ตอนทื่ 14 เริ่มทำงานวันแรก

รุ่งอรุณยังไม่ทันปรากฏแสงแรกของวัน เสียงผู้คุมก็ดังขึ้นทั่วค่าย

“พวกเจ้าตื่นได้แล้ว! จะนอนกินบ้านกินเมืองไปถึงเมื่อใดกัน หากใครยังไม่ลุกก็ไม่ต้องกินข้าว!” เสียงเคาะไม้กระทบเรือนพักดังไปทั่ว

หยวนเล่อที่ปกติเป็นคนตื่นเช้าอยู่แล้ว รีบเก็บข้าวของให้เรียบร้อย ก่อนหันไปมองรอบ ๆ เห็นคนอื่นเริ่มลุกขึ้นเตรียมตัวกันบ้างแล้ว

“พวกเราออกไปกันเถอะ หากไปช้าอาจอดอาหารได้ การขุดเหมืองต้องใช้แรงมาก จะปล่อยให้ท้องว่างไม่ได้” เขาหันไปบอกคนในห้อง ซึ่งล้วนเป็นชาวบ้านจากหมู่เดียวกัน

เมื่อสิ้นเสียงของเขา ชายหนุ่มร่างแข็งแรงหลายคนก็ลุกขึ้นตาม เดินออกไปด้านนอกพร้อมกัน

ลานหน้าค่ายมีผู้คนยืนเรียงรายแน่นไปหมด ผู้คุมที่ยืนอยู่หน้าสุดตะโกนสั่งเสียงเข้ม

“ผู้ใดมาถึงแล้วให้มายืนเรียงแถวให้เป็นระเบียบ หลังจากรับอาหารเช้าเสร็จ จะมีการแจกอุปกรณ์สำหรับขุดเหมือง แต่ละคนจะได้รับเพียงหนึ่งชิ้น เมื่อได้รับแล้วให้ไปรายงานต่อผู้คุมที่โต๊ะข้างหน้า เข้าใจหรือไม่!”

คำสั่งของเขาชัดถ้อยชัดคำจนไม่มีใครกล้าโต้ หยวนเล่อเหลือบมองไปยังโต๊ะที่ผู้คุมอีกคนกำลังจดชื่อกับสิ่งของที่แจกให้แต่ละคนอย่างละเอียด

ไม่นานเขาก็ได้รับอาหารเช้า หมั่นโถวแข็งหนึ่งก้อนกับน้ำแกงใสจืดชืด เขามองสิ่งที่อยู่ในมือก่อนถอนหายใจเบา ๆ อาหารเพียงเท่านี้ จะพอหล่อเลี้ยงร่างกายได้สักแค่ไหนกัน ในเมื่อข้างหน้าต้องใช้แรงขุดเหมืองทั้งวัน

“รีบกินให้หมด จะได้เริ่มทำงานกัน!”

เสียงผู้คุมดังขึ้นพร้อมการเดินตรวจแต่ละแถว มือถือท่อนไม้ใหญ่คล้ายกระบอง ฟาดเบา ๆ ลงกับพื้นเป็นจังหวะ

เมื่อมาหยุดตรงหน้าหยวนเล่อ เขาพิจารณาร่างสูงใหญ่ของชายหนุ่มแล้วพยักหน้า

“เจ้ารูปร่างดี มีแรงใช้ได้ งั้นเจ้ากับพวกนี้ไปขนของจากเหมืองเข้าโรงเก็บของเถอะ”

เขาเรียกชายอีกสองสามคนให้แยกออกจากแถว

หยวนเล่อเดินตามไปอย่างสงบ ไม่พูดอันใด มองเพื่อนร่วมกลุ่มที่รูปร่างกำยำพอกัน เห็นได้ชัดว่าคนที่มีแรงมากมักถูกใช้ทำงานหนักกว่าใคร

เวลาไม่นานนัก หลังจากอธิบายหน้าที่แต่ละกลุ่มเสร็จ ผู้คุมก็นำพวกเขาแยกไปตามเส้นทางต่าง ๆ

หยวนเล่อถูกส่งไปอีกทางหนึ่ง ที่นั่นคล้ายคลังเก็บสินค้า ด้านหน้าโรงเก็บของขนาดใหญ่มีทหารยืนเฝ้าอยู่หลายคน และมีชายคนหนึ่งแต่งกายดีกว่าผู้อื่น คอยจดบันทึกบางอย่างอยู่บนโต๊ะไม้

ผู้คุมชี้ให้ทุกคนหันมาฟัง ก่อนพูดเสียงเรียบแต่แฝงแรงกดดัน

“ที่พวกเจ้ากำลังเห็น เรียกว่า ‘ที่เก็บสินค้า’ หรือก็คือโรงเก็บแร่ทองคำที่พวกเจ้าขนมา เมื่อขนถึงแล้วต้องมาลงชื่อกับคนที่โต๊ะนั่นก่อน จากนั้นค่อยนำเข้าเก็บด้านใน”

เขาหยุดเล็กน้อยก่อนเอ่ยเสียงเข้มขึ้น “และจำไว้ให้ดี ห้ามแอบนำแร่ไปซ่อนเด็ดขาด หากจับได้ครั้งแรก จะถูกเฆี่ยนห้าสิบที และขังไว้ในคุกน้ำ ครั้งที่สอง ตัดมือข้างหนึ่ง”

เสียงของเขากดต่ำเย็นชา ก่อนจะเอียงหน้ามองคนทั้งกลุ่มด้วยสายตาแข็งกร้าว “แต่พวกเจ้าคงไม่ถึงครั้งที่สามหรอก… จริงไหม”

ชายหนุ่มคนหนึ่งที่ยังมีความกล้าในใจ ยกมือถามขึ้น “แล้วถ้าเป็นครั้งที่สามเล่าขอรับ จะเกิดอันใดขึ้น”

ผู้คุมหัวเราะในลำคอเบา ๆ แล้วตอบด้วยน้ำเสียงเยียบเย็น “ครั้งที่สาม… ประหารชีวิต”

ความเงียบเข้าปกคลุมทุกคนทันที บางคนถึงกับหน้าซีดไปถนัดตา ความหวาดกลัวแล่นผ่านทั่วลาน

ผู้คุมมองภาพนั้นด้วยรอยยิ้มมุมปากเล็กน้อย ก่อนพูดเสียงอ่อนลงเพียงนิด “อ้อ… และอย่าได้คิดหนี ที่นี่อยู่กลางป่าลึก มีกับดักและสัตว์ร้ายมากมาย ต่อให้หนีไปได้ ก็ไม่รอดพ้นอยู่ดี”

เขาหยุดครู่หนึ่ง มองสีหน้าคนงานที่เริ่มซีดเซียว แล้วพูดต่อราวกับจะปลอบใจ “แต่พวกเจ้าไม่ต้องสิ้นหวังนัก ยังสามารถเขียนจดหมายส่งถึงบ้านได้ ข้าจะให้เขียนทุกวันที่หนึ่งของเดือน หากคิดถึงคนทางบ้าน… ก็เขียนไปได้ตามใจ”

คำพูดสุดท้ายของเขาแม้ดูอ่อนโยน แต่กลับทำให้หลายคนยิ่งรู้สึกเหงา หยวนเล่อยืนนิ่ง มองไปยังทิศตะวันออกที่แสงอาทิตย์เริ่มโผล่ขึ้นช้า ๆ ในใจแผ่วพร่าด้วยความคิดถึงภรรยาที่อยู่ไกลแสนไกล

เมื่อหยวนเล่อได้ยินว่ามีเรื่องดีอยู่บ้าง เขาก็เผยรอยยิ้มจาง ๆ ออกมา แม้จะได้พูดคุยกับภรรยาเพียงเดือนละหนึ่งครั้ง ก็ยังนับว่าดีสำหรับเขา

“แล้วเรื่องเงินเล่าขอรับ พวกเราได้รับเงินด้วยใช่หรือไม่” หยวนเล่อถามออกมาด้วยความสงสัยที่ค้างคาใจ

ผู้คุ้มหันมามองชายร่างสูงใหญ่ที่เป็นผู้เอ่ยถาม “เจ้าถามได้ดี เรื่องเงินพวกเจ้าก็ได้เช่นกัน ได้คนละสองตำลึงเงินต่อเดือน” เขาเว้นจังหวะเล็กน้อย พลางกวาดสายตามองผู้คนรอบตัว “เอาล่ะ มีผู้ใดสงสัยสิ่งใดอีกหรือไม่”

ทันทีที่ได้ยินจำนวนเงิน ทุกคนก็เงียบเสียงลง บ้างแสดงสีหน้าผิดหวัง เพราะเงินเพียงเท่านั้นน้อยกว่าที่พวกเขาหาได้จากการล่าสัตว์เสียอีก แต่บางคนกลับรู้สึกยินดี เพราะสองตำลึงสำหรับพวกเขานับว่ามากกว่าที่เคยได้มา สีหน้าของผู้คนจึงต่างกันออกไป ทั้งสุข ทั้งเศร้า ทั้งจำใจ

“ในเมื่อไม่มีใครถามอันใดอีก ก็เริ่มทำงานกันได้แล้ว” ผู้คุ้มเอ่ยเสียงเข้ม “ในช่วงที่ยังไม่พบแร่ทอง พวกเจ้าก็ขนหินกับดินที่ขุดได้ออกไปทิ้งนอกถ้ำเสียก่อน เท่านี้ก็พอ” เขาพูดจบก็หันหลังเดินจากไป เพื่อไปตรวจตราบริเวณอื่นต่อ

เมื่อผู้คุ้มจากไป เสียงพูดคุยจึงดังขึ้นอีกครั้ง

“เจ้ากล้าไม่น้อย ถึงได้กล้าถามเรื่องเงินออกไป” ชายผู้หนึ่งเดินเข้ามาหาหยวนเล่อ สีหน้าเป็นมิตร

“ข้าชื่อตงเฉียง มาจากหมู่บ้านเฉินซี เจ้าล่ะชื่ออะไร” เขาถามขึ้นอย่างสุภาพ

หยวนเล่อเหลือบมองชายที่เข้ามาทัก ดูท่าทางเขาเป็นมิตรไม่ต่างจากชาวบ้านทั่วไป “ข้าชื่อหยวนเล่อ มาจากหมู่บ้านตระกูลหยวน” เขาตอบด้วยน้ำเสียงเรียบแต่ไม่ปิดบัง

“หมู่บ้านตระกูลหยวนหรือ ข้าเคยไปที่นั่นมาก่อน ว่าแต่เจ้าแต่งงานแล้วใช่หรือไม่ หน้าตาดี แถมรูปร่างสูงใหญ่เช่นนี้ คงมีภรรยาแล้วเป็นแน่” เขาพูดพลางหัวเราะอย่างเป็นกันเอง

“อืม… ข้าแต่งงานแล้ว ตอนนี้ภรรยาของข้ากำลังตั้งครรภ์อยู่” เมื่อพูดถึงภรรยา หยวนเล่อก็พลันนึกถึงใบหน้านุ่มนวลของนาง ความคิดถึงถาโถมขึ้นในอกอย่างไม่อาจระงับ

“เช่นนั้นหรือ ลูกของเจ้าคงน่ารักแน่ เอาไว้เมื่อเราออกจากที่นี่ ข้าจะไปเยี่ยมเจ้ากับลูกที่หมู่บ้านตระกูลหยวน” ตงเฉียงพูดอย่างตั้งใจ เพราะในใจเขาเองก็อยากมีเพื่อนแท้สักคน

“ได้เลย เอาไว้เมื่อถึงวันนั้น ข้าจะให้ภรรยาของข้าทำอาหารเลี้ยงเจ้าให้เต็มที่” หยวนเล่อยิ้มบาง ๆ ก่อนจะเริ่มขนหินที่ขุดออกมาใส่รถอีกคัน การได้คุยกับตงเฉียงทำให้เขารู้สึกคลายเหงาไปไม่น้อย

เวลาผ่านไปไม่นาน เสียงพูดคุยที่อยู่ข้าง ๆ ค่อย ๆ เงียบลง หยวนเล่อเหลือบมองก็เห็นตงเฉียงนั่งหอบหายใจอยู่

“เจ้าเป็นอันใดหรือ” เขารีบเข้าไปดูด้วยความเป็นห่วง

“ไม่เป็นไรหรอก แค่พักสักครู่ก็หายแล้ว เป็นโรคประจำตัวของข้าน่ะ” ตงเฉียงยิ้มบาง ๆ แม้ใบหน้าซีดเซียว โรคนี้แม้รักษามากเพียงใดก็ไม่อาจหายขาด

หยวนเล่อเมื่อรู้เช่นนั้น จึงอาสาทำงานแทนเพื่อให้ตงเฉียงได้พัก เขาแบกหินหนักโดยไม่ปริปากบ่น ความเหน็ดเหนื่อยแผ่ซ่านไปทั่วร่าง แต่เขายังฝืนยิ้ม เพราะคิดถึงภรรยาและลูกในครรภ์ที่รออยู่ที่บ้าน

ยามตะวันคล้อยลับขอบฟ้า เฉาเยว่ก็ยังคงนั่งเงียบอยู่หน้าบ้าน ดวงตาเหม่อมองท้องฟ้าที่เริ่มเปลี่ยนสีอย่างเศร้าสร้อย วันนี้เป็นวันที่สองแล้วที่สามีจากไป นางคิดถึงเขาเหลือเกิน มือเรียวลูบลงบนท้องที่ยังไม่ทันป่องด้วยความอ่อนโยน ความคิดถึงแล่นเข้าสู่หัวใจอย่างไม่อาจห้าม น้ำตาอุ่นรินไหลลงแก้มอย่างเงียบงัน…