MasukTahimik na nakatayo si Alyssa sa tabi ng kama ni Samantha, pinagmamasdan ang payapang mukha nito. Hindi pa ito nagigising mula sa operasyon. Dahil sa matinding trauma sa ulo na natamo nito sa aksidente, kinailangan siyang i-cesarean upang mailigtas ang bata. Mabuti na lamang at maayos ang lagay nilang dalawa. Ang sanggol ay kasalukuyang nasa infirmary room, inaalagaan ng mga neonatal nurses.
Napabuntong-hininga si Alyssa. Sa mga nagdaang buwan, hindi niya naisip na hahantong sila ni Marco sa ganitong sitwasyon. Kahit anong pilit niyang isalba ang kanilang pagsasama, heto siya ngayon—nakatingin sa babae na minsang naging bahagi ng buhay ng kanyang asawa, ngayon ay may anak na rin mula rito. Hindi niya alam kung paano pa maibabalik ang kanilang relasyon. Hindi na.
Hindi na sila magiging ayos ni Marco.
Pinikit niya ang kanyang mga mata, pilit na nilalabanan ang bigat sa kanyang dibdib. Ayaw na niyang mag-isip, ayaw na niyang magtanong. Alam na niya ang sagot.
Dahil sa pagod, lumabas na siya ng kwarto. Habang naglalakad sa pasilyo, alam niyang hindi na dapat siya mag-alala pa tungkol kay Marco. Hindi siya trauma doctor, hindi siya ang attending physician nito, pero sa kabila ng lahat… hindi niya mapigilang pumunta sa kwarto nito.
Pagpasok niya, nakita niyang gising na si Marco, nakaupo sa kama. May benda sa noo at balikat nito, at halatang nahihirapan itong gumalaw. Sa kabila ng kanyang galit at sakit, hindi maitatangging nakaramdam pa rin siya ng kaunting awa sa lalaking minsang minahal niya.
Mahal niya pa rin naman si Marco. Hindi na nga nito alam kung martyr pa ba siya o tanga-tangahan na lang.
Tahimik na lumapit si Alyssa at marahang naupo sa gilid ng kama ni Marco. Ang tunog ng kanyang mga hakbang ay tila lumulunod sa katahimikan ng kwarto, at kahit may pag-aalinlangan sa kanyang dibdib, sinubukan niyang ipakita ang matibay at propesyonal na panlabas na anyo.
Tinitigan niya si Marco. Kahit may mga benda sa ulo at balikat nito, hindi maikakailang gwapo pa rin ito. Ang matatalim nitong mata, na dati'y puno ng init at sigasig sa tuwing nakikita siya, ay ngayon malamlam at tila wala sa sarili. May bahagyang pamumutla sa kanyang mukha, at halatang hindi pa ito ganap na nakaka-recover mula sa aksidente. Ngunit sa kabila ng lahat ng iyon, hindi niya maiwasang maalala kung paanong dati, kahit sa pinaka-stressful nilang mga araw, nagagawa pa rin nitong ngumiti sa kanya.
Subalit ngayon, ibang Marco ang nasa harapan niya. Hindi niya maipaliwanag kung anong eksaktong pakiramdam ang lumulukob sa kanya—galit ba? Lungkot? Pagod? O simpleng kawalan ng emosyon na dulot ng paulit-ulit na pagkabigo?
Huminga siya nang malalim bago nagsalita, sinisikap gawing kalmado ang kanyang boses. "Kumusta ka?"
Wala siyang inaasahang mainit na sagot mula rito, pero kahit paano, nais niyang marinig kung ano ang nararamdaman nito.
Ngunit hindi siya sinagot ni Marco. Imbes na tingnan siya, luminga-linga ito sa paligid, para bang may hinahanap. Mula sa kama, bahagyang lumipat ang tingin nito sa pintuan, sa bintana, at sa paligid ng kwarto, na tila hindi siya nakikita.
Nagtaka si Alyssa. Parang may bumigat sa loob niya, ngunit pinili niyang huwag bigyan ng masamang kahulugan ang kilos nito. Baka naman naghahanap lang ito ng tubig o nurse, naisip niya.
Ngunit nang sa wakas ay bumaling si Marco sa kanya, ang tanong nito ay hindi niya inaasahan.
"Kumusta si Sam? Nasaan ang anak namin?"
Parang binuhusan ng malamig na tubig si Alyssa.
Tila may kung anong sumakal sa kanyang lalamunan, isang matinding bigat na bumalot sa kanyang buong katawan. Sandaling tumigil ang kanyang paghinga. Sa dami ng maaaring itanong ni Marco, ito pa talaga ang nauna? Hindi niya siya tinanong kung ano ang nangyari sa kanya, kung paano siya napunta rito, kung ano ang lagay niya matapos ang lahat ng gulong dinanas nila. Wala man lang pagkabahala sa kanya, ni isang maliit na pag-aalala. Ang iniisip lang nito ay sina Sam at ang anak nila.
Napakagat-labi siya.
Alam niyang wala na siyang karapatang umasa, pero hindi niya inasahan na masakit pa rin pala. Ang totoo, matagal na niyang alam ang sagot. Paulit-ulit na niya itong naramdaman sa mga nagdaang buwan, ngunit iba pa rin pala kapag direkta mong naririnig mula sa taong dapat ay kasama mo sa laban.
Sinubukan niyang kontrolin ang boses niya. Hindi siya pwedeng magpakita ng kahinaan sa harap nito. Hindi siya pwedeng umiyak.
"Maayos na si Samantha," sagot niya, malamig at kontrolado ang tono.
Hindi niya alam kung paano niya nagawang panatilihin ang kanyang panlabas na kalmado, pero ang totoo, sa loob niya ay bumubulong na ang isang tinig na nagsasabing tama na, Alyssa. Tama na ang pagpapaasa sa sarili.
"Na-cesarean siya dahil hinimatay siya habang nanganganak," dugtong niya, pilit na hindi ipinapakita ang bigat sa kanyang dibdib. "Ang anak ninyo, nasa infirmary room, stable na rin."
Bahagyang nagbaba siya ng tingin. Hindi niya kayang makita ang magiging reaksyon ni Marco.
Pero hindi niya iyon kailangang makita.
Ramdam niya ito.
Halos lumiwanag ang mukha ni Marco sa narinig. Halatang gumaan ang loob nito, tila ba nabunutan ng tinik. Nakita niyang bumuntong-hininga ito, hindi dahil sa sakit ng katawan nito kundi sa tila ba pangamba na ngayon ay tuluyan nang nawala.
"Salamat sa Diyos," bulong nito, puno ng pag-asa at saya.
Dahan-dahan niyang itinaas ang kanyang tingin, at doon niya nakita ang ngiti sa labi ni Marco. Isang ngiting matagal na niyang hindi nakikita—isang tunay, masayang ngiti, isang ekspresyong puno ng pananabik at ligaya.
Pero hindi ito para sa kanya.
Hindi ito dahil sa kanya.
Hindi siya ang dahilan ng kasiyahan nito.
Sa sandaling iyon, pakiramdam niya ay isang estranghero na siya sa buhay ng lalaking minsang tinawag niyang asawa.
Wala siyang nasabi. Wala siyang nagawa.
Nanatili lang siyang nakaupo sa gilid ng kama, nanatili siyang nakatingin kay Marco habang unti-unting bumibigat ang kanyang dibdib, at ang tanging nagawa niya ay hayaan ang tahimik na kirot na bumalot sa kanya.
Hindi niya napansin ang pag-iba ng timpla ni Alyssa.
Kahit pilit niyang nilulunok ang sakit na nararamdaman, hindi niya napigilang magtanong, "Anong gusto mong maging anak? Babae o lalaki?"
Nagliwanag lalo ang mga mata ni Marco. "Nakita mo na ba? Alam mo na kung anong kasarian ng anak namin?" tanong nito, puno ng excitement. "Huwag mo munang sabihin, gusto kong masurpresa."
Ngumiti ito, hindi maipinta ang tuwa sa kanyang mukha. "Pero kung ako ang tatanungin mo… gusto ko sana ng babae. A daughter. Isang maliit na prinsesa na may ngiti tulad ng kay Sam, may mga mata niya… pero kahit ano pa 'yan, basta sa akin, okay lang. Basta anak namin."
Umandar ang mga mata ni Lucas—malalaki, bilog, at nangingintab na parang mga ubas na kulay-ube—habang lumilipat ang tingin niya mula kay Alyssa papunta kay Ethan. Parang hindi siya mapakali, at halatang may kung anong hinala sa loob-loob niya. “Sinasabi ko na nga ba… kayo ba? Nagte-team up na ba kayo para takutin ako? Isang tinginan n’yo lang, nagkakaintindihan na kayo. Paano n’yo maipapaliwanag ‘yon kung hindi kayo mag–jowa?”Halos mapatawa si Alyssa, pero pinigilan niya. Gusto sana niyang sabihin na noong siya mismo ay nasa operating table pa, kahit hirap siyang magsalita at halos tingin lang ang kinaya niya, naiintindihan na agad siya ni Lucas. Kung gano’n ang basehan, edi sila na rin ni Lucas? Pero syempre, hindi niya kayang sabihin ‘yon nang diretsuhan.Kalmadong sumagot si Ethan, pero ramdam ang mahinahong kumpiyansa sa boses niya. “Kapag may dalawang tao na pareho ang values at pananaw sa buhay, natural lang na pareho rin sila mag-isip tungkol sa mga bagay-bagay. Kahit hindi si
“Naku, may kaibigan ako na siguradong matutuwa kapag narinig niya kung gaano ka-kapangahas ang idea mo,” ani Lucas, habang halos nangingintab ang mata niya sa tuwa. May pa-swirl pa siya ng kamay at mayabang na tumawa na parang proud na proud sa sarili niyang biro.Habang naglalakad pa lamang palapit si Ethan, narinig na agad nito ang hirit ni Lucas. Napailing siya nang bahagya, saka ngumisi ng tipid—iyong tipong ngising may halong pang-aasar pero magaan. “Talaga? Gano’n ba katapang ang pinagsasabi mo ngayon?” tugon niya, na parang walang effort pero may daterminadong pangalaska.Para bang may spotlight na biglang bumagsak kay Lucas. Napahinto siya kaagad—parang isang batang nahuli ng nanay niyang bumubunot ng tsokolate sa freezer nang patago. Mabilis siyang napakamot ng batok, halatang nabigla at nauutal pa nga nang magsalita. “E-Ethan… sinong kaibigan mo diyan?”Hindi na nagsayang ng oras si Ethan. Walang drama, walang build-up—simple lang niyang itinuro si Alyssa, na nakaupo pa rin
“Anong... anong sabi mo?” Napahinto bigla si Adrian, at sa kanyang mga mata ay sumiklab ang isang halatang kislap ng pananabik. “Lyra, ano’ng sinabi mo? Buntis ka? Sigurado ka ba? Kailan pa nangyari ito?”Mula sa kabilang linya, maririnig ang mahinahong tinig ni Lyra, halos pabulong ngunit puno ng hiya at saya. “Nitóng mga araw, wala akong ganang kumain, kaya kaninang umaga, sinubukan kong mag-pregnancy test. Lumabas na may dalawang guhit... Hindi pa ako nakakapunta sa ospital para sa blood test. Gusto ko sanang samahan mo ako.”Agad na sumiklab ang kasabikan sa mukha ni Adrian. “Hintayin mo ako, Lyra. Pauwi na ako ngayon. Sandali lang.”Pagkababa ng tawag, tumindig siya at halos tumakbo palabas ng opisina. Ni hindi man lang niya nilingon si Sera na tahimik lamang na nakatayo sa tabi, tila ba biglang naging hangin sa kanyang paligid.Nanatiling nakatingin si Sera sa papalayong likod ni Adrian—ang dating asawa niyang minsan niyang pinangarap makasama habang-buhay. Nang tuluyan na itong
Ang biglang pag-amin ni Ethan ay nag-iwan kay Alyssa ng ilang minutong tulalang nakatitig lamang. Hindi niya agad malaman kung ano ang dapat niyang sabihin o maramdaman. Nang mapansin ni Ethan ang pamumutla ng babae, agad siyang nagbawi ng tono. “Okay lang kung hindi mo kayang sagutin ngayon,” sabi niya, pilit na ngumiti. “Kung ayaw mo, maaari naman tayong manatiling magkaibigan at katrabaho. Wala namang problema ro’n.”Tahimik lang si Alyssa. Wala siyang maisagot. Para siyang napako sa kinauupuan. Dahil sa labis na alanganing sitwasyon, ramdam nilang pareho na magiging awkward kung magtatagal pa sila sa iisang silid. Kaya bago pa tuluyang lamunin ng katahimikan ang paligid, si Ethan na mismo ang nagkusang magpaalam. Bago umalis, tumingin pa ito sa kanya at marahang nagsabi, “Alam ko namang hindi puwedeng pilitin ang damdamin. Kung mahirap para sa ’yo, kalimutan mo na lang. Parang hindi ko na lang sinabi.”Hindi naman dahil nahihiya si Alyssa kaya hindi siya makapagsalita—kundi dahil
“Nang matagpuan kita, napansin kong nabali ang iyong buto sa binti—ang tibia—dahil tumama ka sa gilid ng bathtub,” paliwanag ni Ethan habang maingat na inaayos ang kumot ni Alyssa. “Ang ganitong klaseng pagbagsak ay karaniwang nangyayari kapag nagulat o nasindak nang matindi. At dahil basa ang sahig ng banyo, madulas iyon kaya lalo kang nadulas at nawalan ng balanse. Kagabi, nawalan ng kuryente sa hotel… kaya ang tanging bagay na maaaring nagpagulat sa iyo nang gano’n ay ang dilim.”Sandaling natigilan si Alyssa, bago siya marahang tumango bilang pag-amin.Nagpatuloy si Ethan, mahina ngunit puno ng pag-unawa ang tinig, “Alam mo, karamihan sa mga tao ay likas na natatakot sa dilim. Dahil ang dilim ay sagisag ng kawalan ng katiyakan—at likas sa tao ang matakot sa mga bagay na hindi nila nakikita o nauunawaan. Pero kung ang takot mo ay ganito kalalim, marahil ay dahil sa isang masakit na karanasan noong bata ka pa, tama ba?”Napayuko si Alyssa, halos ayaw umamin. Ngunit nang magtagpo ang
“Alyssa, gusto mo bang matulog na muna?” mahinahong tanong ni Marco, halos pabulong, parang naglalakad sa manipis na yelo.Tahimik lamang si Alyssa. Nakatalikod pa rin siya, pinipilit ipikit ang mga mata, bagaman hindi naman talaga siya inaantok. Gusto lang niyang magpanggap—na pagod, na walang pakialam, na hindi siya nasasaktan sa bawat salitang lumalabas sa bibig ng lalaking minsang tinawag niyang asawa.“Kung gano’n,” patuloy ni Marco, pilit pinapakalma ang boses, “matulog ka na muna nang maayos. Babalikan kita mamaya.”Kasabay ng kanyang mga salita ay ang mahinang creak ng pinto. Bumukas iyon, saka dahan-dahang nagsara.Tahimik. Walang iniwang bakas maliban sa malamig na hangin na tila sumingaw mula sa puwang ng pintuan.Umalis na siya.Totoo ngang umalis na.Napatawa si Alyssa—isang mapait, mahina, halos walang tunog na tawa. Bakit pa siya pumunta rito? tanong ng isip niyang pagod na pagod. Dahil ba gusto niyang dalawin ang maysakit… o dahil gusto niyang ipagtanggol si Sam, linis







