Transformers มีกี่ภาค ถ้ารวมอนิเมะและซีรีส์ด้วย?

ลิสต์นี้ผมจะเรียงตามภาพยนตร์ฉบับคนแสดงที่ผมติดตามมาโดยตรง — นับเฉพาะฟีเจอร์หนังโรงที่เป็นจักรวาลคนแสดงแบบต่อเนื่อง ผมมองว่าถ้านับเฉพาะภาพยนตร์คนแสดงหลักที่ออกฉายตามปีจริง ๆ จะได้ดังนี้: 'Transformers' (2007), 'Transformers: Revenge of the Fallen' (2009), 'Transformers: Dark of the Moon' (2011), 'Transformers: Age of Extinction' (2014), 'Transformers: The Last Knight' (2017). หลังจากนั้นมีภาพยนตร์แยกสายที่แม้จะไม่ต่อเนื่องตรง ๆ แต่ก็เข้ามาเป็นส่วนของเฟรนไชส์ ได้แก่ 'Bumblebee' (2018) ซึ่งเป็นสปิน-ออฟย้อนยุค และล่าสุดในแนวต่อยอดของแฟรนไชส์มี 'Transformers: Rise of the Beasts' (2023). รวมกันแล้วถ้านับทั้งชุดหลักและสปินออฟที่ออกฉายเชิงพาณิชย์ จะได้เจ็ดภาคที่ฉันนับว่าเป็นภาพยนตร์โรงเต็มตัว มุมมองส่วนตัวคือชุดนี้มีความต่างของโทนชัดเจน: ช่วงแรกเป็นงานแอ็กชันบ็อกซ์ออฟฟิศแบบยิ่งใหญ่ ช่วงกลางพยายามต่อยอดแฟรนไชส์ให้กว้างขึ้น ส่วนงานสปิน-ออฟอย่างเรื่องที่เน้นตัวละครเดียวกลับให้ความรู้สึกอบอุ่นและมีหัวใจมากกว่าในบางจังหวะ ถ้าต้องไล่ลำดับตามปีฉายแบบชัดเจนก็ทำได้ง่าย ๆ ตามรายการด้านบน แต่ถ้าจะนับเฉพาะภาคที่อยู่ใน continuity เดียวกัน บางเรื่องอาจต้องแยกออกจากกันตามมุมมองคนดู

แฟรนไชส์นี้ยาวจนรู้สึกเหมือนเป็นจักรวาลอีกใบหนึ่งเลยล่ะ พอจะนับจริง ๆ ผมมักเริ่มจากชุดภาพยนตร์ไลฟ์แอ็กชันชุดแรกก่อน ซึ่งมีสามภาคเปิดที่สร้างความคุ้นเคยให้คนดูหลายคน ได้แก่ 'Resident Evil' (2002), 'Resident Evil: Apocalypse' (2004) และ 'Resident Evil: Extinction' (2007) นับรวมแล้วชุดไลฟ์แอ็กชันเดิมมีทั้งหมดเจ็ดภาค เมื่อรวมภาคต่อที่ออกมาในปีหลัง ๆ ด้วย ทำให้ภาพรวมของภาพยนตร์แบบแผ่นฟอร์มยาวมีตัวเลขที่ไม่ใช่แค่สาม การนับโดยรวมถ้านับทั้งภาพยนตร์ไลฟ์แอ็กชัน ภาพยนตร์อนิเมชันแบบฟูลเลงธ์ และซีรีส์ทั้งสตรีมมิงและอนิเมะ จะได้จำนวนรวมประมาณสิบสองภาค ซึ่งหมายรวมถึงฟิล์มรีบูตและงานอนิเมะแยกประเภทด้วย นี่เป็นวิธีมองที่ค่อนข้างตรงไปตรงมาถ้าอยากให้ได้จำนวนที่ครอบคลุมทุกสื่อ

เริ่มจากภาพรวมกว้าง ๆ ก่อน: ถานะของภาพยนตร์คนแสดงชุด 'Transformers' จนถึงปัจจุบันมีทั้งหมดเจ็ดภาคหลักที่ออกฉายเชิงโรงภาพยนตร์ (นับถึงปี 2023) คือช่วงผลงานชุดแรกที่ทำให้คนรู้จัก และต่อด้วยสปิน‑ออฟ/รีบูตที่พยายามปรับโทนเรื่องราวให้เข้ากับคนดูยุคใหม่ ฉันคิดว่าแบบแยกง่าย ๆ คือมีชุดภาพยนตร์ของปี 2007–2017 ที่เน้นความยิ่งใหญ่ ระเบิดปูด และทีมงานคนเดิม จากนั้นมีภาพยนตร์ที่เป็นจังหวะเปลี่ยนโทนอย่าง 'Bumblebee' และล่าสุดที่พยายามขยายจักรวาลคือ 'Transformers: Rise of the Beasts'. สำหรับคนไทยที่กำลังตัดสินใจว่าจะเริ่มดูจากภาคไหนก่อน ฉันมักแนะนำสองเส้นทางตามรสนิยม: ถ้าอยากรู้จักที่มาของกระแสและอยากเห็นฉากแอ็กชันยิ่งใหญ่ เริ่มจากภาพยนตร์ฉบับปีแรกน่าจะให้ความรู้สึกแบบเต็ม ๆ แต่ถ้าอยากให้เรื่องราวเข้าถึงง่าย อารมณ์ตัวละครมีน้ำหนักกว่าและจังหวะช้ากว่า 'Bumblebee' เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมาก — เป็นเหมือนประตูสู่จักรวาลที่ไม่ตื้อเกินไป และถ้าหากอยากเห็นการขยายแนวคิดของซีรีส์ไปทางอื่น ลองตามดู 'Transformers: Rise of the Beasts' เป็นตอนที่นำองค์ประกอบจากซีรีส์อื่น ๆ มาผสมจนได้ความสดใหม่ สรุปสั้น ๆ ว่า เจ็ดภาคหลักมีทั้งสไตล์บล็อกบัสเตอร์และสไตล์เน้นเรื่องตัวละคร ถ้าอยากเท่าทันวัฒนธรรมป็อปและเห็นต้นกำเนิดของกระแส เริ่มจากภาคแรก แต่ถ้าอยากเริ่มด้วยความอบอุ่นและไม่ต้องจำบริบทเยอะ ให้ลองเริ่มที่ 'Bumblebee' แล้วค่อยย้อนหรือไปต่อเอาตามชอบ

เริ่มจากภาพรวมของแฟรนไชส์ 'Jumanji' ก่อนเลย—ถานับเฉพาะภาพยนตร์ที่ใช้ชื่อตรงๆ ว่า 'Jumanji' แล้ว เรื่องนี้มีทั้งหมดสามภาคชัดเจน ได้แก่ ภาพยนตร์ต้นฉบับ 'Jumanji' (1995) ที่นำแสดงโดยโรบิน วิลเลียมส์ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้แนวคิดของเกมมีชีวิตขึ้นมา จากนั้นถูกรีเมค/รีบูตในรูปแบบโมเดิร์นเป็น 'Jumanji: Welcome to the Jungle' (2017) ที่เปลี่ยนบอร์ดเกมให้กลายเป็นวิดีโอเกม จนตามมาด้วยภาคต่อ 'Jumanji: The Next Level' (2019) ที่ต่อยอดความสัมพันธ์ของตัวละครและขยายจักรวาลออกไปอีกเล็กน้อย ในมุมมองของฉัน สามภาคนี้คือแกนหลักที่คนส่วนใหญ่หมายถึงเมื่อนึกถึงแฟรนไชส์ภาพยนตร์ 'Jumanji' ในรูปแบบภาพยนตร์ฮอลลีวูด ขยับออกมาหน่อย ถ้านับรวมสปินออฟหรือผลงานที่เป็นญาติกันทางความคิด ก็มีงานอีกสองชิ้นที่มักถูกยกมาพูดถึงเสมอชัดเจนชิ้นแรกคือซีรีส์การ์ตูน 'Jumanji' (ออกฉายในปลายยุค 90) ที่ต่อยอดโลกของเกมในรูปแบบทีวีสำหรับเด็กและถือเป็นสปินออฟโดยตรงของภาพยนตร์ต้นฉบับ เหตุการณ์และตัวละครบางส่วนถูกนำมาปรับเพื่อให้เหมาะกับผู้ชมกลุ่มเล็กกว่า ส่วนอีกชิ้นที่ต้องพูดถึงคือภาพยนตร์เรื่อง 'Zathura' (2005) ซึ่งดัดแปลงจากหนังสือของ Chris Van Allsburg คนเขียนเดียวกับหนังสือ 'Jumanji' แม้ตัวหนังจะไม่ใช้ชื่อ 'Jumanji' แต่หลายคนเรียกมันว่าเป็นสปินออฟเชิงจิตวิญญาณหรือพี่น้องของ 'Jumanji' เพราะมีคอนเซ็ปต์เกม/วัตถุที่ดึงผู้เล่นเข้าสู่โลกอันอันตรายเหมือนกัน เหตุผลนี้ทำให้บางคนยอมให้นับเป็นส่วนหนึ่งของจักรวาลขยายได้ สรุปเป็นตัวเลขอย่างชัดเจน ถานับแค่ภาพยนตร์ที่ชื่อตรงๆ ว่า 'Jumanji' ก็มี 3 ภาค หากเผื่อคิดแบบรวม 'Zathura' ในฐานะสปินออฟเชิงเรื่องเล่า ก็จะเป็น 4 ชิ้น และหากนับรวมซีรีส์การ์ตูน 'Jumanji' ด้วยก็จะขยับเป็น 5 ผลงานที่ถือเป็นส่วนขยายของแนวคิดนี้ไปอีกแบบ นอกจากนี้ยังมีสื่ออื่นๆ อีก เช่น วิดีโอเกม ผู้เล่นเวอร์ชันต่างๆ และสินค้าสื่ออื่นๆ ที่บางคนอาจนับรวมเป็นสปินออฟหรือการขยายจักรวาลได้อีกมาก แต่ถ้าต้องการคำตอบง่ายๆ ให้ถือว่า 3 (ภาพยนตร์หลัก) หรือ 4–5 (ถ้านับงานที่เชื่อมโยงกันอย่างหลวมๆ) ขึ้นอยู่กับว่าต้องการนับแบบเคร่งครัดแค่หน้าจอใหญ่หรือจะยอมรับงานที่เป็นญาติกันทางแนวคิดด้วย การมองแบบแฟนๆ ทำให้ฉันรู้สึกว่าสิ่งที่ทำให้แฟรนไชส์นี้น่าสนใจไม่ใช่เพียงจำนวนภาค แต่เป็นวิธีที่แต่ละงานนำคอนเซ็ปต์เกมมาปรับใช้ให้มีรสชาติต่างกัน ทั้งความระทึกขวัญใน 'Jumanji' ต้นฉบับและความสนุกแบบผจญภัยคอมเมดี้ในยุครีบูต ซึ่งทำให้การนับภาคกลายเป็นเรื่องของมุมมองมากกว่าแค่ตัวเลขอย่างเดียว

โลกของ 'Avatar' ของเจมส์ คาเมรอนทำให้ฉันหลงใหลจนอยากนับให้ชัด ๆ ว่ามีงานหลักกี่ภาคจริง ๆ: ถานะตอนนี้ถ้าพูดถึงผลงานที่เป็นภาพยนตร์หรือซีรีส์ที่ออกฉายแล้ว ฝั่งของเขามีภาพยนตร์สองเรื่องที่คนทั่วไปคุ้นเคยชัดเจนคือ 'Avatar' (2009) กับ 'Avatar: The Way of Water' (2022). ในฐานะแฟนหนังที่ติดตามการประกาศต่อเนื่อง ฉันมองว่าสิ่งที่คนมักถามคือจะถือแค่ผลงานที่ฉายแล้วหรือรวมถึงภาคที่ประกาศไว้ด้วยกันด้วย ในเชิงจริงจัง ณ จุดตัดความรู้สึกของฉัน: ถานับเฉพาะผลงานที่ออกฉายจริง ก็เป็น 2 ภาค (ทั้งสองเป็นภาพยนตร์) และฝั่งนี้แทบไม่มีซีรีส์แอนิเมชันที่เป็นงานหลักแบบทีวีซีรีส์ของเจมส์ คาเมรอนเองที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง — แค่อาณาจักร 'Avatar' ถูกขยายผ่านเกม สื่อสิ่งพิมพ์ และสื่อเสริมอื่น ๆ มากกว่าเป็นซีรีส์แอนิเมชันทางทีวี ถ้ารวมถึงภาคที่ประกาศอย่างเป็นทางการและวางแผนไว้ด้วย มุมมองของฉันจะบอกว่าสำหรับแฟรนไชส์นี้มีแผนรวมทั้งหมดห้าภาคของภาพยนตร์ ซึ่งหมายความว่าเมื่อทุกภาคที่ประกาศแล้วออกฉายครบ เราจะนับได้ 5 ภาคในกลุ่มภาพยนตร์ อย่างไรก็ตาม ต้องแยกให้ออกชัด ๆ ระหว่าง "ภาคที่ออกฉายแล้ว" กับ "ภาคที่ประกาศ" เพราะจำนวนจะต่างกันค่อนข้างมาก โดยสรุปตามวิธีนับสองแบบที่ฉันใช้: หากมองเฉพาะของที่ฉายจริงตอนนี้ = 2 ภาค (ภาพยนตร์) แต่หากรวมภาคที่ประกาศและวางแผนไว้ = รวมเป็น 5 ภาพยนตร์ ส่วนแอนิเมชันหรือซีรีส์ทีวีที่เป็นงานหลักแบบที่หลายคนเข้าใจไม่ได้มีหลายภาคในเครือของเจมส์ คาเมรอนเอง — ความรู้สึกส่วนตัวคือมันเป็นแฟรนไชส์ที่ขยายตัวอย่างชัดเจนผ่านภาพยนตร์เป็นศูนย์กลาง มากกว่าจะเป็นจักรวาลซีรีส์ทีวียาว ๆ

ไม่เคยคิดเลยว่าซีรีส์ยานยนต์หุ่นยักษ์จะกลายเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำจี๊ด ๆ ในโรงหนังของฉันได้ขนาดนี้ — ตอนแรกที่ดู 'Transformers' รู้สึกเหมือนโลกทั้งใบถูกเขย่าโดยเสียงโลหะกระทบกัน แล้วก็หลุดเข้าไปในความใหญ่โตของเอฟเฟกต์ ฉันชอบบรรยากาศที่ทำให้เรารู้สึกทั้งตื่นเต้นและว้าวไปพร้อมกัน พอเวลาผ่านไป ความต่อเนื่องของหนังคนแสดงก็ขยายเป็นสองเส้นเรื่องชัดเจน: ฝั่งหนังบล็อกบัสเตอร์ยักษ์แบบที่เน้นฉากแอ็กชันอลังการ กับฝั่งที่พยายามเล่าอารมณ์ของตัวละครหุ่น ตัวอย่างเช่นฉันชอบช่วงที่หนังโฟกัสความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับหุ่นยนต์มากกว่าการระเบิดทีละนิด ซึ่งทำให้มุมมองต่อจักรวาลนี้เปลี่ยนไปอย่างชัดเจน สรุปสั้น ๆ ว่าเมื่อนับเฉพาะภาพยนตร์คนแสดงที่ออกฉายแล้วตอนนี้มีทั้งหมดเจ็ดภาค ความรู้สึกของฉันต่อแต่ละภาคก็ต่างกันไป—มีทั้งความสนุกแบบเอฟเฟกต์ล้น ๆ และแบบที่อิ่มด้วยอารมณ์ — แต่ไม่ว่าจะชอบแบบไหน ก็ติดตามได้สนุกทั้งนั้น

แฟรนไชส์ภาพยนตร์คนแสดงของ 'Transformers' ถ้านับรวมสปินออฟและผลงานล่าสุดมีทั้งหมดเจ็ดภาค ได้แก่ ภาคเปิดตัวของปี 2007, ตามด้วยภาคต่อในปี 2009 และ 2011, จากนั้นภาคปี 2014 และ 2017 แล้วมีสปินออฟปี 2018 และผลงานรีบูต/ขยายจักรวาลในปี 2023. ในฐานะแฟนที่ติดตามมาตั้งแต่ภาคแรก ฉันเห็นภาพรวมว่าแต่ละภาคมีทิศทางต่างกันมาก: ภาคต้นยุคแรกยังพยายามคงสมดุลระหว่างการเล่าเรื่องแบบฮอลลีวูดกับงานเอฟเฟกต์ยักษ์ ส่วนภาคกลาง ๆ ถูกวิจารณ์หนักเรื่องบทและตัวละครที่อ่อน ส่วนสปินออฟและผลงานที่พยายามลดสเกลกลับได้คำวิจารณ์ที่ดีกว่า ถ้าถามว่าภาคไหนได้รับคำวิจารณ์ดีที่สุด คำตอบโดยรวมคือสปินออฟปี 2018 ที่เลือกโทนเป็นเรื่องเล็กกว่า เน้นความสัมพันธ์ตัวละครและอารมณ์ มากกว่าฉากระเบิดใหญ่โต ซึ่งนักวิจารณ์ชื่นชมการนำเสนอและการกำกับที่ต่างไปจากภาคหลัก ส่งผลให้ภาคนั้นกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่หลายคนพูดถึงเมื่อจะคุยเรื่องคุณภาพของแฟรนไชส์

การจะนับจำนวน 'จูราสซิค' แบบรวมสื่อขยายจักรวาลให้ครบถ้วนมันซับซ้อนกว่าที่คิดมาก ฉันมักจะเริ่มจากจุดที่คนส่วนใหญ่นับกันก่อน นั่นคือภาพยนตร์หลักมีทั้งหมด 6 ภาค (ไตรภาคดั้งเดิม 3 ภาค และไตรภาครีบูตอีก 3 ภาค) จากนั้นถ้านับซีรีส์แอนิเมชันยาวอย่าง 'Camp Cretaceous' ที่มี 5 ซีซั่น ก็จะเติมเข้าไปอีก 5 หน่วย และยังมีช็อตฟิล์มสั้นอย่าง 'Battle at Big Rock' อีก 1 ฉากสั้น ๆ ที่ขยายจักรวาล เมื่อนำตัวเลขเหล่านี้มารวมกันแบบที่ถือว่าแต่ละซีซั่นหรือช็อตฟิล์มเป็น 'ภาค' หนึ่งหน่วย จะได้ประมาณ 12 หน่วยโดยคร่าว ๆ ซึ่งเป็นวิธีหนึ่งที่ทำให้ภาพรวมดูครบขึ้น แต่ถาต้องการความเข้มข้นของเรื่องเล่า ควรแยกประเภทระหว่างภาพยนตร์ยาวกับงานขยายอื่น ๆ — ทั้งสองแบบให้มุมมองต่างกันและเติมเต็มภาพรวมได้ไม่เหมือนกัน

แนะนำว่าเริ่มจาก 'Bumblebee' จะเป็นประตูที่ดีที่สุดถ้าอยากรู้จักจักรวาลของทรานส์ฟอร์เมอร์แบบไม่ตาลายเพราะฉากบู๊ไม่เยอะจนเกินไปและเรื่องเน้นตัวละครมากกว่าเสียงระเบิด นี่เป็นมุมมองของคนที่โตมากับการ์ตูนเก่าแล้วค่อย ๆ เจอกับหนังฉบับคนแสดง — 'Bumblebee' ให้ความรู้สึกเป็นหนังวัยรุ่นผสมไซไฟ ดูง่าย เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างคนกับหุ่นยนต์ได้ไว ไม่ต้องตามตำนานยาว ๆ ของจักรวาลก่อนจะสนุกกับมัน ช่วงเวลาในหนัง (ปลายทศวรรษ 1980) ยังแอบส่งกลิ่นอายคลาสสิกที่แฟนเก่าจะยิ้มได้ แต่คนใหม่ก็ไม่เสียสมาธิจากเนื้อเรื่องหลัก จากมุมมองการดูต่อ ผมมักแนะนำให้แบ่งการชมเป็นสองเส้นทาง: เส้นทางสำหรับคนที่อยากสนุกกับอารมณ์และตัวละคร ให้เริ่มที่ 'Bumblebee' แล้วถ้าชอบค่อยขยับไปดูงานที่เน้นเล่าเรื่องยาวหรือภาพยิ่งใหญ่ตามชอบ เช่น ถ้าต้องการเห็นพัฒนาการของโลกและเทคโนโลยีในภาพยนตร์ ก็สามารถไล่ดูผลงานคนแสดงที่ตามมาเพื่อสัมผัสความต่างของวิสัยทัศน์ผู้กำกับ แต่ถ้าชอบกลิ่นอายการ์ตูนยุคคลาสสิก ผลงานอนิเมเก่า ๆ ของแฟรนไชส์ก็มีเสน่ห์มากและให้ความเข้าใจมิติของตัวละครบางตัวได้ดีกว่าแค่ฉากแอ็กชันล้วน ๆ สิ่งที่สำคัญคือตั้งใจเลือกว่าต้องการอะไรจากการดู—หากอยากได้ไกด์ชัด ๆ สำหรับการเริ่มต้น 'Bumblebee' เป็นตัวเลือกที่อ่อนโยนต่อผู้ชมใหม่และน่าจะทำให้หลายคนติดใจจนอยากตามเก็บผลงานอื่น ๆ ต่อไป ตอนจบของเรื่องนั้นอบอุ่นและให้ความหวังกับทั้งแฟนเก่าและคนที่เพิ่งเข้ามา นั่นแหละคือเหตุผลที่ผมมักจะแนะนำเรื่องนี้เป็นอันดับแรก

นับรวมตั้งแต่หนังโรงไปจนถึงซีรีส์ทีวีและหนังสั้นทั้งหมด ผมสรุปตัวเลขแบบแบ่งหมวดไว้ชัดเจนแล้ว: ผลงานหลักที่นับรวมได้มีทั้งหมด 38 ภาค ผมแบ่งเป็นหมวดดังนี้: ภาพยนตร์ไลฟ์แอ็กชันฉายโรง 7 เรื่อง (เช่น 'Transformers' 2007 เป็นจุดเริ่มที่คนทั่วไปรู้จัก) กับภาพยนตร์แอนิเมชันฉายโรงอีก 1 เรื่อง ('The Transformers: The Movie' 1986) ส่วนซีรีส์ทีวีหลัก ๆ ที่นับรวมมีราว 22 ซีรีส์จากยุค G1 ไปจนถึงงานสมัยใหม่ และหนังสั้น/โอวียะหรือเว็บช็อตต่าง ๆ ประมาณ 8 เรื่อง เมื่อรวมทั้งหมดจะได้ตัวเลข 38 ภาค การนับแบบนี้ผมเน้นรวมทั้งงานฉายโรง งานซีรีส์ทีวีทั้งแบบโชว์ยาวและมินิซีรีส์ รวมถึง OVA หรือเว็บมินิช็อตที่ผลิตขึ้นเป็นตอนสั้นแยกต่างหากด้วย เพราะแฟรนไชส์นี้แพร่หลายไปหลายแพลตฟอร์ม การนับแบบรวมจึงสะท้อนภาพรวมของแฟรนไชส์ได้ดีพอสมควร — เป็นตัวเลขที่ทำให้เห็นว่าทรานฟอร์เมอร์ไม่ใช่แค่หนังชุดเดียว แต่มันเป็นเครือข่ายผลงานยาว ๆ ที่กระจายตัวทั้งจอใหญ่และจอเล็ก