Chapter 4 – Leave Her

Ang bilis ng tibok ng puso ko habang nakatingin sa lalaking papalapit sa mesa.

Kada hakbang niya, sumisikip ang dibdib ko. Parang may tali ang leeg ko. Hindi ako makahinga.

“Jyrone,” sabi ni Ferly.

Tumayo ako kahit ang bigat ng katawan ko sa puntong nangangatog ang mga tuhod ko.

Agad kumapit si Ferly sa braso ko. Hinaplos ng marahan habang nakatitig sa akin.

Hindi ko alam kung ramdam niya ang paninigas ko, kung napansin niyang nawala na ang angas kong harapin ang buo niyang pamilya.

“This is my stepdad. Papa Daniel,” pagpapakilala niyang parang ikinabingi ko.

“Stepdad?” ulit ko sa sinabi niya. Mahina, habang nakatitig kay Daniel na naglahad ng kamay, pero hindi ko magawang tanggapin.

Ilang segundo akong natigilan bago ako nakakuha ng lakas ng loob na tanggapin ang kamay niya.

“Good morning, po,” sabi ko. Mabagal pero madiin.

Ngumiti siya, sandali lang, at pumunta na sa upuan niya.

“Sit down,” sabi niya nang nakaupo na siya.

Nakakailang na ang katahimikan kanina, ngayon mas lumala pa. Mahinang kalansing lang ng kubyertos ang maririnig.

Pansin ko ang panay sulyap ni Ferly sa mama at lola niya na para bang anumang galaw ang gagawin niya, kailangan muna ang pahintulot nila.

Tumikhim si Daniel na bumasag ng katahimikan.

Napatingin ako sa kanya.

Saktong tumunog rin ang phone ni Ferly. “Excuse me po… sagutin ko lang ‘to.” Hinaplos ni Ferly ang hita ko bago siya tumayo.

“What’s your name again?” tanong ni Daniel . Diretso, madiin, parang pulis na ini-interrogate ako.

“Jyrone Winston Carte Policarpio,” sagot ko. Hindi ako kumurap habang mabagal na binibigkas ang buong pangalan ko. Gusto kong makita kung may mababago sa mukha niya, kahit anong senyales ng pagkakakilala. Pero wala. Parang pangalan lang ng estranghero ang binanggit ko.

Bakit ba ako nag-expect na makilala niya? It’s been nineteen years…

Nakuyom ko na lang ang kamao ko. ‘Yong dismaya ko, parang sumingaw sa tuktok ng ulo ko.

“Carte?” sabi ng tito ni Ferly. Nakatingin siya sa akin. “Do you know someone named Jena Carte?”

Napatitig ako sa kanya, pero mabilis kong ibinalik ang tingin kay Daniel nang malaglag ang kutsara niya. Kumalansing iyon nang malakas.

“Daniel, what happened?” tanong ng mama ni Ferly, halatang nag-aalala. “Are you okay?”

Napatingin sa kanya ang lahat. At muntik ko nang hindi mapigil ang ngiti ko. Ang reaksyon na gusto kong makita kanina, ngayon ko nakikita. Parang nagmistulang tunog ng kampana para sa kanya ang pangalang binanggit ni Arlan.

Umiling si Daniel. “Nothing. I’m alright.” Pero nakatutok na sa akin ang mata niya. Nang sinalubong ko ang tingin niya, agad siyang umiwas.

“Yes po,” sagot ko sa tito ni Ferly, “Jena Carte is my mother—”

Napaubo nang malakas si Daniel. Parang nabilaukan talaga. Tumayo ang mama ni Ferly para haplusin ang likod niya.

“Daniel… are you sure na okay ka lang? Baka tumaas na naman ang presyon mo…”

“Ma, what happened?” saktong bumalik si Ferly, bakas din ang pag-aalala sa mukha. Hinaplos din niya ang likod ni Daniel.

“I’m fine,” sagot nito, pilit na ngumiti. “Just choked a little.” Tinapik niya ang kamay ni Ferly. “Sige na, Anak… sit down.”

“Anak…” tahimik kong inulit ang salitang ’yon. Ang pait ng lasa. Halos napangiwi ako.

Hinaplos niya rin ang kamay ng asawa niya, at ngumiti ito. Hindi siya nagsalita, pero parang naintindihan agad ng mama ni Ferly ang ibig sabihin ng ngiti ni Daniel.

Umupo na rin si Ferly sa tabi ko.

“Kain na…” sabi niya at nilagyan ng kanin ang plato ko habang nakangiti.

Tumikhim ang lola ni Ferly. Napaupo nang maayos si Ferly at napatingin sa lola niyang walang ka-ngiti-ngiti, para bang may malaking kasalanan siyang nagawa.

“Ilang buwan ka pa lang sa Manila, pero nawala na ang manners mo. Nakalimutan mo na ang mga nakagawian mo,” sabi ng lola niya, mahigpit ang tono. Umangat-angat ang mga kilay.

Napayuko si Ferly. “Sorry po, Lola Paz.”

Matalim at seryosong tingin ang sagot nito sa kanya.

Hinawakan ko ang kamay niya. Tumingin siya sa akin at ngumiti, pero namumula ang mga mata na parang maiiyak. Bakas din sa mukha niya ang hiya.

Ngumiti rin ako. Hinaplos ko ang kamay niya sa ilalim ng mesa. Pinisil ko nang marahan para pawiin ang hiya at lungkot niya.

“Felicia…” Nakatingin ang matanda sa mama ni Ferly at ikinumpas ang kamay.

Napatingin silang lahat sa akin. Kabado akong napatingin sa kanila, parang kinakapos ng hininga.

Bakit ba nila ako tinitingnan? Magtatanong na sana ako, pero sabay-sabay silang yumuko.

Nag-sign of the cross at nagsimulang manalangin. Dahan-dahan kong pinakawalan ang naipong hangin sa dibdib ko. Akala ko gigisahin na nila ako sa tanong.

Nakayuko pa rin sila, nakapikit ang mga mata, pero hindi ako yumuko. Tiningnan ko lang sila, lalo na si Daniel na parang kung sinong maka-Diyos. Wala palang puso.

“Amen…” sabay-sabay nilang sabi matapos ang ilang minuto.

“Kain na…” sabi ni Felicia. Inilahad ang kamay sa mesa at sumulyap sa amin ni Ferly na may magaan na tingin.

Pinisil ko muna ang kamay ni Ferly bago ko siya binitiwan, at sabay na kaming kumain. Kaya lang, halos wala akong nalasahan.

Tahimik ang lahat habang kumakain; ang mahinang kalansing lang ng kubyertos ang maririnig.

Napasulyap uli ako kay Ferly, na halatang napipilitan lang ding kumain.

Sa nakikita ko ngayon, mas determinado akong ilayo si Ferly sa nakasasakal na pamilyang ’to.

Naiintindihan ko naman ang mga tradition, mga nakasanayan, pamahiin, o whatever… kaya lang, sobra na. Sa nakikita ko, parang bawal sumaya rito. Bawal maging taong malayang ipakita sa lahat ang totoong nararamdaman mo.

Ang mas nakakagalit… may isa ritong banal sa harap nila, pero demonyo pala.

Napakurap ako nang mapansing nakatingin sa akin ang tito ni Ferly. Hindi ko alam kung pansin niya bang mainit ang dugo ko sa bayaw niya, o may itatanong lang pero hindi alam kung paano simulan.

Nilapag ko ang kubyertos. Tumingin ako nang diretso sa kanya.

“May gusto po ba kayong itanong?” Bahagya akong ngumiti.

“Wala naman… I’m just happy for my niece. She’s lucky to be marrying a Policarpio.” Ngumiti rin siya, pinunasan ang labi. “’Yong alam naming sa mabuting tao makakasal ang Ferly namin, nakakapanatag ng loob.”

“Opo,” sagot ko. “Totoong maswerte po siya. Hindi dahil Policarpio ako o mabuting tao kami. Maswerte siya dahil mahal ko siya. Kahit kailan, kahit anong mangyari, hindi ko siya iiwan.”

Hinawakan ko ang kamay ni Ferly. Ngumiti ako ng matamis.

“Sila ng magiging mga anak namin…”

“Daniel…” bulalas ni Felicia habang mabilis na pinupunasan ang natapon na tubig sa mesa.

Hindi sumagot si Daniel. Nagpunas siya ng bibig. Pinipilit maging natural ang galaw, pero hindi nakatakas sa mata ko ang mga kamay niyang nanginginig.

Tumayo siya. Diretsong tumitig sa akin, wala ni katiting na ngiti.

“I need to speak with you,” sabi niyang hindi ako nilubayan ng tingin.

Humigpit ang kapit ni Ferly sa kamay ko. Ramdam ko ang kaba niya.

“I’ll be fine,” bulong ko.

Tumango siya, kahit halatang ayaw niya akong bitiwan.

Sumunod ako kay Daniel palabas ng dining area. Gaya kanina, tahimik pa rin ang hallway, tanging yabag lang namin ang maririnig. Huminto siya sa harap ng isang pinto at binuksan iyon.

Pagpasok ko, marahan niyang sinara at humarap sa akin. Hindi man lang nag-alok ng upuan. Hindi ko rin nagawang igala ang paningin ko sa silid dahil sa titig niya na kung kanina ay malamig lang, ngayon may kasamang talim.

“Leave Ferly,” sabi niya. Walang preno, walang babala.

Umigting ang panga ko, napangiti ng mapait habang kuyom ang kamao ko.

“Leave her?” Humakbang ako ng isang beses palapit sa kanya. Tinapatan ang talim ng titig niya. “Gusto mong iwan ko siya…”

Sinadya ko ang katahimikan.

“…gaya ng ginawa mo noon?”