ภูเก็ตออล

พอได้ดู 'ภูเก็ตออล' จบแล้วความรู้สึกแรกคือภาพสวยจนแทบหยุดหายใจ แต่ก็มีแง่มุมที่หลากหลายที่ผู้ชมทั่วไปมักพูดถึง

ในฐานะคนที่ชอบท่องเที่ยวแบบช้า ๆ เราจะชอบมุมภาพถ่ายชายหาดกับแสงเย็น ๆ และการตัดต่อที่ชวนให้ลอยไปกับบรรยากาศ หลายคนชมว่า 'ภูเก็ตออล' ให้ความรู้สึกเหมือนสารคดีท่องเที่ยวคุณภาพสูง คล้ายกับฉากทะเลใน 'Blue Planet' ที่โฟกัสความละเมียดของธรรมชาติ แต่ต่างกันตรงที่งานนี้ใส่ความเป็นเมืองและวิถีชีวิตลงไปด้วย ทำให้บางคนที่คาดหวังแค่หาดสวยอาจรู้สึกว่าจังหวะบางตอนช้ากว่าที่คาด

อีกฝั่งหนึ่งที่คนพูดถึงเยอะคือเพลงประกอบและการเล่าเรื่องที่ชวนคิด บางคนยกให้ซาวด์แทร็กช่วยสร้างอารมณ์จนอยากเก็บกระเป๋าออกเดินทางทันที ขณะที่กลุ่มที่มองเรื่องความสมจริงจะทักเรื่องการจัดฉากและการโฆษณาที่อาจทำให้ภาพชีวิตท้องถิ่นดูโรแมนติกเกินจริง สรุปคือคนทั่วไปชมกันทั้งภาพ เสียง และบรรยากาศ แต่ก็แอบถกกันเรื่องมุมมองและความจริงจังของเนื้อหาซึ่งเป็นเสน่ห์ด้านเดียวและข้อกังวลในเวลาเดียวกัน

ภาพรวมของ 'ภูเก็ตออล' สำหรับฉันคือการพาเข้าสู่ความขัดแย้งระหว่างโลกที่ถูกมองว่าเป็นสวรรค์จากมุมมองนักท่องเที่ยว กับชีวิตจริงของคนท้องถิ่นที่ต้องปรับตัวในยุคการท่องเที่ยวเชิงมวลชน

โครงเรื่องหลักหมุนรอบครอบครัวท้องถิ่น นักพัฒนาที่ผลประโยชน์ชนกับคนที่รักษาวิถีเดิม และตัวละครรุ่นใหม่ที่อยากหลุดไปจากกรอบ แต่กลับถูกดึงให้รับผิดชอบต่อรากเหง้า เรื่องเหล่านี้เล่าออกมาโดยสอดแทรกฉากชายหาด ทะเลที่ถูกคุกคามจากการพัฒนา และตลาดชุมชนแออัด ซึ่งทำให้ภาพรวมเป็นทั้งดราม่าในระดับบุคคลและบทวิพากษ์สังคมในระดับกว้าง

ฉันชอบการใช้ภูมิทัศน์ของภูเก็ตเป็นตัวละครเอง เพราะมันทำให้ประเด็นเรื่องตัวตนครอบครัวและเศรษฐกิจไม่ใช่แค่ข้อมูล แต่เป็นสิ่งที่รู้สึกได้จริง ๆ เหมือนตอนอ่าน 'The Beach' ที่ภูมิศาสตร์กลายเป็นแรงผลักดันให้คนเลือกเส้นทางชีวิต แต่ 'ภูเก็ตออล' ให้ความลึกทางอารมณ์กับตัวละครท้องถิ่นมากกว่า

ชื่อ 'ภูเก็ตออล' ฟังดูคุ้นหูแต่ก็มีความกำกวมพอสมควร ผมสังเกตว่าชื่อแบบนี้อาจเป็นงานประเภทต่างกันได้—หนังยาว ซีรีส์สั้น หรืองานเทศกาลท้องถิ่น—ซึ่งแต่ละรูปแบบก็มีวิธีประกาศนักแสดงนำต่างกันไป

ในมุมมองของคนที่มักจะไปดูโปสเตอร์กับเครดิตก่อนทุกครั้ง ผมมักจะมองหาชื่อใหญ่ที่ถูกวางไว้ด้านบนสุดของโปสเตอร์ หรือเช็กบรรทัดนักแสดงในหน้าข้อมูลอย่างเป็นทางการ ถ้าเป็นผลงานระดับโรงภาพยนตร์ นักแสดงนำมักจะเป็นคนที่เห็นในตัวอย่างอย่างชัดเจน แต่ถ้าเป็นงานท้องถิ่น ชื่ออาจเป็นนักแสดงภูมิภาคหรือทีมงานที่โดดเด่นในพื้นที่นั้น ๆ เหมือนที่เคยเจอในงานโปรดักชันท้องถิ่นอื่น ๆ อย่าง 'เทศกาลหนังหัวเมือง'

ถ้าต้องให้คำแนะนำแบบตรงไปตรงมาโดยไม่อ้างแหล่งข้อมูลภายนอก ผมจะบอกว่าเช็กโปสเตอร์อย่างละเอียดหรือหน้าข้อมูลอย่างเป็นทางการของผลงานจะให้คำตอบที่ชัดเจนมากที่สุด และถ้าอยากให้ผมระบุชื่อแบบแน่นอน ลองบอกว่าหมายถึงเวอร์ชันไหนของ 'ภูเก็ตออล' ที่คุณกำลังพูดถึง จะได้คุยกันต่ออย่างตรงจุด

ย้อนกลับไปตอนที่กระแสเกี่ยวกับ 'ภูเก็ตออล' เริ่มแพร่ในกลุ่มคนชมหนัง ผมจำบรรยากาศของการพูดคุยได้ว่าอีกประเด็นที่คนถามกันมากคือวันออกฉายในไทย แต่ตัวเลขวันเปิดตัวมักมีสองแบบ: วันพรีเมียร์ในเทศกาลกับวันฉายจริงในโรงทั่วประเทศ

ผมเคยตามข่าวสั้น ๆ ที่บอกว่า 'ภูเก็ตออล' มีการฉายพิเศษก่อนจะขยายเป็นรอบปกติ ซึ่งเป็นรูปแบบที่เห็นได้บ่อยในวงการหนังไทย อย่างเช่นตอนที่ 'ฉลาดเกมส์โกง' ผ่านเทศกาลแล้วค่อยทะยานสู่โรงภาพยนตร์นั่นแหละ ทำให้คนทั่วไปอาจสับสนระหว่างวันที่จัดงานพรีเมียร์กับวันที่ทุกคนสามารถซื้อตั๋วเข้าดูได้

พอพูดถึงตรงนี้ ผมแนะนำให้มองประกาศจากค่ายผู้จัดหรือหน้าเพจโรงหนังเป็นหลัก เพราะข่าวเปิดตัวบางครั้งจะระบุชัดว่าเป็น "พรีเมียร์" หรือ "เข้าฉายทั่วไป" ซึ่งจะช่วยแกะความหมายของวันออกฉายได้ง่ายขึ้น และสุดท้ายก็หวังว่าจะได้เห็นบรรยากาศคนออกมาดูหนังในโรงด้วยกันอีกครั้ง

บรรยากาศเมืองเก่าในภูเก็ตเป็นอะไรที่ผมชอบดูอยู่แล้ว เมืองเก่าจะมีถนนอย่างถนนถลางและซอยโรแมนติกที่เต็มไปด้วยอาคารสถาปัตยกรรมชิโนโปรตุกีส ซึ่งมักถูกใช้เป็นฉากเดินคุยหรือฉากร้านกาแฟของเรื่อง มีมุมที่ถ่ายง่าย คือหน้าตึกสีพาสเทลและหน้าร้านขนมพื้นเมือง ฉากกลางวันที่ต้องเน้นแสงสีจะไปถ่ายกันตามร้านกาแฟเล็ก ๆ และตลาดท้องถิ่น ส่วนวิวเมืองจากจุดชมวิวเขารังให้โทนภาพที่ต่างออกไป เพราะสามารถจับทั้งซอยคดเคี้ยวและอาคารหลังคาสีแดงพร้อมท้องฟ้ากว้างได้

ผมชอบฉากที่ทีมงานชวนให้นักแสดงเดินผ่านตรอกเล็ก ๆ แล้วแสงแดดย้อนเข้ามาเป็นหลังฉาก มันให้ความรู้สึกอ่อนโยนและง่ายต่อการตัดต่อให้เป็นมุมความทรงจำของตัวละคร ป้ายร้านเก่า ๆ หรือรถสามล้อจอดริมทาง ก็กลายเป็นพร็อพที่ช่วยเล่าเรื่องได้ดี ฉากพวกนี้สะท้อนชีวิตประจำวันของภูเก็ตและทำให้พื้นที่ครีเอทีฟกว้างขึ้นกว่าที่คิด เรียกว่าเป็นพื้นที่ที่ทั้งคนท้องถิ่นและทีมงานมองหาเสมอ

ตลาด 'Banzaan Fresh Market' ในป่าตองมักเป็นชื่อแรกที่ผมนึกถึงเมื่อใครถามหาแหล่งซื้อของฝากทะเลสดสำหรับนักท่องเที่ยว เพราะบรรยากาศมันเข้าถึงง่ายและมีของให้เลือกเยอะสุด ๆ

ผมชอบวิธีที่ที่นี่เปิดโอกาสให้เลือกปลา กุ้ง หรือปูสด ๆ จากตู้ แล้วสามารถจ้างร้านทำให้สุกหรือแช่แข็งบรรจุสูญญากาศก่อนส่งขึ้นรถกลับบ้านได้เลย นั่นทำให้การพกของสดกลับไปต่างประเทศเป็นไปได้จริงสำหรับคนที่เตรียมกล่องโฟมหรือขอให้โรงแรมช่วยเก็บให้ ส่วนเรื่องราคาก็ยังต่อรองได้บ้าง ถ้ามาช่วงเช้าแล้วดูตัวเองเป็นมิตรกับพ่อค้าแม่ค้าจะได้ราคาดีขึ้น

ข้อแนะนำจากประสบการณ์คือพกถุงเย็นเล็ก ๆ หรือคลอบเย็นไปเอง แล้วเน้นซื้อของที่แปรรูปเล็กน้อยเช่นกุ้งแช่แข็งหรือปูต้มที่บรรจุอย่างดี จะสบายใจกว่าสินค้าสด ๆ ที่ต้องการดูแลพิเศษ แต่น่าแปลกใจทุกครั้งที่ได้เห็นคนต่างชาติยืนเลือกชนิดปูที่ใหญ่พอจะทำมื้อเย็นในคืนเดียว — นั่นแหละเสน่ห์ของตลาดนี้

แผนสามวันที่ฉันชอบแนะนำให้ครอบครัวที่มาเยือนภูเก็ตเป็นแบบบาลานซ์ระหว่างชายหาด อาหารท้องถิ่น และกิจกรรมที่ไม่เหนื่อยเกินไป เดินทางมาถึงช่วงเช้าแล้วให้เวลาพักผ่อนก่อน จะได้ไม่หมดแรงตั้งแต่วันแรก

เช้าวันแรกให้เลือกพักย่านที่เดินทางสะดวก เช่น บริเวณ 'กะตะ' หรือ 'กะรน' เพราะชายหาดสวยและเงียบกว่า 'ป่าตอง' มากนัก เด็กๆ สามารถเล่นทรายได้สบายๆ พักกลางวันแล้วไปเดินเล่นย่าน 'ภูเก็ตทาวน์' ตอนเย็น เติมพลังด้วยร้านข้าวต้มท้องถิ่นหรือห้างเล็กๆ แล้วอย่าพลาดไปชมพระอาทิตย์ตกที่ 'แหลมพรหมเทพ' ก่อนกลับที่พัก

วันสองแนะนำออกไปเที่ยวเกาะแบบครึ่งวันหรือเต็มวัน ไปที่ 'เกาะพีพี' หากอยากดำน้ำตื้นหรือชมทะเลใสจะประทับใจมาก แต่ถาครอบครัวมีผู้สูงอายุหรือเด็กเล็ก ให้เลือก 'เกาะเฮ (Coral Island)' ที่ใกล้กว่าและคลื่นไม่แรงเท่า กลับมาช่วงค่ำเลือกมื้อซีฟู้ดสดๆ ริมหาดหรือบาร์บีคิวแบบครอบครัวที่ร้านที่มีมุมเด็กเล่น

วันที่สามเน้นวัฒนธรรมและผ่อนคลาย เริ่มจากเช้าชม 'พระใหญ่' สักครู่เล็กๆ แล้วไปตลาดท้องถิ่นสำหรับซื้อของกินหรือของฝาก ก่อนจะปิดทริปด้วยช่วงบ่ายที่ชายหาดหรือสระว่ายน้ำของรีสอร์ตเพื่อให้เด็กๆ ได้พักผ่อนก่อนเดินทางกลับ ควบคุมจังหวะวันให้ไม่แน่นจนเกินไป เตรียมเสื้อผ้าสำรอง ครีมกันแดดและพาวเวอร์แบงก์ไว้ จะทำให้ทริปสะดวกและมีความทรงจำดีๆ กันทั้งครอบครัว

มาดูกันตรง ๆ ว่าการไป 'เกาะกะโหลก' จากภูเก็ตจะใช้เวลาประมาณเท่าไร และสิ่งที่ส่งผลต่อเวลาเดินทางบ้าง

จากประสบการณ์ที่ออกเรือหลายครั้ง ถ้าเป็นเรือเร็ว (speedboat) ที่ออกจากท่าเรือแถวรัษฎา หรือท่าเรือฉลอง เส้นทางข้ามไปที่เกาะเล็ก ๆ ใกล้ ๆ มักจะใช้เวลาโดยประมาณ 20–45 นาที ขึ้นอยู่กับสภาพทะเลและกำลังเครื่องของเรือ ส่วนเรือหางยาวหรือเรือหางสั้นที่ออกแบบมาเพื่อท่องเที่ยวแนวชายฝั่ง จะช้ากว่าพอสมควร อาจอยู่ในช่วง 1–2 ชั่วโมง เพราะวิ่งช้ากว่าและมักแวะรับ-ส่งผู้โดยสารระหว่างจุดต่าง ๆ

อีกเรื่องที่ควรเผื่อไว้คือเวลาเตรียมตัวบนฝั่ง เช่น การเดินทางไปถึงท่าเรือ การรับตั๋ว และการรอขึ้นเรือในกรณีที่มีคลื่นหรือคนเยอะ ซึ่งรวมแล้วอาจเพิ่มอีก 30–60 นาทีได้เสมอ ถ้าทะเลมีคลื่นแรงหรือมีฝน เวลาอาจยืดออกไปอีก ดังนั้นถ้าจำเป็นต้องไปให้ทันกิจกรรมหรือเรือกลับ ควรวางแผนเผื่อเวลาไว้เยอะ ๆ

สรุปแบบไม่เป็นทางการ: ถ้าขึ้นเรือเร็ว เตรียมตัวประมาณครึ่งชั่วโมงถึงชั่วโมงถ้วนจากฝั่งภูเก็ต แต่ถ้านั่งเรือธรรมดาหรือเรือหางยาว ให้เผื่อเวลาเป็นชั่วโมงครึ่งถึงสองชั่วโมงเพื่อความสบายใจ