Romans de Airam Anelé

Tulala nang makabalik sa gawain n'ya si Rita. Pakiramdam n'ya ay parang panaginip lang ang nangyari kanina.Agad siyang nilapitan at tinanong ng dalawang katulong. "Oy Rita, bakit ka ipinatawag ni ser Martin, napagalitan ka ba?" "Bakit kaya, ano? Hindi naman basta-basta nagagalit 'yong si ser Martin e, ano ba kasi ang ginawa mo?" tanong ng isa.Hindi sumagot si Rita, nakatulala lamang ito habang nagpapaulit-ulit sa isipan n'ya ang mga sinabi ng amo niyang lalaki sa kanya kanina:Nang makitang walang naging reaksyon si Rita ay inisip ni Martin na baka hindi s'ya naintidihan nito, kaya ipinaliwanag n'ya. "Kahit hindi pa natin alam kung magbubunga ba o hindi ang nangyari sa atin, dapat ay maging handa pa rin tayo sa pag-ako ng responsibilidad, kaya ngayon pa lang ay dapat na nating kilalanin ang isa't-isa. Huwag kang mag-alala, hindi naman natin kailangan na palaging magkita, pero dapat ay makapag-spend pa rin tayo ng oras sa isa't-isa kahit paminsan-minsan lang para makapag-adjust tay

"Ay!" naibulalas ni Andeng nang bigla niyang masalubong si Rita at nang halos magkabanggaan silang dalawa. May dala pa naman siyang plato ng pagkain. "Oy Rita, saan ka galing? Bakit wala ka sa kuwarto natin, saan ka natulog kagabi?" "Um... n-nakatulog po kasi ako sa paglilinis kagabi. Napagod po ako, kaya... k-kaya nagpahinga po muna ako, kaya lang nakatulog po pala ako." matapos makapangatwiran ay dali-daling umalis si Rita. Pagpasok sa maid's quarter ay agad siyang kumuha ng damit at naligo. Kailangan umasta s'ya na parang walang nangyari, kahit medyo masakit ang kaselanan n'ya. Ngunit hindi maalis-alis sa isipan n'ya ang nangyari kagabi, sariwa pa 'yun sa kanya."Ay, ano ba yan? Tonta!" singhal ni Roda nang matapunan s'ya ng malamig na juice ni Rita. Habang nagtratrabaho kasi ay lumilipad ang isip nito. Nagpaumanhin agad si Rita. Sa mga del Prado ay dito s'ya kay Roda pinakatakot dahil nalalaman niyang ayaw nito sa kanya, kaya hangga't maaari ay nag-iingat s'ya na makagawa ng pa

"Nanay Andeng, sandali..." tawag ni Martin sa matandang katulong nang makitang may nahulog na papel mula sa mga dala nitong damit.Nanggaling ang matanda sa maid's quarter dala ang mga marurumi nilang damit para labhan ang mga iyon, nang masalubong niya si Martin.Dala ng katandaan at ng mahina nang pandinig ay hindi tumigil si Andeng, bagkus ay nagdiri-diretso ito papunta sa laundry area.Hindi na ito tinawag pa ni Martin, dinampot na lamang niya ang papel sa sahig. Nang bigla niyang ma-spot-an ang pangalan niya sa labas ay na-curious siya kaya binasa niya iyon.Matapos mabasa ay halos lamukusin na niya ang papel.Nang may dumating na katulong ay inutusan niya ito na tawagin si Rita at pasunurin ito sa kanya sa may patyo.."Magsabi ka ng totoo, sayo ba ang sulat na ito?" tanong ni Martin pagdating na pagdating ni Rita.Hindi makasagot ang dalaga, hindi niya alam kung aamin ba siya lalo na nang makita ang tila madilim na awra ng kanyang amo. "S-ser Martin, ano po... m-magpapaliwanag p

Habang nasa biyahe ay tumutulo ang mga luha ni Rita. Kanina, habang pumupuslit s'ya sa likod-bahay nila Lorna para tumakas, ay naririnig n'ya ang pagtatalo nito at ng kanyang ina. Nalalaman n'yang galit na galit ito sa pagtakas n'ya, dinig na dinig din n'ya ang masasakit na sinabi nito."Kung alam ko lang na lalaki siyang ingrata, sana ay nilunod ko na lang s'ya pagkapanganak ko sa kanya! Wala siyang utang na loob!"Napahagulgol si Rita, ngunit inimpit n'ya ang kanyang pag-iyak dahil karamihan sa mga pasahero ng bus na sinasakyan n'ya ay mga natutulog. 'Nay, patawarin nyo sana ako, pero.... hindi ko talaga kaya gawin ang mga ipinapagawa n'yo sa akin.' Matapos niyang mailabas ang bigat ng kanyang kalooban ay guminhawa na rin ang pakiramdam niya at nakatulog. Pagbaba ng bus ay sumakay pa ng jeep at tricycle si Rita. Ibinaba s'ya ng tricycle driver sa tapat ng isang subdivision. "Magandang araw, ho." bati n'ya sa guwardya. "Papunta po ako sa mga del Prado, pinapunta po ako ni Andeng."

"Kakanin! Kakanin kayo diyan!" sigaw ni Rita. Naroon siya sa labas ng isang eskuwelahan, dala ang paninda niyang mga kakanin na nakalagay sa isang basket."Ate, may suman?" tanong ng isang babaeng estudyante. "Meron, ilan?" "Isa lang." Siya si Margarita Luna, o mas kilala bilang Rita. 22 anyos, panganay sa kanilang pitong magkakapatid at naninirahan sa Ormoc. Tumigil siya sa pag-aaral para tulungan ang kanyang ina na kumita ng pera, at dahil lahat ng anim niyang mga kapatid na iba-iba ang ama ay pawang mga nag-aaral na. "Nariyan ka na pala, Nay. Maganda po ang naging benta ko kaya namalengke ako para masarap-sarap naman ang hapunan natin. Tatawagin ko lang po ang mga kapatid ko," ani Rita. "Mamaya mo na sila tawagin. Makinig ka muna, may importante akong sasabihin sa iyo," saway ni Lydia. "Mag-ayos ka at magpaganda mamayang gabi; sasama ka sa akin doon sa bar." Nag-iba ang disposisyon ni Rita, naunawaan agad niya kung ano na naman ang pinaplano ng kanyang ina. "Iyan po ba ang i