LOGINItinaas ni Jiro ang paningin at tumingin sa mga taong nasa loob ng silid. Bahagyang lumamig ang kanyang mga mata.
Dahan-dahang lumabas si Carlo, pinilit niyang supilin ang mabagsik na anyo at pinakawalan ang isang kunwaring mabait na ngiti. “You’re here, come in and sit,” aniya.
“Oo nga, come in, come in,” mabilis na dagdag ni Jienna habang nakangiti.
Pagpasok nila sa bulwagan, agad napansin ni Jiro ang paninigas ng katawan ni Chloe, kaya mahigpit niyang niyakap ang balikat nito, para ipaalam na kasama niya siya.
Bago pa siya makaupo, napansin ni Chloe ang isang kasambahay na lumabas ng kusina, may dalang tray ng mga prutas. “I–I’ll help wash the fruit,” wika niya, saka kumawala sa bisig ni Jiro at nagmamadaling sumunod sa kusina gaya ng nakasanayan.
Sumulyap si Jiro sa papalayong likod ni Chloe, at doon niya nakita ang kasambahay na lihim na nagbigay ng isang mapang-asar na tingin sa babae. Biglang nanlamig ang kanyang madidilim na mga mata.
Marunong magbasa ng ekspresyon si Jienna, at agad niyang napansin ang pagbabago sa tingin ng binata. “Chloe,” tawag niya sa kusina, kunwaring may lambing sa tinig. “Come here quickly, may kasambahay naman, huwag ka nang makialam.”
Habang sinasabi iyon, ngumiti siya kay Jiro na parang wala siyang magawa. “This child is too sensible, she just can’t stop.”
Nanatiling kalmado ang ekspresyon ni Jiro at walang tugon sa sinabi ni Jienna. Nang makita niyang lumabas na si Chloe, itinawag niya ito gamit ang kamay. Paglapit ng dalaga, marahan niya itong pinaupo sa tabi niya. Nilapit niya ang kamay sa buhok nito at marahang hinaplos.
“Baby, remember this, you’re Mrs. Ramirez now. No one can order you around.”
Hindi agad naintindihan ni Chloe ang lalim ng kanyang salita. Lalo na’t bigla siyang tinawag ng ganoong ka-intimate sa harap ng kanyang mga magulang, kaya’t naguluhan siya at tumango na lang, parang batang hindi makapagsalita.
Nagkatinginan sina Carlo at Jienna. Ibinaba ng lalaki ang kanyang tungkod at tumikhim, saka binago ang usapan. “Kailan gaganapin ang kasal?”
“Still planning,” sagot ni Jiro, diretso at walang labis.
Tumango si Carlo, waring may iniisip.
Mayamaya, nagpasya sina Jiro at Carlo na umakyat sa study para pag-usapan ang ilang bagay tungkol sa negosyo. Naiwan si Chloe sa sala, kasama ang kanyang ina at kapatid. Agad siyang yumuko, pilit binabawasan ang kanyang presensya.
Ngunit hindi siya pinatahimik ni Cienna. Nawala ang sweet at masunuring anyo nito kanina, at bigla na lamang itinulak ang plato ng prutas sa kanyang paanan, para bang galit na galit.
Tumapon ang katas ng prutas at tumalsik sa magandang bestida ni Chloe. Ang mabigat na plato ng salamin ay tumama pa sa kanyang payat na bukung-bukong.
Napasinghap si Chloe at agad namuo ang luha sa kanyang mga mata, ngunit kagat-labi niyang pinigilan ang sariling umiyak. Alam niyang hindi siya dapat magsalita o lumaban, dahil lalo lang siyang mapapahamak.
“It’s all your fault!” singhal ni Cienna. “You stole the man I liked. Why? Why him?”
Lumapit siya at marahas na pinisil ang laman sa ilalim ng braso ng kapatid. Nang marinig ang mahina nitong daing, natawa siya nang malupit. “What kind of demonic trick did you use, you ugly monster? How did he marry you after just one meeting?”
Hinawakan ni Cienna ang baba ni Chloe at pilit itong itinagilid pataas. “Do you even know? He’s the man I loved first. He belongs to me. How dare you steal him from me?”
Itinaas niya ang kabilang kamay at handa nang sampalin si Chloe nang mabilis siyang pigilan ni Jienna. Hinawakan nito ang kamay ng bunsong anak at kalmadong nagpayo. “Enough. Baka mag-iwan ng marka sa mukha niya, at mapansin ni Jiro. Ano’ng sasabihin natin?”
Bagama’t hindi ito kuntento, napilitan si Cienna na ibaba ang kamay. Galit siyang itinulak si Chloe mula sa sofa. “You make me sick just looking at you.”
Bumagsak si Chloe sa sahig, eksaktong tumama sa mga nagkalat na prutas. Lalo pang nadumihan ang kanyang bestida, at para siyang kahabag-habag sa itsura.
“Ano pang ginagawa mo diyan? Tumayo ka at linisin mo agad,” malamig na sigaw ni Jienna.
Parang nawalan ng ulirat si Chloe, ngunit nang marinig ang utos ng ina, agad siyang yumuko at nagsimulang pulutin ang mga prutas sa sahig.
Habang pinagmamasdan siya, umupo si Jienna sa tabi ng bunsong anak at marahang hinaplos ang likod nito, para pakalmahin. “Don’t worry. A man like Jiro will never stay loyal to just one woman for the rest of his life.”
“Mom…” nag-aalinlangan ang tinig ni Cienna. “Talaga?”
Tumango si Jienna. “Of course. Think about it. Why would such an excellent and handsome man like Jiro marry your ugly sister? There must be another reason. He only saw her as easy to control.”
Napangisi si Cienna at tumingin kay Chloe na nakaluhod at abala sa paglilinis. May kakaibang kislap ang kanyang mga mata. “So… I still have a chance.”
“Of course. When the time comes, let your sister divorce him. At pagkatapos no’n, sa’yo na ang position niya?” malumanay na bulong ni Jienna habang hinahaplos ang buhok ng bunsong anak para pakalmahin ito.
Tahimik lamang si Chloe habang pinakikinggan ang usapan nila, hindi man lang sumingit ng salita. Paminsan-minsan, umaabot pa sa sala ang mahihinang halakhak at pangungutya ng mga kasambahay mula sa kusina.
Matapos ang kanilang pormal na pag-uusap, bumaba si Jiro kasama si Carlo. Agad niyang napansin si Chloe na nakaupo sa sofa kasama ang kanyang ina at kapatid, nakatingin sa TV ngunit walang anumang emosyon sa mukha. Maputla ang kulay ng kanyang balat, at ang maganda sanang bestida niya ay may mantsang hindi maipaliwanag.
Nang marinig ang yabag, agad lumingon si Cienna. Nakita niya si Jiro na pababa ng hagdan at mabilis siyang ngumiti ng matamis. “Jiro, are you done talking to Dad?” masigla nitong bati.
Bahagyang tumingin lamang si Jiro sa kanya, malamig at walang interes, bago siya umupo sa tabi ni Chloe. “What’s wrong? Bakit parang ang putla mo… at bakit madumi ang damit mo?”
Bago pa makapagsalita ang dalaga, maagap na sumingit si Jienna, nakangiti at parang walang nangyari. “She just accidentally fell and knocked over the fruit plate.”
Nagising si Chloe sa ulirat, at pinilit ang isang maliit na ngiti. “It’s okay,” mahina niyang sabi habang tumingin kay Jiro.
Sakto namang lumabas ang isang kasambahay mula sa kusina. “Madam, dinner is ready.”
“Okay, let’s eat,” tugon ni Jienna.
Sa hapag-kainan, tahimik na kumain si Chloe. Para sa kanya, bihira ang pagkakataong ito, na makakakain siyang kasabay ng pamilya. Noon pa man, ayaw siyang katabing kumain ng kanyang mga magulang, sinasabing nawawalan sila ng gana kapag nakikita siya. Kahit ang mga kasambahay ay madalas siyang insultuhin, tinatawag siyang pangit at malas.
Dahil dito, nasanay siyang hintayin munang matapos silang lahat bago siya lumabas para kumain ng tira-tira.
Ngayon, nakatingin si Jiro sa kanya. Napansin niyang puro gulay lang ang kinuha nito, at halos hindi man lang ginagalaw ang ibang pagkain. Napakunot ang kanyang noo. Dahan-dahan niyang kinuha ang ilang karne at iba pang ulam, saka isa-isang inilagay sa mangkok ng asawa.
“Bakit ang kunti mo kumaina? No wonder you’re this thin.”
Namilog ang mga mata ni Chloe nang makita niyang padami nang padami ang laman ng kanyang mangkok. Nilunok niya ang laway at mahina ang tinig na nagsabi, “Tama na… Tama na.”
Sa totoo lang, maliit lang ang kanyang appetite at tila hindi niya kayang ubusin ang lahat ng iyon.
Tahimik na pinagmasdan sila ni Carlo, ngunit walang sinasabi at nagpatuloy lamang sa pagkain.
Ngumiti si Jienna, tila aliw na aliw sa nakikita. “Yes, Chloe, eat more. Kung masyado kang payat, how can you have children in the future?”
Unti-unting yumuko si Chloe, hindi makatingin kanino man.
Ngunit isang mainit na palad ang marahang humaplos sa kanyang ulo. Napatingin siya pataas at sinalubong ng mga mata ni Jiro na puno ng lambing. “Don’t be stressed,” bulong nito, banayad at matatag. “It’s okay if you don’t want to have children.”
Maingat na ipinasok ni April ang notebook sa drawer bago niya isinara iyon. Hindi niya gustong palakihin pa ang usapan tungkol sa sermon ni Jun, lalo na't tapos na naman ang lahat.“Hindi naman,” sagot niya nang walang gaanong emosyon.“Matigas ang ulo?” tanong ni Crisanto.Nakasandal siya sa gilid ng mesa, nakahalukipkip at bahagyang nakatagilid ang ulo habang pinagmamasdan si April. May pilyong ngiti sa labi niya, na para bang may alam siyang bagay na ayaw sabihin ng babae.“Narinig ko lahat.”Napatingin sa kanya si April.“Pakikinig sa usapan ng iba nang hindi nagpapaalam ay hindi magandang asal.”Agad namang umiling si Crisanto, tila inosente.“Hindi ako nakikinig nang palihim. Bukas ang bintana. Dumaan lang ako roon, kaya siyempre maririnig ko.”Umupo si April sa harap ng computer at binuksan ang mga work files niya. Hindi na niya ito tiningnan.“Kung narinig mo naman pala, bakit nagtanong ka pa?”Napansin ni Crisanto na parang walang pagbabago sa mukha ni April. Hindi ito mukhan
Biglang naalala ni Reynato ang bilin ni Crisanto. Agad siyang nakaramdam ng kaba. Napakamot siya sa ulo at pilit na umiwas ng tingin, saka kunwari’y nagmamadaling umalis.“Sir, kailangan ko talagang umihi. Sige, mauuna na ako.”“Tumigil ka diyan!”Hindi siya pinayagan ni Jun na makatakas. Malaki ang kamay nitong agad na humawak sa payat niyang braso at pinahinto siya.“Bago ka umihi, sabihin mo muna sa akin. Sino ang nakaaway ninyo?”“N-no… wala naman,” pautal na sagot ni Reynato. Iwas ang tingin niya, at habang lalo siyang tinititigan ni Jun, mas lalo lamang siyang naging alanganin. “Baka mali lang ang pagkakarinig mo. Wala talaga akong nakausap. Ang sinabi ko lang naman ay, ‘Paano naman ang iba?’”Napairap si Jun.“Bata ka, huwag mo akong lokohin. Hindi pa naman ako bingi. Kung hindi mo ipapaliwanag nang maayos kung ano ang nangyari, huwag mong asahang makakaalis ka rito.”“Ako…” Napangiwi si Reynato nang subukan niyang kumawala, ngunit hindi man lang gumalaw ang kamay ni Jun. “Sir,
Pagdating ni April sa barangay, agad siyang naging abala. Wala man lang siyang oras para magtagal sa pag-iisip tungkol sa nangyari noong nakaraang gabi. Pagkaupo niya sa harap ng computer, agad niyang binuksan ang system upang tanggapin at i-record ang mga dokumentong ipinapadala sa kanilang tanggapan. Isa-isa niya itong inayos, sinuri, saka gumawa ng maikling buod bago ipinasa sa mga kawani na nakatalaga sa bawat dokumento.Dati, isang batang temporary worker ang gumagawa ng mga ganitong trabaho. Bata pa ito, mabilis sa computer at sanay sa pagpapadala at pagtanggap ng mga file. Ngunit matapos itong mag-asawa at umalis sa trabaho, naging malaking problema para sa barangay ang paghahanap ng taong marunong humawak ng computer. Sa totoo lang, halos sumakit na ang ulo ng lahat sa tuwing may kailangang i-upload o i-download na dokumento.Mabuti na lamang at dumating si April sa tamang panahon. Kung hindi, malamang ay napilitan na naman ang village na maghanap ng isang kabataang marunong s
Dahil hindi naman tumutol si Crisanto, tuloy-tuloy na ikinuwento ni Michael kay April ang nangyari sa loob. Maging ang ekspresyon ng mukha niya ay tila buhay na buhay habang inaalala ang eksena.“Pagpasok niya, sakto namang hinahawakan na sa kuwelyo si Luis. Nakakuha pa siya ng bote ng beer at mukhang handa nang ibasag iyon sa ulo niya. Kung na-delay lang si Crisanto kahit isang segundo, malaking problema na sana ang inabot ng grupo ni Luis.”Agad napakunot ang noo ni April. Kumabog ang dibdib niya sa kaba nang marinig iyon.“Lawless na naman ba sila? Basta-basta na lang nananakit ng tao?” tanong niya, halatang hindi matanggap ang ginawa ng kabilang grupo.Napatingin si Crisanto sa kanya. Bahagyang nagulat siya sa unang reaksiyon ni April. Sa halip na isipin ang nangyari sa sarili niya, ang una nitong inalala ay ang kalagayan ng mga taong kasama niya.“Pero bakit ba siya pinatulan?” muling tanong ni April, hindi pa rin mapakali. “Ano ba talaga ang dahilan kung bakit sila nag-away?”“H
Isang malakas na putok ang biglang umalingawngaw sa paligid.Napapitlag si April at napahawak sa dibdib dahil sa gulat. Nang mapalingon siya sa pinanggalingan ng tunog, saka lamang niya napansing isang batang paslit ang pumutok sa lobo gamit ang maliit nitong laruan. Napailing na lang siya at bahagyang napangiti sa sarili dahil sa kaba.Samantalang si Crisanto ay hindi man lang natinag. Parang sanay na siya sa ingay ng mataong night market. Tahimik lamang niyang ibinalik ang tingin sa ihawan at kinausap ang may-ari ng puwesto."Boss, bawasan n'yo lang po ng konti 'yong anghang ng mga skewer."Tumango ang tindero habang inaasikaso ang mga iniihaw. Nagpalitan pa sila ng ilang kuwento hanggang sa mapangiti ito at tila may naalala."Hanggang ngayon, hindi mo pa rin ba siya napapasagot?"Napakamot si Crisanto sa batok at napabuntong-hininga."Hindi pa rin, Boss." Napangiti siya nang alanganin. "May idea ka ba diyan?"Natawa ang lalaki at nagkibit-balikat. "Ako pa talaga ang tinanong mo? Wa
Nauunawaan ni Crisanto kung bakit ganoon kaaga naging matatag si April.Nakikita niya ang pagiging mature nito, ngunit higit pa roon, nakikita rin niya ang mga paghihirap na nagtulak dito upang maging ganoon. Sa maraming pagkakataon, para bang nakikita niya ang sarili niyang repleksiyon sa babae, parehong natutong magtiis, parehong nasanay na sarilinin ang mga problema sa halip na ibahagi sa iba.Marahil dahil doon kaya hindi niya mapigilang mag-alala.Tahimik siyang tumingin kay April na abala sa pagkain bago nagsalita.“Kapag may problema ka ulit sa hinaharap, sabihin mo lang kung ano ang dapat sabihin. Huwag mong akuin lahat mag-isa. Nandiyan naman ang pamilya mo para suportahan ka.”Hindi agad naunawaan ni April ang lalim ng sinabi nito. Abala siya sa pagkain at halos walang pag-aalinlangang sumagot.“Sa susunod na natin pag-usapan iyon.”Bahagya siyang ngumiti.“At saka, please... sikreto muna natin ito.”Napabuntong-hininga si Crisanto.Pakiramdam niya, kahit anong sabihin niya,
“Akala ko talaga, ang lalaking tulad mo hindi marunong yumuko at magsabi ng sorry.” Mababa ang tono ni Alizee habang nakadapa sa kama, nakabaon ang mukha sa unan. Maya-maya, parang may biglang pumasok sa isip niya kaya lumingon siya at tiningnan si Arion. “’Yung sinabi mo kanina… totoo ba talaga?”
Maaga nang naka-makeup at bihis si Cheine. Paglabas ni Alizee mula sa banyo, casual siyang nagtanong habang inaayos ang buhok sa salamin, “Anong susuotin mo mamayang hapon? May show ka pa mamayang gabi, ‘di ba?”Sa tanong na iyon, biglang uminit ang tenga ni Alizee. Medyo nauutal siyang sumagot, pi
Magalang na itinuro ni Jieyan ang bakanteng upuan sa tabi ni Alizee. “Pwede ba akong umupo rito?”Agad tumayo si Alizee at ibinigay ang puwesto. Maingat na inayos ni Jieyan ang laylayan ng palda bago umupo nang maayos. Sa totoo lang, hindi rin niya alam kung ano ba talaga ang dapat niyang gawin, si
Hindi sinagot ni Arion ang tanong ni Alizee. Tahimik lang siyang naglakad palabas, diretso ang hakbang na parang may dinadalang mabigat na isip. Nadaanan niya ang opisina ng presidente nang hindi man lang tumigil, hanggang sa marating nila ang pintuan papunta sa rooftop. Isa-isa silang pumasok, at







