Chapter 2: Eighty thousand

Isang gabi. Isang desisyon.

Labing-walo ako noon—bata, sugatan, at desperada.

Hindi ko pinangarap na mapunta sa gano’ng sitwasyon. Hindi ko pinangarap na maglakad sa madilim na hallway ng isang mamahaling hotel na parang ibinebenta ko ang natitirang dignidad ko. Pero kapag wala ka nang magulang, kapag ang mga taong dapat nag-aalaga sa’yo ay puro utang at sugal ang inaatupag, natututo kang gumawa ng mga desisyong hindi mo kayang ipagmalaki.

Nakilala ko siya sa gabing iyon.

Si Albert Clarence Kensington.

Alam ko kung sino siya kahit hindi pa siya magsalita. May awra siyang hindi matatawaran—malamig, mayabang, sanay na nakukuha ang lahat. Ang klase ng lalaking hindi mo dapat lapitan kung ayaw mong masunog.

Wala akong gusto sa kanya noon. Sa totoo lang, inis ako sa tipo niyang mabisyo at playboy. Pero may inabot siyang sobre sa akin—isang alok na kayang bumura ng problema ko kahit sandali.

“Isang gabi lang,” sabi niya, malamig pero diretso ang tingin.

Isang gabi. Isang desisyon.

Habang nakatayo ako sa harap niya, ramdam ko ang tibok ng puso ko sa tenga ko. Parang may dalawang boses sa loob ng isip ko—isa ang nagsasabing tumakbo, isa ang nagsasabing kailangan ko ito.

Pinili ko ang pangalawa.

Hindi ko na maalala ang eksaktong oras nang pumasok kami sa silid. Ang naaalala ko lang ay ang amoy ng mamahaling pabango niya, ang bigat ng presensya niya sa likod ko, at ang paraan ng pagtitig niya sa akin na parang binabasa niya ang bawat takot ko.

Hindi siya bastos. Hindi siya magaspang. Pero may kontrol siya sa bawat galaw, sa bawat pagitan ng mga salita. At sa bawat segundo, nararamdaman kong unti-unti akong nawawala sa sarili ko.

Hindi ko siya minahal. Hindi ako nahulog.

Pero hindi ko rin maikakaila na may kakaibang init sa pagitan namin—isang tensyon na hindi ko maipaliwanag. Parang alam ng katawan ko ang ginagawa kahit ang isip ko ay tumatanggi.

“Hindi kita pipilitin,” mahina niyang sabi noon. “Sabihin mo lang kung gusto mong umalis.”

Madali sana ang umalis.

Pero nanatili ako.

Dahil kailangan ko ang pera. Dahil pagod na akong maging mahina. Dahil gusto kong maramdaman, kahit isang gabi lang, na may pumipili sa akin.

Pagkatapos ng lahat, nang tahimik na ang silid at mabigat ang hangin sa pagitan namin, hindi siya nagsalita ng kung anu-ano. Wala siyang ipinangakong babalikan ako. Wala siyang sinabi tungkol sa bukas.

Iniwan niya lang ang pera sa mesa.

₱80,000.

Malinis. Maayos. Parang bayad sa isang transaksyon na walang emosyon.

Nakatulog siya saglit. Ako, hindi.

Habang pinagmamasdan ko ang mukha niya sa dilim, napansin kong hindi pala siya kasing lamig ng akala ko. May pagod sa gilid ng mga mata niya. May lungkot na hindi kayang takpan ng kayabangan.

Sandali lang akong nag-isip.

Kinuha ko ang pera.

At bago pa sumikat ang araw, umalis na ako.

Walang paalam. Walang bakas.

Akala ko doon na matatapos ang kwento namin.

Pero mali ako.

Tatlong taon ang lumipas, dala ko pa rin ang alaala ng gabing iyon—hindi bilang pagnanasa, kundi bilang paalala kung gaano kalayo ang kaya kong gawin kapag gipit ako.

Ngayon, dalawampu’t isa na ako. Wala na ang dating takot sa mga mata ko. Natuto na akong magtrabaho, mag-ipon, at bumangon nang mag-isa. Akala ko sapat na iyon para makalimot.

Hanggang sa isang araw, sa lobby ng hotel kung saan ako nagtatrabaho, naramdaman ko ang pamilyar na lamig sa hangin.

At nang marinig ko ang boses na iyon—

“Agatha.”

Tumigil ang mundo ko.

Hindi ko kailangang lumingon para malaman kung sino iyon.

Pareho pa rin ang bigat ng presensya. Pareho pa rin ang paraan ng pagbigkas niya sa pangalan ko—parang pag-aari niya.

Dahan-dahan akong humarap.

Mas gwapo siya ngayon. Mas matalim ang panga, mas seryoso ang mga mata. Pero nang magsalubong ang tingin namin, may kung anong nagliyab sa pagitan namin—isang bagay na hindi natapos tatlong taon na ang nakaraan.

Hindi galit.

Hindi hiya.

Kundi isang alaala ng init na pareho naming pilit kinalimutan.

“Hindi ka man lang nagpaalam,” sabi niya, mababa ang boses.

Pinilit kong maging matatag. “Wala namang dapat ipaalam. Isang gabi lang naman iyon.”

Sandaling nanahimik siya. Pero ang mga mata niya, hindi umaalis sa akin.

“Isang gabi?” ulit niya, halos pabulong. “Para sa’yo siguro.”

Hindi ko alam kung bakit kumabog ang dibdib ko sa sinabi niya. Hindi ko alam kung bakit parang biglang natuyo ang lalamunan ko sa simpleng pagtitig niya.

Tatlong taon ko iyong tinakasan.

At ngayon, heto siya—muling bumabalik sa buhay ko na parang walang nagbago.

Pero marami nang nagbago.

Hindi na ako ang labing-walong desperada.

Hindi na ako ang babaeng pipili ng isang sobre kaysa sa sarili niya.

At kung may natutunan man ako sa gabing iyon, ito iyon—

Ang isang desisyon, kahit gaano kaliit, kayang baguhin ang buong buhay mo.

Isang gabi.

Isang desisyon.

At isang lalaking hindi ko akalaing muli kong haharapin.

Pero ngayong nakatayo siya sa harap ko, alam kong ang tunay na laban ay hindi ang nakaraan—

Kundi kung kaya ko pa bang pigilan ang sarili ko ngayon.

---

At isang halaga na hindi kayang tumbasan ng kahit anong pera.

Hindi ko maalala kung paano ako napunta sa kwartong iyon. Ang naaalala ko lang ay ang malamig na hangin mula sa aircon, ang mabigat na kurtinang kulay abo, at ang lalaking nakatayo sa harap ko—tila sanay na sanay sa ganitong klaseng tagpo.

Hindi siya ngumiti.

Hindi siya nagtanong ng pangalan ko.

Hindi niya ako tinrato na parang babae na dapat ligawan.

Isa lang akong desisyon sa gabing iyon.

At pumayag ako.

Hindi dahil gusto ko siya.

Hindi dahil naaakit ako sa kanya.

Kundi dahil kailangan ko.

Sa isip ko, paulit-ulit ang mukha ni Tito na nagmamakaawa sa pinagkakautangan. Ang Tita kong umiiyak dahil wala kaming pambayad ng renta. Ang bangkay ng mga magulang ko sa loob ng puting kabaong.

Minsan, ang pangangailangan mas malakas kaysa dignidad.

Hindi ko siya hinalikan.

Hindi ko siya hinawakan nang may lambing.

Ginawa ko lang ang kailangan.

Tahimik siya. Mabigat ang presensya. Parang sanay siyang kontrolin ang lahat. Parang kahit hindi siya magsalita, siya pa rin ang masusunod.

At ako?

Pinikit ko ang mga mata ko at inisip na matatapos din ito.

Pagmulat ko, madilim pa ang paligid.

Tahimik.

Nakatulog siya sa kabilang bahagi ng kama, walang kaalam-alam sa bagyong nagwawala sa dibdib ko.

Dahan-dahan akong bumangon. Nanginginig ang tuhod ko hindi dahil sa sakit—kundi dahil sa bigat ng desisyon na ginawa ko.

Hinagilap ko ang mga damit ko sa sahig.

Isinuot ko iyon nang hindi tumitingin sa kanya.

Ayokong maalala ang mukha niya sa umaga.

Ayokong maalala na may lalaking nakakita sa akin na ganoon.

Nang papalapit na ako sa pinto, may napansin akong sobre sa ibabaw ng mesa.

Makapal.

May nakalagay na pera.

Hindi ko na kailangan bilangin.

Alam kong malaki iyon.

Pero binuksan ko pa rin.

₱80,000.

Napaupo ako sa gilid ng kama habang hawak ang pera.

Walongpung libo.

Isang gabi.

Isang presyo.

Hindi ako umiyak dahil ginawa ko iyon.

Umiyak ako dahil alam kong hindi ko na mababawi ang dating ako.

Hindi ko na maibabalik ang Agatha na naniniwalang may hangganan ang kaya niyang isakripisyo.

Kinuha ko ang pera.

Hindi dahil gusto ko.

Kundi dahil kailangan ko.

Bago ako tuluyang lumabas ng kwarto, napalingon ako sa kanya.

Mahimbing pa rin ang tulog niya.

Wala siyang alam.

Wala siyang pakialam.

Para sa kanya, marahil isa lang iyong gabi.

Para sa akin, iyon ang simula ng pagbabago.

Sa loob ng taxi, habang papalayo ako sa hotel na iyon, saka ako tuluyang napaiyak.

Hindi ako humahagulgol.

Tahimik lang.

Yung klaseng iyak na walang tunog pero masakit.

Pinagmasdan ko ang mga ilaw ng lungsod habang unti-unting lumalayo.

Sinabi ko sa sarili ko:

“Hindi na ito mauulit.”

“Hindi na ako babalik sa ganitong sitwasyon.”

“Magiging sapat na ang ₱80,000 para magsimula ulit.”

Pero sa loob-loob ko, alam kong may iniwan ako roon na hindi kayang bayaran ng pera.

Isang bahagi ng pagkatao ko.

Isang gabing hindi ko na maibabalik.

At isang lalaking hindi ko na dapat makita muli.

Hindi ko alam na tatlong taon ang lilipas bago kami magkita ulit.

Hindi ko alam na ang probinsyang pupuntahan ko para magbagong-buhay ay pagmamay-ari pala ng pamilya niya.

Hindi ko alam na ang gabing iyon ay hindi pa pala tapos.

At lalong hindi ko alam na ang ₱80,000 na hawak ko noon—

ay simula pa lang ng pagkakakulong ko sa kanya.