แฟนทฤษฎีแอร์ไฮเซน เรื่องไหนได้รับความนิยมสูงสุดและเพราะเหตุใด

เราเคยเงยหน้ามองบทบรรยายบางตอนแล้วคิดว่าทฤษฎีที่คนชอบคือตัวที่เติมความเป็นมนุษย์ให้กับเหตุการณ์มากที่สุด หนึ่งในเวอร์ชันที่ได้รับความนิยมคือเวอร์ชันที่เน้นความสัมพันธ์ระหว่างตัวละครแบบลับ ๆ — ไม่ได้เป็นแค่เรื่องของคำอธิบายเชิงเหตุผล แต่เป็นการให้ความหมายใหม่กับการกระทำที่ดูไร้เหตุผล เหตุผลที่เวอร์ชันนี้โดนใจคนส่วนหนึ่งก็เพราะมันทำให้ฉากธรรมดา ๆ กลายเป็นฉากที่มีน้ำหนักทางอารมณ์ และเปิดพื้นที่ให้แฟนๆ สร้างเรื่องเล่าทางใจ เช่นเดียวกับที่เกิดขึ้นในชุมชนของ 'Neon Genesis Evangelion' ซึ่งแฟนมักจะตั้งทฤษฎีเชื่อมโยงแง่มุมจิตวิทยาและสัญลักษณ์เข้าด้วยกัน ทฤษฎีแอร์ไฮเซนแบบนี้จึงได้รับการชื่นชอบเพราะมันเติมเต็มช่องว่างให้เราได้เข้าไปสัมผัสโลกนิยายในมิติที่ลึกกว่าเดิม โดยไม่จำเป็นต้องมีคำตอบชัดเจนทุกอย่าง — บางครั้งการได้ตั้งคำถามร่วมกันก็น่าพอใจแล้ว

เราโตมากับการอ่านบอร์ดเถียงเรื่องทฤษฎีต่าง ๆ แล้วสังเกตว่าอีกเวอร์ชันหนึ่งของแอร์ไฮเซนที่คนยกให้เป็นสุดฮิตคือเวอร์ชันคอนสไปร์ซึ่งมองว่าทุกอย่างถูกควบคุมโดยองค์กรลับหรือเงามืดที่อยู่เบื้องหลัง เรื่องนี้ได้รับความนิยมเพราะมันให้กรอบขยายตัวข้อสงสัยเล็ก ๆ ให้กลายเป็นโครงเรื่องขนาดใหญ่ เหตุผลหลัก ๆ ที่ทำให้คอนสไปร์เวอร์ชันโด่งดังมีสามข้อสั้น ๆ เช่น: 1) มันตอบคำถามที่โครงเรื่องทิ้งไว้โดยไม่เปลี่ยนแก่นของตัวละคร 2) ทำให้การเชื่อมโยงระหว่างฉากต่าง ๆ ดูมีมิติและยิ่งใหญ่ขึ้น 3) กระตุ้นให้แฟนสร้างผลงานร่วม (แฟนอาร์ต แฟิค โพสต์วิเคราะห์) ความรู้สึกในการไขปริศนาร่วมกับคนอื่น ๆ ทำให้กระแสลุกลามเร็ว ตลอดจนคลิปวิเคราะห์และกระทู้ลึก ๆ ที่เอาหลักฐานเล็ก ๆ มาประกอบกัน ลักษณะการถลกหนังเรื่องแบบนี้คล้าย ๆ กับการถกเถียงในวงแฟนของ 'death note' เมื่อมีการตั้งสมมติฐานว่ามีผู้ชักใยเบื้องหลัง การสนทนามักจะมีน้ำหนัก ทั้งเชิงตรรกะและเชิงจิตวิทยา ซึ่งทำให้ทฤษฎีคอนสไปร์ไม่ใช่แค่เรื่องสนุก แต่กลายเป็นกิจกรรมทางปัญญาในชุมชน

เราเชื่อว่าสิ่งที่แฟนๆ ยกให้เป็นทฤษฎีแอร์ไฮเซนที่ได้รับความนิยมสูงสุดมักเป็นเวอร์ชันที่พยายามเชื่อมช่องว่างของเนื้อเรื่องด้วยการโยงอดีตและปัจจุบันของตัวละครเข้าด้วยกัน จังหวะการเล่าในเวอร์ชันนี้มักจะเล่นกับแนวคิดเรื่องความทรงจำที่ถูกลบหรือการสับเปลี่ยนตัวตน ซึ่งทำให้ทุกเหตุการณ์ที่ดูขาด ๆ เกิน ๆ กลายเป็นชั้นของเงื่อนงำที่น่าสนใจ

สาเหตุที่มันปังสำหรับเราไม่ได้มีแค่เหตุผลด้านตรรกะ แต่มาจากความสมดุลระหว่างหลักฐานในเรื่องกับความเป็นไปได้เชิงอารมณ์ เวอร์ชันที่ได้รับความนิยมมักมีหลักฐานที่แฟนเห็นแล้วรู้สึกว่า ‘‘อ๋อ’’ — ไม่ใช่แค่เชื่อมจุดสองจุด แต่สร้างเงื่อนไขให้ตัวละครต้องเผชิญกับผลลัพธ์ทางจิตใจ ซึ่งกระตุ้นให้เกิดงานแฟนอาร์ต ฟิค และวิดีโอวิเคราะห์อย่างต่อเนื่อง การมีชิ้นส่วนเล็ก ๆ ที่นำเสนอซ้ำในหลายฉากทำให้ผู้คนชอบตั้งสมมติฐานนี้ เพราะมันให้ทั้งความท้าทายในการพิสูจน์และรางวัลทางอารมณ์เมื่อมองเห็นภาพรวม

ยังจำความตื่นเต้นเหมือนตอนดูการถกเถียงเรื่องทฤษฎีใน 'Steins;Gate' ได้ดี—การตีความที่จับต้องได้และให้ผลลัพธ์ทางเรื่องราวเป็นสิ่งที่คนเสพเนื้อหาอยากเห็น เสน่ห์ของทฤษฎีประเภทนี้คือมันทำให้การชมครั้งต่อไปกลายเป็นการค้นหาเบาะแส ไม่ว่าจะเป็นคำพูดเล็ก ๆ ท่าทางที่ซ้ำ หรือฉากฉากหนึ่งที่ดูไม่สมเหตุสมผล มันคือเกมที่แฟนๆ เล่นร่วมกัน และนั่นแหละคือเหตุผลที่เวอร์ชันนี้อยู่เหนือเวอร์ชันอื่น ๆ ในแง่ความนิยม