LOGINTahimik ang umaga sa La Union, ngunit iyon na ang huling katahimikang ibinigay ng lugar sa kanila.Hindi na sila naghintay ng pagsikat ng araw. Ang mga desisyong ginawa sa gitna ng gubat ay sapat na—wala nang kailangang patunayan pa. Ang bawat isa ay kumilos ayon sa napagkasunduan, parang iisang katawan na matagal nang sanay gumalaw nang walang utos.Sama-sama silang umalis.Hindi bilang isang unit na handang lumaban, kundi bilang mga taong may sari-sariling sugat na piniling magpatuloy sa iisang direksiyon.Tahimik ang biyahe palabas ng La Union. Ang sasakyan ay dumaraan sa mga kalsadang minsan nilang ginamit bilang taguan, bilang ruta ng pagtakas, bilang daan papunta sa laban.Si Gray ay nakaupo sa unahan.Hindi siya nakapikit, ngunit malinaw na malayo ang iniisip. Ang palad niyang sugatan ay maayos nang nabalutan, ngunit ang sakit ay nandoon pa rin—hindi na pisikal, kundi alaala ng sandaling pinili niyang ipagtanggol ang isang taong maaaring hindi kailanman lubos na maintindihan ng
Tahimik pa rin ang gubat, ngunit nagbago na ang anyo ng katahimikan nito. Hindi na lamang ito naghihintay—tila nakikinig na ito. Ang hangin ay mabagal na gumagalaw sa pagitan ng mga puno, hinahaplos ang mga dahong sugatan ng bakas ng laban, binubuhat ang amoy ng dugo, pawis, at lupa.Para bang kahit ang kalikasan ay alam na may desisyong kailangang gawin, at anumang piliin ng mga taong naroon ay may kapalit na hindi na mababawi.Nakatayo si Gray sa gitna ng grupo.Hindi na siya nakapwesto bilang lider, hindi rin bilang sundalo. Isa na lamang siyang taong may pasaning hindi na maibabalik sa dati. Ang sugat sa palad niya ay mahigpit na binalot, ngunit ramdam pa rin niya ang kirot—hindi lang sa laman, kundi sa alaala ng sandaling pinili niyang sumalo, kahit alam niyang may mga taong hindi kailanman makakaunawa sa desisyong iyon.Sa harapan niya ay si Alliyah.Tahimik.Hindi gumagalaw.Ngunit hindi na rin siya ang parehong Alliyah na hinabol, nilabanan, at pinatumba. May kung anong nabawa
Tahimik ang gubat, ngunit hindi na ito ang katahimikang walang laman. Ito ay katahimikang mabigat—puno ng mga salitang hindi pa nasasabi, ng mga desisyong babago sa direksiyon ng lahat ng naroon.Si Juliet ang unang kumilos.Lumapit siya kay Briane, hinawakan ang magkabilang balikat nito, mariin ngunit maingat. Ramdam niya ang panginginig ng kakambal—ang galit na hindi pa tuluyang humuhupa, ang sakit na hindi pa nahihilom.“Bri,” mahinang sabi ni Juliet, halos pabulong, “tama na muna. Huminga ka. Nandito pa tayo.”Nanginginig ang panga ni Briane. Ang mga mata niya ay nakatuon pa rin kay Alliyah, parang anumang sandali ay maaari siyang sumabog muli. Ngunit sa presensya ng kakambal, unti-unting bumagal ang paghinga niya.“Pinatay niya sila,” paos na sabi ni Briane. “Naririnig ko pa rin ang sigaw nila.”Habang pinapakalma ni Juliet si Briane, agad namang lumapit si Rio kay Gray. Kinuha niya ang isang piraso ng tela mula sa bag niya—punit na damit, hindi na mahalaga kung ano pa iyon. Ang
Tahimik ang gubat—hindi na iyong katahimikang puno ng banta, kundi isang kakaibang katahimikang parang may hinihintay na desisyon. Ang liwanag ng umaga ay mas malinaw na ngayon, tumatama sa mga dahon, sa dugong natuyo sa lupa, sa mga bakas ng laban na katatapos lang.Nakaupo si Alliyah sa ibabaw ng isang ugat ng puno.Hindi na siya nagwawala.Hindi na siya sumisigaw.Hindi na rin siya nanginginig sa galit.Tahimik siyang nakatingin sa sarili niyang mga kamay—mga kamay na dati’y sandata, ngayon ay tila hindi niya kilala. Ang paghinga niya ay mabagal, kontrolado, halos parang isang batang pinagsabihan at natutong tumahimik.Si Gray ay nakatayo ilang hakbang ang layo.Hindi niya inaalis ang tingin sa kanya.Hindi dahil takot siya—kundi dahil sanay na siyang magbantay. Ang bawat kilos ni Alliyah ay binabasa niya, hindi bilang kaaway, kundi bilang isang taong matagal nang sinanay na itago ang tunay na damdamin sa likod ng pagsunod.“Alliyah,” maingat niyang tawag.Dahan-dahang tumingin sa
Nagising si Alliyah sa tunog ng sariling paghinga.Hindi agad siya kumilos. Hindi dahil kalmado siya—kundi dahil may mali. May bigat sa mga braso niya. May higpit sa mga pulso. May lamig ng lupa sa likod niya at amoy ng dugo at damo sa hangin. Dahan-dahan niyang iminulat ang mga mata.Dilaw ang liwanag ng umaga, sumisingit sa pagitan ng mga puno. Ang gubat ay tahimik, pero hindi payapa. Ang katahimikan nito ay parang nanonood.Sumubok siyang igalaw ang kamay niya.Hindi siya makawala.“—Ano ‘to?!” biglang sigaw niya, sabay pilit na hinila ang mga kamay na nakatali. Sumakit ang pulso niya agad.Umupo siya nang biglaan, galit na galit, humahagulgol ang hininga. “Pakawalan mo ako!” sigaw niya, kahit wala pa siyang nakikitang tao. “Pakawalan mo ako ngayon din!”Pinilit niyang tumayo, ngunit nakatali rin ang mga paa niya. Bumagsak siya pabalik sa lupa, marahas, ngunit hindi niya naramdaman ang sakit—o mas tamang sabihin, mas malakas ang galit kaysa sa kirot.“Gray!” sigaw niya, paos, puno
Tahimik pa rin ang gubat, ngunit ang katahimikang iyon ay mabigat na, halos hindi na makahinga.Puno na ng sugat si Gray.Hindi na mabilang ang hiwa sa braso niya, ang pasa sa tagiliran, ang hapding umaakyat mula sa tuhod hanggang baywang. Ang bawat paghinga ay may kasamang kirot, parang may basag na salamin sa loob ng dibdib niya. Ang dugo ay dumadaloy mula sa balikat niya, tumatagas sa manggas ng damit, humahalo sa putik at damo sa ilalim ng mga paa niya.Ngunit nananatili siyang nakatayo.Hindi dahil malakas pa siya.Kundi dahil ayaw pa niyang bumigay.Sa harapan niya, ilang hakbang lang ang layo, si Alliyah ay nakatayo rin—ngunit hindi na kasing bilis kanina. Ang mga balikat nito ay bahagyang nakalaylay, ang paghinga ay hindi na pantay. Ang mga mata nito, na kanina lang ay nag-aapoy sa galit, ay ngayon may bahid na ng pagod—hindi pisikal lang, kundi emosyonal, parang isang apoy na matagal nang sinusunog ang sarili at ngayo’y nauubusan na ng hangin.Ngunit hindi pa rin siya sumusuk







