Chapter 1: P1

“Amara, malapit na ang libing. Hindi ba talaga makakapunta si Nardo?”

Nakasuot ng puti si Amara habang nakaluhod sa harap ng punerarya ng kanyang ina. Sa liwanag ng nagliliyab na papel na sinusunog bilang handog, lalong namutla ang dati nang payat niyang mukha.

Tiningnan niya ang cellphone sa kanyang kamay, halos maubos na ang baterya, ngunit nananatiling walang sagot ang tawag ni Nardo.

Pumanaw ang ina ni Amara. Pitong buwang buntis siya, pitong araw na nagbantay sa punerarya at sa loob ng pitong araw na iyon, ni minsan ay hindi nagpakita ang lalaking tatlong taon na niyang asawa.

Palaging abala si Nardo sa trabaho at lagi niyang naiintindihan iyon. Matagal na niyang sinasanay ang sarili na huwag umasa sa oras ng asawa sa ganitong mga bagay.

“Baka abala lang siya,” bulong niya sa sarili, pilit pinagpipigil ang panghihinayang.

Ngunit sa kalooban niya, alam niyang may kulang. Dapat nandito siya.

Namumula at basang-basa pa rin ng luha ang mukha ni Amara. Sinunog niya ang huling piraso ng papel na pera sa kanyang kamay, pilit sinuportahan ang mabigat niyang katawan at dahan-dahang tumayo. 

Sa mahinang tinig, pira-piraso at nanginginig, aniya: “Punta na tayo sa libing.”

Sa tabi niya, kuryuso namang nagtanong ang kanyang Tiya Arnet at wika niya,

“Amara, gaano ba ka-busy si Nardo, pitong araw na siyang hindi lumalapit kahit minsan. Parang hindi niya man lang gaanong pinapahalagahan ang iyong ina.” 

Biglang tumawa nang mapait ang pinsang si Andrea at mapanuksong sabi,

“Mom, mali ka. Saan mo naman nakita na hindi pinapahalagahan ni Nardo ang iyong kapatid na babae? Mas malinaw pa sa sikat ng araw na hindi niya binibigyang-pansin ang kanyang pinsan, oo nga pala, pati na rin ang batang nasa sinapupunan nito!”

Mga tinig na puno ng pang-aasar ang tumunog sa paligid, para bang mga karayom na dumudukot sa dibdib ni Amara. 

Hindi niya maipigil ang panlalait ng loob, ngunit pinilit niyang ituwid ang kanyang pag-iisip. Matagal na niyang kilala si Nardo bilang isang mabuting asawa, hindi naman siya ganun kababaw para balewalain sila ng basta-basta. Tiyak na sobrang abala lang ito sa trabaho, iyon lamang ang dahilan.

Paano pa niya mapagkakatiwalaan ang sariling iniisip, nang biglang hampasin siya ng matinding katotohanan.

“Mom, tingnan niyo ‘to, hindi ba’t si Nardo ‘yan? Nasa trending na siya!” sigaw ni Andrea na para bang sinasadya na marinig ng lahat.

Inabot niya ng diretso sa harapan ni Amara ang kanyang cellphone.

Bumaba ang tingin ni Amara sa screen. Isang video ang nakalagay doon, naka-trending na nitong umaga pa lamang, ngunit ang eksenang kuha ay mula pa kagabi.

Ang pamagat ay tumutilamsik sa screen: “Si Mr. Nardo Morales, inupahan ang buong lugar para sa kaarawan ng tunay niyang minamahal, si Binibining Mistica Barreto.”

Sa video, ang kalangitan sa gabi ay binabaha ng mga paputok na namumukadkad nang husto. 

Nakaupo ang lalaki nang may dalisay na tapang at karisma sa tabing upuan, ang mga matang malalim ay tahimik na nakatitig sa babae sa kanyang tabi. Itinuturo ng dalaga ang mga namumulaklak na paputok, at ang ngiti nito’y tila mas nagniningning pa kaysa sa mga liwanag na kumikislap sa kalangitan.

Namumukadkad man ang mga paputok na sumasabog sa kalangitan, walang ibang nakita si Amara kundi ang likuran ng lalaking nakaupo sa harap ng babae.

Ang bawat hubog ng balikat, ang paraan ng pagkakaupo, lahat ay labis niyang alam. Walang duda, ang lalaking nasa video ay ang kanyang asawa, si Nardo.

Kaya nga pala kagabi ay hindi siya nakauwi… at hindi man lang nagpaalam na may kaarawan siyang ipagdiriwang kasama ang ibang babae?

Isang biglang kawalan ng malay ang bumalot sa kanyang isip. Parang bato siyang napatitig sa screen, ang mga daliri niyang nakahawak sa cellphone ay nanigas, hindi makagalaw kahit isang pulgada man lamang.

Ang ingay ng mga paputok na patuloy na sumasabog ay kasabay ng mapang-asar na boses ni Andrea:

“Pinsan, hindi mo man lang sinabi anong pinagkaka-abalahan ni Nardo. Ang dami palang pinagkakaabalahan, nako! Pinsan nga naman, abalang-abala sa pag-uupa ng lugar para ipagdiwang ang kaarawan ng ibang babae.” anito.

Makapit na kinuwintas ni Amara ang kanyang mga palad, hanggang sa maramdaman na niya ang kirot ng sariling kuko sa balat. Sa kanyang isip, paulit-ulit na dumadaan ang larawan ni Nardo ang lalaking dati niyang alam bilang mapag-alaga at maasahan, ngayon ay nakikita niyang nakatitig nang mahinahon sa ibang babae habang ang mga paputok ay namumukadkad sa kanilang itaas.

Akala niya ay talagang abala ito.

Kahit noong mamatay ang kanyang ina, isang bagay na labis na nagpabigat sa kanyang dibdib, pinilit niyang tiisin mag-isa, hindi niya kayang abalahin pa siya.

Pitong araw. Pitong araw na hindi niya maipadala ang tawag, pitong araw na hindi man lang ito nakapunta para mag-alay ng insenso sa puntod ng kanyang ina… ngunit may panahon naman itong mag-upa ng buong lugar, magpapaputok, at ipagdiwang ang kaarawan ng ibang babae.

Napakasakit ng katotohanan, parang isang biro na hindi nakakatawa.

Ang babae sa video ay ang unang minahal ni Nardo, ang babaeng tunay niyang pinakamamahal.

Samantalang siya… siya ay isa lamang “Morale's Wife” na pinakasama lang para bayaran ang utang na loob ng pamilya. Dahil sa biyaya ng ama niya na iligtas ang buhay ng ama ni Nardo, kailangan itong mag-asawa at bigyan siya ng tahanan, iyon lang ang lahat ng kanyang halaga sa kanya.

Sa nakalipas na tatlong taon, alam na alam ni Amara na hindi siya minamahal ni Nardo, kaya naman hindi niya kailanman nagawang abalahin ito ng kanyang mga problema, o humiling man lang ng kahit ano.

Si Nardo ay isang lalaking malamig at walang pakialam sa mga bagay na makulay. Hindi siya marunong ng romansa, hindi siya nagbibigay ng regalo tuwing may pista o kaarawan. Para sa kanya, ang buhay ay iisa lang ang pokus, ang kanyang trabaho.

Kaya paano niya matatanggap? Na ang lalaking hindi niya maakit ng kahit isang paputok o simpleng ngiti ay kayang gumastos ng marami, mangupa ng buong lugar, at maghanda ng ganitong kalaking sorpresa para sa ibang babae?

Hanggang ngayon lang niya napagtanto, hindi talagang hindi marunong si Nardo ng romansa. Ayaw lang niyang ipakita iyon sa kanya.

Ang mga paputok na namumukadkad at napakalaki iyon ang ginamit niya para gawing katawa-tawa ang lahat ng kanyang pagtitimpi at pag-ibig. Para bang sinasabi nito sa buong mundo na siya, si Amara, ay ang pinakamalaking biro sa buhay niya.

Ngumunguya ng luha ang kanyang mga ngipin habang pinipilit na pigilan ang sakit na para bang pinupunit ang kanyang puso sa dalawang bahagi. Dahan-dahan niyang inalis ang mga mata mula sa cellphone, pinipilit na itayo ang kanyang ulo, pinipilit na huwag ipakita sa mga taong nakatingin sa kanya na siya’y nabigo at nasaktan nang husto.

Hindi pa tapos ang laban, kailangan pa niyang tapusin ang libing ng kanyang ina. Kailangan niyang magpatatag.

Dahan-dahang yumuko si Amara, inangat ang plakang marmol na dala-dala niya, ang huling alaala ng kanyang ina. Bumaling siya sa labas, binalewala ang mga tingin ng mga tao sa paligid na puno ng pang-aasar at kasuklam-suklam.

Habang naglalakad, hindi niya mabilanggo sa isip ang huling hiling ng kanyang ina bago pumutok ang hininga nito. “Gusto kong makita pa siya… si Nardo…” iyon ang paulit-ulit na binibigkas ng kanyang ina, ngayo’y hindi na niya matutupad.