Pangungulila sa Ama

Habang naglalakad sila sa plaza ng Baryo, hindi maalis sa mga mata ni Joseph ang isang batang lalaki na nasa edad apat na taong gulang pa lamang. May kakaibang hatak ang bata sa kanya—parang may di-nakikitang puwersa na nagtutulak sa kanya na lumapit, yakapin ito, at alamin kung bakit ang puso niya ay tumitibok nang mabilis tuwing nakikita niya ang ngiti nito. Sa bawat hakbang nila palayo, nananatiling nakadikit ang kanyang paningin sa batang masiglang naghahabulan kasama ang ibang mga musmos sa damuhan. May pamilyar na anyo ang mga mata nito—isang titig na tila bahagi ng kanyang sarili, bagaman hindi niya matukoy kung saan ito nagmumula.

“Joseph, are you okay?” tanong ni Jenny habang mahigpit na hinahawakan ang braso niya at pilit na inaakay siya palayo sa direksyon ng bata. “Why are you staring at that boy for so long? Do you know him? Is he your nephew from some cousin I haven’t met yet?” Ang boses ni Jenny ay may bahid ng pag-aalala, ngunit may halong di-maipaliwanag na kaba habang sinusundan niya ng tingin ang pinagtutuunan ng pansin ng kasintahan.

Napakurap si Joseph at pilit na umiwas ng tingin, sinubukang ibaling ang atensyon sa magandang tanawin ng plaza, pero bumalik din agad ang mga mata niya sa bata na tila may sariling isip. “Ahmm… wala ‘yon. Tara na,” maikli at seryosong sagot niya, bagaman ramdam pa rin niya ang bigat sa dibdib—isang puwang na tila gustong punuin ng isang bagay na matagal nang nakalimutan—habang nakatingin pa rin sa batang masiglang naglalaro.

Sa kabilang banda, nandoon si Zander kasama ang kanyang mga kalaro, puno ng sigla ang kanilang tawanan na umaalingawngaw sa buong paligid.

“Zander, siguro ‘yan ang tatay mo kung hindi si Tito John ‘no? Hahaha! Tingnan mo, kamukhang-kamukha mo! At nakatingin pa sa’yo nang matagal!” tatawa-tawang sabi ng isa sa mga kalaro niya habang itinuturo ang pwesto ni Joseph na papalayo na.

Agad na lumingon si Zander para tignan ang tinuturo ng mga kaibigan, pilit na hinahanap ang aninong iyon sa dami ng tao, pero paglingon niya ay wala na doon ang lalaki. Nakalayo na ito kasama ang babaeng nakakapit sa braso nito at naglalakad nang matulin. Bagaman apat na taong gulang pa lamang si Zander, mas matalino at mas mature na itong mag-isip kumpara sa ibang bata sa kanyang edad. Hindi niya basta-basta pinapansin ang mga biro ng mga kaibigan, pero sa pagkakataong ito, may kakaibang pakiramdam siya na hindi niya maipaliwanag—parang may kulang sa kanyang pagkatao, parang may hinahanap ang puso niya na matagal nang nawawala.

Umuwi si Zander na tahimik at tila may malalim na iniisip, hindi gaya ng dati na maingay at puno ng kwento pagkauwi mula sa paglalaro. Lumapit siya kay Klea na abala sa pagliligpit ng mga pinagkainan sa kanilang karinderya habang pilit na itinatago ang pagod sa maghapon na pagtatrabaho. May gusto sanang itanong ang bata—isang tanong na matagal na niyang kinikimkim sa kanyang murang isipan, isang katanungan na takot siyang marinig ang sagot.

“Mama… nasa abroad po ba talaga ang Papa ko?” malungkot na tanong ng bata habang nakayuko at nilalaro ang dulo ng kanyang daliri, ang tinig ay halos pabulong na lamang. “Kung nasa abroad man po siya… kailan po ba natin siya susunduin? O kailan po siya uuwi dito sa atin para makasama na natin siya nang tuluyan?”

Natigilan si Klea sa pagliligpit. Nabalisa siya at hindi alam kung paano sasagutin nang maayos ang anak nang hindi ito masasaktan. Ang bawat salita ng bata ay parang patalim na tumutusok sa kanyang puso. Ayaw niyang magsinungaling sa kanyang anak, ngunit hindi pa niya kayang sabihin ang buong katotohanan—na baka hindi na kailanman maging ama ni Zander si Joseph sa paraang inaasam nito, na baka tuluyan nang nakalimot ang lalaki sa kanilang pag-iral.

“Anak… malapit na dumating ang Daddy mo,” pilit na ngiti ni Klea habang hinahaplos nang malambing ang ulo ng bata, pinipigilan ang luhang nagbabadyang tumulo sa kanyang mga mata. “Bakit mo ba natanong ‘yan bigla? May nakita ka ba o may sinabi ang mga kalaro mo?”

Tumingin si Zander nang diretso sa mga mata ng ina, ang kislap sa kanyang mga mata ay puno ng paghahanap ng katotohanan. “Wala lang po, Mama. Feeling ko lang po kasi… totoo ‘yung sinabi ng mga kalaro ko kanina. Sabi nila, ‘yung lalaking nakita namin sa park kanina, siya daw po ang Daddy ko. Kasi magkamukha daw po kami, at nakatingin daw siya sa akin nang matagal… parang kilalang-kilala niya ako.”

Parang binuhusan ng malamig na tubig si Klea sa narinig at nanginginig ang kamay niya habang mahigpit na nakahawak sa gilid ng mesa. Ang tanging naiisip niya—maaaring si Joseph nga ang nakita ng bata. Na nagtagpo ang landas nila sa parehong lugar at panahon, pero hindi pa rin nagtagpo ang kanilang mga puso at alaala. Masyadong masakit isipin na nasa malapit lang siya, pero hindi siya kilala ng taong minahal niya nang lubos.

Dahil sa takot na madagdagan pa ang kalituhan at lungkot ni Zander, iniba na lamang ni Klea ang usapan upang gumaan ang kalooban ng anak. Kinwento niya ang tungkol sa paborito nilang pagkain na iluluto niya sa susunod, tungkol sa mga aktibidad sa paaralan, at sa mga masasayang pangarap na kanilang bubuuin. Pinagaan niya ang paligid hanggang sa sumapit ang gabi at dala ng pagod sa maghapon na paglalaro, nakatulog na nang mahimbing si Zander habang hawak ang kamay ng ina. Nanatili si Klea sa tabi ng higaan ng anak, tahimik na umiiyak at ipinagdarasal na sana ay huwag nang magkaroon ng pagkakataong magkita ang dalawa sa ganitong sitwasyon—o kung mangyari man, ay maging handa ang kanyang puso.

 

JENNY'S POV

Alam ko naman sa sarili ko na may hinahanap si Joseph dito sa baryo. May taong gustong-gusto niyang makita, kahit hindi niya aminin sa akin o kahit hindi pa niya maalala nang buo ang nakaraan na tila nakakubli sa anino ng kanyang isipan. Sa bawat pagkakataon na tahimik siya at nakatulala, alam kong ibang mundo ang kanyang tinatahak. Pero kung sino man ang babaeng ‘yon—hindi ko hahayaang magtagpo pa ang landas nila. I will do everything para hindi sila magkita, para hindi mabuo ang mga piraso ng nakaraan na maaaring maghiwalay sa amin at sumira sa plano ko.

Ako lang ang babaeng nararapat para sa kanya. Ako lang ang kasama niya ngayon sa hirap at ginhawa, at ako ang magiging asawa niya balang araw na hahawak sa kanyang kamay habambuhay. Wala nang ibang makakapagbigay sa kanya ng pagmamahal at pang-unawa gaya ng ginagawa ko.

Naalala ko pa noong unang nagkita kami sa isang maingay at madilim na bar sa Amerika. Sinadya kong lumapit sa kanya nang may pinakamatamis na ngiti, sinadya kong dumikit nang husto upang makuha ang kanyang atensyon, at itinulak ko ang sarili ko sa kanya para maramdaman niya ang init ng aking paghahangad. At gumana naman ang aking plano—napansin niya ako, nag-usap kami nang masinsinan, nag-inuman hanggang sa pareho na kaming tinamaan ng alak at nagtungo sa mas pribadong lugar kung saan nagkalas ang aming damdamin.

Naging magulo at puno ng pagnanasa ang gabing iyon. Sa bawat haplos at halik, naramdaman kong akin na siya nang buo, na walang puwang para sa iba. Pero kahit sa mga sandaling iyon na tila tayo lang ang tao sa mundo at tanging ang aming hinga ang naririnig, may isang pangalan na laging lumalabas sa bibig niya—isang pangalan na binibigkas niya nang mahina habang nakapikit: Kyla? Karla? O baka Klea? Hindi ko alam ang tiyak na bigkas, at ayaw ko nang alamin ang katotohanan nito. Kung sino man ang babaeng ‘yon, mananatili na lang siyang anino sa nakaraan, isang alaala na papatayin ko bago pa man muling mabuhay.

Hindi ko hahayaang may dumaan sa pagitan namin o sumira sa itinayo ko. Hinding-hindi ko siya makakalap kay Joseph, at sisiguraduhin kong sa akin lang mananatili ang puso at isip nito—kahit kailangan kong itago ang katotohanan tungkol sa kanyang nakaraan, kahit kailangan kong pigilan ang pagbabalik ng kanyang alaala sa pamamagitan ng paglalayo sa kanya sa mga taong baka makapagpaalala dito. Ako na ang bahala sa kanya, ako ang magiging sandalan niya, at ako lang ang magiging kasama niya hanggang sa huli, maging ang kapalit nito ay ang pagkawala ng sarili kong konsensya.