เชร็คภาค 1 พากย์ไทยโดยใครบ้าง?

พากย์ไทยของ 'เชร็ค' ภาคแรกมักเป็นเรื่องที่คนคุยกันในกลุ่มเพื่อนเมื่อย้อนดูหนังเก่าๆ อีกครั้ง ผมชอบฟังพากย์ไทยเวอร์ชันดีวีดีที่ออกในบ้านเราเพราะเสียงที่ใส่ความดราม่าและมุขท้องถิ่นเข้าไปทำให้ตัวละครเข้าถึงคนดูไทยได้ง่ายขึ้น แต่ถ้าถามชื่อผู้พากย์เสียงตัวเอกในเครดิตอย่างชัดเจน ชื่อนั้นจะปรากฏอยู่ในหน้าปกหรือหน้าเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดี/บลูเรย์ฉบับไทย ซึ่งเป็นแหล่งอ้างอิงที่ตรงที่สุดที่ผมมักกลับไปเช็กเวลาอยากรู้ข้อมูลแบบนี้ อีกเรื่องที่น่าสนใจคือบางครั้งมีหลายเวอร์ชันของพากย์ไทย — เวอร์ชันโรงกับเวอร์ชันโทรทัศน์อาจใช้คนพากย์คนละคน ทำให้บางคนจำเสียงที่ต่างกันได้ ผมจึงมักบันทึกไว้ในใจว่าเวลาจะตอบคำถามเรื่องชื่อผู้พากย์ ควรอ้างอิงจากเครดิตของเวอร์ชันที่ถามมาด้วย เพราะนั่นจะชัดเจนที่สุด

หลายคนคงสงสัยว่าใครเป็นผู้พากย์ไทยของ 'เชร็ค ภาค 2' เพราะเสียงไทยที่เราได้ยินในแต่ละเวอร์ชันไม่เหมือนกันเสมอไป ฉันเป็นคนที่ติดตามเวอร์ชันพากย์ไทยมานานและสังเกตเห็นว่าภาพยนตร์บล็อกบัสเตอร์สัญชาติฮอลลีวูดอย่าง 'เชร็ค ภาค 2' มักมีหลายเวอร์ชันพากย์ไทย — มีเวอร์ชันที่ฉายโรง แบบแผ่น/ดีวีดี และเวอร์ชันที่ออกอากาศทางทีวี ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมพากย์คนละชุดกัน ดังนั้นชื่อของนักพากย์ที่ปรากฏจึงขึ้นกับว่าคุณได้ดูจากแหล่งไหน ฉันมักจะจำได้ว่าการพากย์ตัวละครสำคัญอย่างเชร็ค ฟีโอนา และโดนกี้ มีโทนเสียงที่ต่างกันตามเวอร์ชัน แต่โดยรวมแล้วทีมพากย์ไทยพยายามถ่ายทอดมุขและอารมณ์ของตัวละครได้ดี ถ้าต้องการชื่อที่ชัดเจนที่สุด ให้ดูเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์ฉบับไทย เพราะปกแผ่นหรือเครดิตมักระบุรายชื่อนักพากย์ไว้ชัดเจน — ส่วนประสบการณ์ส่วนตัวคือ เสียงพากย์ไทยบางครั้งทำให้มุมมองต่อฉากตลกเปลี่ยนไปได้ ซึ่งน่าสนุกดี

นานมากแล้วที่ฉบับพากย์ไทยของ 'เชร็ค' กลายเป็นเรื่องที่แฟนหนังบ้านเราพูดถึงบ่อย ๆ — และสิ่งที่ผมพบคือไม่มีคำตอบเดียวตายตัวให้บอกได้ทันทีว่าพากย์โดยใคร เพราะมีหลายเวอร์ชันอยู่ในตลาด ผมมักจะแยกเป็นสามกลุ่ม: เวอร์ชันฉายโรงภาพยนตร์, เวอร์ชันดีวีดี/บลูเรย์ที่วางขายในประเทศ, และเวอร์ชันออกอากาศทางโทรทัศน์ แต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมพากย์คนละชุด ดังนั้นชื่อผู้พากย์จะต่างกันได้ การดูเครดิตท้ายเรื่องในแผ่นดีวีดีหรือในบรรยายของช่องที่ออกอากาศเป็นวิธีที่ตรงที่สุด ส่วนแฟน ๆ บางคนยังแชร์คลิปหรือภาพหน้าจอที่มีเครดิตบนโซเชียล ทำให้ตามชื่อได้ง่ายขึ้น สรุปสั้น ๆ ว่า ถ้าอยากรู้ชัด ๆ ให้ดูเครดิตของเวอร์ชันที่คุณเคยดู — ผมเองชอบเก็บแผ่นตั้งแต่สมัยก่อนแล้วมักจะจดชื่อผู้พากย์ไว้ ทำให้เวลามีคนถามผมมักจะบอกได้ทันทีว่าเวอร์ชันไหนใช้เสียงใคร

กลิ่นความเขียวชอุ่มของบึงก็ยังพาใจกลับไปหา 'Shrek' ได้เสมอ — ถ้าต้องการดูภาคแรกพร้อมซับไทย เร็วที่สุดคือมองหาเวอร์ชันเช่าหรือซื้อแบบดิจิทัลที่มักมาพร้อมสตรีมซับหลายภาษา ผมมักเริ่มจากตรวจในร้านหนังดิจิทัลอย่าง 'Apple TV' และร้านของกูเกิ้ล ('Google Play Movies') กับ 'YouTube Movies' เพราะการซื้อหรือเช่าจากแหล่งเหล่านี้มักให้ตัวเลือกซับหลายภาษา รวมถึงไทย ในบางประเทศ 'Netflix' อาจมีภาพยนตร์เรื่องนี้ให้ดูแบบสตรีมมิ่งพร้อมซับไทยด้วย แต่การมีหรือไม่มีขึ้นกับลิขสิทธิ์ในแต่ละภูมิภาค ถ้าอยากได้ความแน่นอนสูงสุด ให้มองหาแผ่นดีวีดีหรือบลูเรย์เวอร์ชันไทย — แผ่นมักมีแทร็กซับไทยหรือพากย์ไทยมาให้ด้วย ฉันชอบเก็บแผ่นแบบนี้เพราะคุณภาพซับจะนิ่งและแม่นกว่า ให้ลองเช็กรายละเอียดภาษาในหน้ารายละเอียดสินค้าก่อนซื้อ แล้วก็เลือกเวอร์ชันที่มีคำว่า 'Thai' หรือ 'ภาษาไทย' ในรายการซับ

คนส่วนใหญ่คงคุ้นกับเสียงต้นฉบับของ 'Shrek' ที่ไมค์ มเยอร์สให้ไว้ แล้วก็อยากรู้ว่าเสียงเชรคในเวอร์ชันภาษาไทยเป็นใคร ผมเคยตามดูหลายการออกอากาศและพบว่าการพากย์ไทยมีหลายเวอร์ชัน: บางครั้งเป็นพากย์สำหรับโรงภาพยนตร์ บางครั้งเป็นพากย์สำหรับทีวีหรือดีวีดี ซึ่งแต่ละเวอร์ชันอาจใช้ทีมพากย์ไม่เหมือนกัน ผมมักจะตรวจดูเครดิตท้ายแผ่นหรือหน้าปกของบลูเรย์ เพราะที่นั่นจะเขียนชื่อนักพากย์อย่างชัดเจน ในประสบการณ์ส่วนตัว เวอร์ชันที่ลงโรงกับที่ขายแผ่นมักจะเป็นพากย์ที่มีการจัดการโดยสตูดิโอใหญ่ ส่วนเวอร์ชันที่ฉายทีวีบางครั้งจะตัดเสียงหรือปรับนักพากย์ใหม่ให้เข้ากับช่องนั้นๆ เหมือนกับที่เคยเห็นใน 'Toy Story' ที่มีการเปลี่ยนพากย์กันระหว่างการออกฉายครั้งต่างๆ ถามตรงๆว่าใครพากย์เสียงเชรคในไทย คำตอบคือขึ้นกับเวอร์ชันที่คุณเห็น — ถ้าอยากได้ชื่อเฉพาะ ให้ดูเครดิตของแผ่นหรือตอนที่คุณดูเพราะชื่อจะระบุไว้ตรงนั้น ส่วนความรู้สึกของผมคือแต่ละเวอร์ชันมีเสน่ห์ต่างกัน บางเวอร์ชันถ่ายทอดอารมณ์ตลกได้เต็ม บางเวอร์ชันก็เน้นความดิบและแนวติดตลกแบบบ้านเรา ทำให้เชรคมีมิติหลากหลายยิ่งขึ้น

พูดตรงๆ ฉันจำรายชื่อนักพากย์ไทยของทั้งสี่ภาค 'Shrek' ได้ไม่ครบจากความทรงจำ แต่พอจะสรุปภาพรวมให้เข้าใจง่ายได้ว่ามีการเปลี่ยนแปลงและรูปแบบการพากย์อยู่สองแบบหลักๆ ในเวอร์ชั่นฉายโรงหรือดีวีดี มักเป็นการใช้ทีมพากย์มืออาชีพที่เครดิตจะระบุชัดเจน: จะมีคนพากย์เป็นช็เร็ค เสียงคู่หูอย่างด็องกี้ เจ้าหญิงฟีโอน่า และตัวละครเด่นอื่นๆ เช่น พุซอินบูตส์, ลอร์ดฟาร์คอเวด, และมังกร ผู้ชมไทยมักจำได้จากสไตล์การพากย์ที่เป็นเอกลักษณ์ของนักพากย์แต่ละคน แต่พอไปออกฉายทีวีหรือแผ่นใหม่ๆ บ่อยครั้งจะมีการเปลี่ยนนักพากย์หรือปรับบทให้เข้ากับรสนิยมคนดู ทำให้ชื่อรายชื่อนักพากย์ในแต่ละฉบับไม่ตรงกันเสมอไป ถ้าต้องการรายการชื่อที่แน่นอนสำหรับแต่ละภาค แนะนำดูเครดิตท้ายเรื่องของแผ่นดีวีดี/บลูเรย์หรือข้อมูลจากเพจ/ฟอรั่มที่นักดูพากย์ไทยรวบรวมไว้ การจำแนกว่าใครพากย์ในฉบับโรง vs. ทีวี จะช่วยให้รู้ว่าชื่อไหนซ้ำกันตลอดทั้งสี่ภาคและชื่อไหนถูกเปลี่ยนไปตามฉบับ — นี่เป็นมุมมองจากคนชอบดูเวอร์ชั่นพากย์ที่ติดตามการเปลี่ยนแปลงมาเรื่อยๆ

รอบแรกที่ดู 'เชร็ค 3' ในบ้าน ฉันสังเกตว่าฉบับพากย์ไทยมีความหลากหลายมากกว่าที่คิด และมักจะมีทั้งเวอร์ชันออกฉายโรงกับเวอร์ชันที่ฉายทางทีวีหรือออกดีวีดีซึ่งใช้ทีมพากย์คนละชุดกัน บทพูดหลักอย่าง Shrek, Donkey, Fiona, Puss in Boots, Prince Charming, King Harold และ Queen Lillian จะมีคนพากย์ไทยแยกตามเวอร์ชัน บางครั้งเวอร์ชันโรงภาพยนตร์เลือกใช้คนดังหรือคนพากย์แนวคอมเมดี้เพื่อให้บท Donkey มีมิติฮาๆ มากขึ้น ขณะที่เวอร์ชันทีวี/ดีวีดีอาจเลือกทีมพากย์ประจำที่ทำงานกับสตูดิโอพากย์ต่อเนื่อง ซึ่งจะได้โทนเสียงที่คุ้นเคยสำหรับคนดูรายการบ่อยๆ การดูเครดิตท้ายเรื่องของ 'เชร็ค 3' มักให้คำตอบที่ชัดเจนที่สุด เพราะจะระบุทั้งชื่อผู้พากย์และสตูดิโอที่ทำพากย์ หากใครชอบเปรียบเทียบ พอมีคนเก็บข้อมูลไว้ในฐานข้อมูลภาพยนตร์ของไทยหรือฟอรัมคนรักการพากย์ แต่สิ่งที่ฉันชอบจริงๆ คือการได้ฟังสองเวอร์ชันเปรียบเทียบกัน จะเห็นเทคนิคการปรับน้ำเสียง การสื่ออารมณ์ และจังหวะมุกตลกที่ต่างกัน ซึ่งทำให้ตัวละครดูเปลี่ยนไปแม้จะเป็นคนเดียวกัน สรุปสั้นๆ ว่าถ้าต้องการรายชื่อแบบระบุชื่อ คำตอบที่แน่นอนมักอยู่ในเครดิตของฉบับที่คุณดู แต่ถ้าอยากคุยกันถึงความแตกต่างของการพากย์ระหว่างเวอร์ชัน ฉันยินดีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและฉากโปรดจากเวอร์ชันพากย์ไทยที่เคยฟัง

บอกตรงๆว่าฉันชอบย้อนดู 'เชร็ค' เวอร์ชันคมชัดแบบถูกลิขสิทธิ์มาก เพราะภาพและซับไตเติ้ลจะครบถ้วนและไม่มีโฆษณาคั่นเลย ปัจจุบันวิธีที่ง่ายที่สุดคือซื้อหรือเช่าแบบดิจิทัลจากร้านค้าออนไลน์ที่ได้รับอนุญาต เช่น 'Apple TV' (iTunes) หรือ 'Google Play Movies' และยังมีตัวเลือกอย่าง 'YouTube Movies' ที่ให้เช่า/ซื้อได้ด้วย คุณจะได้ไฟล์คุณภาพสูง เลือกภาษาและซับไตเติ้ลได้ ส่วนใหญ่จะมีทั้งพากย์ไทยและซับไทยในบางภูมิภาค ทำให้ดูสบายขึ้นถ้ามาดูกับเพื่อนหรือครอบครัว อย่างที่บอก การซื้อดิจิทัลให้ความรู้สึกสะดวกกว่าการหาดูในเว็บเถื่อน เพราะเก็บไว้ในไลบรารีของเราได้ และมักมีขายพร้อมโบนัสหรือฟีเจอร์พิเศษในบางรุ่น ถ้าอยากเก็บไว้ดูบ่อย ๆ ผมมักเลือกซื้อแบบถาวร แต่ถ้าแค่คิดจะดูครั้งสองครั้งก็เช่าเอาได้ราคาย่อมเยากว่า สุดท้ายแล้วการสนับสนุนแบบถูกลิขสิทธิ์ทำให้สตูดิโอยังมีแรงทำผลงานดี ๆ ออกมาอีกด้วย

การได้ดู 'เชร็ค 2' ในเวอร์ชันพากย์ไทยครั้งแรกทำให้ฉันหันมาสนใจว่าการแปลเสียงเปลี่ยนความหมายของมุกและคาแร็กเตอร์ไปขนาดไหน ผมอยากเริ่มจากเรื่องเสียงของตัวละครหลักก่อน — น้ำเสียงของชร็คในต้นฉบับมีสำเนียงและลักษณะการพูดที่สื่อความเป็นคนต่างถิ่นและแข็งๆ แต่ในพากย์ไทยมักถูกปรับเป็นสำเนียงกลางที่ฟังเข้าถึงง่ายกว่า ผลลัพธ์คือความเป็น “กบยักษ์น่าเกรงขามแต่จริงใจ” ยังคงอยู่ แต่รายละเอียดเล็กๆ เช่นสำเนียงหรือเน้นคำบางตำแหน่งหายไป ทำให้มิติของตัวละครอ่อนลงบ้าง มุกตลกหลายชิ้นก็ถูกปรับกลายเป็นมุกท้องถิ่นหรือเปลี่ยนคำพูดให้สั้นลงเพื่อให้ตรงกับจังหวะภาพ เคล็ดลับที่เห็นได้ชัดคือมุกอิงวัฒนธรรมหรืออ้างอิงป๊อปคัลเจอร์ในต้นฉบับจะถูกแทนที่ด้วยการเล่นคำแบบไทย หรือเพิ่มสำนวนที่คนดูท้องถิ่นจะขำได้ทันที ส่งผลให้ความฉลาดลึกๆ ของมุกบางชิ้นอาจหายไป แต่แลกด้วยความฮาแบบเข้าถึงคนดูบ้านเราได้มากขึ้น เพลงประกอบและฉากเพลงมักถูกเก็บไว้เป็นต้นฉบับภาษาอังกฤษในโรงภาพยนตร์ แต่ในการฉายทางทีวีหรือดีวีดีบางครั้งจะมีการทำซับไทยหรือปรับเนื้อร้องเป็นไทย จังหวะการพากย์เองต้องย่อหรือขยายข้อความเพื่อให้เข้ากับการขยับปากของตัวละคร ซึ่งบางครั้งทำให้บทเกร็งหรือกระชับกว่าของเดิม แต่โดยรวมแล้วพากย์ไทยของ 'เชร็ค 2' ทำหน้าที่สำคัญคือทำให้หนังกลมกล่อมสำหรับผู้ชมที่อยากสนุกทันที แม้อาจแลกกับรายละเอียดเชิงวัฒนธรรมและความเฉียบของมุกต้นฉบับไปบ้าง