ผี โม โม่ ปรากฏในอนิเมะหรือมังงะเรื่องไหนบ้าง?

ลองนึกภาพการเจอคำว่า 'โมโมะ' ในหน้าปกหนังสือแล้วหัวใจเต้นเบา ๆ เพราะชื่อมันทั้งเด็กและขลัง ในโลกอนิเมะที่เกี่ยวกับผี สิ่งที่เด่นชัดที่สุดที่ผมมักนึกถึงคือภาพยนตร์เรื่อง 'A Letter to Momo' — ชื่อเรื่องอาจหลอกให้คิดว่าเป็นแค่เรื่องเด็ก แต่จริง ๆ แล้วมันพาเราเข้าไปในโลกที่วิญญาณตัวเล็ก ๆ อยู่ร่วมกับความเศร้าของคนจริง ๆ ตัวละครหลักชื่อ 'โมโมะ' ไม่ใช่วิญญาณ แต่เธอต้องอยู่กับเหล่าวิญญาณ/โยไคตัวจิ๋วที่ทั้งตลกและแฝงความเหงาไว้ การเห็นการออกแบบตัววิญญาณที่มีบุคลิกชัดเจน ทำให้ภาพการเป็น 'ผีโมโมะ' ในความทรงจำของผมไม่ใช่แค่ฉากผีหลอก แต่มันกลายเป็นการสำรวจความสูญเสีย ความไม่เข้าใจ และการเยียวยาแบบอบอุ่น พอคิดแบบแฟน ๆ ผมมักจะเชื่อมโยงเรื่องนี้กับงานที่ใช้ผีเป็นเครื่องมือเล่าเรื่องมากกว่าจะหวังให้ผีหลอนเพียงอย่างเดียว งานแนวนี้มักให้ผีเป็นตัวแทนความทรงจำหรือความรู้สึกที่ยังไม่จบ ซึ่งทำให้การเรียกชื่อ 'โมโมะ' ในบริบทผี มีสีสันหลากมิติ ทั้งความน่าเอ็นดู ความน่ากลัวแบบเศร้า และความขำบางจังหวะ ผมชอบฉากที่วิญญาณตัวเล็กทำท่าทางเด็ก ๆ แล้วอยู่ในสถานการณ์ซีเรียส เพราะมันดึงอารมณ์ได้มากกว่าผีที่ออกแบบมาเพื่อหลอกอย่างเดียว ถ้าจะชวนให้คิดต่อ ผมมองว่า 'ผี โม โม' ไม่ได้เป็นสิ่งเดียวที่เห็นในสื่อหลัก มันมักโผล่ในงานอิสระหรือผลงานท้องถิ่นที่เล่นกับชื่อและรูปลักษณ์ เพื่อสร้างความคอนทราสต์ระหว่างความไร้เดียงสาและความน่าสะพรึง การได้เห็นผีรูปแบบนี้ทำให้ใจเต้นแบบแปลก ๆ — หวั่นไหวแต่น่ารัก เป็นมุมที่ผมยังคงคิดถึงเสมอ

แยกมุมมองอีกแบบแล้วลองพูดตรง ๆ ว่าเราเจอคำว่า 'โมโมะ' ในความหมายของผีไม่บ่อยนัก แต่แนวทางของผลงานญี่ปุ่นที่เกี่ยวกับวิญญาณมีหลายรส ราวกับจะบอกว่าชื่อไม่ใช่หัวใจเสมอไป งานอย่าง 'natsume yuujinchou' มุ่งไปที่การเล่าเรื่องวิญญาณที่มีความเป็นมนุษย์สูง การอ่านแล้วเราจะเข้าใจว่าผีบางตัวเป็นเพียงความทรงจำหรือความต้องการที่ยังไม่เสร็จ ส่วน 'Toilet-Bound hanako-kun' เป็นตัวอย่างที่ผีปรากฏในพื้นที่เฉพาะของโรงเรียนและมีบุคลิกชัด จึงทำให้ผมมองว่าการเรียกผีว่า 'โมโมะ' อาจเป็นเพียงฉากหรือคอนเซ็ปต์ที่ผู้สร้างหยิบชื่อที่ฟังเป็นมิตรมาใช้เพื่อสร้างความตัดกันระหว่างหน้าตาและพฤติกรรม เราเองในฐานะแฟนจะสังเกตว่าชื่อที่ฟังหวาน ๆ อย่าง 'โมโมะ' ถูกนำไปวางในบริบทเล่าเรื่องที่หลากหลาย บางครั้งมันทำหน้าที่เป็นตัวล่อความสนใจ บางครั้งเป็นมาสคอตที่ซ่อนความเศร้าไว้ ไม่ว่าจะเป็นมังงะสั้น ๆ หรือเรื่องที่เล่นกับตำนานพื้นบ้าน ชื่อแบบนี้มักถูกประยุกต์ให้กลายเป็นตัวละครที่คนจดจำได้ง่าย ผมคิดว่าความสำเร็จของการใช้ชื่อนั้นไม่ได้อยู่ที่ชื่อ แต่ขึ้นกับการออกแบบตัวตนและบทบาทของผีตัวนั้นในเรื่อง — ถ้ามันถูกเขียนให้มีมิติ ชื่อหวาน ๆ ก็จะกลายเป็นสิ่งที่ตราตรึงได้เหมือนกัน

ตรงที่สุดคงเป็นการแจกแจงรายชื่อเรื่องที่เน้นวิญญาณและโยไคแบบชัดเจน ถ้าหวังจะหา 'ผี' ในโทนที่อาจเข้ากับคำว่า 'โมโมะ' ลองมองที่งานเหล่านี้: 'xxxHolic' ของ CLAMP ซึ่งเต็มไปด้วยเรื่องราวเกี่ยวกับวิญญาณและความปรารถนา—ตัวผีแต่ละตัวมักมีบุคลิกชวนคิดและบางตัวให้ความรู้สึกเป็นเด็กหรือปริศนา, 'GeGeGe no Kitaro' ที่เป็นคลาสสิกเรื่องโยไค มีทั้งผีเด็ก ผีผูกพันกับคน และคาแรคเตอร์ที่หลากหลายจนสามารถพบเสน่ห์แบบ 'โมโมะ' ได้ในบางตอน และถ้าต้องการมุมที่เข้าถึงง่าย 'Yokai Watch' ก็เป็นงานที่ออกแบบผี/โยไคให้ดูน่ารักจนสามารถตั้งชื่อแบบหวาน ๆ ให้เข้ากับคาแรกเตอร์ได้อย่างไม่ยาก เราได้เห็นการใช้ชื่อหวาน ๆ กับผีในหลายรูปแบบ—บางครั้งเป็นตัวตลก บางครั้งเป็นสัญลักษณ์ของความทรงจำ ไอเดียสำคัญคือชื่ออย่าง 'โมโมะ' สามารถเปลี่ยนโทนของผีได้ทันที ขึ้นอยู่กับการนำเสนอ ถ้าใครอยากหาเรื่องที่มีผีสไตล์นี้ ลองเริ่มจากสามเรื่องข้างต้นแล้วจะจับทางได้เร็ว — แล้วความรู้สึกต่อผีแบบน่ารักน่ากลัวจะค่อย ๆ กลายเป็นเสน่ห์ที่ยากจะลืม