Chapter 3: Walang Pakiramdam

Sa ngayon, habang nakikita ko siya sa harapan ko, wala na akong maramdaman. Parang unti-unti nang namatay ang lahat ng emosyon na minsang ibinigay ko sa kanya. Ang pusong dating punong-puno ng pagmamahal ay napalitan ng katahimikan at matinding pagod.

Masakit pa rin, pero hindi na katulad noon. Hindi na ako umiiyak. Hindi na rin ako nagagalit. Ang natitira na lang ay ang mabigat na pakiramdam na tila may malaking butas sa dibdib ko. Pilit kong pinipigilan ang pangingilid ng luha habang pinipilit ngumiti, kahit alam kong unti-unti na akong nadudurog sa loob.

Ang bawat alaala ng mga pangakong binitiwan niya ay parang matalim na salamin na paulit-ulit na tumatama sa puso ko. Gusto kong magtanong kung bakit, pero wala na ring saysay ang mga sagot. Sa sandaling iyon, naunawaan kong may mga sugat na hindi kayang pagalingin ng panahon—natututo ka lang mabuhay habang dala-dala ang sakit. Ang pinakamahirap tanggapin ay ang katotohanang mahal ko pa rin siya, kahit wala na akong lakas para ipaglaban ang aming dalawa.

Hindi ko maintindihan kung bakit hanggang ngayon, kahit ilang beses kong sinabi sa sarili kong tapos na ang lahat, nanginginig pa rin ang puso ko sa tuwing nakikita ko siya.

Akala ko magiging madali.

Akala ko kapag dumating ang araw na muli kaming magkikita, wala na akong mararamdaman.

Pero mali ako.

Hindi pala nawawala ang sakit. Natututo ka lang itago ito hanggang sa mukha na lang ang marunong ngumiti habang ang puso ay tahimik na umiiyak.

Nakatayo lang siya sa harapan ko. Pareho pa rin ang itsura niya. Maayos ang suot niyang mamahaling suit. Nandoon pa rin ang matalim niyang mga mata na minsan kong minahal. Ang lalaking ipinagdasal kong makasama habang-buhay.

Ngunit ngayon...

Isa na lamang siyang alaala na pilit kong kinakalimutan.

"Faith..."

Muli niyang binanggit ang pangalan ko.

Dati, sapat na ang marinig ko ang boses niya upang mawala ang pagod ko. Ngunit ngayon, parang bawat pagbigkas niya sa pangalan ko ay isa na namang sugat na muling bumubuka.

Huminga ako nang malalim.

Ayokong umiyak.

Ayokong makita niyang mahina pa rin ako.

Pinilit kong ngumiti, ngunit ramdam kong nanginginig ang labi ko.

"May kailangan ka ba?" malamig kong tanong.

Napansin kong tila hindi niya inaasahan ang tono ng boses ko.

Dati kasi, puno iyon ng pagmamahal.

Ngayon, wala na.

May katahimikang namagitan sa amin. Ang dating komportable at masayang katahimikan ay napalitan ng mabigat na hangin na halos hindi ko na kayang higupin.

"Pwede ba tayong mag-usap?" mahina niyang sabi.

Napailing ako.

"Anong pag-uusapan natin?"

Hindi siya nakasagot.

Dahil alam naming pareho na wala nang dapat pag-usapan.

Nasabi na ng pagtataksil ang lahat.

May mga pagkakamaling hindi na kailangang ipaliwanag dahil malinaw na ang naging desisyon.

Mas pinili niyang sirain ang tiwala ko kaysa ingatan ang relasyon namin.

Napabuntong-hininga ako.

Naalala ko ang araw na pumunta ako sa opisina niya.

Bitbit ko pa noon ang paborito niyang pagkain.

Plano kong ayusin ang tampuhan namin.

Plano kong sabihin sa kanya na kaya pa naming lumaban.

Pero sa pagbukas ko ng p***o...

Hindi ako ang babaeng nasa tabi niya.

Si Angelica.

Ang babaeng hindi ko kailanman inakalang magiging dahilan ng pagtatapos ng lahat.

Hindi ko na maalala ang eksaktong sinabi nila noon.

Ang natatandaan ko lang ay ang pakiramdam na tila huminto ang mundo ko.

Parang may malaking bato na bumagsak sa dibdib ko.

Hindi ako makahinga.

Hindi ako makapagsalita.

At ang pinakamasakit...

Hindi niya man lang ako hinabol agad.

Parang ako pa ang naging mali sa pagdating ko roon.

Simula noon, unti-unti nang namatay ang babaeng dating puno ng pagmamahal.

Hindi sa isang iglap.

Kundi sa bawat gabing umiiyak ako habang hinihintay ang paliwanag na hindi naman dumating.

Sa bawat tawag na hindi niya sinagot.

Sa bawat mensaheng puro seen lamang.

Sa bawat pagkakataong pinili niyang manahimik kaysa ipaglaban ako.

Napakurap ako nang maramdaman kong may luhang tumulo.

Agad ko iyong pinunasan.

Hindi ko hahayaang makita niya akong umiiyak.

Hindi na.

"Faith..."

May pagsusumamo sa boses niya.

Pero huli na.

Sobrang huli na.

May mga salitang nawawalan ng halaga kapag huli na itong binibigkas.

May mga yakap na wala nang init kapag ang dahilan ng pagyakap ay konsensya.

At may mga "I'm sorry" na hindi na kayang buuin ang pusong ilang beses nang nadurog.

"Alam mo ba?" mahina kong sabi.

"Pinakamasakit pala ang lokohin ng taong pinagkatiwalaan mo ng buong puso."

Napayuko siya.

"Mas masakit pa kaysa sa mismong pagkawala."

Dahil ang pagkawala...

Tinatanggap iyon.

Pero ang pagtataksil...

Pinipili iyon.

At pinili niya.

Pinili niyang saktan ako.

Pinili niyang sirain ang pangarap naming dalawa.

Pinili niyang mawala ako.

Hindi ko namalayang nanginginig na pala ang mga kamay ko.

Mahigpit kong kinuyom ang mga ito upang hindi niya mapansin.

Ayokong isipin niyang umaasa pa ako.

Dahil ang totoo...

Pagod na pagod na akong umasa.

Pagod na akong isipin kung saan ako nagkulang.

Pagod na akong sisihin ang sarili ko.

Pagod na akong mahalin ang taong hindi man lang kayang protektahan ang puso ko.

Tumingin ako sa kanya sa huling pagkakataon.

Hindi na galit ang nararamdaman ko.

Hindi na rin poot.

Kundi awa.

Awa sa sarili kong minahal siya nang higit sa kaya kong ibigay.

At awa rin sa kanya...

Dahil kahit makuha pa niya ang lahat ng yaman sa mundo, hindi na niya maibabalik ang babaeng minsang naniwala sa bawat pangako niya.

Ngumiti ako nang mapait.

"Salamat."

Nagulat siya.

"Salamat dahil tinuruan mo akong piliin ang sarili ko."

Tumalikod ako.

Sa bawat hakbang ko palayo, ramdam kong muli na namang nadudurog ang puso ko.

Ngunit sa unang pagkakataon...

Hindi na ako tumakbo pabalik sa kanya.

Hindi na ako lumingon.

Dahil minsan, ang pinakamahirap na paraan ng pagmamahal ay ang tanggapin na may mga taong hindi na dapat balikan.

At sa araw na iyon, habang tahimik na bumabagsak ang mga luha ko, tuluyan kong ipinaubaya sa hangin ang mga pangarap na minsan naming binuo.

Kasabay ng bawat hakbang ko, unti-unti kong ibinaon sa nakaraan ang pangalang minsang naging tahanan ng puso ko—Kondrad Alexander Ford.

Hindi ko na alam kung ano pa ang mas masakit—ang makita siyang nakatayo sa harapan ko o ang maramdamang wala na akong lakas para umiyak.

Tahimik lang akong nakatingin sa kanya. Wala na ang dating Evelina na agad tumatakbo sa kanya sa tuwing nagkakaproblema kami. Wala na ang babaeng handang magpatawad sa bawat pagkakamali niya.

"Faith..." mahina niyang tawag.

Hindi ako sumagot.

Nanatili lang akong nakatitig sa kanya, ngunit hindi na katulad noon ang mga mata ko. Wala nang lambing. Wala nang pananabik. Tanging pagod at sakit na lang ang makikita niya.

Humakbang siya palapit.

"Please... pakinggan mo ako."

Napangiti ako nang mapait.

"Ngayon mo lang naisip na magpaliwanag?" halos pabulong kong sabi.

Natahimik siya.

"Alam mo ba kung ilang gabi akong hindi nakatulog kakaisip kung saan ako nagkulang? Kung bakit bigla kang nagbago? Hanggang sa isang araw... nakita na lang kitang kasama siya."

Napayuko siya, tila ba wala siyang mahanap na tamang salita.

Huminga ako nang malalim bago ko pinunasan ang luhang pilit nang pumapatak.

"Hindi mo lang sinira ang tiwala ko, Kondrad... sinira mo rin ang mga pangarap na sabay nating binuo."

Muli akong tumalikod.

Sa bawat hakbang palayo, ramdam kong bumibigat ang dibdib ko. Ngunit kahit gusto ng puso kong lumingon, pinili kong huwag.

Dahil may mga taong kahit gaano mo kamahal, darating ang panahong kailangan mo silang iwan para mailigtas ang sarili mo. At sa pagkakataong ito, ako naman ang pipili sa sarili ko.

Hindi ko alam kung hanggang kailan ko kayang manatiling matatag.

Sa bawat hakbang ko palayo sa kanya, pakiramdam ko ay may humihila sa akin pabalik. Hindi ang mga paa ko ang gustong huminto—ang puso ko.

Ang pusong ilang taon ding natutong mahalin si Kondrad Alexander Ford.

Minsan, naisip ko na baka hindi sapat ang pagmamahal ko.

Baka masyado akong naging abala sa trabaho.

Baka kulang ang oras na ibinigay ko sa kanya.

Baka may pagkukulang akong hindi ko nakita.

Paulit-ulit kong sinisisi ang sarili ko.

Paulit-ulit kong tinatanong kung bakit ako ang iniwan.

Pero habang lumilipas ang panahon, unti-unti kong naunawaan ang isang bagay.

Hindi kasalanan ng taong nagmahal nang totoo kung pinili siyang saktan.

Hindi ko kasalanang naging tapat ako.

Hindi ko kasalanang naniwala ako sa mga pangako niya.

Ang kasalanan ay nasa taong nangakong hindi ka iiwan ngunit siya mismo ang unang bumitaw.

Huminto ako sa paglalakad.

Mariin kong ipinikit ang mga mata ko.

Ramdam ko ang malamig na simoy ng hangin na humahaplos sa mukha ko, ngunit hindi nito kayang pahupain ang init ng sakit sa dibdib ko.

"Faith..."

Muli kong narinig ang boses niya.

Mas malapit na.

Alam kong sumunod siya.

Unti-unti akong humarap.

Tahimik lang siyang nakatingin sa akin.

Ngayon ko lang napansin.

Mukha rin pala siyang pagod.

May mga anino sa ilalim ng kanyang mga mata.

Magulo ang buhok niya na dati'y palaging maayos.

Ngunit bakit parang wala na akong pakialam?

Dati, kapag napapagod siya, ako ang unang nag-aalala.

Ako ang naghahanda ng pagkain niya.

Ako ang nagpapaalala sa kanya na magpahinga.

Ako ang tahanan niya.

Ngayon...

Isa na lang akong estranghero sa buhay niya.

"Please..." halos pabulong niyang sabi.

"Huwag mo akong iwan."

Napangiti ako nang mapait.

Napailing.

"Iniwan mo na ako noon pa, Kondrad."

Natahimik siya.

"Hindi noong umalis ako."

"Kundi noong pinili mong magsinungaling."

Mas masakit ang katahimikan kaysa sa sigawan.

Dahil sa katahimikan, naririnig mo ang bawat tibok ng pusong unti-unting nadudurog.

"May paliwanag ako."

Napatawa ako.

Mahina.

Pagod.

Masakit.

"Ilang taon kong hinintay ang paliwanag na 'yan."

"Nasaan ka noon?"

"Noong gabi-gabing umiiyak ako?"

"Noong hindi ako makatulog?"

"Noong hindi ko maintindihan kung bakit bigla kang nagbago?"

Hindi siya makatingin sa akin.

Parang wala siyang lakas na salubungin ang mga mata kong punong-puno ng hinanakit.

"Natatandaan mo ba?"

"Pinapangarap natin ang maliit na bahay."

"Kahit mayaman ka."

"Sabi mo mas gusto mong umuwi sa bahay na ako ang naghihintay."

Napabuntong-hininga ako.

"Naniwala ako roon."

"Lahat ng sinabi mo, pinaniwalaan ko."

"Pero ngayon..."

"Tila isa lang pala akong kabanata sa buhay mo."

Mahigpit niyang kinuyom ang kanyang kamao.

"Hindi."

"Ikaw ang buong buhay ko."

Napailing ako.

"Kung ako ang buong buhay mo..."

"Bakit ako ang pinakamaraming luha?"

Hindi siya nakasagot.

Dahil kahit anong sabihin niya ngayon, hindi na mabubura ang mga gabing mag-isa akong umiiyak.

Hindi na mabubura ang takot na baka hindi na ako sapat.

Hindi na mabubura ang babaeng unti-unting nawalan ng tiwala sa sarili dahil sa pagtataksil.

Ang dating masayahing Evelina...

Nawala.

Ang babaeng naniniwala sa forever...

Nawala.

Ang babaeng handang ibigay ang lahat...

Kasama na ring namatay sa araw na nakita ko siyang may kasamang iba.

Tahimik kong pinunasan ang isa na namang luhang tumulo.

Hindi na ito luha ng pag-asa.

Ito ay luha ng pamamaalam.

"Kondrad..."

Mahina kong sambit.

"Alam mo ba kung ano ang pinakamasakit?"

Hindi siya nagsalita.

"Ang makita kang buhay na buhay..."

"Samantalang ako..."

"Matagal nang namatay ang puso."

Napahawak siya sa sariling dibdib.

Parang siya ang nahihirapang huminga.

Ngunit huli na.

Hindi ko na kayang akuin ang sakit naming dalawa.

Matagal ko nang pasan ang bigat na dapat ay pareho naming binuhat.

Ngayon...

Ako naman ang pipiliing maging malaya.

Huminga ako nang malalim.

Hindi ko alam kung gaano katagal bago tuluyang maghilom ang sugat na iniwan niya.

Siguro buwan.

Siguro taon.

O baka habang buhay ko na itong dadalhin.

Pero isang bagay ang sigurado.

Hindi na ako babalik sa babaeng handang lunurin ang sarili para lamang iligtas ang taong mismong nagtulak sa kanya sa kailaliman.

At habang unti-unting lumalayo ang pagitan naming dalawa, naramdaman kong may bahagi ng puso kong tuluyan nang nagsasara.

Hindi dahil wala na akong kakayahang magmahal.

Kundi dahil sa pagkakataong ito, ang taong una kong mamahalin at poprotektahan...

Ay ang sarili ko.