ใครเป็นผู้เขียน มั่งมี ศรีสุข และผลงานอื่นมีอะไรบ้าง?

ฉันเคยสงสัยเกี่ยวกับชื่อ 'มั่งมี ศรีสุข' มานานแล้ว เพราะมันให้ความรู้สึกเป็นชื่อปากต่อปากมากกว่าจะเป็นชื่อคนดังที่เราเห็นบนหน้าปกหนังสือหรือโปสเตอร์งานใหญ่ ในแวดวงที่ฉันตามอยู่ ชื่อนี้ไม่ได้เด่นชัดเหมือนนักเขียนหรือศิลปินที่มีผลงานเผยแพร่ทั่วประเทศ ดังนั้นความเป็นไปได้ที่สมเหตุสมผลที่สุดคือมันอาจเป็นนามปากกาหรือชื่อที่ใช้ในชุมชนท้องถิ่น เล่าได้ทั้งว่าผู้ใช้ชื่อนี้อาจส่งบทกวีสั้น ๆ ลงในหนังสือรวมเล่มของชมรมวรรณกรรมท้องถิ่น หรือเขียนคอลัมน์สั้น ๆ ให้กับหนังสือชุมชน ภาพในหัวฉันถ้าเป็นจริง มักเห็นงานที่มีโทนอบอุ่นผสมขันติ: เรื่องเล่าเกี่ยวกับชุมชนชนบท การเสียดสีแนวครอบครัวเล็ก ๆ หรือบทกวีที่เล่นกับคำพูดพื้นบ้าน การพบเจอชื่อนี้ในงานเทศกาลหนังสือชุมชน งานเปิดตัวแบบเล็ก ๆ หรือในกลุ่มเฟซบุ๊ก/เพจของชุมชนเป็นไปได้สูงกว่าการปรากฏตัวในสื่อกระแสหลัก ท้ายสุดฉันคิดว่าสิ่งที่สำคัญกว่าการยืนยันชื่อคือการฟังผลงานจริง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสั้น บทกวี หรือบทพูดสั้น ๆ เพราะบ่อยครั้งนามปากกาเล็ก ๆ แบบนี้แฝงพลังทางความคิดและบรรยากาศที่เข้าถึงคนในพื้นที่ได้ดี จบด้วยภาพของหนังสือมือพิมพ์เล็ก ๆ หนาไม่กี่สิบหน้า วางบนแผงตลาดนัดหนังสือแล้วคนท้องถิ่นยิ้มให้กันแบบเข้าใจตรงกัน

ชื่อเรื่อง 'Damn Reincarnation' มักทำให้คนติดกับดักของการแปลชื่อได้ง่าย เพราะมีงานหลายชิ้นที่ใช้คำว่าการเกิดใหม่หรือคำสแลงใกล้เคียงกัน ผมเป็นคนที่ชอบไล่หาต้นฉบับเมื่อนาน ๆ มาแล้ว ดังนั้นมุมมองแรกนี้จะเน้นว่าอาจมีความคลุมเครือ—บางครั้งผู้เขียนจริง ๆ อยู่ในหน้าเครดิตของฉบับพิมพ์หรือเพจที่เผยแพร่ ส่วนงานอื่น ๆ ของผู้แต่งก็จะถูกระบุไว้ตรงนั้นเช่นเดียวกัน ผมมักเห็นว่าแหล่งที่ต่างกันให้ชื่อต่างกัน เช่น เวอร์ชันภาษาอังกฤษอาจเรียกแตกต่างจากภาษาญี่ปุ่นหรือเกาหลี ดังนั้นถ้าคุณเห็นชื่อผู้แต่งที่แน่นอนแล้ว ลองมองหาชื่อเขา/เธอในรายการผลงานที่เกี่ยวข้อง เพราะผู้เขียนในแนวเกิดใหม่มักเขียนเรื่องแนวแฟนตาซีต่อเนื่อง บางคนมีผลงานเด่น ๆ เช่นนิยายแปลที่เป็นที่รู้จัก หรือมังงะที่ถูกดัดแปลงจากนิยาย ผมรู้สึกว่าการสังเกตสำนักพิมพ์กับคีย์เวิร์ดภาษาเดิมช่วยให้ตามหารายชื่อผู้แต่งได้เร็วขึ้น และเมื่อเจอแล้ว มักพบว่าผลงานอื่น ๆ ของพวกเขาจะมีธีมและโทนที่คุ้นเคยกับผลงานนั้นอยู่ดี

พอได้ยินชื่อ มั่งมี ศรีสุข แล้วเลยอยากเล่าให้ฟังแบบแฟนหนังสือคุยกับเพื่อน เราอยากเริ่มจากข้อที่ชัวร์ที่สุดก่อน นั่นคือถ้าชื่อนี้เป็นชื่อนักเขียนที่ใช้ภาษาไทยเป็นต้นฉบับ ก็แทบไม่ต้องพูดถึงคำว่า 'แปลไทย' เพราะผลงานของเขาจะถูกพิมพ์เป็นภาษาไทยโดยตรง ดังนั้นรายการเล่มที่อ่านได้หรือหาซื้อได้ก็คือฉบับภาษาไทยของต้นฉบับเลย ไม่ได้แปลจากภาษาอื่นอีกชั้นหนึ่ง อีกมุมหนึ่งที่เราเคยคิดเล่นๆ คือกรณีที่ชื่อคล้ายกันหรือมีนักเขียนต่างประเทศที่แปลชื่อเป็นสไตล์นี้ ถาเป็นอย่างนั้น อาจมีบางเล่มถูกแปลเป็นภาษาไทยโดยสำนักพิมพ์เฉพาะทาง แต่สิ่งที่จะเห็นต่างกันชัดคือปกหนังสือและคำโปรยที่เขียนว่า 'แปลจากภาษา...' ซึ่งช่วยบอกได้ชัดเจน การสังเกตปกหรือหน้าข้อมูล ISBN จะทำให้รู้ว่าเป็นฉบับแปลหรือฉบับต้นฉบับ สรุปแบบไม่ซ้ำรอยกว่านั้น คือถ้าต้องการความชัวร์สูงสุด ให้มองหาข้อมูลบนปกและหน้าพิมพ์ของหนังสือ เพราะนั่นคือที่เขาระบุชัดว่าเป็นต้นฉบับภาษาไทยหรือฉบับแปล การบอกเล่าจากคนที่อ่านบ่อยๆ อย่างเรา คิดว่าอ่านหน้าปกแล้วจะช่วยให้คลายความสงสัยได้เร็ว และถ้าชอบสไตล์เรื่องราวของเขาก็ยินดีมากที่จะหาเล่มต่อไปมาอ่านต่อ

เรื่องที่คนมักย่อว่า 'Y' ส่วนใหญ่จะหมายถึง 'Y: The Last Man' ซึ่งเป็นผลงานของ Brian K. Vaughan และวาดภาพประกอบโดย Pia Guerra ฉันชอบความที่งานชิ้นนี้ผสมทั้งการผจญภัย สังคมวิทยา และการตั้งคำถามหนักๆ เกี่ยวกับเพศและอำนาจได้อย่างมีไหวพริบ มันไม่ใช่นวนิยายเล่มเดียวแบบดั้งเดิม แต่ถูกเล่าเป็นซีรีส์การ์ตูนที่มีโทนโตเต็มไปด้วยความขบขันขมและฉากดราม่าที่คมกริบ ฉันชอบเปรียบเทียบผลงานชิ้นนี้กับ 'Saga' ซึ่งเป็นอีกหนึ่งงานชิ้นโคตรดังของเขา—งานนั้นแตกต่างตรงที่ใช้แฟนตาซีวิทยาศาสตร์เพื่อเล่าเรื่องครอบครัวและสงครามในสเกลมหึมา ทั้งสองเรื่องแสดงให้เห็นว่า Vaughan ถนัดการสร้างตัวละครที่มนุษย์มากๆ ท่ามกลางพล็อตที่แปลกและใหญ่โต จบด้วยความคิดว่าใครที่ชอบเรื่องเล่าที่มีทั้งอารมณ์ขันและบทสนทนาเฉียบคม น่าจะหลงรักงานของเขาได้ไม่ยาก

ชื่อเรื่องที่เรียบง่ายแต่สะดุดใจอย่าง 'กระทะ' ทำให้ฉันคิดตามไปไกลได้หลายทาง — อาจเป็นนิยายสั้น งานสารคดีเชิงอาหาร บทความวรรณกรรม หรือแม้แต่คอมิกสั้นที่หยิบเอาของใกล้ตัวมาเล่าเป็นเรื่องใหญ่ สิ่งแรกที่อยากบอกคือฉันไม่สามารถชี้ชัดได้ทันทีว่าใครเป็นผู้เขียน 'กระทะ' เวอร์ชันที่คุณหมายถึงถ้าไม่มีบริบทเพิ่มเติม เพราะชื่อนี้มีความเป็นไปได้สูงที่จะถูกใช้โดยนักเขียนหลายคนในสื่อหลากหลายรูปแบบ แต่ฉันยินดีเล่าในมุมมองของคนอ่านที่ติดตามผลงานประเภทนี้มากพอ — ว่ามันมักจะมีลายเซ็นบางอย่างที่ช่วยบอกตัวผู้เขียนได้ เช่น เสียงเล่าเรื่อง รูปแบบภาษา และธีมที่ถูกทำซ้ำบ่อยๆ หลายครั้งที่งานชื่อสั้นๆ แบบ 'กระทะ' มักจะเป็นงานที่เน้นมุมมองใกล้ตัวและความเป็นส่วนตัว นักเขียนแนวสารคดีเชิงวิถีชีวิตหรือวรรณกรรมอธิบายชีวิตประจำวันจะเลือกคำเรียกง่ายๆ เพื่อเพิ่มพลังของการเชื่อมโยงกับผู้อ่าน นักเขียนไทยที่ฉันชื่นชอบซึ่งมักใช้วัตถุหรือฉากบ้านๆ มาเป็นสัญลักษณ์ในการเล่าเรื่อง เช่น 'ทมยันตี' กับบรรยากาศชนบทและความทรงจำของครอบครัว หรือ 'วินทร์ เลียววาริณ' ที่ชอบเล่นกับมุมมองคนเมืองและความขัดแย้งทางอารมณ์ เหล่านี้เป็นตัวอย่างของผู้เขียนที่ถ้าเห็นชื่องานแบบกระชับแล้วจะมีนิสัยการเล่าเรื่องชัดเจน แต่ไม่ได้หมายความว่างานชื่อ 'กระทะ' จะต้องมาจากคนกลุ่มนี้เสมอไป เมื่อมองจากประสบการณ์การอ่าน งานที่ใช้ชื่อวัตถุธรรมดามักมีผลงานอื่นที่เป็นธีมคล้ายกัน เช่น ถ้าผลงานนั้นเป็นแนวทำอาหาร-ชีวิต ผู้เขียนมักมีงานอื่นเกี่ยวกับโต๊ะอาหาร ครอบครัว หรือเครื่องครัวชิ้นอื่นๆ ถ้าเป็นนิยายสั้นเชิงอุปมา ผู้เขียนอาจมีกลุ่มเรื่องสั้นที่ใช้สิ่งของหรือสถานที่เป็นแกนกลาง เช่น 'ถ้วย' 'ประตู' หรือ 'ห้องครัว' เพื่อขยายประเด็นชีวิตและความทรงจำ การสังเกตคอลเลกชันผลงานของผู้เขียนจะช่วยให้รู้สไตล์และอัตลักษณ์ของคนเขียนได้ชัดเจนขึ้น แต่ถ้าคุณต้องการชื่อผู้เขียนเจาะจงจริงๆ วิธีง่ายๆ คือมองหาหน้าปก ป้ายชื่อผู้จัดพิมพ์ หรือหน้าคำโปรยของบทความซึ่งมักบอกเครดิตชัดเจน ท้ายที่สุดแล้ว ความน่าสนใจของงานชื่ออย่าง 'กระทะ' อยู่ที่ความสามารถของผู้เขียนในการยกของธรรมดาให้กลายเป็นประตูสู่เรื่องราวที่ลึกซึ้ง ไม่ว่าจะเป็นความทรงจำในครัวซึ่งเชื่อมถึงรุ่นพ่อแม่ หรือการใช้กระทะเป็นสัญลักษณ์ของการเปลี่ยนแปลงและการต่อสู้ในชีวิต ผมมองว่างานแนวนี้ถ้าทำได้ดีจะทิ้งร่องรอยความอบอุ่นและความเจ็บปวดไว้ในใจผู้อ่านได้มากกว่าชื่อยาวๆ หลายเท่า ความรู้สึกที่ได้จากการอ่านงานแบบนี้ยังคงทำให้ฉันยิ้มและคิดต่อไปนานหลังปิดหน้าเล่ม

บางคนอาจไม่คาดคิดว่าอิทธิพลของ 'มั่งมี ศรีสุข' จะซึมลึกถึงเนื้อหาและน้ำเสียงของนักเขียนร่วมสมัยหลายคนขนาดนี้ ฉันมักนึกถึงงานของ 'ณัฐพล ธารา' ที่ใช้ภาษาถ้อยคำเรียบง่ายแต่แฝงความขมปนหวานเหมือนที่เจอในเรื่องสั้นของ 'มั่งมี ศรีสุข' เรื่องเล็ก ๆ อย่าง 'เงาในตลาด' ทำให้เห็นเสน่ห์ของฉากชีวิตธรรมดาที่กลายเป็นบทกวีในชีวิตประจำวัน แล้วมี 'พิมพ์ประไพ ใจดี' ที่จับกลิ่นอายชุมชนมาเล่าเป็นนวนิยายแนวสังคม พร้อมมุกตลกร้ายที่ชวนให้ยิ้มและสะท้อนถึงความไม่สมบูรณ์ของโลก เหมือนฉากใน 'บ้านที่ไม่มีชื่อ' ที่ฉันอ่านแล้วคิดถึงการใช้บทสนทนาเล็ก ๆ เพื่อสื่อความหมายใหญ่ อีกคนที่ฉันรู้สึกว่าได้รับแรงบันดาลใจชัดคือ 'สุนิสา ทรัพย์สมบูรณ์' เธอผสมความช่างสังเกตของ 'มั่งมี ศรีสุข' กับสำนวนที่เปราะบาง เช่นในคอลเลกชันเรื่องสั้น 'ลำธารกลางเมือง' ฉากเล็ก ๆ ของผู้คนบนรถเมล์หรือในร้านกาแฟถูกขยายความจนกลายเป็นประเด็นเชิงสังคม ฉันชอบวิธีที่นักเขียนเหล่านี้หยิบโครงเรื่องเล็ก ๆ มาขัดเกลาจนกลายเป็นการวิพากษ์แบบนุ่มนวล ซึ่งทำให้ฉันกลับไปอ่านงานเก่าซ้ำ ๆ ด้วยความอิ่มใจ

ได้อ่าน 'รักน้อยนิดมหาศาล' ครั้งแรกแล้วเหมือนถูกดึงเข้าไปในโลกของตัวละครที่ทั้งอ่อนแอและทรงพลังในเวลาเดียวกัน — ชื่อผู้เขียนคือ Hanya Yanagihara (ฮันยา ยานากิฮาระ) ซึ่งผลงานเล่มนี้จริง ๆ แล้วเป็นเวอร์ชันแปลของ 'A Little Life' ที่โด่งดังมากในวงวรรณกรรมสากล ฉันจำได้ว่าตอนอ่านรู้สึกเหมือนกำลังดูภาพยนตร์ภายในใจ เพราะการบรรยายของเธอถ่ายทอดรายละเอียดความเจ็บปวด ความรัก และความสัมพันธ์แบบที่ไม่ยอมให้ผู้อ่านละสายตาง่าย ๆ แต่ที่น่าสนใจคือก่อนหน้าเล่มนี้เธอมีผลงานเดบิวต์ที่ไม่เหมือนใครคือ 'The People in the Trees' ซึ่งฉีกออกไปในโทนและธีมอย่างสิ้นเชิง — เป็นนิยายที่ผสมประเด็นจริยธรรมกับการค้นพบทางวิทยาศาสตร์ และมีบรรยากาศแบบผสมระหว่างนิยายวิทยาศาสตร์กับเรื่องเล่าชาวเกาะ ซึ่งทำให้รู้ว่าเธอมีความกล้าที่จะทดลองรูปแบบและโทนการเล่าเรื่องต่าง ๆ เมื่ออ่านผลงานสองเล่มเทียบกัน จะเห็นว่ามุมมองและสไตล์ของเธอเปลี่ยนไป เท่าที่ฉันสัมผัสได้ 'The People in the Trees' มีความขมขื่นแบบคลาสสิกและการตั้งคำถามเชิงศีลธรรม ขณะที่ 'รักน้อยนิดมหาศาล' กลายเป็นการสำรวจความทรมานในระดับจิตวิญญาณและความรักที่ซับซ้อน จนเมื่อเธอออกผลงานต่อมาอีกเล่มคือ 'To Paradise' ก็ยิ่งแสดงให้เห็นว่าผู้เขียนไม่กลัวที่จะเล่นกับโครงสร้างการเล่าเรื่องและการสร้างโลก สมจริงบ้าง แปลกประหลาดบ้าง ทั้งหมดนี้ทำให้ฉันเห็นความต่อเนื่องทางความคิดของเธอ — เธอชอบตั้งคำถามเกี่ยวกับความเป็นมนุษย์ ความยุติธรรม และความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสังคม สรุปแบบไม่เป็นทางการ: Hanya Yanagihara เป็นนักเขียนที่ถ้าคุณเปิดใจให้ ผลงานของเธอจะเข้าไปยึดครองความคิดและความรู้สึกของคุณได้ง่าย แนะนำให้เตรียมตัวกับงานหนักทางอารมณ์ก่อนอ่าน แต่ถ้าชอบงานที่ทำให้คิดและสะเทือนใจไปพร้อม ๆ กัน ผลงานอื่น ๆ ของเธอทั้ง 'The People in the Trees' และ 'To Paradise' ก็คุ้มค่าที่จะลองสำรวจต่อ เพราะมันเผยให้เห็นมุมมองที่หลากหลายและพัฒนาการของนักเขียนคนนี้อย่างชัดเจน

ร้านหนังสือใหญ่ในห้างมักเก็บสต็อก 'มั่งมี ศรีสุข' ไว้เสมอ และฉันมักจะเริ่มจากตรงนั้นก่อน ถ้าตั้งใจจะได้เล่มพิมพ์ทันที ให้ลองไปที่สาขาของร้านอย่าง 'ซีเอ็ด' 'นายอินทร์' หรือ 'B2S' ในห้างใกล้บ้าน เพราะสต็อกมักมีทั้งเล่มมาตรฐานและฉบับปกแข็งบางครั้งมีการจำหน่ายพิเศษ ส่วนร้านนานาชาติอย่าง 'คิโนะคุนิยะ' ก็อาจมีเวอร์ชันนำเข้าหรือสำรองไว้สำหรับนักสะสม โดยส่วนตัวฉันมักโทรเช็กสต็อกหรือใช้บริการสั่งจองหน้าร้านแบบ Click & Collect เพื่อให้แน่ใจว่าจะได้เล่มจริง และถ้าพบว่าสาขาในเมืองไม่มี แพลตฟอร์มออนไลน์ของร้านเหล่านี้มักสามารถจัดส่งถึงบ้านได้เร็ว การเปรียบเทียบราคาเล็กน้อยก่อนซื้อช่วยได้มาก โดยเฉพาะช่วงโปรโมชั่นหรือเทศกาลหนังสือ ซึ่งฉันเคยได้ส่วนลดดี ๆ จนรู้สึกว่าคุ้มค่าทีเดียว

เคยได้ยินชื่อ 'ศรีสุดาจันทร์' ผ่านปกหนังสือเก่าที่บ้านและความสงสัยก็เริ่มปะทุในใจเลยว่าผู้เขียนคือใครกันแน่ ความจริงคือข้อมูลเกี่ยวกับผู้แต่งบางชิ้นในวงการหนังสือไทยมักถูกลืมหรือพิมพ์โดยใช้นามปากกา ทำให้ชื่อผู้แต่งของงานบางเรื่องไม่ชัดเจนในแหล่งข้อมูลสาธารณะ ฉะนั้นเมื่อเห็นชื่อเรื่องนี้แล้ว ฉันมักคิดไปว่าอาจเป็นผลงานของนักเขียนท้องถิ่นคนหนึ่งที่ตีพิมพ์กับสำนักพิมพ์เล็กๆ หรืออาจเป็นเรื่องที่รวมอยู่ในคอลเล็กชันนิทานเก่าที่ไม่ได้ระบุเครดิตชัดเจน สำหรับใครที่อยากตามร่องรอยจริงๆ วิธีที่เร็วที่สุดมักเป็นการดูพิมพ์ครั้งแรก ปกหรือคำนำของหนังสือนั้นจะให้เบาะแสที่ดี บ้างก็มีการอ้างถึงงานเขียนชิ้นอื่นของผู้เดียวกันในคำนำหรือท้ายเล่ม แต่ถ้าข้อมูลยังพร่ามัว ก็เป็นเรื่องสนุกที่ได้จินตนาการว่าผู้แต่งเป็นใครและมุมมองที่ซ่อนอยู่ในเรื่องนั้น — เรื่องเล็กๆ อย่างนี้ทำให้การสะสมหนังสือมีมนต์เสน่ห์เฉพาะตัว

เรื่องนี้กลายเป็นหัวข้อที่ผมติดตามอยู่บ่อย ๆ ช่วงหลัง ๆ ผมพยายามตามข่าวจากบรรดาชุมชนคนอ่านและร้านหนังสืออินดี้ต่าง ๆ แล้วสรุปว่า ณ เวลาที่ผมเห็นรายงานและโพสต์เมื่อต้นปีที่ผ่านมา ยังไม่มีฉบับแปลภาษาอังกฤษของ 'มั่งมี ศรีสุข' ที่วางจำหน่ายแบบเป็นทางการในตลาดสากลเหมือนกับงานแปลที่ดังระดับโลก เช่น 'The Kite Runner' ที่มีการจัดจำหน่ายหลายประเทศ แปลว่าโอกาสจะเจอเล่มปกแข็งหรืออีบุ๊กภาษาอังกฤษในร้านใหญ่ๆ อย่าง Amazon หรือ Book Depository ยังค่อนข้างน้อย อีกมุมหนึ่ง ผมก็เจอคนในวงการแปลและแฟนคลับที่ทำการแปลแบบแฟนซับหรือโพสต์ตัวอย่างบทแปลเล็ก ๆ ลงในบล็อกกับฟอรัม ซึ่งช่วยให้คนต่างชาติได้ชิมลางรสของงาน แต่การแปลเชิงแฟนเมดกับการแปลที่ผ่านสำนักพิมพ์ต่างกันมาก ทั้งเรื่องลิขสิทธิ์ คุณภาพการแปล และการเข้าถึงของผู้อ่านระดับนานาชาติ ถ้ามีข่าวการลิขสิทธิ์หรือฉบับแปลภาษาอังกฤษถูกประกาศ ผมคาดว่าจะเป็นข่าวใหญ่อยู่ไม่น้อย เพราะหนังสือชิ้นนี้มีโทนท้องถิ่นที่น่าสนใจและสามารถเติบโตได้ในตลาดต่างประเทศ