Kabanata 2

Lumaki si Seraphina na parang anino sa sariling tahanan.

Mula pagkabata, nasanay siyang tahimik. Hindi dahil likas siyang ganoon—kundi dahil iyon ang paraan para hindi mapansin. At sa bahay nila, ang hindi mapansin ay mas ligtas.

Sa murang edad na lima, alam na niya ang ibig sabihin ng gutom. Hindi iyong simpleng gutom na may kasunod na hapunan, kundi iyong pakiramdam na matutulog kang kumakalam ang sikmura dahil walang natirang pagkain.

Isang umaga, nakatayo siya sa kusina habang hawak ang maliit na mangkok. May kaunting lugaw sa kaldero. Maingat niyang sinalok ang natitira.

“Akin ‘yan.”

Napapitlag siya.

Nasa likod niya ang ina—nakasimangot, nakahalukipkip.

“M-Mama… gutom po ako,” mahina niyang sabi.

Tinitigan siya ng ina mula ulo hanggang paa. Parang sinusukat kung karapat-dapat ba siyang kumain.

“Maghihintay ka,” malamig nitong sagot. “Hindi ka priority.”

Tahimik na ibinalik ni Seraphina ang sandok. Tumango siya kahit masakit ang lalamunan.

Naupo siya sa sulok ng kusina at pinanood ang ina na kumain. Isa-isa nitong kinain ang lugaw hanggang sa maubos. Walang natira kahit isang kutsara.

Hindi siya umiyak.

Natuto siyang huwag umiyak.

Dahil kapag umiyak siya, may kasunod na sampal.

Sa edad na pito, nagsimula siyang tumulong sa bahay. Hindi iyon utos—kundi survival. Kapag hindi siya kumilos, walang gagalaw para sa kanya.

Nagwawalis siya tuwing umaga. Naglalaba gamit ang maliit niyang kamay. Naglalakad papunta sa tindahan para umutang ng bigas kahit pinagtitinginan siya ng kapitbahay.

“Anak ka ba talaga nila?” minsang tanong ng matandang tindera.

Tumango si Seraphina, kahit may kirot sa dibdib.

“Parang katulong ka kasi,” dagdag ng matanda.

Hindi niya alam kung paano sasagot.

Sa edad na siyam, nagsimula siyang magkasakit nang madalas. Nilalagnat siya sa gabi. Nahihilo sa umaga. Minsan ay bigla na lang siyang natutumba habang naglilinis.

Isang beses, nawalan siya ng malay sa harap ng bahay.

Nagising siya sa malamig na tubig na ibinuhos sa mukha niya.

“Ano ‘to? Nagpapanggap ka?” galit na sigaw ng ama niya.

Namumula ang mata nito sa alak. Nakatayo ito sa harap niya, hawak ang timba.

“Hindi… po…” mahina niyang sagot.

Tumawa ang lalaki. Walang saya.

“Ang hina mo. Walang silbi.”

Tumalikod ito at pumasok ng bahay. Naiwan si Seraphina sa sahig, basa, nanginginig, at nag-iisa.

Walang nagbuhat sa kanya. Walang nagtanong kung ayos lang siya.

Mula noon, pinilit niyang huwag na muling magpakita ng kahinaan.

Sa edad na sampu, nagsimula siyang magtrabaho.

Tuwing madaling-araw, naglalakad siya papunta sa panaderya. Tinutulungan niyang magbalot ng pandesal kapalit ng ilang piraso na maaari niyang iuwing almusal.

Pagkatapos ng klase, dumidiretso siya sa karinderya sa kanto. Naghuhugas ng pinggan hanggang mamaga ang kamay. Kapalit: libreng hapunan at kaunting barya.

Sa gabi, nag-aaral siya sa ilalim ng poste ng ilaw sa labas ng bahay. Dahil madalas ay pinapatay ang kuryente kapag hindi nababayaran.

Isang gabi, habang nagsusulat siya sa lumang notebook, may dumaan na dalawang batang babae.

“Siya ‘yung sakitin,” bulong ng isa.

“Ang ganda sana kung hindi mukhang patay,” sagot ng isa pa.

Napahinto si Seraphina sa pagsusulat. Hindi siya tumingin. Hindi siya nagsalita. Pero ang bawat salita ay parang karayom na dahan-dahang tumutusok sa dibdib niya.

Lumaki siyang maganda—kahit payat at maputla. Malalaking mata. Mahabang pilikmata. Natural na elegante ang kilos kahit luma ang damit.

At iyon ang isa pang problema.

Dahil habang tumatanda siya, mas lalo siyang tinitingnan ng kanyang mga magulang na parang isang bagay na may halaga.

Hindi bilang anak.

Kundi bilang puhunan.

Sa edad na dose, narinig niya ang unang pag-uusap tungkol sa pera na may kinalaman sa kanya.

“Maganda siya,” sabi ng ina niya habang nagbibilang ng pera.

“Nagmamana,” sagot ng ama. “Sayang kung walang pakinabang.”

Tahimik siyang nakatayo sa likod ng pinto. Nakikinig. Nanginginig.

Hindi niya pa lubos na naiintindihan noon. Ngunit may malamig na pakiramdam na unti-unting gumagapang sa kanyang dibdib.

Parang may mali.

Parang may hinihintay silang mangyari.

Lumipas ang mga taon, at lalong lumubog sa utang ang pamilya. Madalas may kumakatok sa gabi. Mga lalaking naka-itim. Malalaking katawan. Mabibigat ang boses.

Tuwing may dumarating, pinapapasok siya sa kwarto.

“Huwag kang lalabas,” utos ng ina.

Minsan, sumilip siya sa maliit na siwang ng pinto.

Nakita niya ang ama niyang nakayuko sa harap ng mga lalaki. Narinig niya ang salitang interes. Deadline. Bayad.

At isang salitang paulit-ulit.

Kababayaran.

Hindi niya alam kung bakit, ngunit tuwing naririnig niya iyon… parang siya ang tinutukoy.

Sa edad na labinlimang taon, tatlong trabaho na ang hawak niya.

Nagwe-waitress sa maliit na café.

Nagtu-tutor ng dalawang batang kapitbahay.

Nag-eencode sa computer shop tuwing gabi.

Halos hindi siya natutulog. Ngunit hindi siya nagrereklamo.

Akala niya, kapag masipag siya, baka… baka isang araw, tratuhin siya bilang anak.

Nagkamali siya.

Isang gabi, umuwi siyang pagod na pagod. May dala siyang maliit na supot ng tinapay—regalo ng may-ari ng café dahil overtime siya.

Masaya niyang inilapag iyon sa mesa.

“May pasalubong po ako—”

Hindi pa siya tapos magsalita nang agawin iyon ng ama niya.

“Ano ‘to?” tanong nito.

“Tinapay po… libre—”

Binuksan ng lalaki ang supot. Kumain agad ng isa. Isa pa. Isa pa.

Hanggang maubos.

Walang itinira.

Tahimik lang si Seraphina. Nakangiti pa rin kahit nanginginig ang labi.

“Salamat,” bulong niya.

Hindi siya narinig.

Hindi siya kailanman narinig.

Nang gabing iyon, nahiga siya sa manipis na banig. Nakatingin sa kisame. Pinipigilan ang luha.

Sa unang pagkakataon sa matagal na panahon, may tanong na pumasok sa isip niya.

Bakit ako ipinanganak kung ganito rin lang?

Sa kabilang panig ng mundo, sa isang marangyang opisina na tanaw ang skyline ng New York, may isang lalaking nakaupo sa swivel chair.

Tahimik. Nakatingin sa tablet na hawak.

May lumabas na larawan sa screen.

Isang dalagitang payat. Maputla. Nakasuot ng simpleng uniporme. Nakaupo sa gilid ng kalsada habang nag-aaral sa ilalim ng ilaw ng poste.

Mabagal siyang napasandal sa upuan.

“Mahina pa rin ang katawan niya,” sabi ng lalaking nasa harap ng mesa—isang assistant.

Hindi sumagot ang binata.

Patuloy siyang nakatingin sa larawan.

Sa maputlang mukha. Sa tahimik na mata. Sa batang pilit lumalaban kahit halatang pagod na pagod.

“Gusto niyo po bang—” magsasalita pa sana ang assistant.

“Siguraduhin niyong may gamot siya,” malamig na putol ng lalaki.

Tumango ang assistant. “As usual, anonymous donation?”

“Yes.”

Muli siyang tumingin sa larawan.

Sa unang pagkakataon, may bahagyang galit na sumilay sa kanyang mga mata.

“Hindi pa oras,” mahina niyang bulong sa sarili. “Pero malapit na.”

Hindi pa alam ni Seraphina.

Sa mundong akala niya’y wala siyang kakampi…

may isang taong matagal nang nagbabantay sa kanya mula sa malayo.

At kapag dumating ang tamang panahon—

siya rin ang magpapabago ng kapalaran niya.