นิยายแปลเกี่ยวกับเมกุริ มีเล่มไหนแปลเป็นไทยแล้ว?

ในมุมของแฟนสายสะสมที่ชอบตามหาฉบับแปลหายาก ฉันเจอความสับสนเกี่ยวกับชื่อ 'ปิตุรงค์' อยู่บ่อยครั้งเพราะบางครั้งชื่อนี้ถูกใช้ทั้งเป็นชื่อนิยายและเป็นชื่อผู้แต่ง ทำให้คนหาแยกไม่ออกว่าเป็นงานที่แปลมาหรือเป็นงานต้นฉบับภาษาไทยโดยตรง จากการที่ติดตามข่าวสำนักพิมพ์และชั้นหนังสือ ผมยังไม่ได้เห็นประกาศการตีพิมพ์ฉบับแปลเป็นภาษาไทยอย่างเป็นทางการของชุดที่ใช้ชื่อนี้เป็นชื่อชุดงาน หากมันเป็นผลงานจากต่างประเทศโดยชื่อที่ทับศัพท์ว่า 'ปิตุรงค์' มักจะมีการประกาศล่วงหน้าผ่านเพจสำนักพิมพ์ แต่ถ้าเป็นงานเขียนของผู้แต่งไทยที่ชื่อเดียวกัน ก็อาจไม่ต้องเรียกว่า "แปล" เพราะมันเป็นต้นฉบับไทยเลย อย่างไรก็ดี ประสบการณ์การตามหาของสะสมสอนให้มองสองทางเสมอ หนึ่งคือดูคอลเลกชันของร้านใหญ่ ๆ เช่น ร้านหนังสือออนไลน์หรือร้านอินดี้ที่มักรับผลงานแปลหายาก สองคือสังเกตหมายเหตุบนปกว่าระบุผู้แปลและภาษาต้นฉบับหรือไม่ หากพบคำว่า "แปล" และมีชื่อผู้แปลแสดงว่าเป็นฉบับแปลจริง ๆ สรุปแบบไม่เป็นทางการก็คือ ถ้าต้องการความแน่นอนที่สุด ให้เช็กกับหน้าผลิตภัณฑ์ของสำนักพิมพ์ที่คาดว่าจะเป็นผู้จัดจำหน่าย เพราะฉันเองหัวใจยังชอบไล่ตามฉบับแปลหายากอยู่เสมอ และการได้เจอปกเล่มที่หายากก็ยังทำให้ตื่นเต้นทุกครั้ง

ชื่อ 'เมกุริ' มักถูกแฟนๆใช้เรียกสั้นๆของตัวละครที่มีชื่อคล้าย ๆ กัน แต่งานต้นฉบับที่ชัดเจนที่สุดที่คนมักหมายถึงคือ 'Megurine Luka' ซึ่งไม่ใช่ตัวละครจากอนิเมะหรือมังงะแต่อย่างใด ฉันเป็นคอเพลงโวคัลลอยด์มานาน เลยคุ้นกับการที่ชื่อแบบนี้ถูกย่อเรียกกันในวงแฟนเพลง 'Megurine Luka' ถูกสร้างเป็นไลบรารีเสียงสำหรับโปรแกรมสังเคราะห์เสียง (Vocaloid) โดยบริษัทที่ทำชุดตัวละครเสียง ไม่ได้มีพื้นเพจากมังงะหรืออะนิเมะมาก่อน แต่เธอแทรกตัวเข้าไปในสื่ออื่นๆ ทีหลัง ทั้งเกมจังหวะ ตัวละครคอสเพลย์ และคอนเสิร์ตเสมือนจริง ทำให้คนที่ไม่คุ้นอาจคิดว่าเธอมาจากอนิเมะ ความน่าสนใจคือการที่ตัวละครแบบนี้กลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมแพลตฟอร์มดิจิทัล—ต้นกำเนิดเป็นซอฟต์แวร์ แต่ชีวิตของเธอกลับถูกขยายโดยแฟนคลับและผลงานอื่นๆ มากกว่าการมีมังงะต้นเรื่องหนึ่งเรื่องเดียว

ในฐานะแฟนการ์ตูนที่ชอบหาเล่มยูริตั้งโชว์ไว้บนชั้นหนังสือ บอกเลยว่าในไทยการออกเป็นเล่มของมังฮวายูริจากเกาหลียังไม่ได้แพร่หลายเท่าฝั่งญี่ปุ่น แต่ก็มีสำนักพิมพ์ใหญ่ที่เคยหยิบงานแนวหญิงรักหญิงมาทำฉบับแปลเป็นเล่มบ้างเป็นครั้งคราว เราเห็นสำนักพิมพ์อย่าง 'สยามอินเตอร์' และ 'ลักพิมพ์' เป็นชื่อที่ค่อนข้างคุ้นเคยเมื่อพูดถึงการนำงานต่างประเทศมาพิมพ์เป็นเล่ม ทั้งสองเจ้านี้มีแนวทางการคัดสรรเรื่องชัดเจนและบางครั้งก็กล้าทดลองหยิบการ์ตูนแนวพิเศษมาพิมพ์ ถ้าตามชั้นหนังสือไปเรื่อย ๆ จะเจอผลงานแนวรักระหว่างหญิงเลยทีเดียว อีกกลุ่มที่ไม่ควรมองข้ามคือสำนักพิมพ์อิสระและสำนักพิมพ์ดิจิทัลที่ขยับมาทำเล่ม เช่น สำนักพิมพ์ที่เปิดขายแบบอิเล็กทรอนิกส์แล้วทำพิมพ์รวมเป็นเล่มเมื่อมีฐานแฟนคลับเพียงพอ งานแบบนี้มักออกทีละเรื่องสองเรื่องและเน้นคุณภาพการแปลและงานพิมพ์ ใครตามสะสมแนะนำลองดูที่ชั้นการ์ตูนโรแมนซ์ของร้านหนังสือใหญ่ ๆ แล้วจะเจอชื่อสำนักพิมพ์ที่ว่าบ่อย ๆ

พอได้เห็นริลัคคุมะในชั้นหนังสือภาษาไทยครั้งแรก ความอบอุ่นของภาพและโทนสีมันดึงฉันเข้าไปทันที ในความทรงจำของฉัน มีหนังสือภาพแปลไทยที่เน้นรวบรวมภาพศิลป์และสตอรี่สั้น ๆ เกี่ยวกับตัวละคร 'ริลัคคุมะ' ซึ่งออกมาเป็นเล่มเล็ก ๆ ที่จับต้องได้ง่าย จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ไทยที่นำเข้าจากญี่ปุ่น ฉบับพวกนี้ไม่ใช่แค่มังงะยาว แต่เป็นหนังสือภาพ แผงกิจกรรม และรวมภาพอาร์ตเวิร์กที่ให้บรรยากาศสบาย ๆ แบบคาแร็กเตอร์ เมื่อไล่ดูแล้วจะพบว่าเล่มที่แปลไทยมักเน้นภาพสวยและการใช้งานสำหรับเด็กหรือคนชอบสะสม มันเหมาะกับการอ่านช้า ๆ จิบชา ดูลายเส้น และเก็บไว้บนชั้นหนังสือมากกว่าจะอ่านจบแล้ววางทิ้งไป ความรู้สึกที่ได้จากหนังสือประเภทนี้เป็นแบบเดียวกับการกดหยุดโลกสักพัก แล้วปล่อยใจไปกับความเรียบง่ายของ 'ริลัคคุมะ' — แบบที่หลายคนพยายามค้นหาในวันวุ่น ๆ

ขอเริ่มจากภาพรวมสั้น ๆ ว่าฉันยังไม่ได้เห็นฉบับแปลไทยของ 'นิยายสี่เหลี่ยม' ออกมาวางขายอย่างเป็นทางการ ฉันรู้สึกว่าเรื่องแบบนี้มักมีกรณีสองแบบคือมีการซื้อสิทธิ์แปลโดยสำนักพิมพ์ไทยและออกเป็นเล่มจริง หรือมีแฟนแปลที่เผยแพร่แบบไม่เป็นทางการ หากมองจากสภาพตลาดหนังสือแปลในบ้านเรา งานแปลอย่างเป็นทางการมักจะมีการประกาศผ่านสำนักพิมพ์หรือรายการหนังสือใหม่ของร้านค้าชื่อดัง ดังนั้นถ้าไม่มีประกาศใด ๆ ก็มีโอกาสสูงที่จะยังไม่มีเล่มแปลอย่างถูกลิขสิทธิ์วางจำหน่าย โดยส่วนตัวฉันมักจะตั้งความหวังว่าเรื่องที่ชอบจะได้แปลแบบสมบูรณ์และได้สื่ออารมณ์ต้นฉบับครบถ้วน หากใครต้องการติดตามก็เฝ้าดูประกาศจากช่องทางทางการของสำนักพิมพ์กับงานหนังสือใหญ่ ๆ — นั่นแหละวิธีที่ฉันคิดว่าเชื่อถือได้มากสุด

หลายคนคงสงสัยว่า 'เทพสงคราม' เล่มไหนแปลไทยแล้ว — แนวทางตรงๆ ที่ฉันบอกได้คือ ยังไม่มีนิยายที่ใช้ชื่อนั้นเป็นชื่อเล่มอย่างเป็นทางการในตลาดแปลไทยจนถึงตอนนี้ ฉันติดตามข่าววงการแปลพอสมควรและพบว่าเวลาจะมีผลงานต่างชาติมาเป็นเวอร์ชันไทย มักได้รับการประกาศจากสำนักพิมพ์ใหญ่หรือปรากฏในแคตตาล็อกออนไลน์ แต่สำหรับชื่อนี้ไม่มีประกาศเช่นนั้นเลย จึงมีความเป็นไปได้สูงว่าที่เห็นชื่อ 'เทพสงคราม' ในไทยอาจเป็นงานเขียนภาษาไทยต้นฉบับ, ชื่อไทยของนิยายออนไลน์ที่ไม่ได้ตีพิมพ์เป็นเล่ม, หรือการแปลที่ไม่เป็นทางการโดยแฟนๆ หากใครคาดหวังความยิ่งใหญ่แบบมหากาพย์สงคราม ก็มีผลงานแปลไทยคลาสสิกที่จับโทนสงครามและเทพเจ้าได้อย่างเข้มข้น เช่น 'War and Peace' ที่แปลเป็นไทยแล้ว ซึ่งให้ความรู้สึกการต่อสู้และการเมืองระดับมหากาพย์ แตกต่างจากนิยายแฟนซีแนวเทพสงครามสมัยใหม่ แต่ใช้เป็นมาตรฐานความคาดหวังได้ดีกว่า

สถานะของมังฮวายูริแปลไทยเป็นเรื่องที่พูดกันบ่อยในวงเพื่อนฝูงและชุมชนอ่านออนไลน์ ฉันติดตามแนวนี้มานานพอที่จะบอกได้ว่าไม่มีคำตอบเดียวที่ครอบคลุม ทุกเรื่องมีเส้นทางของตัวเอง บางเรื่องจบทั้งต้นฉบับและฉบับแปลไทยแล้วเสร็จ ผู้แปลอิสระหรือกลุ่มแฟนแปลมักทำงานรวดเร็วในบางเรื่องสั้นๆ ทำให้ผู้อ่านไทยได้อ่านจบไว ในขณะเดียวกัน งานที่มีสำนักพิมพ์ไทยซื้อสิทธิ์อย่างเป็นทางการก็มักออกแบบและตรวจแก้ให้เรียบร้อย แต่ก็ต้องรอการตีพิมพ์ตามตารางของสำนักพิมพ์นั้นๆ ซึ่งอาจช้ากว่าของต้นฉบับ ฉันมองว่าปัจจัยสำคัญคือความยาวและความนิยมของผลงาน เรื่องสั้น 1–3 เล่มมักแปลจบเร็วกว่าเรื่องยาวที่มีหลายสิบตอน อีกอย่างคือความต้องการของตลาดไทย—ถ้าผลงานได้รับความนิยมมาก สำนักพิมพ์ก็มีแรงจูงใจในการซื้อสิทธิ์และแปลให้เสร็จเร็วขึ้น แต่สำหรับงานที่นิยมน้อยหรือยังไม่ค่อยมีคนรู้จัก ก็มีโอกาสถูกปล่อยให้เป็นแฟนแปลหรือค้างกลางได้ง่าย มุมมองของฉันคืออย่าเพิ่งท้อถ้าพบว่าบางเรื่องยังไม่จบในฉบับแปลไทย เพราะนอกจากการแปลที่เป็นทางการแล้ว ชุมชนแฟนคลับยังช่วยเติมเต็มช่องว่างให้คนอ่านได้ติดตามต่อ ในขณะเดียวกัน ก็สนับสนุนผลงานที่มีการลิขสิทธิ์เมื่อเป็นไปได้ เพราะนั่นคือวิถีทางที่ช่วยให้เรื่องดีๆ ได้รับการแปลจบอย่างยั่งยืนและมีคุณภาพ

เล่มหนึ่งที่ยังคงวนเวียนอยู่ในหัวฉันคือ 'Leaves of Grass' ของ Walt Whitman เวอร์ชันแปลไทยที่อ่านแล้วรู้สึกเหมือนคนอ่านกับกวีเดินเคียงกันบนทุ่งกว้าง มากกว่าจะเป็นการอ่านบทกวีแบบต้องตีความยากๆ ลักษณะของบทกวีในเล่มนี้เป็นเสรีกวี (free verse) ที่พาไปสัมผัสความยิ่งใหญ่ของชีวิตประจำวัน ภาษาแปลไทยที่จับน้ำเสียงรื่นไหลได้ดีจะทำให้บรรทัดยาวๆ ของ Whitman กลายเป็นบทเล่าที่อบอุ่นและไม่แข็งทื่อ ฉันมักจะชอบตอนที่กวีพูดถึงร่างกายและจิตใจในทำนองเฉลิมฉลอง เพราะแปลออกมาแล้วกลายเป็นคำพูดที่คุยกับคนอ่านโดยตรง ไม่ไกลตัว การอ่าน 'Leaves of Grass' ในฉบับแปลไทยสำหรับฉันเป็นเหมือนการพบเพื่อนเก่าที่คุยกันเรื่องธรรมชาติ ชีวิต และความเป็นมนุษย์ บางบทก็ทำให้ยิ้ม บางบทก็ฉุกคิดถึงความหมายของการเป็นตัวเองในสังคมผสมยุคสมัย ถ้าหากอยากเริ่มจากบทกวีภาษาอังกฤษที่แปลแล้วยังคงจังหวะและพลังในภาษาไทย เล่มนี้มักจะเป็นคำตอบแรกๆ ที่ฉันอยากแนะนำให้หยิบมาอ่าน

แฟนคลับไทยคงคุ้นกับชื่อที่กลายเป็น 'มาตรฐาน' ในชั้นหนังสือยูริ — รายการต่อไปนี้คือชื่อที่เห็นได้บ่อยทั้งแบบออกเป็นเล่มลิขสิทธิ์และฉบับแปลในบ้านเรา เรามาไล่กันแบบคร่าวๆ ตามแนวทางที่ฉันแบ่งไว้ (โรแมนซ์โรงเรียน / วัยรุ่น, ดราม่าเข้มข้น, คอเมดี้-ชวนยิ้ม) เพื่อให้เห็นภาพว่ามีอะไรบ้าง ในกลุ่มโรแมนซ์โรงเรียนและวัยรุ่นที่มักมีฉบับแปลไทย ได้แก่ 'Citrus' ซึ่งดังมากจนคนไทยหลายคนรู้จัก, 'Girl Friends' ที่ให้บรรยากาศอบอุ่นแบบเพื่อนกลายเป็นคนรัก, และ 'Aoi Hana' (หรือที่คนอ่านเรียกกันว่า 'Sweet Blue Flowers') ซึ่งเน้นการเติบโตทางอารมณ์ของตัวละคร ส่วนถ้าอยากได้แนวโรแมนซ์นุ่มๆ กับฉากสั้นๆ ที่ละมุน มี 'Kase-san' ที่มักออกเป็นเล่มรวมตอนสั้นๆ ได้ฟีลอบอุ่นหัวใจ สำหรับคนที่ชอบบรรยากาศโรงเรียนผสมความเป็นไอดอลหรือสตอรี่มากกว่า โซนคลาสสิกอย่าง 'Strawberry Panic' ก็มีคนพูดถึงว่ามีแปลไทยในช่วงก่อนหน้านี้ เหล่านี้เป็นชื่อที่ฉันมักเห็นถูกอ้างถึงเมื่อคุยกันเรื่องมังงะยูริที่เข้าถึงคนไทยได้ง่าย — ถ้าชอบแนวไหนชัดๆ บอกมาแล้วฉันจะเล่าลึกกว่านี้ให้ฟัง