Chapter 3: The Necklace

(Makalipas ang tatlong linggo)

Hindi ko na pilit  tinanong ang tungkol sa larawan.

Tatlong linggo na akong nagtatrabaho bilang personal secretary ni Alessandro Verande, at sa tatlong linggong iyon, natutunan kong mayroon siyang paraan ng pag-iwas sa mga tanong na hindi siya komportableng pag-usapan, at babaguhin lang niya ang paksa nang napaka-natural, halos hindi mo mapapansin hangga't hindi mo na-realize na wala ka pa ring sagot.

Ngunit hindi ko ito kinalimutan. Lalo na tuwing hahawakan ko ang kwintas na nakasabit sa aking leeg, pakiramdam ko'y may mata siyang laging naka masid rito.

"Villareal." Boses niya mula sa likod ko, sa loob ng aklatan ng bahay niya sa Forbes Park --- kakaunti lang ang alam kong empleyado ang pumapasok dito. "Naibigay mo na ba 'yung quarterly report ng Cebu branch?"

"Opo. Nasa mesa n'yo na." Itinigil ko ang pagsasaayos ng mga dokumento at lumingon.Pero may napansin akong kakaiba sa mga numero.” Yung inilaan para sa pondo sa community relations na  halos triple ng dati, ngunit walang detalyadong paliwanag kung saan ito napunta."

Tumigil siya sa paglakad. "Anong ibig mong sabihin, kakaiba?"

"Kung ako po ang auditor ninyo, ito ang unang bagay na tatanungin ko. Alam kong hindi ko trabaho ito, ngunit---"

"Ipakita mo sa akin."

Sinundan niya ako papunta sa mesa, at habang itinuturo ko ang mga numero, napansin kong nagbago ang kanyang pananaw sa akin --- hindi na ang tingin ng isang lalaking may sinusubukang tuklasin, kundi ang tingin ng isang taong hindi inaasahang magiging kapaki-pakinabang.

"Sino ang nagturo sa'yo nito?" tanong niya, nakatingin pa rin sa mga numero.

"Si Tatay po. Auditor po bago---" Napahinto ako.

"Bago ano?"

Hindi ko sinagot agad. Naramdaman kong ito na ang pagkakataong makakuha ng impormasyon mula sa kanya kapalit ng sarili kong sikreto. "Bago siya mawalan ng trabaho. Anim na taon na kaming nahihirapan simula noon."

Tumingin siya sa akin nang matagal, na parang may kalkulasyong nagaganap sa likod ng kanyang mga mata. "Ano ang nangyari?"

"Sinisante siya nang walang malinaw na paliwanag. Sinabi lang na 'pagbabago ng istruktura.' Ngunit hindi na siya nakahanap ng ibang trabaho pagkatapos , na tila parang may nagbabantay sa kanya sa buong industriya. Hindi namin naunawaan kung bakit."

Muntik ko nang makita ang reaksyon niya ,  isang bahagyang pagtigas ng panga, isang biglaang paglayo ng tingin ---- bago niya ito maitago sa likod ng dating kalmadong ekspresyon.

"Kailan ito nangyari?" tanong niya, ang boses niya'y bahagyang naiiba.

"Labing-anim na taon na ang nakalipas. Anim na taong gulang pa lang ako noon."

Ang bilang na iyon ay tila nagpabago ng ekspresyon ng kanyang mukha . Nakita kong lumipat ang tingin niya papunta sa direksyon ng drawer ng kanyang mesa… ang parehong drawer, naaalala ko, kung saan niya inilagay ang lumang larawan noong isang araw.

"Ayos lang po ba kayo?"

"Oo." Masyadong mabilis ang sagot. "Ipagpatuloy mo lang ang pag-aaral sa mga numero. Sabihan mo ako kung may makita ka pang kakaiba."

Umalis siya nang wala pang paalam, iniwan akong nakatayo sa gitna ng aklatan na puno ngayon ng mas maraming tanong kaysa sagot.

Kinagabihan, may kumatok sa p***o ng maliit kong apartment unit. Nagulat akong makita si Alessandro, hawak ang isang bag ng pagkain mula sa isang paboritong karinderya ko malapit sa aming lumang bahay sa probinsya at hindi ito karaniwang matatagpuan sa Maynila.

"Paano ninyo po nalaman ito?" tanong ko, hindi maitago ang gulat.

"Nabanggit mo noon nang hindi mo sinasadya." Hindi niya ako tinitingnan nang diretso, na parang hindi niya rin sigurado kung bakit niya ito ginawa. "Naisip kong baka gusto mo."

Pinatawad ko na siya sa katotohanang hindi ko naaalalang binanggit ko talaga ito.

"Hindi ninyo naman kailangang---"

"Alessandro na lang. Sa labas ng opisina."

Kumirot ang dibdib ko sa paraan niya ng pagsasabi nito , na tilla  parang humihingi ng permiso at hindi utos. Iba ito sa lalaking kilala ko sa opisina.

"Sige... Alessandro."

Ngumiti siya --- totoong ngiti, hindi ang bahagyang pagkurba ng labi na madalas ko nang nakikita. "Gusto mo bang kumain? May sobra akong dala."

Umupo kami sa maliit kong balkonahe, kumakain ng pagkaing bata pa lang ako'y paborito ko na. May kakaibang katahimikan sa pagitan namin. Ito’y hindi ang uri ng katahimikang nakakailang sa  dalawang taong hindi magkakilala, kundi ang uri ng katahimikang komportable dahil hindi na kailangan pang punuin ng salita.

"Bakit parang may kinatatakutan ka sa akin?" tanong ko sa wakas.

Tumigil siya sa pagkain. "Ano ang ibig mong sabihin?"

"Kanina, sa aklatan. Nang binanggit ko ang tungkol kay Tatay. Nagbago ang mukha mo."

Matagal siyang hindi sumagot, nakatingin lang sa malayo, sa mga ilaw ng lungsod na kumikislap sa gabi.

"May mga bagay akong hindi pa puwedeng sabihin sa'yo, Mira," sabi niya sa wakas--unang beses niya akong tinawag sa pangalan nang hindi nakadugtong ang salitang  "Miss."

"Hindi dahil ayaw kong sabihin. Kundi dahil kung sasabihin ko na ngayon, baka hindi mo maunawaan nang tama."

"Paano ko malalaman kung tama o mali kung hindi mo man lang sasabihin?"

"Kailangan mo munang tiwalaan ako."

"Paano ako magtitiwala sa isang taong may kundisyon sa kasunduan na hindi ako puwedeng magtanong tungkol sa kanya?"

Ito ang unang beses naming nagkaroon ng tunay na alitan --- hindi ito malaking away, ngunit sapat para maramdaman ko ang lakas ng loob kong sabihin sa kanya ang totoong nasa isip ko, kahit siya ang amo ko.

At sa halip na magalit, tumingin siya sa akin nang matagal --- at may bagay sa mga mata niyang parang paghanga.

"Tama ka," sabi niya. "Hindi patas iyon."

Dumukot  siya sa bulsa niya at kinuha ang kanyang telepono. At sa loob ng ilang segundo, tila nag-aalinlangan siya kung ipapakita ba niya sa akin ang nasa screen ng kanyang telepono --- bago ibinaling ito sa akin.

Isang larawan ng isang lumang bahay sa probinsya, halatang matagal nang abandonado, may nakasulat na pangalan sa lumang karatula sa harap: VILLAREAL ACCOUNTING SERVICES.

"Ito ba ang bahay ng pamilya mo noon?" tanong niya, ang boses niya'y bahagyang nanginginig.

Kumirot ang puso ko sa pagkakita sa lumang larawan. "Oo. Bago pa kami umalis. Bakit ito nasa telepono mo?"

Hindi niya agad sinagot. Sa halip, tumingin siya sa akin nang matagal, na parang gustong sabihin ang lahat ngunit hindi pa niya kaya.

"Kasi, Mira," sabi niya. "matagal ko nang alam kung sino ka bago ka pa man pumasok sa building ko."