Chapter 1

Dalawang buwan na ang lumipas mula nang mailibing si Gabriel Ramirez, ngunit para kay Ella, parang hindi pa nagsisimula ang paghilom ng sugat. Halos isang taon ding pabalik‑balik ang kanyang ama sa ospital para sa dialysis—isang taon ng takot, pagod, at pagkapit sa pag-asang gagaling pa ito. At sa bawat linggo ng gamutan, unti‑unting nauubos ang ipon ng pamilya, pati ang lakas ni Gabriel.

Dahil dito, napilitan si Ella na tumigil sa pag-aaral sa kolehiyo. Iyon ang pinakamasakit para sa kanya—hindi dahil sa ambisyon, kundi dahil alam niyang iyon ang pangarap ng kanyang ama para sa kanya. Pero sa harap ng lumalaking gastusin, wala siyang ibang pagpipilian. Kailangan niyang magtrabaho bilang waitress, magpuyat, magtipid, at gawin ang lahat para matustusan ang pangangailangan ng pamilya.

Masigasig din ang kanyang ina, si Marissa, sa paglapit sa DSWD at sa iba’t ibang programa ng gobyerno. Kahit gaano kahaba ang pila, kahit gaano kainit ang araw, kahit gaano kabigat ang hiya, tiniis niya ang lahat para lang masustain ang pagpapagamot ni Gabriel. Isang taon ng paghihirap, pag-aalala, at pagkapit sa pag-asang may bukas pa.

At ngayon… wala na ang kanyang ama.

Sa katahimikan ng bahay, sa bawat sulok na may alaala ni Gabriel, hindi maipaliwanag ni Ella ang bigat sa dibdib niya. Hindi niya alam kung galit ba siya, malungkot, pagod, o tulala lang. Ang alam lang niya—sa sandaling iyon, sa mismong oras na huminga siya ng malalim—namimiss niya ang kanyang ama nang sobra-sobra, na parang may bahagi ng puso niyang hindi na babalik.

Kaya nang isang hapon, habang nakaupo siya sa lumang sofa, hawak-hawak ang lumang picture frame ng kanilang pamilya, narinig niya ang tinig ng kanyang ina—magaan, masaya, halos kumikislap sa tuwa.

“Ella,” tawag ni Marissa, may kakaibang ningning sa mga mata. “May sasabihin ako.”

May kaba agad na gumapang sa dibdib ni Ella. “Ano po ’yon, Ma?”

Huminga nang malalim ang kanyang ina. “Magpapakasal na ako.”

Parang may sumabog na bomba sa loob ng puso ni Ella. Nabitiwan niya ang picture frame, at tumama ito sa sahig—nabasag ang salamin, parang simbolo ng panibagong yugto na pilit ibinubukas sa kanila.

“Ma… dalawang buwan pa lang mula nang—”

“Alam ko,” putol ni Marissa, ngunit hindi nawala ang ngiti. “Pero dumating si Alexander Cortez sa buhay ko sa panahong kailangan ko ng lakas. Sa maikling panahon, nakaramdam uli ako ng kasiyahan.”

“Ma!” Lumapit si Ella, nanginginig ang boses. “Ma, kakalibing lang kay Papa! Tapos magpapakasal ka na? Tapos kailan mo lang nakilala?”

“Kilalang-kilala ko siya, anak. Mabuti siyang tao,” sagot ng ina. Hinawakan niya ang magkabilang balikat ni Ella. “Ella, makakaginhawa na tayo. Pagkatapos ng matinding hirap na dinanas natin mula sa pagbagsak ng negosyo ng papa mo hanggang sa siya’y nagkasakit… eto na. Makakaginhawa na tayo.”

“Ma! Alam mo ba ang sinasabi mo? Magpapakasal ka dahil sa pera? Dahil sa kaginhawaan?”

“Ella, matagal nating ipinaglaban ang papa mo. Lahat ng paraan ginawa natin para gumaling siya, kahit alam nating habang-buhay na gamutan ang dialysis. Pero ang papa mo na rin ang sumuko… at mas nahihirapan siyang nakikita tayong nahihirapan.” Tumulo ang luha ni Marissa. “Alam kong ito ang gusto niyang mangyari sa atin.”

“Ma…”

“Magpapakasal ako,” matatag na sabi ni Marissa, “sa ayaw mo't sa gusto mo.”

Parang binuhusan si Ella ng malamig na tubig. Hindi niya alam kung alin ang mas masakit—ang bilis ng desisyon ng kanyang ina, o ang pakiramdam na parang pinapalitan nito ang ama niya.

“Hindi ko siya matatanggap,” mariin niyang sabi.

“Anak…” Lumapit ang ina, pero umatras si Ella. “Hindi ko hinihingi na tanggapin mo siya. Pero sana, huwag mo akong pigilan na gawin ito para sa iyo. Maipagpapatuloy  mo na ang pag-aaral mo. Hindi mo na kailangan magtrabaho para may pang tustos ka lang. Matutupad mo rin ang pangarap mong maging doctor.”

“Ikaw ang may kailangan sa kanya, Ma!” sagot ni Ella, puno ng sakit. “Kaya kung suportahan ang sarili ko…” Tumalikod siya, palayo, hindi na kayang tapusin ang sasabihin.

…

Kinabukasan, naghanda si Marissa ng maliit na hapunan para ipakilala si Alexander. Ayaw sana ni Ella, pero hindi niya kayang iwan ang ina sa sitwasyong siya mismo ang nagpasimula ng tensyon.

Pagpasok niya sa dining room, nakita niya ang isang lalaking nakasuot ng dark suit—matangkad, maputi, may appeal na lahat ay mapapatingin, at may kumpiyansa ng parang pag-aari niya ang buong mundo.

At nang magtagpo ang kanilang mga mata, parang may humigop ng hangin sa paligid.

Hindi siya nagkamali.

Si Alexander Cortez—ang lalaking minsan niyang sinampal sa isang private room ng hotel, ang lalaking humila sa kanya sa kandungan nito at inalok siyang bayaran kapalit ng isang gabi—ay ngayon ang lalaking gustong pakasalan ng kanyang ina.

Napako si Ella sa kinatatayuan.

At si Alexander… ngumiti, pilit tinatago ang pagkabigla ng Makita siya.

“Ella, this is Alexander,” masayang pakilala ni Marissa.

Lumapit ang lalaki, may tikas sa bawat hakbang. “It’s nice to finally meet you, Ella.”

Hindi niya alam kung paano siya nakangiti pabalik. “Likewise.”

Pero sa likod ng ngiting iyon, nag-aalab ang galit, hiya, at pagkasuklam.

Ito ang lalaking papalit sa ama niya? Mababa ang tingin sa mga katulad niyang nagtatrabaho bilang waitress sa bar.

…

Pagkatapos ng hapunan, nagpaalam si Marissa para saglit na kausapin ang wedding coordinator sa telepono. Naiwan sina Ella at Alexander sa sala—isang katahimikang puno ng tensyon.

Alexander leaned back sa sofa, relaxed, halos nanunukso ang ngiti. “Matagal na rin pala mula noong huli tayong nagkita. That was six months ago.”

Napakuyom ang kamao ni Ella. “Huwag mong banggitin ‘yon.”

“Bakit naman?” tanong niya, may bahagyang tawa sa tinig. “Hindi ko makakalimutan ang babaeng unang sumampal sa akin.”

“Hindi ko ’yon ikinakaproud,” sagot ni Ella, malamig. “At hindi ko kailangan ng paalala mula sa ‘yo.”

“Hmm.” Tumango si Alexander, parang lalo pang naaliw. “Pero ako, proud ako. Hindi araw-araw may babaeng hindi natitinag sa pera ko.”

“Hindi ako natutuwa sa pang-aasar mo.”

“Pero natutuwa ako sa reaksyon mo.”

Napa-atras si Ella, hindi dahil sa takot, kundi dahil sa inis na hindi niya maipaliwanag. “Kung may respeto ka sa Mama ko, huwag mo nang banggitin ang gabing ‘yon.”

“Kung ‘yan ang gusto mo,” sagot niya, pero hindi nawala ang ngiti. “Pero hindi ko maipapangako na hindi kita aasarin paminsan-minsan. You’re… interesting.”

“Hindi ako interesado sa opinyon mo.”

“Pero ako, interesado sa ’yo.”

Tumayo si Ella, hindi na makayanan ang presensya niya. “Kahit kailan hindi kita matatanggap lalo na’t alam kong bastos ka sa mga babae.”

“Hindi ko kailangan ang pagtanggap mo,” sagot niya, tumayo rin. “Pero aaminin ko—mas magiging masaya ang buhay ko kung palagi kitang makikita.”

“Hindi mo ako kilala.”

“Pero gusto kong makilala ka.”

Hindi niya alam kung bakit, pero ang paraan ng pagkakasabi niya—kalma, tiyak, at may bahagyang lambing—ay nagdulot ng kakaibang kilabot sa puso niya.

Hindi niya iyon gusto.

Hindi niya iyon dapat maramdaman.

…

Pagbalik ni Marissa, masaya nitong inanunsyo ang isang bagay na nagpatigil sa mundo ni Ella.

“Anak,” sabi ng ina, halos nangingiti sa tuwa, “the wedding is in three days.”

Tatlong araw.

Tatlong araw para tanggapin ang lalaking minsan siyang inalok ng pera kapalit ng isang gabi.

Tatlong araw para tanggapin na papalitan nito ang ama niya.

Tatlong araw para harapin ang katotohanan na hindi niya kayang tanggapin.

Nalaglag ang tingin ni Ella sa sahig, habang si Alexander ay nakatingin sa kanya—hindi na nanunukso, hindi na nakangiti, kundi parang alam niya ang bigat ng nararamdaman niya.

Tatlong araw.

At wala siyang oras para huminga.