo ako kahit isang pulgada. Ang kanyang hininga ay mainit at humahaplos sa aking batok — isang mainit, ligtas, at pamilyar na damdamin na ngayon ay tahanan ko na.Tinitigan ko siya nang matagal — ang bawat guhit ng kanyang mukha, ang pag-angat ng kanyang dibdib sa bawat paghinga,
Ang biyahe pauwi ay tahimik — hindi ang katahimikang mabigat, kundi ang katahimikang puno ng pag-asa. Hawak-hawak ko ang kamay ni Michael habang nagmamaneho siya, at paminsan-minsan ay sumisilip ako sa kanya — nakangiti, payapa, at puno ng pagmamahal. Ang kabilang kamay ko ay nakapatong sa aking tiyan — doon, ang munting buhay na unti-unting lumalaki sa loob ko, ang buhay na mag-uugnay sa aming dalawa nang mas matibay pa kaysa dati.“Mahal na mahal kita, Perlas…” bulong niya nang hindi tumitingin sa akin, pero alam kong para sa akin iyon — para sa akin, at sa batang nasa aking sinapupunan.“Mahal na mahal din kita, Michael…” sagot ko, at idinikit ko ang aking ulo sa kanyang balikat. “At mahal na mahal din namin ikaw — ako, at ang iyong anak.”Sa sandaling iyon, alam ko — tapos na ang panahon ng pagdududa at takot. Dumating na ang panahon ng pag-asa, pagmamahal, at pamilya. At anuman ang mangyari sa hinaharap — handa na ako. Dahil hindi na ako nag-iisa. Nasa akin ang lahat — ang taong
Perlas Mae Casidsid POVMaaga pa lang, bago pa man sumikat ang araw, naramdaman ko ang mahinang haplos sa aking buhok. Dahan-dahan kong iminulat ang aking mga mata — at doon, nakita ko si Michael, nakatabi sa akin, nakatingin nang matagal na parang hindi sapat ang oras para pagmasdan ako. Ang liwanag pa lang ng buwan at mga bituin ang pumapasok sa bintana, pero sa kanyang mga mata, parang nariyan na ang buong umaga — puno ng liwanag, pag-asa, at pagmamahal.“Gising ka na agad?” bulong ko, ang boses ko pa rin paos dahil sa antok.Ngumiti siya at hinaplos ang aking pisngi nang dahan-dahan, parang hawak niya ang pinakamahalagang bagay sa mundo. “Hindi ako makatulog. May gustong ipakita sa inyo — sa inyong dalawa. Kaya bumangon ka na, Mahal. May maganda tayong pupuntahan.”Tumayo ako nang dahan-dahan, inalalayan niya ako agad. “Saan tayo pupunta? Maaga pa naman eh.”“Surprise lang. Magbihis ka — yung komportable ka lang. Hindi natin kailangan ng magagarang damit. Ang kailangan lang natin
Perlas Mae Casidsid POV Nagising ako sa mahinang liwanag na tumatagos sa kurtina ng bintana — hindi masyadong maliwanag, saktong dami ng sinag ng araw na parang humahalik lang sa aking pisngi para gisingin ako nang dahan-dahan. Sa unang sandali, hindi ko agad maalala kung nasaan ako — hanggang sa maramdaman ko ang mabigat ngunit mainit na braso ni Michael na nakapulupot sa aking baywang, ang kanyang hiningang humahaplos sa aking batok, at ang tibok ng kanyang puso na tila kapantay ng tibok ng puso ko. Ngumiti ako nang dahan-dahan, dahan-dahang gumalaw nang hindi siya ginigising. Ang aking kamay ay dahan-dahang dumapo sa aking tiyan — doon, sa loob ko, may maliit na buhay na unti-unting lumalago. Isang buhay na bunga ng pagmamahal ng dalawang taong dumaan sa maraming pagsubok bago tuluyang pinagtagpo ng tadhana. “Gising ka na pala…” bulong ng isang boses sa likuran ko — paos, malambot, at puno ng lambing. Hindi pa rin siya tuluyang gising, ramdam ko pa rin ang antok sa tono niya. L
PERLAS POVNang imaneho ni Michael ang sasakyan palayo sa bahay nina Mama at Papa, hindi ko maalis ang ngiti sa aking mga labi. Hawak-hawak ko pa rin ang kamay ni Mama sa aking isip — ang mainit niyang yakap, ang luhang dumaloy sa kanyang pisngi nang sinabi ko ang tungkol sa bata, at ang salitang biyaya na paulit-ulit niyang binanggit habang pinagmamasdan niya ako. Ang bawat sandali ng gabing iyon ay tila nakaukit na sa aking puso — hindi na mabubura, hindi na mababago.Nakatingin ako sa labas ng bintana, pinagmamasdan ang mga ilaw ng siyudad na dahan-dahang lumalayo habang papunta kami sa bahay. Ang aking kamay ay nakapatong sa aking tiyan — doon, sa loob ko, may isang buhay na unti-unting nabubuo. Isang buhay na bunga ng pagmamahal ng dalawang taong hindi inakala ng marami na magtatagpo. Isang buhay na magdadala ng pag-asa sa aming pamilya — sa akin, kay Michael, at sa batang darating pa lamang.“Masaya ka ba, Mahal?” bulong ni Michael habang ang kanyang isang kamay ay nasa aking hi
Michael Angelo Gray POVPagkatapos ng araw na puno ng damdamin at pagbabalik-loob, nagpasya kaming dumiretso sa bahay ng mga magulang ni Perlas — upang doon maghapunan at ibahagi ang magandang balitang matagal na naming tinatago. Ito ang unang pagkakataon na pupunta ako roon bilang kanyang asawa, at bilang ama ng batang nasa kanyang sinapupunan. Ang kaba sa aking dibdib ay hindi matatawaran — hindi dahil sa takot, kundi dahil sa pag-asa na tanggapin nila ako nang buong-buo, at makita nila na ang kanilang anak ay nasa mabuting kamay.Pagdating namin sa tapat ng bahay — isang simpleng bahay ngunit puno ng init at pagmamahal — agad kaming sinalubong ng amoy ng nilulutong ulam na pamilyar na kay Perlas. Bago pa man kami makabukas ng pinto, bumukas na ito at lumabas ang kanyang ina, si Aling Marta, na may malapad na ngiti sa kanyang mga labi.“Nandito na kayo!” bati niya nang masigla, sabay yakap nang mahigpit kay Perlas. “Anak… ang ganda-ganda mo lalo. Siguro ay dahil sa dinadala mo.” Pag







