ความต่างเชิงจริยธรรมและวิธีมองธรรมชาติมนุษย์ชัดเจนมากเมื่ออ่านงานเปรียบเทียบ ฉันเห็นว่ารอซโซใน 'Discourse on Inequality' มองว่าคนถูกทำให้เป็นปัญหาโดยโครงสร้างสังคม ส่วนมอนเตสกิเออใน 'Considerations on the Causes of the Greatness of the Romans and Their Decline' จะสนใจว่าพฤติกรรมและสถาบันร่วมกันทำให้รัฐรุ่งหรือล่ม
มอนเตสกิเออสำหรับฉันเป็นคนที่ชอบมองระบบจากภายนอกและเก็บรายละเอียดเชิงสถาบัน เขาให้ความสำคัญกับโครงสร้างทางกฎหมายและสมดุลของอำนาจ ซึ่งสะท้อนชัดในงานอย่าง 'The Spirit of the Laws' ที่ชวนให้คิดถึงการแบ่งอำนาจ การตรวจสอบถ่วงดุล และผลของสภาพแวดล้อมทางสังคมต่อรูปแบบกฎหมาย ฉันชอบวิธีเขาวิเคราะห์เหตุ-ผล แบบผู้สังเกตการณ์ที่พยายามออกแบบระบบให้ป้องกันการใช้อำนาจโดยพลการ
พอเป็นรอซโซแล้วเสียงเปลี่ยนไปเป็นการปลุกจิตสำนึก เขาเชื่อในความบริสุทธิ์ของมนุษย์เมื่อยังไม่ได้ถูกขัดเกลาและมองว่าอารยธรรมสร้างความไม่เท่าเทียม นั่นทำให้ฉันรู้สึกถึงความเร่งด่วนในคำเรียกร้องให้ประชาชนเป็นเจ้าของอำนาจ มุมมองเรื่อง 'เจตจำนงทั่วไป' (general will) ใน 'The Social Contract' คือแก่นของเขา—ไม่ใช่เพียงระบบ แต่เป็นการฟอร์มความเป็นชุมชนและความชอบธรรมของกฎร่วมกัน