ต้นฉบับของ แผนรัก แผนร้าย มาจากแหล่งไหน?

ความรู้สึกแรกหลังจากดู 'แผนรัก แผนร้าย' จบคือคนที่วางแผนใหญ่สุดมีเส้นบาง ๆ ระหว่างความรักกับการคำนวณอย่างเยือกเย็น ฉันมองว่านักวางแผนหลักคือคนที่ดูเหมือนอ่อนโยนแต่จงใจใช้ความอ่อนโยนนั้นเป็นเครื่องมือ ช่วงงานกาล่าที่ตัวละครหนึ่งจัดฉากให้ทั้งคู่ได้เจอกันอย่างตั้งใจ และฉากเซ็นสัญญาที่ดูเป็นทางการแต่จริง ๆ มีเงื่อนไขซ่อนอยู่นั้น ทำให้เห็นเทคนิคลำดับเหตุการณ์ที่ถูกวางไว้ล่วงหน้า มือโปรไม่จำเป็นต้องก้าวร้าว เขาและเธอใช้คำพูดเล็ก ๆ น้อย ๆ การวางตำแหน่งผู้คน และการเปิดเผยข้อมูลทีละนิดเพื่อให้คนอื่นเดินตามเส้นทางที่ต้องการ ฉันชอบการใช้รายละเอียดเล็ก ๆ อย่างการวางแก้วเครื่องดื่มหรือการเลือกเพลงประกอบในฉากโรแมนติก เพราะมันเผยให้เห็นว่าแผนไม่ได้หยุดอยู่ที่เป้าหมายใหญ่ แต่ครอบคลุมถึงการสร้างบรรยากาศให้คนอื่นตอบสนองตามที่ตั้งใจเอาไว้ นั่นเลยทำให้ฉันเชื่อว่าคนวางแผนคือฝ่ายที่ควบคุมเรื่องอารมณ์และข้อมูลมากกว่าแค่เล่นบทบาทชั่วคราว

เรื่อง 'ลองของ' รุ่นปี 2005 ถูกพูดถึงบ่อยในแง่ว่าแหล่งที่มาของเนื้อหาไม่ได้มาจากนิยายเล่มเดียวอย่างชัดเจน แต่เป็นการนำตำนานปากต่อปากและความเชื่อเรื่องของขลังกับพิธีกรรมมาขยี้เป็นภาพยนตร์ ในมุมมองของคนที่ชอบสืบเสาะเบา ๆ เกี่ยวกับรากเหง้าวัฒนธรรมป๊อปไทย ฉันเห็นว่าภาพรวมของ 'ลองของ' ดูเหมือนจะตั้งอยู่บนพื้นฐานของเรื่องเล่าสายอุบัติเหตุความเชื่อ คำเล่าลือของคนในชุมชน และบทสนทนาบนฟอรัมออนไลน์ในยุคนั้น มากกว่าจะเป็นการดัดแปลงจากหนังสือชื่อดังชิ้นเดียว การนำภาพของวัตถุมงคล การทดสอบอำนาจเหนือธรรมชาติมาใช้ ทำให้คนดูรู้สึกว่ามันมาจากเรื่องเล่าในชีวิตประจำวัน ซึ่งมักถูกเล่าต่อในงานศพ วัด หรือในวงเพื่อน การพล็อตและบรรยากาศจึงมีลักษณะสะท้อนนิทานพื้นบ้านและข่าวลือเมือง ซึ่งผู้สร้างเอามาผสมกับองค์ประกอบภาพยนตร์สยองแบบร่วมสมัย เลยให้ความรู้สึกว่าเป็น “ผลงานของผู้กำกับที่ดัดแปลงจากเรื่องเล่า” มากกว่าเป็นงานแปลงมาจากนวนิยายชิ้นเดียว สำหรับฉัน มุมนี้น่าสนใจเพราะมันชวนให้คิดถึงว่าภาพยนตร์ไทยสยองยุคกลางทศวรรษ 2000 มักฉกฉวยความหวาดกลัวจากความเชื่อที่ฝังอยู่ในสังคมมากกว่าจะยืมจากผลงานวรรณกรรมเดียวอย่างตรงไปตรงมา

ต้องบอกเลยว่า 'เล่ห์ ร้าย เล่ห์ รัก' ต้นฉบับถูกเขียนโดย 'กิ่งฉัตร' และพอตาเห็นชื่อผู้แต่งแล้วก็มักจะนึกถึงงานที่เน้นความสัมพันธ์ซับซ้อนของตัวละครและจังหวะเรื่องที่ขยับช้าแล้วระเบิดอารมณ์ทีเดียว บรรยากาศการเล่าเรื่องของงานชิ้นนี้สะท้อนสไตล์การเขียนที่คมและละเมียด ซึ่งทำให้ฉันติดตามบทบาทของตัวละครแต่ละคนอย่างไม่ยอมปล่อยมือ ถึงแม้ว่าจะมีความรักเป็นแกนกลาง แต่บทบาทเล่ห์กลและเกมอำนาจที่เกิดขึ้นกลับทำให้โทนเรื่องไม่หวานจนเกินไป เหมาะกับคนที่ชอบนิยายรักที่มีความตึงเครียดและการพลิกผัน ในมุมมองส่วนตัว ฉันชอบที่รายละเอียดเล็กๆ น้อยๆ ทั้งบทสนทนาและฉากบรรยากาศถูกจัดวางอย่างตั้งใจ พอได้อ่านแล้วจะเห็นว่าผู้เขียนไม่ได้พยายามเร่งรัดให้เกิดความรักทันที แต่เลือกปั้นความสัมพันธ์จนมีน้ำหนัก ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมงานของ 'กิ่งฉัตร' ถึงถูกพูดถึงบ่อยเมื่อมีการดัดแปลงเป็นละครหรือเวอร์ชันอื่น ๆ — มันยืดหยุ่นและยังคงรสชาติของต้นฉบับได้ดี

บอกตามตรงว่าผมหลงเสน่ห์งานเขียนชิ้นนี้ตั้งแต่วินาทีแรกที่รู้ว่ามันมีเบื้องหลังเป็นงานเขียน: 'black ยมทูตร้าย ล่าวิญญาณรัก' เป็นผลงานต้นฉบับในรูปแบบนิยาย ซึ่งคนเขียนใช้นามปากกา 'black' เผยแพร่ในรูปแบบนิยายออนไลน์ก่อนจะถูกพูดถึงในวงกว้าง ความรู้สึกเวลาที่อ่านนิยายต้นฉบับแบบนี้แตกต่างจากการอ่านฉบับที่ผ่านการดัดแปลงอย่างชัดเจน เพราะรายละเอียดจิตวิทยาตัวละครและบรรยายบรรยากาศมักจะมีพื้นที่ให้ขยายเต็มที่ ในกรณีของ 'black ยมทูตร้าย ล่าวิญญาณรัก' การเป็นนิยายต้นฉบับช่วยให้เรื่องเดินได้ลึกและโฟกัสกับมุมมองภายในของตัวละครหลายคน เมื่อผลงานถูกต่อยอดไปสื่ออื่น ๆ — ไม่ว่าจะเป็นฉบับตีพิมพ์หรือฉบับที่มีภาพประกอบ — บางองค์ประกอบถูกย่อ บางบรรยากาศถูกเติมสี แต่แก่นเรื่องที่มาจากนิยายต้นฉบับยังคงเป็นแกนหลัก มุมมองของแฟนแบบผมคือการได้ติดตามงานตั้งแต่ต้นแบบนิยายนั้นให้ความผูกพันที่ต่างออกไป: เราได้รู้จักจังหวะการเล่า คำเปรียบเทียบประจำผู้แต่ง และดีกรีความเข้มข้นของฉากอารมณ์ ซึ่งพอถูกแปลงเป็นรูปแบบอื่น ๆ มักจะถูกตัดทอนหรือแปรสภาพไปตามข้อจำกัดของสื่อ แต่ทั้งนี้ก็ทำให้เกิดชุมชนแฟนคลับที่ถกเถียงและตีความกันสนุกขึ้น แค่นี้ก็พอจะเห็นว่าการรู้ว่าเรื่องเริ่มต้นจากนิยาย ช่วยให้ผมอ่านและตีความงานได้หลายชั้นขึ้น ไม่เพียงแค่ติดตามพล็อต แต่ยังชื่นชมวิธีการเล่าเรื่องของ 'black' ในฐานะนักเขียนนิยายอีกด้วย

ภาพรวมของ 'แผนร้ายลงท้ายว่ารัก' ในฐานะคนที่ติดตามทั้งนิยายและซีรีส์มาก่อน ฉันบอกได้ว่าเวอร์ชันซีรีส์มาจากงานเขียนต้นฉบับแน่นอน การดัดแปลงนี้ยึดโครงเรื่องหลักจากนิยายที่มีชื่อเดียวกัน แต่มีการปรับจังหวะบางตอนให้เหมาะกับการนำเสนอทางโทรทัศน์ เช่น ฉากบิลด์อารมณ์ในนิยายที่ยาวถูกย่อลงเพื่อรักษาจังหวะของซีรีส์ ฉันชอบตรงที่ตัวละครสำคัญยังคงมีบุคลิกเดิม แต่บางฉากเสริมเพื่อให้คนดูใหม่เข้าใจความสัมพันธ์ได้เร็วขึ้น เมื่อเปรียบเทียบกับการดัดแปลงไทยเรื่องอื่น เช่น 'บุพเพสันนิวาส' ที่ปรับเพิ่มฉากเพื่อความยิ่งใหญ่ ของเรื่องนี้จะคงความเป็นนิยายออนไลน์ไว้ค่อนข้างมาก ไม่ได้แปลงโฉมจนเปลี่ยนแก่นของเรื่อง ซึ่งทำให้แฟนนิยายรู้สึกพึงพอใจ แม้ว่าความละเอียดบางอย่างจะหายไป แต่สำหรับการดูทีวี ผลลัพธ์โดยรวมถือว่าได้ใจผมไปหนึ่งส่วน

ท่อนฮุกของเพลงธีมหลักยังติดอยู่ในหัวฉันเหมือนเดิมทุกครั้งที่นึกถึงฉากสำคัญของเรื่อง พอเสียงกีตาร์เปิดขึ้นแล้วตามด้วยเสียงร้องที่อบอุ่น มันทำหน้าที่เหมือนเข็มทิศความรู้สึกของละคร — ฉากสารภาพรักหรือฉากยืนเผชิญหน้ากัน มักใช้ท่อนนี้มาเสริมจังหวะจนสะดุดหูสุดๆ ฉันชอบที่เมโลดี้ไม่ซับซ้อน แต่มีการเรียบเรียงชั้นดี: คอร์ดเปิดกว้างให้ความหวัง แล้วค่อยลดทอนด้วยเครื่องสายเล็ก ๆ เมื่อเข้าท่อนสะเทือนใจ สิ่งที่ทำให้เพลงนี้ติดหูไม่ใช่แค่ท่วงทำนอง แต่เป็นการจับคู่อารมณ์ของนักร้องกับภาพในจอ — เสียงร้องที่มีรอยแผลผสมความหวานทำให้ทุกบรรทัดคำพูดของตัวละครเหมือนถูกยกระดับไปอีกขั้น ฉันมักจะหยุดฟังกลางทางแล้วยิ้มออกมาได้ทุกครั้ง มันเป็นหนึ่งในเพลงประกอบที่ทำให้ฉากธรรมดาดูทรงพลังขึ้นจริง ๆ

ร้านหนังสือออนไลน์นี่แหละที่สะดวกสุดสำหรับการหาหนังสือแนวนี้ ลองเช็กในเว็บไซต์อย่าง Kinokuniya หรือ Se-Ed ก็มักจะมีสต็อกหนังสือแปลไทยแบบนี้อยู่ ถ้าเป็นร้านค้าจริงก็ลองไปเดินที่ห้างใหญ่ๆ เช่น Siam Paragon หรือ Emquartier ที่มักมีร้านหนังสือใหญ่ๆ อย่าง B2S หรือ Kinokuniya ประเภทหนังสือโรแมนติกแบบ 'แผนรักแผนร้าย' นี้มักจะอยู่ในส่วนนิยายแปลหรือวรรณกรรมไทยร่วมสมัย อย่าลืมถามพนักงานช่วยหาหนังสือด้วยนะ ถ้าไม่เจอเล่มที่ต้องการ

เคยอ่านเรื่อง 'แผนร้ายกลายรัก' แบบติดหนึบจนเก็บไม่ลง—เล่มนี้เขียนโดยนักเขียนนามปากกา 'มุกดาว' และมีผลงานอื่นที่น่าสนใจหลายเรื่องซึ่งทำให้รู้สึกว่าเธอมีมือในแนวโรแมนติกดราม่าได้แน่นและละเอียด การเล่าเรื่องของ 'มุกดาว' มักเน้นการปั้นตัวละครให้มีมิติ ไม่ว่าจะเป็นคนที่ดูเย็นชาแต่แอบอ่อนโยน หรือคนที่วางแผนอย่างรัดกุมแต่หัวใจพังง่าย ผลงานอื่นๆ ที่ควรลองตามอ่าน ได้แก่ 'เดิมพันหัวใจ' ที่หยิบเอาธีมการแลกเปลี่ยนอำนาจระหว่างตัวละครหลักมาบีบอารมณ์ได้เจ็บปวดและหวานสลับกัน อีกชิ้นคือ 'เกมลวง' ซึ่งพาไปสำรวจเกมความสัมพันธ์แบบมีเงื่อนไขและการทรยศที่พลิกบทได้ชวนลุ้น และยังมี 'หัวใจใต้เงา' ที่โทนจะอบอุ่นกว่าแต่ยังแฝงความซับซ้อนของอดีตตัวละครไว้คุมอารมณ์ผู้อ่าน ในมุมของคนที่อ่านนิยายมาเยอะ งานของเธอเด่นตรงจังหวะการเปิดเผยความลับและการใช้ฉากเล็กๆ ทั้งบทพูดสั้น ๆ หรือแค่มุมมองของตัวละครเดียว ก็สามารถทำให้บทสัมผัสหัวใจได้ ฉากใน 'แผนร้ายกลายรัก' ที่ตัวละครหนึ่งเลือกจะไม่พูดทั้ง ๆ ที่รู้ว่ามันจะทำร้ายอีกฝ่าย เป็นฉากหนึ่งที่สะท้อนเทคนิคการเขียนของเธอได้ชัดเจน การที่เธอมีผลงานหลากหลายโทนแสดงให้เห็นว่ามุกดาวไม่ยึดติดฟอร์มเดิม และถ้าชอบการตีความความสัมพันธ์แบบมีชั้นเชิง ลองไล่อ่านผลงานอื่น ๆ ของเธอจะเห็นพัฒนาการชัดเจน — เป็นนักเขียนที่ฉันกลับไปหาซ้ำทุกครั้งเมื่ออยากได้เรื่องรักที่มีทั้งแผนและหัวใจ

เราเชื่อมโยงภาพของ 'แผน รัก เกม ลวง' ไว้กับเวอร์ชันต้นฉบับที่เป็นนิยายออนไลน์มาก่อน เพราะสไตล์การเล่าและโครงเรื่องหลักยังคงกลิ่นอายแบบนิยายอยู่ แต่การดัดแปลงก็ตัดแต่งรายละเอียดเยอะจนโทนเปลี่ยนไปอย่างรู้สึกได้ ในนิยายต้นฉบับมีพื้นที่ให้ความคิดภายในของตัวละครค่อนข้างมาก ทำให้เข้าใจเหตุผลเชิงลึกของการวางแผนหรือการลังเล แต่ในเวอร์ชันภาพยนตร์/ซีรีส์ฉากที่เคยเป็นโมโนล็อกยาวถูกเปลี่ยนเป็นบทพูดสั้นๆ หรือภาพประกอบแทน ผลคือความซับซ้อนเชิงจิตวิทยาลดลง เพื่อให้จังหวะเรื่องไหลลื่นและเข้ากับการเล่าแบบภาพได้ดีขึ้น ฉากที่รู้สึกแตกต่างชัดเจนคือช่วงเผชิญหน้าของคู่หลักกับตัวร้าย—ในนิยายเป็นซีนยาวที่เปิดเผยความสัมพันธ์ในอดีตทีละชั้น แต่ในหน้าจอผู้กำกับย้ายจุดไคลแม็กซ์ไปไว้ที่งานเทศกาลเพื่อให้แสงสีและเพลงช่วยขับอารมณ์แทน ซึ่งทำให้ความรู้สึกของตอนนั้นกลายเป็นฉากโรแมนติกมากกว่าฉากวางแผนทางจิตวิทยาอย่างที่หนังสือทำไว้ แต่ก็ต้องยอมรับว่าได้อรรถรสภาพและซาวด์แทร็กที่ทำให้ตอนนั้นตราตรึงในอีกแบบหนึ่ง

เราอยากบอกว่าการหา 'แผนร้ายลงท้ายว่ารัก' แบบถูกกฎหมายและฟรีมีวิธีที่ค่อนข้างตรงไปตรงมา แต่ต้องใช้ความระมัดระวังเล็กน้อย เวลาฉันตามหาแฟนฟิคที่ชอบ จะเริ่มจากแพลตฟอร์มที่นักเขียนนิยมใช้ เช่น 'Wattpad' กับ 'Dek-D' เพราะหลายคนโพสต์ตอนแรกฟรีหรืออัปให้อ่านทั้งเรื่อง โดยเฉพาะเวอร์ชันที่ผู้แต่งตั้งใจปล่อยให้แฟนๆ อ่านโดยตรง นอกจากนั้นยังมีเว็บไทยอย่าง 'ReadAWrite' หรือ 'Fictionlog' ที่บางเรื่องอนุญาตให้อ่านฟรีเป็นบทๆ ถ้านักเขียนเอาไปลงไว้ นอกจากนี้เพจเฟซบุ๊กหรือทวิตเตอร์ของนักเขียนก็เป็นที่ที่มักประกาศลิงก์อ่านฟรีหรือไฟล์ที่อัปเดตใหม่ๆ ข้อสำคัญคือหลีกเลี่ยงไฟล์ PDF/อีบุ๊กที่มาจากแหล่งไม่ชัดเจน เพราะนั่นมักเป็นการละเมิดลิขสิทธิ์และกระทบต่อคนเขียนโดยตรง ถ้าเรื่องนี้มีขายเป็นรวมเล่มแล้วและอยากสนับสนุนจริงๆ ให้ซื้อ แต่ถ้าเป้าหมายคืออ่านฟรี ลองเช็กที่บัญชีของผู้แต่งหรือแพลตฟอร์มอ่านนิยายออนไลน์ที่กล่าวไว้ก่อน จะเป็นทางเลือกที่เป็นมิตรทั้งต่อผู้อ่านและผู้แต่ง