KABANATA 3

“May pagtutol ako,” sabi ni Adelaide, bahagyang nakataas ang kilay, may ngiting hindi umaabot sa mga mata.

Agad nagdilim ang mukha ng ama ni Felix. Hindi niya inasahan ang ganoong diretsahang pagtanggi—lalo na mula sa babaeng dati’y tahimik na sumusunod.

“Adelaide,” singit ni Felix, marahan ang boses na parang namamagitan, “may dahilan si Tatay. Makinig ka muna sa kanya.”

“Anong dahilan?” tanong ni Adelaide, diretso.

Napahinto si Felix. Ang Adelaide na kilala niya noon ay hindi nagtatanong. Hindi kumokontra sa kung anong sasabihin niya. Ngayon, parang may ibang taong nakaupo sa harap niya. Parang hindi ang Laide na nakasama niya sa loob ng mahabang panahon.

“Pagod ka lang siguro,” pilit niyang sabi. “Baka puwede nating pag-usapan na lang ito bukas sa opisina—”

“Pagod ako, oo,” putol ni Adelaide, kalmado ngunit matalim. “Anim na buwan akong halos walang pahinga. Ako ang humarap sa kabilang partido, ako ang nagsara ng deal, at ako pa ang nagmadaling bumalik para sorpresahin ka.”

Sandaling natahimik ang mesa.

“Kung gano’n…” mahinang sabi ni Felix.

“Pero gusto ko pa ring marinig,” dugtong ni Adelaide, nakangiti pa rin, banayad ang tinig ngunit hindi umaatras, “ang dahilan ni Dad.”

“Humph!” singhal ng ama ni Felix, halatang naiinis.

Tiningnan siya ni Adelaide nang diretso.

“Dad,” sabi niya, malinaw at walang paligoy, “mahigit kalahating taon kong pinaghirapan ang proyektong ito. Halos buwan-buwan akong nasa biyahe, madalas nagtatrabaho hanggang madaling araw—minsan, sa opisina na ako natutulog.”

Huminga siya nang marahan bago ipagpatuloy.

“Ngayong tapos na ang lahat, at oras na ng paghihirap, gusto ninyo akong palitan. Sa tingin ko, karapatan kong malaman kung bakit.”

“Ikaw, kailangan mong mag-isip nang pangmatagalan!” galit na sabi ni Mr. Villareal.

“Pangmatagalan? Paano ako makakapag-isip nang pangmatagalan kung kinokontrol niyo lahat ng galaw ko?” sagot ni Adelaide, may bahagyang pang-aasar sa tono niya.

“Ikaw ang manugang ng pamilyang Villareal. Balang araw, ang negosyo ng pamilya—lahat ng ito—ay magiging sa iyo at kay Felix. Ano ba naman ang isang proyekto? Ginagawa ko ito para siguraduhing makukuha mo ang loob ng lahat,” paliwanag ng ama ni Felix, mahigpit ngunit may diwa ng pagpapaliwanag.

Humagalpak ng tawa si Adelaide. Kayang magsinungaling ng presidente ng Villareal Group nang hindi man lang kumukurap, at kayang ipaliwanag ang lahat na parang totoo ang lahat ng mga lumalabas sa labi nito.

“Ang lakas ng loob mo pang tumawa!” suminghal ang ina ni Felix, sa wakas hindi na nakapagpigil. “Kung hindi lang dahil sa manugang ka namin, hindi ka namin iintindihin! Ang lakas mong sagut-sagutin ang asawa ko? Tandaan mo! Asawa ka lang ng anak ko!”

“Ma!” sigaw ni Felix, nagmamadaling pumigil.

“Matagal ko na siyang tiniis!” ibinagsak ni Cynthia ang kamay sa mesa. “Anong klaseng manugang ang hindi umuuwi sa oras, hindi marunong maglingkod sa kanyang mga biyenan, at hindi man lang kayang alagaan ang kanyang asawa? Ano pa ang silbi mo sa aming pamilya?”

Napanganga si Adelaide. “Wala ba akong silbi?” tanong niya, malamig ngunit matibay ang boses. “Noong nakaraang taon, pinirmahan ko ang dalawang malalaking proyekto para sa kumpanya—kumita tayo ng higit sa isang daang milyon, di ba?”

Sandaling tumigil ang lahat. Ang kanyang boses, malinaw. Pinapaalala sa kanila ang kontribusyon niya sa pamilya.

“Sa tingin mo ba, hindi kakayanin ng kumpanya ang mga proyekto kung wala ka?” Itinuro ni Cynthia ang daliri sa harap ni Adelaide, matalim ang tono. “Dahil lang sa tulong ninyo ni Felix sa likod ng eksena, napirmahan mo ang mga kontratang iyon. At sa huli…”

“At gusto mo pang kunin ang pinakamalaking bahagi ng bonus? Nakakuha ka na ng magandang deal, Laide! Napakawalang utang na loob mo naman!” dagundong niya, halata ang galit.

“Tama na!” sigaw ni Mr. Felix, halos mapuno ang sala sa tensyon. “Bakit tayo nagkakagulo sa sarili nating pamilya!”

“Dad, Mom, huwag kayong magalit. Kakausapin ko na lang si Laide mamaya,” mahinahong sabi ni Felix, sinusubukang patigilin ang sigalot.

“Hindi mo na ako kailangang kausapin,” putol ni Adelaide, matalim ang boses. “Pumapayag na akong umatras.”

Biglang huminga nang maluwag si Felix. Ngumiti siya, niyakap si Adelaide, at marahan niyang wika, “Laide, alam kong ikaw ang pinakamatino.”

Ngunit napalaylay sa kamay ni Felix si Adelaide, kumalas siya, at may ngiting mapaglaro sa labi. “Ako ang pinakamatino,” bulong niya, “kaya ako rin ang pinakamadaling lokohin.”

Kumunot ang noo ni Felix, hindi maintindihan. “Laide anong ibig mong sabihin?”

“Sabi ko, nagsinungaling ka sa akin,” sagot ni Adelaide.

“Kailan kita niloko? Ano bang sinasabi mo?” sabik na nagtatanong si Felix, tila di makapaniwala.

Sinadyang nagngiwi si Adelaide, nakapikit ng kaunti sa galit. “Ano ang sinabi mo nung nakuha mo ang sertipiko? Sinabi mong bibigyan mo ako ng engrandeng kasal… at tatlong taon na tayong kasal—pero wala pa ring nangyari! Wala kang katuparan sa pangako mo!”

Sandaling tumahimik ang lahat sa silid. Ang tensyon ay parang kuryente na dumadaloy sa ere.

“Gusto mo ba ng kasal?” matapang na tanong ni Adelaide, nakatingin nang diretso sa mga mata ng ina ni Felix.

“H… hindi ba sobra na ‘to para hilingin?” may pag-aalinlangan ang tugon ni Felix.

“Syempre, sobra na!” putol ni Cynthia, may halong galit at pagkairita. “Kasal na kayong dalawa, tatlong taon na! Sayang naman kung magdadaos pa! Akyasa lang pera at oras.”

“Kung walang kasal,” bumulong si Adelaide, may matalim na tono, “paano malalaman ng lahat na ako ang manugang ng pamilyang ‘to at asawa ni Felix? Kung may magpanggap na asawa niya bigla? Sino ang magdurusa sa bunga ng pagiging tanga? Ako ba?”

“Ano'ng sinasabi mo diyan!” sigaw ng ina ni Felix, nanginginig ang mga kamay sa galit.

“Sige, puwede akong umalis kung gusto ninyo,” sambit ni Adelaide, malinaw ang bawat titik sa kanyang boses, “pero gusto ko ng kasal—at dapat engrande ito. Lahat ng Yuchengco ay dapat makadalo. Kung hindi, wag na nating pag-usapan!”

Tumigil si Cynthia, parang nais na tumugon, pero hindi na niya nagawa.

Hindi na naghintay si Adelaide. Itinapon niya ang mangkok at chopsticks sa lamesa. Ang tunog ng baso’t kahoy na bumagsak ay nagpatigil sa tatlong miyembro ng pamilya Villareal—ang mukha nila namutla, mga mata nagulat at takot.

Dumaan sa kanyang isip: dahil sa sobrang maamo niya noon, naglakas-loob silang linlangin at ipahiya siya nang ganito.

“Ikaw… ikaw… ikaw…” ang biglang bungad ng nanay ni Felix, nanginginig sa pagkabigla.

“Wala akong gana,” mahinang sabi ni Adelaide, may halong pagod at determinasyon sa tinig. “Aakyat na ako sa taas.”

Hindi na tulad dati. Kahit busog na, siya ang huling bumangon—tumulong kay Chloe na linisin ang mga pinggan, hiniwa ang mga prutas para sa pamilya, at kahit pagod na pagod, nakipag-usap pa rin sa kanila nang may ngiti.

Sa itaas, may hawak na susi si Chloe, tahimik na sinusubukang buksan ang pinto ng kwarto nila ni Felix.

Bahagyang kumibot ang mga labi ni Adelaide, bawat hakbang niya paakyat sa kahoy na hagdan ay may bigat at determinasyon.

“Chloe… ano ba ang ginagawa mo?” malamig niyang tanong.

Napatingin si Chloe, halatang nagulat, at sa isang galaw, itinago ang susi sa likuran.

“Gusto ko lang… linisin ang kwarto mo. Pero nakakandado siya sa—”

“Nilock ko,” putol ni Adelaide, walang kaunti man lang na duda sa tono.

“Ha?” nagulat si Chloe, sabay lang hinawakan ang kanyang bulsa.

Kinuha ni Adelaide ang susi at binuksan ang pinto sa harap niya.

“Umupo ka muna sa maliit na sala,” utos niya, malinaw at matatag. “Maglilinis lang ako saglit.”

Tumalikod si Chloe, tila handang pumasok, ngunit mas mabilis si Adelaide—pumasok siya, ipinasara ang pinto sa likuran niya, at sinara ito nang may kasiguruhan.

“Pagod na ako. Gusto kong matulog nang maaga. Hindi mo na kailangan maglinis,” bumulong siya sa sarili, habang pinagmamasdan ang kwarto na dati ay puno ng alaala at lihim.

Ngunit bago pa makapagsalita si Chloe, isang mabilis na anino ang sumilip mula sa walk-in closet. Sa mahinang liwanag mula sa bintana, naramdaman ni Adelaide ang biglang paghinga ng hangin sa paligid.

Napabuntong-hininga siya, bawat daliri tila nakatutok sa pintuan ng aparador. Ang puso niya ay mabilis ang pintig.

Nakakatawa talaga. Sino ang nagsabing tanging ang may kredensyal lang ang makakakita ng liwanag?

Sinadya niyang huwag buksan ang ilaw. Lumusot siya at lumabas mula sa walk-in closet nang tahimik, habang ang “daga” ay nakakulong sa loob ng aparador—takot, walang magawa kundi manahimik.

Kahit naliligo na siya, sinadyang iniwan ni Adelaide na nakabukas ang pinto ng aparador. Paglabas niya, natagpuan niyang bahagyang nakabukas pa rin ito, tila naghihingal ang loob—parang kailangan ng “daga” ng sariwang hangin.

Nagsuot siya ng pajama at humiga sa kama, tahimik na nakatingin sa aparador. Ang bawat paghinga niya ay parang tunog ng alarma para sa isang lihim na nakatago.

Nagmuni-muni siya, naalala ang nakaraan. Nakilala niya si Angela noong high school. Una’y magkaklase, pagkatapos ay naging magkaibigan. Habang lumilipas ang panahon, lumalim ang kanilang samahan. Nag-aral sila sa parehong unibersidad, naging matalik na magkaibigan, nagtulungan sa lahat ng proyekto at gawain, at pinagsaluhan ang bawat taon sa campus.

Kalaunan, nag-intern siya sa Villareal Group, at doon niya unang nakita si Felix. Isa sa mga intern na may parehong ambisyon at talento. Hindi niya akalaing sa mundong iyon, sa loob ng mga opisina at koridor ng Villareal Group, sisimulan ang isang laro ng lihim, katotohanan, at pagtataksil na maghuhubog sa lahat ng nakaraan at hinaharap.

Sa kama, nakapikit si Adelaide saglit, ngunit ang isip niya ay gising, nakamasid, nag-aantay, at handang harapin ang anino sa loob ng aparador.

Noong mga panahong iyon, hindi pa niya alam na si Felix ay tagapagmana ng pamilyang Villareal. Inakala niyang isa lamang itong ordinaryong bata, katulad niya—isang kaklase, kasamahan sa trabaho, kaagapay sa bawat proyekto.

Magkasama silang nakatalaga sa parehong grupo, naglaan ng dagdag na oras sa opisina, nagtrabaho nang magkasama sa gabi, at unti-unting nabuo ang tiwala at damdamin. Hanggang sa dumating ang araw na hindi na nila mapigilan, at naging pag-ibig ang pagkakaibigan.

Tatlong taon pa lamang ang nakalipas, nangyari ang aksidente sa sasakyan. Doon niya nalaman ang lihim na matagal nang itinago ni Felix: miyembro pala siya ng pamilyang Villareal.

Sa pag-alala niya sa pangyayaring iyon, hindi maiwasan ni Adelaide na ilapit ang kamay sa ibabang bahagi ng kanyang tiyan. May malalim na peklat doon.

Naalala niya ang araw ng aksidente—nakaupo sila sa likod ng taxi, ang hangin ng lungsod at ingay ng trapiko ang pumapalibot sa kanila, nang biglang bumangga sa harap nila ang isang trak. Basag ang windshield sa isang metal na tubo. Instinct lang, tinakpan niya si Felix gamit ang sariling katawan, at ang matinding pinsala ng tubo ay tumama sa kanya—nasaktan ang kanyang matris, nag-iwan ng peklat na magtatagal habang buhay.

Habang nagpapagaling siya, pumasok si Angela sa Villareal Group sa pamamagitan ng kanyang pagpapakilala. Tahimik ang plano, pero malinaw na ang matalik niyang kaibigan ay tuso, at sa loob ng anim na buwan bago nila nakuha ang kanilang “sertipiko ng kasal,” alam ni Adelaide na may lihim na mas malalim sa kanilang paligid.

Biglang narinig ang tunog, katok, katok, katok…

Kumatok si Felix sa pinto mula sa labas, mabigat at nag-aantabay.

“Laide… buksan mo ang pinto. Papasukin mo ako,” ang mahinang utos, puno ng pananabik at kaunting pangamba.

Tumigil si Adelaide sa paghinga, nakatitig sa pinto, ramdam ang tibok ng puso sa dibdib.