Chapter 2: A Marriage Written in Silence

Maagang nagising si Liza kinabukasan, pero hindi kaagad gumaan ang pakiramdam niya. Mabigat ang ulo, parang may mga tanong na sinusubukang isara ng utak niya bago pa siya mabaliw.

Kaya bumaba siya, hinanap si Aling Marta.

"Dinala ka rito kagabi. Saglit kang nawalan ng malay, pero sabi ng doktor, wala namang seryoso," mahinahong paliwanag nito, kahit halatang may pagdududa sa boses. "Pinag-full physical examination ka pa. Mild concussion lang ang nakita. Wala pang nabanggit na memory loss — sigurado ka bang wala kang naaalala?"

Napatingin si Aling Marta sa kanya, may nag-aalalang pagdududa sa mata. Tahimik lang si Liza. Parang lalo lang gumugulo ang isip niya kapag hinahalungkat niya ito.

"Kailan po ako ikinasal kay Mr. Hugo?"

Napaupo siya sa sofa. Hindi siya komportable — hindi niya alam kung saan siya dapat magsimulang tumayo sa buhay na sinasabi nilang kanya rin daw, kasama si Hugo Yañez at ang anak nila.

Mas lalong kumunot ang noo ni Aling Marta. "Kasal na kayo ni Mr. Hugo, limang taon na ang nakalipas. At si Miss Lily, apat na taong gulang na."

Natigilan si Liza.

Limang taon.

Parang biglang huminto ang lahat sa salitang iyon. Limang taon? Eh, hindi ba ngayon dapat ang kasal nina Hugo at Wendy? Bakit sinasabi nilang matagal na siyang asawa ni Hugo?

Umiling siya, hindi makapaniwala. Hindi ito tama. Hindi ito pwedeng totoo.

Maya-maya, may mga yabag na bumaba mula sa hagdan.

Bumaba si Hugo. Maayos ang suot — puting polo, nakaakbay lang sa braso ang itim na suit jacket. Sa bawat hakbang niya, parang mas bumibigat ang hangin sa buong bahay.

Tahimik siya. Malamig. Hindi kayang lapitan nang basta-basta.

Tinitigan siya ni Liza. Kung ihahambing sa alaala niya limang taon na ang nakalipas, mas matanda na si Hugo ngayon. Mas kontrolado. Mas mabigat ang presensya. Parang isang lalaking sanay na sa responsibilidad — at sa katahimikan.

Dumaan lang siya sa harap niya. Hindi man lang siya tiningnan.

Ganoon pa rin. Parang wala siya.

"Kuya—"

Huminto si Hugo. Bahagya lang, pero sapat para maramdaman ng lahat ang bigat ng katahimikang bumagsak sa kwarto. Napansin ni Aling Marta ang pagbabago sa ekspresyon nito — biglang lumamig ang mukha niya.

Tumalikod ito, muling naglakad papunta sa dining area.

"Asawa ko?"

Napasinghap si Aling Marta, mabilis na tinakpan ang bibig, hindi alam kung matatawa o kakabahan.

Pero si Hugo — tuluyang huminto.

At sa pagkakataong 'yon, hindi lang inis ang nasa mukha niya, kundi matinding pagpipigil, parang may bagay na ayaw niyang marinig, isang bagay na kayang guluhin ang balanse niya kung tatablan siya nito.

Humigpit ang panga niya. Dahan-dahan siyang lumingon kay Liza. Pagkatapos, tumingin siya kay Aling Marta.

"Re-explain the rules to her."

At umalis na ito. Walang dagdag na salita. Walang paliwanag.

Naiwan si Liza, tulala. "Rules?"

Ano bang klaseng "rules" ang sinasabi nila?

Napabuntong-hininga si Aling Marta, umakyat, at ilang minuto lang, bumalik na may hawak na maliit na kahon.

"Miss Liza, effective ito for 72 hours. Pakitake po."

Napatingin si Liza sa kahon — at biglang uminit ang buong mukha niya.

Birth control pills.

Parang may humigpit sa dibdib niya. Kagabi... bago niya pinatulog si Lily... si Hugo...

Putol-putol ang alaala. Mainit. Magulo. May bahagi ng gabing 'yon na ayaw niyang buuin, pero alam ng katawan niya na totoo — kahit hindi na alam ng isip.

Tahimik niyang kinuha ang gamot, ininom.

Nagulat si Aling Marta. Dati, may pag-aalinlangan siya sa mga bagay na ganito. Ngayon, parang diretso lang.

"Madam, ihatid niyo na po si Miss Lily sa school," dagdag pa nito.

Napakurap si Liza. "Madam." Hindi pa rin sanay pakinggan ang salitang 'yon.

Maya-maya, bumaba si Lily, may maliit na backpack, at agad lumapit kay Liza. Tahimik, pero kampante — parang sanay na sanay na sa kanya. Hinawakan nito ang kamay ni Liza.

Napatingin si Liza sa bata. Maliit. Mainit. Totoo. At nakakatakot na pamilyar.

"...Lily Yañez?"

Umiling ang bata. "Mommy, mali po. Hindi po Lily Yañez ang name ko. Lily Reyes po ako. Ikaw po ang nagbigay ng name kasi favorite mo po ang lilies of the valley."

Natigilan si Liza. Bakit apelyido niya ang gamit ng anak nila ni Hugo? Hindi na niya napag-isipan pa nang maayos, dahil may sasakyan na naghihintay sa labas.

Sa likod ng kotse, magkatabi sila ni Lily. Masaya ang bata, walang bigat na dinadala. "Bye, Mommy," masayang bati nito bago humalik sa hangin. "Rocking horse—"

Pagdating sa school, maayos itong sumunod sa teacher. At si Liza, naiwan sa labas, tulala pa rin, habang papalayong umaandar ang sasakyan.

Sa katahimikan, may biglang tumunog na phone.

Manager Beatrice

Sinagot niya. "Secretary Liza, nasaan ka?! Mag-uumpisa na ang meeting! Nasa office na si President Hugo — ikaw na lang ang wala!"

Natigilan si Liza. Secretary?

"Ah... inihahatid ko po kasi ang anak ko sa school. First time ko po sumakay ng bus, saan po ba bababa papuntang company?"

Tahimik sa kabilang linya. May maikling tawa — halos panunuya.

"Route 16. Dongxu Group."

At bago pa ibaba ang tawag — "So mukhang hindi pala nagco-commute si Secretary Liza. Mukhang may kaya ang pamilya."

Kumunot ang noo ni Liza. Hindi niya gusto ang tono, kahit hindi niya alam kung bakit. Wala na siyang oras para pag-isipan pa.

8:18 AM. Naka-check in siya on time. 8:20 ang trabaho. 8:30 ang meeting.

Sakto lang. Pagdating niya sa 88th floor, para siyang pumasok sa ibang mundo. Lahat ng tao ay magalang sa kanya.

"Good morning, Secretary Liza."

Parang normal lang, parang kilala siya ng lahat — pero siya, wala siyang maalala. Dahan-dahan siyang nagtanong-tanong, nagkukunwaring may dala siyang dokumento para sa kliyente, kunwari naliligaw lang, para makakuha ng building guide. Habang nakikipag-usap, unti-unti niyang nalaman — ang opisina niya ay nasa parehong palapag ng CEO.

At ang CEO — si Hugo Yañez.

"Secretary Liza, bilisan mo."

May humila sa kanya. Bago pa siya makareact, itinulak siya papasok sa conference room.

At doon — si Hugo. Nasa dulo ng mahabang mesa, nakaupo nang diretso, malamig ang mukha, parang walang kahit anong makakagulo sa kalmadong presensya niya.

Sa paligid niya — mga executive, mga shareholder. Tahimik. Mabigat. Nakakabingi.

Natigilan si Liza. Ano bang nangyayari? Mrs. Hugo siya raw — pero bakit siya secretary dito? At bakit parang wala ni isa sa mga taong ito ang nakakakilala sa kanya bilang gano'n?

"Meeting now." Hindi siya tinignan ni Hugo. "Meeting agenda."

Malamig ang boses.

Nagsimula ang meeting. Si Liza, nakatayo lang sa gilid, pilit inuunawa ang lugar niya sa gitna ng lahat ng ito.

Paminsan-minsan, sinusulyapan niya si Hugo. Ganoon pa rin siya. Malamig. Mataas. Parang walang sinuman ang mahalaga.

Lalo na siya.

Hanggang sa —

"Secretary Liza — tinatawag ka ng presidente."