Kabanata 3

YANA’s POV

Hindi ko alam kung paano sisimulan ang panibagong araw matapos ang nangyari kahapon. Magdamag akong hindi nakatulog dahil sa takot na baka bigla na lamang dumating si Andre sa aming bahay at tuluyang mabunyag ang lihim na anim na taon kong pinangalagaan. Sa tuwing ipipikit ko ang aking mga mata, nakikita ko ang kanyang mukha habang nakatitig kay Matthew. Hindi iyon simpleng pagtataka. Kilala ko si Andre. Kapag may isang bagay na hindi tugma sa kanyang paningin, hindi siya titigil hangga't hindi niya nalalaman ang buong katotohanan. At ngayon, ang mismong katotohanang iyon ang pilit kong iniiwasang harapin.

“Mommy, bakit po ang aga ninyong gumising?” tanong ni Matthew habang kinukusot ang kanyang mga mata. Napatingin ako sa orasan at saka ngumiti sa kanya.

“Hindi kasi ako makatulog, anak.” Lumapit siya at umupo sa tabi ko.

“Dahil po ba kay Kuya Andre?” Natigilan ako. Hindi ko akalaing maaalala pa niya ang lalaking nakilala niya kahapon.

“Bakit mo naman naisip iyon?” tanong ko. Nagkibit-balikat siya bago sumagot.

“Kasi po, parang malungkot kayo noong nag-uusap kayo.”

Napayuko ako at marahang hinaplos ang kanyang pisngi. Masyado siyang bata upang maunawaan ang lahat, ngunit sapat na ang kanyang mga mata upang makita ang sakit na pilit kong itinatago.

Habang naghahanda ako ng almusal, hindi ko maiwasang balikan ang nakaraan. Anim na taon na ang nakalipas, ngunit sariwa pa rin sa aking alaala ang gabing tuluyan kong iniwan si Andre. Naaalala ko pa ang mga luha kong tumulo habang sinusulat ang liham na nagsilbing huling pamamaalam ko sa kanya. Hindi ko gustong saktan siya. Kung maaari ko lamang ibalik ang panahon, marahil ay pipiliin kong sabihin ang lahat sa halip na magtago sa katahimikan. Ngunit noong panahong iyon, naniwala akong iyon lamang ang paraan upang maprotektahan siya at ang batang dinadala ko sa aking sinapupunan.

Pagkatapos kong ihatid si Matthew sa paaralan, dumiretso ako sa trabaho. Sinikap kong ituon ang aking pansin sa mga dokumentong kailangang tapusin, ngunit ilang minuto pa lamang ang lumipas ay tumunog na naman ang aking cellphone. Isang mensahe mula sa hindi pamilyar na numero ang bumungad sa screen. Kailangan nating mag-usap. Hindi mo maaaring itago sa akin ang katotohanan habambuhay. Hindi na kailangang sabihin kung sino ang nagpadala nito. Si Andre iyon. Napahawak ako sa aking dibdib habang paulit-ulit na binabasa ang mensahe. Paano ko haharapin ang lalaking hindi ko kailanman tunay na nakalimutan?

Ilang sandali pa ay muling nag-vibrate ang aking cellphone. Sa pagkakataong ito, isang larawan ang natanggap ko. Larawan iyon ni Matthew na kuha kahapon sa labas ng aming opisina. Sa ilalim nito ay nakasulat ang isang maikling mensahe: Sana ay handa kang sabihin kung sino ang kanyang ama. Nanlamig ang aking mga kamay. Hindi ko alam kung sino ang kumuha ng litrato, ngunit malinaw na hindi na lamang simpleng paghahanap ang ginagawa ni Andre. Nagsimula na siyang mangalap ng mga impormasyong maaaring magbunyag ng aking lihim. Agad kong pinatay ang screen ng cellphone at napapikit. Hindi na ako ligtas sa katahimikang matagal kong itinayo.

Pagsapit ng tanghali, nagpasya akong lumabas upang bumili ng pagkain. Ngunit pagdating ko sa lobby ng gusali, halos mapatigil ako nang makita ang isang lalaking nakatayo malapit sa pasukan. Nakasandal siya sa isang itim na sasakyan, nakasuot ng mamahaling suit, at nakatingin sa akin na para bang matagal na niya akong hinihintay. Si Andre.

“Kailangan ba talagang sundan mo ako?” tanong ko nang makalapit siya. Hindi siya ngumiti.

“Kung hindi ka tumatakas sa akin, hindi ko kailangang gawin ito.” Napapikit ako sa inis.

“Wala kang karapatang pakialaman ang buhay ko.” Ngunit ang sagot niya ay nagpatigil sa aking paghinga.

“Paano kung may karapatan ako?” tanong niya. “Paano kung ang batang pilit mong inilalayo sa akin ay may kaugnayan sa akin?”

Napatingin ako sa paligid upang tiyaking walang ibang nakaririnig sa amin.

“Huwag mong idamay si Matthew sa mga problema nating dalawa.” Bahagyang lumambot ang kanyang mga mata sa pagkarinig sa pangalan ng bata.

“Kung ganoon, sabihin mo sa akin ang totoo. Anak ko ba siya?”

Hindi ako nakasagot. Ilang segundo akong nakatitig sa kanya, ngunit sa huli ay umiwas ako ng tingin. Ang katahimikan ko ang tanging sagot na kaya kong ibigay sa sandaling iyon.

“Yana, tumingin ka sa akin.” Hindi ko siya sinunod. “Anim na taon akong nabuhay na iniisip kung anong nagawa kong mali para iwan mo ako. Sinisi ko ang sarili ko sa bawat gabing hindi ako makatulog. At ngayon, may isang batang anim na taong gulang na kamukhang-kamukha ko.” Huminga siya nang malalim. “Kung anak ko siya, bakit hindi mo sinabi sa akin?” Naramdaman kong namasa ang aking mga mata. Gusto kong sabihin ang lahat. Gusto kong ipaliwanag na hindi ko kailanman ginustong ilayo sa kanya ang anak namin. Ngunit ang alaala ng nakaraan ay muling humarang sa aking mga salita.

“Hindi mo maiintindihan, Andre,” mahinang sagot ko.

“Subukan mo akong bigyan ng pagkakataon.”

Umiling ako. “May mga bagay na mas mabuting manatili na lamang sa nakaraan.”

Napatawa siya nang mapait. “Madali para sa iyo na sabihin iyan dahil ikaw ang may hawak ng lahat ng sagot. Ako, Yana? Anim na taon akong walang kaalam-alam kung bakit mo ako iniwan.”

Napaluha ako. Hindi niya alam kung ilang gabi akong umiyak dahil sa desisyong ginawa ko. Hindi niya alam kung ilang beses kong gustong bumalik sa kanya ngunit pinigilan ko ang aking sarili. At hindi niya alam ang dahilan kung bakit hanggang ngayon ay takot pa rin akong sabihin ang katotohanan.

“May buhay na kami ni Matthew na hindi kasama ang pangalan mo,” mariin kong sabi, kahit labag iyon sa aking puso. “At hindi ko hahayaang guluhin mo iyon.” Matagal siyang natahimik bago sumagot.

“Hindi ko gustong guluhin ang buhay ninyo. Gusto ko lamang malaman kung may anak akong hindi ko nakilala.”

Napayuko ako. Sa unang pagkakataon, hindi galit ang narinig ko sa kanyang tinig. Kundi sakit. Ang parehong sakit na matagal ko nang dinadala. Ngunit bago pa ako makapagsalita, biglang tumunog ang aking cellphone. Isang tawag mula sa paaralan ni Matthew.

“Hello?” sagot ko agad.

“Ma'am Yana, magandang hapon po. Maaari po ba kayong pumunta rito? May nangyaring insidente kay Matthew.”

Parang gumuho ang mundo ko. “Ano pong nangyari sa anak ko?” tanong ko, halos mapasigaw. Ipinaliwanag ng guro na nagkaroon ng pagtatalo sa pagitan ni Matthew at ng isa niyang kaklase. Wala naman daw malubhang pinsala, ngunit umiiyak ang bata at hinahanap ako. Hindi ko na hinintay ang iba pang detalye. Agad akong tumakbo patungo sa kalsada upang sumakay ng taxi, ngunit mabilis na lumapit si Andre at inalalayan ako.

“Saan ka pupunta?” tanong niya.

“Sa paaralan ni Matthew. May nangyari sa anak ko!” sagot ko habang pilit na pinipigilan ang aking pag-iyak.

“Sasabay ka sa akin.” Hindi na ako nakipagtalo. Sa pagkakataong iyon, mas mahalaga sa akin ang kalagayan ng aking anak kaysa sa anumang alitan namin ni Andre. Habang umaandar ang sasakyan, hindi ko mapigilang hawakan ang aking cellphone at paulit-ulit na tumawag sa paaralan. Si Andre naman ay tahimik na nagmamaneho, ngunit napansin kong mahigpit ang pagkakahawak niya sa manibela. Hindi ko alam kung nag-aalala rin ba siya para kay Matthew o nais lamang niyang makita kung gaano kalaki ang bahagi ng batang iyon sa buhay ko.

Pagdating namin sa paaralan, agad akong bumaba ng sasakyan at tumakbo patungo sa opisina ng guro. Naroon si Matthew, nakaupo sa isang silya habang namumugto ang mga mata. Nang makita niya ako, agad siyang tumakbo at niyakap ako.

“Mommy!” humahagulgol niyang tawag. “Ayaw po nila akong paniwalaan.” Lumuhod ako at niyakap siya nang mahigpit.

“Ano pong nangyari, anak?” tanong ko habang pinupunasan ang kanyang mga luha.

“Sinabi po kasi ng kaklase ko na wala akong Daddy. Tapos sabi niya, baka raw ayaw akong kilalanin ng Daddy ko.”

Napapikit ako sa sakit. Ang bagay na pinakakinatatakutan kong marinig mula sa aking anak ay unti-unti nang nagiging bahagi ng kanyang buhay.

“Hindi totoo iyon, anak,” bulong ko habang hinahaplos ang kanyang buhok. “Hindi mo kasalanan ang anumang nangyari.” Ngunit bago ko pa maipagpatuloy ang aking mga salita, naramdaman kong may isang taong lumuhod sa tabi namin. Si Andre. Nakatingin siya kay Matthew, at sa unang pagkakataon ay nawala ang lamig sa kanyang mukha.

“Matthew,” mahinahon niyang sabi, “hindi mo kailangang ikahiya kung sino ka. Walang batang dapat masaktan dahil lamang sa mga bagay na hindi niya kontrolado.” Tumingin sa kanya si Matthew, saka marahang pinunasan ang kanyang mga luha.

“Kuya Andre, sa tingin n'yo po ba, may Daddy rin akong magmamahal sa akin?” Nanatiling tahimik si Andre nang ilang segundo. Pagkatapos, tumingin siya sa akin na para bang hinihintay ang sagot na matagal ko nang ipinagkakait sa kanya.

“Oo, Matthew,” sagot ni Andre, habang pilit na pinatatatag ang kanyang tinig. “Naniniwala akong may isang taong gustong-gustong makilala ka at makasama ka.”

Napatingin ako sa kanya, at sa sandaling iyon ay nakita ko ang sakit sa kanyang mga mata. Alam kong hindi na sapat ang mga palusot at katahimikan. Hindi ko na kayang magkunwaring walang nangyari, lalo na ngayong unti-unti nang naaapektuhan ang aking anak. Ngunit bago ako makapagpasya kung sasabihin ko na ba ang katotohanan, tumunog ang cellphone ni Andre. Sinagot niya iyon at biglang nagbago ang kanyang mukha.

“Ano? Sigurado ba kayo?” tanong niya. Pagkatapos ay dahan-dahan siyang tumingin sa akin. “Yana, may natuklasan ang assistant ko tungkol sa araw na nawala ka.” Nanlamig ang aking buong katawan. Ang lihim na matagal kong pinangalagaan ay hindi lamang tungkol kay Matthew—may isang taong mula sa nakaraan ang maaaring magpabago sa lahat ng pinaniniwalaan namin ni Andre.g taong mula sa nakaraan ang maaaring magpabago sa lahat ng pinaniniwalaan namin ni Andre.