Chapter 1

Hanna’s POV:

“Hanna! Si Leo, andito na!”

Tumagos sa tenga ko ang sigaw ni Manang Eden mula sa kusina. Hindi ako agad gumalaw. Para bang may mabigat sa dibdib ko na ayaw akong patayuin mula sa hagdan.

Huminga muna ako nang malalim bago bumaba.

Pagdating ko sa sala, nandoon siya—si Leo. Nakaupo sa sofa, diretso ang tingin sa cellphone, tahimik. Para bang bisita sa sariling bahay. Parang estrangherong napadaan lang.

Nang magtama ang mga mata namin, saka lamang siya tumayo at lumapit. Yumakap.

“I miss you,” bulong ko, kusang ngumiti kahit may kirot na agad sa loob ng dibdib ko.

Hindi siya tumagal sa yakap. Maingat niya akong inalis—hindi marahas, pero malinaw ang distansya. Parang may iniingatan… o may iniiwasan.

“Bakit?” tanong ko, hindi na itinago ang pagtataka.

“Pagod lang ako, love. Pasensya na,” sagot niya, sabay iwas ng tingin.

Doon pa lang, alam ko na. May mali.

“Ah… gano’n ba,” maikli kong tugon. Malamig. Hindi dahil gusto kong manakit—kundi dahil wala na akong lakas para magpanggap na okay lang.

Umupo kami, at tahimik ang paligid. Ang katahimikan namin—mas maingay pa kaysa sa anumang sigawan.

“Love,” bigla kong simula, “may gagawin ka ba sa Linggo? Sana—”

“Hindi ako puwede.” Malamig, walang kasamang paliwanag.

Hindi ko pa man natatapos ang sinasabi ko, agad siyang tumanggi.

“Marami akong paperwork sa opisina. Hindi ko alam kung anong oras ako matatapos,” mabilis niyang paliwanag. Parang matagal nang handa ang palusot.

Napapikit ako sandali.

“Leo,” mahinahon kong sabi, “alam mo ba kung anong araw bukas?”

“Ha?” Napakamot siya sa ulo. “May ganap ba?”

May kung anong napigtas sa loob ko.

Ngumiti ako—pilit, mapait. “Anniversary natin. Fifth year anniversary natin bukas.”

Saglit siyang natigilan. Halata ang gulat. Hindi dahil naalala niya, kundi dahil nahuli siya.

Lumapit siyang muli at niyakap ako.

“Sorry, love. Pasensya na. Nakalimutan ko. Patawarin mo ako,” malambing niyang sabi.

Pero ramdam ko—walang bigat ang mga salita niya. Walang konsensya. Walang pagsisisi.

“So,” tanong ko, hindi tumayo mula sa inuupuan ko, “anong plano natin bukas?”

“Kakain tayo sa labas,” sagot niya, pilit na masigla.

Tumango ako, pero sa loob-loob ko, may bumubulong—Hindi naman siya ganito dati.

Noong unang tatlong taon namin, hindi niya kailangang ipaalala ang sarili niya sa akin. Hindi niya kailangang pilitin ang oras. Hindi niya kailangang mangako.

Nagbago siya.

Alam ko kung kailan nagsimula—noong mas naging abala siya sa trabaho, mas naging malapit sa mga katrabaho, at mas naging malayo sa akin. Ako ang naiwan.

Alas-nuwebe ng gabi.

Walang tawag. Walang mensahe. Walang paliwanag.

Nakatitig lang ako sa cellphone hanggang mangalay ang mga mata ko. Hanggang sa mapagod ang puso ko kakahintay.

Hanggang sa makatulog na lang ako, yakap ang pag-asang baka nagkamali lang ako ng hinala.

Ilang beses nang na-cancel ang mga plano namin. Ilang beses akong umintindi. Ilang beses akong nagpanggap na sapat ang “sorry.”

Hindi ako nagreklamo.

Pero ngayon—iba na ang pakiramdam.

Parang may unti-unting gumuguho sa ilalim ng paa ko.

“Hays, salamat naman,” galit kong sabi nang sa wakas ay tumawag siya. “Naalala mo pa pala ako.”

“Love—”

“Hindi mo ba naisip na naghihintay ako?” nanginginig na ang boses ko. “Anniversary natin, Leo.”

“Sorry, love. Nakalimutan ko—”

Hindi ko na hinintay ang dulo. Binaba ko na ang tawag.

Mas masakit ang pinaasa kaysa tuluyang iniwan.

“Love, patawarin mo na ako,” halos pabulong niyang pagmamakaawa.

Pero ang mga mata niya—walang init. Walang sigurado.

“Leo,” mahina kong tanong, “mahal mo pa ba ako?”

“Oo naman,” sagot niya agad. “Ikaw lang ang mahal ko.”

“Kung gano’n,” nilunok ko ang buo sa lalamunan ko, “bakit pati anniversary natin nakalimutan mo?”

Tahimik siya.

“May tinatago ka ba sa’kin?” direkta kong tanong. “May iba na ba?”

Bigla siyang nagtaas ng boses.

“Pinagdududahan mo ba ako?” galit niyang sigaw. “Selos ka nang selos, wala ka namang ebidensya!”

Doon na bumigay ang luha ko.

“Hindi ba halata?” umiiyak kong sabi. “Wala ka nang oras sa’kin. Puro trabaho. Minsan naiisip ko—may boyfriend pa ba talaga ako?”

Hindi siya sumagot. Tumalikod lang siya.

“Bahala ka, Hanna.”

At iniwan niya akong mag-isa.

Doon ko naramdaman—hindi lang lamat ang meron sa relasyon namin. Basag na.

Kung lilipunin ang lahat ng tanga sa mundo, siguradong kasama ako roon.

I begged for his time. For his love.

Pero hindi niya man lang ako pinagbigyan kahit sa pinakamaliit na bagay.

“Busy ka ba ngayon?” tanong ko sa tawag.

“As always,” malamig niyang tugon.

Huminga ako nang malalim. “Leo… paano kung mawala na rin ako—”

Naputol ang sasabihin ko nang may marinig akong boses ng babae sa likod niya.

Tinawag ang pangalan niya.

Nanlamig ang buong katawan ko.

“Love,” pangingilabot kong tanong, “sino ‘yon?”

“Katatrabaho lang,” sagot niya agad.

“Pero narinig ko na lalabas kayo.”

“Meeting ng team.”

Hindi ako manhid. Sa akin, okay lang na wala siyang oras.

Pero sa iba—todo effort siya.

Hanggang isang araw—sa isang mall—nakita ko sila.

Magkasama. Magkaharap. Masaya.

Sa isang Korean restaurant. Walang pagtatago. Walang hiya.

Lumapit ako sa mesa nila.

Bago pa man ako makapagsalita—isang sampal ang bumagsak.

“Hi,” nakangiti kong bati sa babae. “Mukhang mas masaya ka kasama niya.”

Namutla siya.

Nanlaki ang mata ni Leo. “H-Hanna… anong ginagawa mo rito?”

“Napadaan lang,” mahinahon kong sagot.

“Walang hiya ka,” nanginginig kong sabi. “Pinaniwala mo akong ako lang—”

Hindi na natapos ang sasabihin niya nang muli kong sampalin ang babae.

Nang mahawakan ko ang buhok niya, doon ko na pinakawalan ang lahat ng galit na matagal kong kinimkim.

“Hanna, tama na,” sigaw ni Leo. “Buntis si Lea!”

Parang sumabog sa ulo ko.

“Wow,” mapait kong tawa. “Buntis? Kailan pa?”

Tahimik kong hinubad ang singsing sa daliri ko.

Dalawang taon kaming engaged. Limang taon—walang kasal.

Iniwan ko ang singsing sa mesa.

At lumakad palayo.

Ngayon—apat na taon na ang lumipas.

Wala na siyang koneksyon sa buhay ko.

Heto ako—buhay, sugatan, pero patuloy na lumalaban.

At unti-unting bumabangon.