Mag-log inEKSAKTONG ALAS siyete ng gabi ay handa na si Isaviel para sa dinner. Hindi niya alam kung ano ano ba ang dapat niyang maramdaman.
Six years… It has been six years simula nang huli niyang nakasama sa harap ng hapag ang kanyang ama, ang kapatid niya maging si Anton. t ngayon ay ito sila. Muling magsasalo sa mesa dahil na rin sa kagustuhan ng kanyang namayapang Lolo. Isang malalim na buntong-hininga ang pinakawalan ni Isaviel bago muling tinapunan ng huling sulyap ang sarili sa harap ng kanyang life-sized mirror. She was wearing a white dress na umabot sa gitna ng kanyang binti ang haba. Wala iyong manggas kaya nakalitaw ang kanyang makinis at maputing braso. Hinayaan lamang niyang nakabagsak ang lagpas balikat at alon-along buhok. Pinuno niya ng hangin ang baga bago tuluyang humakbang palabas ng kanyang silid. Walang pagmamadali na bumaba siya sa grandiyosong hagdan kahit na natitiyak niyang naroon na ang mga makakasalo niya sa hapunan. Kung p’wede lang sanang hindi niya sundin ang bilin ng kanyang Lolo… Pakiramdam ni Isaviel ay lumipas ang napakahabang sandali bago niya tuluyang narating ang komedor. At pagbungad pa lamang niya sa malaking p***o ay kaagad niyang nakita ang kanyang ama na katabi ang asawa nitong si Clara, ang ina ni Anton. Naroon na rin si Venice na hindi maipinta ang mukhang nilingon siya. Si Anton naman ay nakaupo sa kabisera. Ito ang pumalit sa Lolo niya ayon na rin sa karapatang ibinigay dito ng namayapang matanda. It was supposed to be a dinner set for five but for Isaviel, it felt like a courtroom. Five people. One broken family. “Late ka," kaagad na puna ni Anton nang makita si Isaviel. Mabilis nitong pinasadahan ng tingin ang anyo ng babaeng nakatayo pa rin sa doorway. Mabining humakbang palapit sa mahabang narra table si Isaviel bago sumagot. “Sorry," tipid na tugon niya sa lalaki. Well, paano ba niya sasabihin dito na wala siyang balak na makisalo sa mga ito sa hapunan. Kung p'wede lang sana. ‘Oh, Lolo… you’re making this hard for me.’ anang isang bahagi ng isipan ni Isaviel bago tuluyang umupo sa bandang kaliwa ni Anton. She was one set awat from him. Isang ngiti naman ang ibinigay ni Clara kay Isaviel. It was too bright that Isaviel could easily say the old woman was faking it. "Hi, Issa. Ang tagal mong nawala, ah. So, how are you? I heard, kasal pa rin pala kayo ng anak ko.” Isaviel forced a smile and looked at Anton’s mother. "Good evening po, Tita Clara.” bati niya sa matandang babae. Kaagad na umasim ang mukha ni Clara nang marinig ang pagbati ni Isaviel. “Oh, stop calling me Tita.” Natigilan si Isaviel pagkuwa’y tumango. Kahit naman noon pa ay malayo na ang loob ng ina ni Anton sa kanya. Kagaya ng kanyang ama ay mas gusto nito ang Ate niya. At kahit nang ikasal sila ni Anton noon ay hindi siya nito hinayaang tawagin itong ‘Mama’. Mas lalo pa nga’ng bumigat ang pakikisama nito sa kanya nang sa halip na si Venice ay siya ang napangasawa ng anak nito. Tanggap naman iyon ni Isaviel ngunit hindi rin naman niya itinatanggi na nasasaktan siya sa pagtrato nito sa kanya lalo’t wala naman siyang maisip na dahilan noon para hindi siya nito magustuhan. Sandaling umiral ang nakabibinging katahimikan sa pagitan nilang lima. Isang mahinang bungisngis ang pinakawalan ni Venice pagkaraan ng ilang sandali. “At least honest si Mama.” turan nito pagkatapos tapunan ng nanunuyang tingin si Isaviel. Sandaling dumaan sa anyo ni Isaviel ang kirot nang marinig ang sinabi ng kanyang nakatatandang kapatid. Yes. Mama ang tawag ni Venice sa ina Anton. Noong una ay Tita lamang ang tawag nito sa matandang babae pero nang itakda ang kasal nito at ni Anton ay ‘Mama’ na ang tawag nito sa ina ng lalaki. At hindi na iyon nagbago. “Venice,” Clara warned softly. “What?” untag ni Venice pagkuwa’y ikinibit ang magkabilang balikat. “Dinner naman ito, diba? Dapat honest.” Nanatiling walang kibo si Isaviel. Wala siyang sapat na energy para makipagpalita ng masasakit na salita kay Venice. “Stop it, Venice. Nasa harap tayo ng pagkain.” tiim ang anyo na sabad ni Anton. Tinapunan nito ng tingin ang asawa at nang makitang walang kahit na anong emosyon sa anyo ni Isaviel ay marahas na lamang na bumuga ng hangin ang lalaki. Sa harap nila ay nakahain ang umuusok na sinigang na bangus sa miso. Paborito iyon ni Isaviel. Mayroon ding adobo, pritong manok at chopsuey. Mahinang tumikhim si Eduardo bago nagsalita. “So. This is... this is what the will wants.” Walang kahit isang sumagot. Tiningnan naman ni Clara si Anton pagkatapos niyang tapunan ng sulyap si Isaviel. “Are you sure about this, Anton? It would be a lot easier if you just signed the–” “Enough, Mama!” malamig ang tinig na putol ni Anton sa iba pang sasabihin ng ina. “Ako ang magde-desisyon para sa sarili ko. Please, stay out of this. Alam ko kung ano ang ginagawa ko." Natahimik si Clara samantalang sumimangot naman si Venice. Matalim ang mga matang tinapunan pa ng huli ng tingin si Isaviel. Inabot ni Anton ang sandok para sa kanin at nilagyan ang plato ni Isaviel. "Eat.” Bumakas ang pagprotesta sa mukha ni Isaviel ngunit hindi iyon pinansin ni Anton. “Ako na, Anton." Tila walang narinig na nagsandok ng ulam si Anton at nilagyan ang plato ni Isaviel. Inabot din niya ang maliit na mangkok saka iyon nilagyan ng sinigang na bangus. "Now, eat. Ubusin mo ‘yan nang magkaroon ng kahit konting laman ang katawan mo.” Kumunot ang noo ni Isaviel dahil sa ginawa ni Anton samantalang hindi naman maipinta ang anyo ni Venice. Hindi nito maitago ang labis na selos dahil sa nakikitang pag-asikaso ng lalaki kay Isaviel. "Thanks but I can manage, Anton.” walang emosyong ani ni Isaviel bago dinampot ang kutsara at tinidor. Dinampot naman ni Venice ang kopitang may lamang wine saka iyon deritsong tinungga. “So this is it, huh? We all have to pretend that we’re one big happy family because of Lolo’s last wish.” bakas ang pait sa tinig na ani ni Venice pagkatapos ibaba ang hawak na kopita. “Venice, tama na,” saway ni Eduardo sa panganay na anak. “No, Dad,” sagot ni Venice sa ama. “I’m just saying what everyone’s thinking. Thirty million lang ang nakuha ko, a condo unit and an apartment building while they get the hacienda, the company, and they get to play mag-asawa again.” t “Venice, I didn’t ask for this.” turan ni Isaviel na ibinaba ang hawak na kobyertos. “Obviously,” naka-ismid na tugon ni Venice sabay irap sa kapatid. “Because if you did, you wouldn’t have run away six years ago.” “Enough,” Anton slammed his palm on the table. Umalog ang mga basong may lamang inumin na naging dahilan para matapon ang ilan sa mga iyon. Napatingin ang lahat kay Anton maliban kay Isaviel na muling itinuon ang pansin sa pagkaing nasa kanyang plato. “We’re here because of Lolo Roberto,” mababa ngunit naroon ang pagbabanta sa tinig na sabi ni Anton. “Not because we want to. Not because we like each other. So let’s just eat then we can all go back to hating each other in our rooms.” “Anton, calm down.” ani ni Clara sa anak ngunit hindi ito pinansin ng lalaki. Ibinaling ni Anton ang pansin kay Isaviel na tamilmil ang pagkain. “Ubusin mo lahat ng inilagay kong pagkain sa plato mo, Viel." aniya sa babaeng hindi nag-abalang mag-angat ng paningin. Patuloy lang ito sa ginagawang pagtusok sa adobo gamit ang tinidor. Isang malalim na buntong-hininga ang pinakawalan ni Anton saka itinuon ang atensiyon sa sariling pagkain. Ilang sandali pa ang lumipas at tanging ang ingay lamang ng mga kobyertos ang maririnig sa loob ng komedor. Walang kahit isang nagtangka na magbukas ng usapan. And it was the most awkward dinner of Isaviela’s life. “Anton, kamusta yung rose farm?” tanong ni Eduardo na tapos nang kumakain. Hawak nito sa kamay ang basong may lamang alak. “Okay lang naman,” tipid na tugon ni Anton. Siya ang inatasan ng namayapang Don na mamahala sa ilang ektaryang rose farm na naroon lang din sa loob ng hacienda. “Isaviela, how’s Paris? Marami ka pa bang shoot?” tanong naman ni Clara na kataka-takang sa unang pagkakataon ang nagpakita ng interes sa ginagawa ni Isaviel. “Okay lang naman po. May mga naiwan akong trabaho but I’m here now” “Three months, Issa. Kaya mo ba? I bet, no. Three months,” may matamis na ngiti sa mga labi na sabi ni Venice sabay sulyap kay Anton na biglang dumilim ang anyo. “Then you’ll leave again.” dugtong niya. “Venice,” halos sabay pang saway nina Eduardo at Clara sa babae. Maasim ang anyo na umismid si Venice. “What? Iyon naman talaga ang totoo, ah.” Padarag na binitawan ni Anton ang hawak na baso saka matalim ang mga matang tiningnan si Venice na nagkibit lang naman ng balikat. Muling umiral ang nakabibinging katahimikan hanggang sa nauna nang tumayo si Clara. “I’m going to bed. Goodnight everyone.” ani ni Clara bago lumapit sa anak. “Sleep well, Anton." aniya bago tuluyang tumalikod. Ni hindi siya nag-abalang tapunan ng sulyap s Isaviel. Sunod namang tumayo si Venice na bakas ang makamandag na ngiti sa mga labi. “Enjoy your ninety days, Issa. Don’t mess it up or else wala kayong mamanahin.” aniya bago tila reynang nagmartsa palabas ng komedor. "Aakyan na rin ako, Issa.” ani naman ni Eduardo pagkuwa’y tumayo at humakbang na palabas. Ni hindi na nito hinintay ang magiging sagot ng bunsong anak. Nang mawala ang mga kasama nila ay mas lalo pang nailang si Isaviel dahil silang dalawa na lamang ni Anton ang naiwan. Tahimik lang ang lalaki habang ang mga matang nanunuri ay nakatutok sa kanya. His piercing brown eyes… At hindi niya iyon kayang tagalan. Kahit noon pa man ay hindi niya kayang tagalan ang titig ni Anton. There was something in his eyes na nagbibigay sa kanya ng hindi komportableng pakiramdam. He meant no harm, alam iyon ni Venice pero hindi niya maintindihan ang sarili. “Tapos ka nang kumain.” Tumango si Isaviel bago sumandal sa kanyang upuan. “This is awkward." Umangat ang kilay ni Anton. Pinagmasdan niya si Isaviel. For six years na hindi sila nagkita ng babae ay walang ipinagbago sa anyo ni Isaviel. Tila mas lalo pa nga itong gumanda. Ang dating itim na itim nitong buhok ay kulay mais na ngayon na bumagay naman dito. Mas tumangkad rin ito. Ang hindi lang niya nagustuhan ay ang sobrang kapayatan ng babae. "You're too skinny, Viel.” puna ni Anton bago sinimsim ang alak sa hawak niyang baso. Umangat ang kilay ni Isaviel. “I'm not." " Yes, you are.” Bumuga ng hangin si Isaviel. “I'm a model, Anton. Hindi ako p’wedeng tumaba.” Umismid si Anton pagkuwa’y tumango. "Yeah, right… The Isaviel Castaneda.” Kumunot ang noo ni Isaviel nang mahimigan ang pait sa tinig ni Anton ngunit sa halip na bigyan iyon ng pansin ay tumayo na siya. “Gusto ko nang magpahinga, Anton." aniya bago tinalikuran ang lalaki ngunit hindi pa man siya nakatatlong hakbang ay muling nagsalita ang lalaki. "Ipinalipat ko na sa master’s bedroom ang mga gamit mo." Nanlaki ang mga mata ni Isaviel. Marahas siyang napalingon sa lalaking tila walang anumang pina-ikot-ikot sa baso ang alak na laman niyon. “What?!” “You heard me right, Viel.” “No! We can't sleep together, Anton. Doon ako sa dati nating silid.” Bagot na ibinaba ni Anton ang hawak na baso bago tila nag-aapoy ang mga mata na tinitigan si Isaviel. "Hindi ko rin gustong makasama ka sa iisang silid, Isaviel but this is what your grandfather's will. Nakakalimutan mo na ba? I'm doing you a favor here. Wala naman akong pakialam kung mapunta sa gobyerno ang villa na ito pero ikaw, kaya mo bang mawala sa iyo ito?" Hindi kaagad nakakikibo si Isaviel. Tama ito. Kung tutuusin ay hindi naman apektado si Anton. Walang mawawala rito kahit pa hindi nito sundin ang bilin ng kanyang Lolo. Kumuyom ang mga palad ni Isaviel. “The will said act as husband and wife,” patuloy ni Anton. “It didn’t say same bed but it didn’t say separate rooms either. I can sleep on the couch, Viel. Huwag kang mag-aalala. Hindi na mauulit ang mga nangyari noon. I won't force myself to you, my dear wife. Let's do this and get it done with." “Anton—” “Enough talking, Isaviel. Not now, okay. Pagod na ako. Wala pa akong matinong tulog simula nang mamatay ang lolo mo." “But—” “Mauna ka nang umakyat. Susunod na ako.” Hindi nakakibo si Isaviel. Sandali niyang tinitigan si Anton pagkuwa’y tumango saka tumalikod. Malapit na siya sa p***o nang muli siyang tawagin ng lalaki. “Viel," Napahinto si Isaviel ngunit hindi siya lumingon. “Bakit ka umalis?” Anton asked in a voice hoarse. “Bakit ka nagfile ng annulment?" Napapikit si Isaviel. Kumuyom ang mga palad niya dahil sa tanong ng lalaki. Yeah, right. He doesn't know. Masyado itong galit sa kanya noon para malaman kung ano ang nangyayari sa kanya. "I don't want to talk about it, Anton.” aniya sa malamig na tinig. Hindi kaagad kumibo si Anton. “Did you ever think about coming back?” " No. Never.” At dahil nakatalikod siya kay Anton ay hindi niya nakita ang pagdaan ng hindi mapangalanang emosyon sa anyo ng lalaki dahil sa sagot niya. “Goodnight, Viel.” ani ni Anton pagkaraan ng ilang sandali. Muling naging malamig ang tinig nito na nagdala ng kakaibang nginig kay Isaviel. Huminga ng malalim si Isaviel bago tumango. “Goodnight…” mahina ang tinig na aniya bago tuluyang lumabas ng komedor. At naiwan si Anton na nakasunod ang mga mata sa asawa.“Natutuwa akong marinig na nagka-ayos na kayong mag-asawa, Isaviel. Tiyak na magiging masaya ang Lolo mo sa kabilang buhay." Nagkaroon ng lambong ang mga mata ni Isaviel nang mabanggit ni Nana Nena ang kanyang Lolo. Saka naman bumungad sa kusina si Anton. “We decided to have a truce, Nana." maaliwalas ang mukha na sabi ni Anton habang papasok sa pinto.Dumako ang paningin nito kay Isaviel na napatitig naman sa bagong dating.Oh, how can he be so damn hot in his messy hair, and sweaty face? Gusot din ang suot nitong damit na butas pa sa bandang balikat. Ang pantalon nitong kupas na ay tila gusto na ring magmakaawang pagpahingahin na ito ng Anton dahil wasak na ang bandang tuhod niyon pati na rin sa bandang laylayan. But still… ang g’wapo pa rin nito. And those eyes! Kaagad na nagbawi ng tingin si Isaviel nang mapansin niya ang pilyong kislap ng mga mata ni Anton. Oh! Tiyak na tuwang-tuwa na naman ang lalaki dahil nahuli siya nitong titig na titig dito. Baka isipin na naman nitong
KINAUMAGAHAN ay magaan ang pakiramdam na gumising si Isaviel. Kinapa niya ang higaan sa kanyang tabi ngunit wala na roon si Anton. Nagmulat siya ng mga mata at sandaling nakiramdam sa paligid. Inakala niyang nasa loob lamang ng banyo ang lalaki ngunit wala siyang naririnig na tunog ng nakabukas na tubig.Kibit-balikat na bumangon na lamang si Isaviel saka humihikab pang nag-unat ng mga kamay.Halos alas kuwatro na rin ng madaling-araw sila nakatulog ni Anton ngunit sa kabila niyon ay maaga pa ring bumangon ang lalaki. “Ano’ng oras na ba?” takang usal ni Isaviel saka sinulyapan ang maliit na alarm clock na nakapatong sa bedside table.Pasado alas nuebe na ng umaga. No wonder mataas na ang sikat ng araw sa labas. Tuluyan nang bumaba ng kama si Isaviel saka humakbang patungo sa banyo para maghilamos ngunit nakaka-ilang hakbang pa lamang siya nang biglang tumunog ang kanyang cellphone.Bumalik siya sa kama at dinampot ang maliit na aparatong nakapatong sa ibaba ng headboard. Umangat ang
HABANG NASA loob ng banyo si Anton ay kumuha naman si Isaviel ng panglinis sa sugat ng lalaki pati na rin band-aid. Hindi rin naman siya naghintay ng matagal dahil makalipas lamang ng marahil sampong minuto ay lumabas na rin ito ng banyo. Natigilan siya nang makitang nakatapis lamang ng towel si Anton at tumutulo pa ang tubig sa leeg nito pababa sa dibdib. Wala sa loob na sinundan ng mga mata ni Isaviel ang ilang butil ng tubig na tila tuksong dahan-dahang dumadausdos sa katawan ng lalaki. Napalunok pa siya nang dumako ang kanyang paningin sa ibaba ng pusod nito kung saan nagdudugtong ang towel na siyang nakatakip sa bahaging iyon ng katawan ng asawa. Ginitian ng ilang butil na pawis sa noo si Isaviel. Great! Nakatodo naman ang bukas ng aircon pero bakit parang init na init siya?Isang mahinang tikhim mula kay Anton ang gumising sa pagkakatulala ni Isaviel.“Well?” may ngiti sa mga labi na untag ni Anton. Bakas sa kislap ng mga mata nito ang lihim na panunukso dahil sa ipinakitang r
THREE WEEKS…It has been three weeks since her grandfather died. Three weeks na rin simula nang basahin ng abogado ng nayapang Don ang last will nito at three weeks simula nang simulan nila ni Anton na sumailalim sa counselling. Communicate better, iyon ang bilin sa kanila ni Atty. Cruz pero wala naman silang ginawa ni Anton kundi magtalo. Kahit mga walang k’wentang bagay ay pinagtatalunan nila. Huminga ng malalim si Isaviel. Kasalukuyan siyang nasa veranda at pinagmamasdan ang kadiliman ng gabi. Sa loob ng mga araw na nagdaan ay natatagpuan na lamang niya ang kanyang sarili na naroon sa tuwing nagiging siya ng alanganing oras kagaya ngayon. Malamig ang simoy ng hangin palibhasa nasa kalagitnaan na ng buwan ng october. Wala sa loob na hinapit ni Isaviel ang suot niyang roba na nililipad ng hangin nang makaramdam siya ng pagsigid ng lamig sa katawan. Ang buhok niyang malayang nilalaro ng hangin ay bahagyang tumakip sa kanyang mukha pero hinayaan lamang niya iyon. Tumingala siya roo
Inilang hakbang lamang ni Anton ang natitirang pagitan nila ni Isaviel saka puno ng pag-aalalang hinawakan sa magkabilang balikat ang huli.“Come here,” mahina ang tinig na usal ni Anton saka maingat na inalalayan ang dalagita papasok sa loob ng kanilang bahay. Walang kibong sumunod naman si Isaviel sa lalaki.Nang makapasok sila sa loob ay mabilis na isinara ni Anton ang pinto. Pinaupo niya si Isaviel sa upuang gawa sa kawayan. “What happened?” ulit na tanong ni Anton pagkatapos niyang tabihan si Isaviel.Hindi sumagot si Isaviel. Instead, she just collapsed into his arms and cried her heart out.Hindi na muling nagtanong si Anton. Hinayaan na lamang niya si Isaviel na umiyak nang umiyak sa kanyang dibdib. Dama ay labis na paghihirap ng loob nito. Her body was shaking. And she was crying like she just lost someone.Biglang kinabahan si Anton ngunit nanatili lamang siyang tahimik. He just held her tight. His one hand was on her back, gently rubbing her in circles.“Hush now, baby,” b
TINUPAD Ni Anton ang ipinangako niya kay Isaviel. Muling naulit ang paglabas nila hanggang sa nasundan pa ng maraming beses. Naging masaya at makulay ang buong summer ng dalagita kahit na hindi sa mamahaling restaurant sila pumupunta ng lalaki. Sa burger house sa bayan, sa food stalls na nakahanay sa gilid ng kalsada ng Boulevard. Nothing fancy but it was all fun.Ngunit totoo nga yatang may kapalit na lungkot ang bawat saya dahil bago matapos ang bakasyon ay nakatanggap ng balita si Isaviel mula sa Russia. Wala na ang kanyang ina at hindi man lang siya binigyan ng pagkakataong makita ito kahit sa huling pagkakataon. Ipina-crimate ang labi ng kanyang mommy at ang abo naman ay isnabog sa dagat ayon na rin sa huling kahilingan nito.“Miss Isaviel? Are you still there?”Napapitlag si Isaviel nang muling marinig mula sa kabilang linya ang tinig ng abogado ng kanyang ina. “Y-Yes. I’m still here.”“I’m so sorry, Miss Isaviel. My deepest sympathy to you, child.”Sunod-sunod na nag-unahan an







