LOGINPaupahan ni Mira — Gabing Iyon, Ilang Minuto Matapos ang Mensahe
Hindi na namin naipagpatuloy ang katahimikan naming dalawa.
Matapos mabasa ni Alessandro ang mensahe, agad niya akong hinawakan sa kamay.
"Kailangan nating makita iyon," sabi niya, ramdam ko ang katatagan sa kanyang boses kahit alam kong nag-aalala siya.
"Anong laman ng mensahe? Hindi mo pa sinasabi sa akin nang buo."
Ibinigay niya sa akin ang kanyang telepono. Binasa ko mismo ang mga salita -- isang karagdagang bahagi ng testamento ni Don Emilio, na may kinalaman sa isang larawan sa loob ng personal na drawer nito, isang larawan ng isang batang babae.
"Nasaan ang larawang ito?" tanong ko.
"Sa opisina. Doon ko ito unang nakita, ilang buwan bago pa ako makipagkita sa'yo." Tumigil siya, ang kanyang mukha'y nagbago habang inaalala. "Hindi ko na ito muling hinipo simula noon. Nakatago ito sa isang lumang kahon, kasama ng ibang bagay ni Lolo."
"Kung gayon, bakit hindi mo pa ito nabuksan hanggang ngayon?"
"Kasi noong una kong nakita iyon," "wala pa akong lubusang alam. Isipin mo na lang bata pa ako sa larawan, kasama ang isang batang babae na hindi ko kilala. Naisip ko na lang na baka pinsan ko, o anak ng isang kaibigan ni Papa. Wala akong dahilan noon para pag-isipan pa ito nang malalim."
"Ngunit ngayon, may dahilan ka na."
Tumango siya. "Ngayon, may dahilan na ako."
Hindi kami naghintay hanggang umaga. Sinamahan ko siyang bumalik sa Verande Tower, kahit alas-onse na ng gabi, ang buong gusali'y halos walang tao maliban sa ilang guwardiyang hindi na namin pinansin.
Sa loob ng kanyang opisina, binuksan niya ang isang lumang kahong yari sa kahoy, na inilabas mula sa ilalim ng kanyang drawer. Nakatiklop dito ang mga lumang dokumento, mga sulat, at sa ilalim ng lahat, isang solong larawan, na kumupas na dahil sa katandaan.
Kinuha niya ito, hinawakan ito nang maingat, at ibinigay sa akin.
Dalawang bata sa larawan. Isang lalaki, mga anim o pitong taong gulang, na kahawig ni Alessandro noong bata pa -- sigurado ako na siya nga ito. At sa tabi niya, isang batang babae, humigit-kumulang sa parehong edad, nakasuot ng maliit na de-koryenteng kwintas.
Hindi ito ako. Ni hindi ito kamukha ko.
"Sino siya?" bulong ko, ang aking mga daliri'y bahagyang nanginginig habang hawak ang larawan. "Bakit parang pamilyar ang mukha niya, kahit hindi ko siya kilala?"
"Ganoon din ang naramdaman ko noong una kong makita ito," sabi ni Alessandro, tumitingin sa larawan na parang unang beses lang niya itong nakikitang mabuti. "Parang may bagay sa mga mata niya na hindi ko malilimutan, kahit hindi ko masabi kung bakit."
"Hindi ko alam," aminado ni Alessandro. "Ngunit tingnan mo ang kwintas na suot niya."
Tumingin ako nang mas malapit, at doon ko unang napansin -- ang hugis, ang disenyo, ang maliit na hiyas sa gitna nito — halos kapareho ng kwintas na nakasabit pa rin sa aking leeg ngayon.
"Imposible," bulong ko. "Iisa lang ang gawa ng kwintas na ito. Sinabi sa akin ni Nanay na ginawa lang ito para sa akin, isang beses lang."
"Maliban na lang kung mali siya," sabi ni Alessandro, ang kanyang boses ay puno ng bagong takot. "O maliban na lang kung mayroon pang isa."
Umupo ako sa kanyang mesa, ang lahat ng lakas sa aking mga binti'y biglang nawala. "Ibig mong sabihin, may isa pang batang babaeng may parehong kwintas gaya ng sa akin, kasama ang iyong pamilya noong bata pa kayo?"
"Iyon ang tanging paliwanag na naiisip ko." Umupo siya sa tabi ko, ang kanyang mga kamay ay humahawak sa akin nang mahigpit. "At kung tama iyon, ibig sabihin, malapit sa pamilya ko ang taong nagbigay sa nanay mo ng ideya para sa kwintas na iyon -- o mas malala pa, malapit na malapit sila sa isa't isa bago pa man kayo maging bahagi ng kwentong ito."
Napahinto ang hininga ko. "Nanay ko at ang pamilya mo."
Tumango siya, hindi na kailangan pang sabihin nang malakas ang natitirang bahagi ng pangungusap.
Binaligtad ko ang larawan, hinahanap kung may nakasulat sa likod nito. Doon, sa isang sulok, halos hindi na mabasa dahil sa katandaan, may maliit na sulat-kamay:
"A at I, 1998."
"A at I," ulit ko, hindi ko maintindihan. "Ano ang ibig sabihin nito?"
"Baka mga inisyal," sabi ni Alessandro, umupo nang tuwid, ang kanyang isip ay tila mabilis na gumagalaw. "A para kay Alessandro, marahil. Ngunit I --"
Hindi niya natapos ang pangungusap. Sapat na ang katahimikan niya para malaman kong parehas kaming nag-iisip ng parehong bagay: kung sino man ang batang babaeng ito, may pangalang nagsisimula sa titik I, at kung tama ang hinuha namin, maaaring buhay pa siya ngayon, kahit saan man siya naroroon.
"Kailangan nating alamin kung sino siya," sabi ko, ang aking boses ay unti-unting bumabalik ang lakas. "Kung mayroon nga siyang koneksyon sa nanay ko, malamang mayroon din siyang koneksyon sa akin."
"Alam ko." Hinawakan niya ang aking mukha, ang kanyang tingin ay puno ng pangako. "At kahit sino man siya, kahit ano pa ang matuklasan natin, hindi tayo mag-iisa sa paghahanap nito. Magkasama tayo sa bawat hakbang."
Tumango ako, ang puso ko'y punong-puno ng parehong takot at determinasyon. Sa loob ng ilang segundo, hinayaan ko na lang ang sarili kong tumingin sa kanya -- hindi bilang amo, hindi bilang isang taong may kapangyarihan sa buhay ko, kundi bilang isang taong, tulad ko, ay natatakot din, ngunit hindi tumatakbo palayo.
Ngunit habang tinitignan namin muli ang lumang larawan, magkatabi sa ilalim ng malamig na ilaw ng kanyang opisina, may narinig kaming maliit na tunog -- isang sobreng nahulog mula sa ilalim ng kahon, hindi namin napansin kanina.
Binuksan ito ni Alessandro nang dahan-dahan. Sa loob, isang solong pahina, sulat-kamay ng kanyang lolo, may petsang ilang buwan lamang bago ito pumanaw.
Binasa niya ito nang tahimik, at nang tapusin, tumingin siya sa akin, ang kanyang mukha'y namutla.
"Ano iyon?" bulong ko.
"Isang pangalan," sabi niya, ang kanyang boses ay halos hindi marinig. "Nakasulat dito ang buong pangalan ng batang babae sa larawan."
Hinintay ko, ang aking puso'y kumakabog nang husto, habang unti-unti niyang ibinaling sa akin ang papel.
Isang Lumang Bahay sa Nueva Ecija — TanghaliTatlong oras kaming nagmaneho papuntang Nueva Ecija. Walang nagsalita sa buong biyahe. Hawak ko ang lumang larawan sa kandungan ko, habang tahimik ko itong tinititigan.Natagpuan namin ang bahay ni Dr. Ramirez sa isang tahimik na kalye -- mas maliit kaysa sa inaasahan ko. Matanda na ang lalaking bumukas ng pinto. Nanlaki ang mga mata niya nang makita ang larawang hawak ko."Alam ko kung sino kayo," sabi niya, bago pa man kami makapagpakilala. "Hinihintay ko na kayong dumating. Mas maaga lang ito sa inasahan ko."Pinapasok niya kami sa loob. Bahagyang nanginginig ang kamay niya habang isinasara ang pinto."Tungkol kay Isabela Reyes po," sabi ko, hindi na sinasayang ang oras. "Kayo ang pumirma sa sertipiko ng kamatayan niya. Ngunit walang libingan. Walang record ng libing."Umupo si Dr. Ramirez sa isang lumang silyon. Matagal siyang tumahimik bago sumagot. "Dalawampung taon ko nang hinihintay ang tanong na iyan.""Kung gayon, sagutin niyo kam
Opisina ni Alessandro, Verande Tower — KinaumagahanHindi kami natulog.Alas-sais ng umaga, nakaupo pa rin kami sa parehong opisina, ang mesa'y puno na ng mga naka-print na dokumento -- mga lumang listahan ng ospital, mga talaan ng adopsyon, kahit anong maaaring humantong sa pangalang Isabela."Wala," bulong ko, itinabi ang ika-sampung folder na binuksan ko. "Wala akong makita kahit isang Isabela na may kaugnayan kay Anna Villareal sa kahit anong opisyal na talaan.""Subukan mo ito." Iniabot sa akin ni Alessandro ang kanyang tablet.. "Hiniling kong tingnan ng aking tauhan ang mga talaan ng ospital sa Nueva Ecija, hindi lang sa Maynila. Dahil k ung ipinanganak siya bago pa umalis ang pamilya mo roon--"Tumigil ako sa pagbasa. Doon, sa ikatlong pahina, isang pangalan: Isabela Reyes, ipinanganak 1997, San Jose General Hospital, Nueva Ecija. Ina: Anna dela Cruz."Alessandro." Ang boses ko'y halos hindi lumabas. "Nakita ko."Lumapit siya agad, binasa ang screen sa ibabaw ng aking balikat.
Opisina ni Alessandro, Verande Tower — Gabing IyonHinawakan ko ang papel nang mahigpit, ang aking mga mata'y sumugod agad sa sulat-kamay ni Don Emilio, bawat titik nito'y malumanay ngunit malinaw pa rin sa kabila ng taning ng panahon."Kay Alessandro. Kung nabasa mo na ang sulat na ito, ibig sabihin natagpuan mo na ang larawan, at natanong mo na kung sino ang batang babaeng kasama mo roon. Ang pangalan niya ay Isabela — anak ni Anna Villareal."Napahinga ako ng malalim"Anna Villareal," bulong ko, ang boses ko'y halos hindi marinig sa aking sariling pandinig. "Iyon ang pangalan ng nanay ko, Alessandro.""Alam ko." Tumingin siya sa akin, ang kanyang mukha'y puno ng parehong gulat na nadarama ko. "Kung tama ang nasa sulat na ito--""Ibig sabihin, may kapatid ako." Napaupo ako, hindi na kaya ng aking mga tuhod. "May kapatid akong hindi ko kilala, na buhay noong 1998, kasama ang iyong pamilya."Umupo si Alessandro sa tabi ko, hinawakan ang aking kamay, ang kanyang mga daliri'y nangingini
Paupahan ni Mira — Gabing Iyon, Ilang Minuto Matapos ang MensaheHindi na namin naipagpatuloy ang katahimikan naming dalawa.Matapos mabasa ni Alessandro ang mensahe, agad niya akong hinawakan sa kamay."Kailangan nating makita iyon," sabi niya, ramdam ko ang katatagan sa kanyang boses kahit alam kong nag-aalala siya."Anong laman ng mensahe? Hindi mo pa sinasabi sa akin nang buo."Ibinigay niya sa akin ang kanyang telepono. Binasa ko mismo ang mga salita -- isang karagdagang bahagi ng testamento ni Don Emilio, na may kinalaman sa isang larawan sa loob ng personal na drawer nito, isang larawan ng isang batang babae."Nasaan ang larawang ito?" tanong ko."Sa opisina. Doon ko ito unang nakita, ilang buwan bago pa ako makipagkita sa'yo." Tumigil siya, ang kanyang mukha'y nagbago habang inaalala. "Hindi ko na ito muling hinipo simula noon. Nakatago ito sa isang lumang kahon, kasama ng ibang bagay ni Lolo.""Kung gayon, bakit hindi mo pa ito nabuksan hanggang ngayon?""Kasi noong una kong
Sa Paupahan ni Mira — Gabi ng Parehong ArawDumating siya sandaling matapos lumubog ang araw na tulad ng ipinangako niya.Hindi kami nakatulog nang gabing iyon.Nanatili kami sa maliit kong balkonahe. Habang ang lungsod sa ibaba'y unti-unting natutulog, kami naman ay parehong gising, magkahawak-kamay, hinihintay kung ano pa ang susunod na problema at katotohanan ang darating na makakapag-pabagabag sa amin.""Sabihin mo na sa akin ang lahat, Alessandro," sabi ko sa gitna ng aming katahimikan, hindi na kaya ng aking mga tuhod ang patuloy na katahimikan."Ngayon na. Wala nang lihim."Umupo siya nang mas malapit sa akin, kasunod ay paghinga ng malalim, tulad ng isang taong sa wakas ay pinapalaya ang isang bigat na matagal na niyang binubuhat."Namatay si Lolo Emilio dalawang taon lang ang nakalipas,""Bago siya pumanaw, ipinatawag niya ako at ibinunyag ang lahat --- ang tungkol sa tulay, sa pagtatago ni Tito Renato, sa kamatayan ni Papa na hindi talaga aksidente."Tumigil siya, mahirap h
Hindi ako nakatulog nang gabing iyon."Matagal ko nang alam kung sino ka bago ka pa man pumasok sa buildini ko."Umikot ang mga salitang iyon sa isip ko nang paulit-ulit, kasabay ng larawan ng lumang bahay namin sa kanyang telepono. Bago ko pa masagot, may tumawag sa kanya tungkol sa isang proyekto sa Batangas, at kailangan niyang umalis, iniwan akong may mas maraming tanong kaysa dati.Kaya ginawa ko ang tanging bagay na naisip ko: hinanap ko ang katotohanan mismo.Naghanap ako gamit ang aking telepono ng lumang balita tungkol sa proyekto ng Verande Group malapit sa aming dating tirahan sa Nueva Ecija. Halos hatinggabi na nang makita ko ang unang resulta … isang lumang talaan mula sa isang lokal na peryodiko, may petsang labing-anim na taon na ang nakalipas."TULAY SA BRGY. VILLAREAL, GUMUHO. TATLO ANG NASAWI."Nanlamig ang buong katawan ko sa pagbasa ng pangalan ng barangay na may ilang minutong lakad lamang mula sa dating bahay namin.Binasa ko ang buong artikulo: sub-standard mat







