FIVE MINUTES bago ang napag-usapang oras ay nasa harap na si Isaviel ng dalawang palapag na gusali kung saan naroon ang office ni Atty. Cruz. Ito ang nirekomenda ni Atty. Suarez sa kanilang dalawa ni Anton para sa kanilang marriage counseling.
“Maraming salamat, Lando. Pakibalikan na lang ako dito mamaya. Mag-ikot-ikot ka na lang muna diyan sa paligid.” aniya sa anak ni Nana Nena na siyang naghatid sa kanya.
Nagtext sa kanya si Anton kanina na magkita na lamang daw sila sa opisina ng abogado. May importante daw itong inaasikaso kaya hindi na siya masusundo sa mansion. Pabor naman iyon kay Isaviel dahil pagkatapos ng mainit na pagtatalo nilang dalawa kagabi ay hindi niya alam kung paano haharapin ang lalaki na hindi na naman sila magtatalo.
At hindi nga rin niya alam kung may silbi ba o patutunguhan itong gagawin nila.
Tumango si Lando.
“Sige po, senyorita. Tawagan n’yo na lang po ako.”
Sinulyapan ni Isaviel ang sarili sa rearview mirror at nang makontento sa nakitang anyo ay tuluyan na siyang naglakad patungo sa dalawang na gusali. Tuloy-tuloy siyang umakyat at tinumbok ang opisina ni Atty. Cruz.
Marahang kumatok ng tatlong beses si Isaviel pagkuwa’y pinihit ang seradura. Itinulak niya ang p***o at kaagad na bumungad sa kanya ang maaliwalas na opisina. Taliwas iyon sa inaasahan niyang tambak na mga libro at papeles kagaya ng opisina ng abogado ng Lolo niya.
The room smelled like coffee and old paper. Bahagyang napangiti si Isaviel dahil ganoon din ang amoy ng study room ng Lolo niya. And it somehow calmed her senses na kanina pa tensed dahil sa counseling na haharapin nila ni Anton.
“Good afternoon! How may I help you? May appointment po ba kayo kay Attorney?” ani ng babaeng marahil ay edad kuwarenta pataas kay Isaviel. Pormal ang suot nitong damit at may makapal na salamin sa mata.
She must be the secretary.
Tipid na ngumiti si Isaviel saka tumango.
“Good afternoon! Yes, I have an appointment with Atty. Cruz at exactly three o’clock. My name is Isaviel Cast– er, Resma.” pagpapakilala ni Isaviel sa sarili.
Bahagya pa siyang napangiwi nang banggitin ang apelyedo ni Anton. Muling pinuno ng pait ang puso niya nang tuluyang mag-sink in sa kanyang isipan na nakakabit pa rin pala sa kanya ang pangalan ng lalaki.
Kaagad na lumiwanag ang anyo ng sekretarya nang marinig ang sinabi ni Isaviel. Inilahad nito ang kamay para ituro ang isang p***o na nakasarado.
“Napakaganda mo, iha.” bakas ang paghanga sa mga mata na bulalas ng babae. “Naghihintay na si Attorney sa inyo.” dugtong nito bago iginiya si Isaviel patungo sa pinaka-opisina ng abogado.
Tipid na ngumiti si Isaviel saka sinulyapan ang suot na relo. Eksakto lang ang dating niya.
“Dumating na ba si Anton?” naisipan niyang itanong.
“Naku, hindi pa, iha. Pero baka parating na din ang batang ‘yon.”
Hindi naitago ni Isaviel ang bahagyang pag-angat ng kanyang kilay dahil sa narinig. Mukhang kilalang-kilala nito si Anton kung pagbabasehan niya ang pagkagiliw sa boses nito para sa lalaki.
And as if right on cue, biglang tumunog ang door chime kasunod ng pagbukas niyon. Mula doon ay bumungad ang tila pagod na pagod na mukha ni Anton ngunit hindi pa rin iyon nakabawas sa angking kagwapohan ng lalaki.
Hindi napigilan ni Isaviel ang sarili. Mabilis niyang pinasadahan ng tingin ang anyo ng lalaki.
Medyo magulo ang buhok nito. Hapit na pantalong maong ang suot na tinernohan nito ng mint green na polo shirt at bagay na bagay iyon sa lalaki.
Wala sa loob na napalunok ng sariling laway si Isaviel. Shit! Wala pa rin talagang kupas ang karisma ng walanghiya. Tila mas lalo pa nga itong naging guwapo sa paningin niya dahil nagmature na ang itsura nito. Mas naging intense ang mga mata nitong kinababaliwan niya noon. Titig pa lang nito noon ay tumitiklop na siya. Tapunan lang siya nito ng titig noon ay sumusunod na siya sa gusto nito.
Ang matangos nitong ilong. Ang mga labing hindi makapal, hindi rin manipis.
Oh, hell! How she missed his lips–
Napatigil sa kung ano mang balak takbuhin ang isipan ni Isaviel nang marinig niya ang eksaheradong pagtikhim ni Anton. Mula sa mamula-mulang labi ng lalaki ay nag-angat siya ng paningin at kaagad na pinamulahan ng mukha nang makita ang lantarang pagngisi nito sa kanya. Inirapan niya ang lalaki para lang mapagtakpan ang naramdamang pagkapahiya.
Jesus, Isaviel! Nakakahiya ang ginagawa mo.
Mabilis niyang hinamig ang sarili saka taas-noong tinalikuran ang lalaki at nagmamartsang nauna nang pumasok sa opisina ni Atty. Cruz. Dinig pa niya ang mahinang pagtawa ng lalaki nang makatalikod siya.
Buwiset! Ang sarap tampalin…
Ilang sandali pa ay pareho na sila ni Anton na nakaharap kay Atty. Cruz. Sa ibabaw ng mesa ng abogado ay nakapatong isang maliit na notebook at nakabukas iyon.
“Thank you for coming,” may ngiti sa labi na turan ni Atty. Crus habang ang mga kamay ang magkasalikop na nakapatong sa ibabaw ng mesa nito. “I know this wasn’t your choice but since you’re already here, let’s try it. May gusto ba kayong sabihin sa isa’t-isa?”
“Wala akong sasabihin.” walang emosyong turan ni Anton habang nakasandal sa upuan nito.
Tumango ang abogado bago ibinaling ang pansin kay Isaviel.
“Iha?’
Wala sa loob na napatitig si Isaviel sa kanyang mga daliri. Particular sa kanyang ring finger. And she wasn’t wearing one anymore.
“I... I didn’t know that we were still married.”
Nagsulat sa notebook ang abogado bago muling nagtanong.
“Paano nangyari?”
“I left the annulment papers six years ago then I left for Manila the next morning. I thought he signed them.”
“And did you?” baling ni Atty. Cruz kay Anton.
Tumiim ang anyo ni Anton. Naningkit ang mga mata ng lalaki na tiningnan ng nagbabaga si Isaviel. Naroon ang piping mensahe na hindi nito nagustuhan ang ginawa ng babae anim na taon na ang nakaraan.
Umangat naman ang kilay ni Isavie. Ano ba ang ipinaglalaban ng lalaking ito? Bakit ito umaakto na parang ito ang nasaktan sa kanilang dalawa? Hindi ba’t wala naman itong pakialam sa kanya noon? Hindi ba’t lantaran naman nitong ipinamukha sa kanya noon na hindi siya nito mahal? Na hindi siya ang pangarap nitong babae? Na kahit kasal na sila ay hindi asawa ang tingin nito sa kanya?
Oh, damn him!
“Hindi,” malamig ang tinig na sagot ni Anton. “I saw them. I burned them. And let me rephrase your words, Isaviel. You didn't just left. You run.” ani nito na ipinagdiinan ang dalawang huling salita.
Isaviel’s head snapped to him. “Bakit hindi mo pinirmahan? Bakit hindi mo sinabi sa akin?”
“Because you were already gone,” Anton said in a flat and cold voice. “You left a note. You said you can’t do it anymore. What was I supposed to do? Habulin ka?”
Ngali-ngaling batukan ni Isaviel ang kaharap. Mukha ba siyang nagpapahabol dito noon? Gago pala ito,eh! Siya nga itong habol nang habol dito noon at ano ang napala niya? Sakit lang sa puso. She was decided to leave kaya kahit habulin siya nito noon ay hindi na magbabago ang pasya niya.
It was over for them. Period!
“I left because I couldn’t breathe in that house!” nagsisimula nang magtaas ng tinig na sikmat ni Isaviel sa lalaki. Mahigpit na nakakuyom ang mga palad niyang nakapatong sa ibabaw ng kanyang mga hita. “Because every day felt like I was walking on eggshells around you!”
How dare him? Kung sana ay pinirmahan nito ang annulment papers na iniwan niya noon, wala sana sila sa ganitong sitwasyon ngayon. Tapos na sana ang lahat at malaya na sana itong ituloy ang naudlot na pagpapakasal kay Venice.
Biglang sumigid sa isipan ni Isaviel ang nang-uusig na tingin ng kanyang nakakatandang kapatid sa kanya noon. Pain and betrayal was clearly written on Venice’s eyes she as looked at her in horror pagkatapos nitong malaman na ikinasal sila ni Anton habang wala ito.
Wala sa loob na napahilot siya sa sariling noo.
“Then why didn’t you talk to me?” mainit na rin ang ulo na singhal ni Anton. Salubong na ang mga kilay nito at kung bumubuga lang ng apoy ang mga mata nito ay malamang na natupok na si Isaviel. “Why run, Isa? Why not stay and fight? Di ba ikaw naman ang may gusto na malagay tayo sa ganoong sitwasyon? What? Dahil ba nakuha mo na ang gusto mo at na-realize mo na sawa ka na kaya ka nagpasyang umalis na lang basta? Shit!”
Nanlaki ang mga mata ni isaviel sa mga narinig. Ang sama talaga ng tingin nito sa kanya. Wala naman nang bago doon. Para kay Anton ay si Venice lang ang mabait at siya naman ang demonyitang kapatid. But fuck him for judging her without even trying to know the real her! Mali ito ng akala sa kanya. Maling-mali…
“Because there was no longer reason for me to fight, Anton! Ginawa ko ang lahat para lang maging mabuting asawa sa’yo kahit walang araw na hindi mo ipinaparamdam sa akin na kahit na anong gawin ko ay hindi nun mababago ang sitwasyon natin. I was your unwanted wife and I still am. I was young and naive. I was careless and I let my emotion control me and because of that, I lost my–” biglang napahinto si Isaviel sa pagsasalita nang maisip ang bagay na hindi na dapat pang malaman ng lalaki.
No. Wala itong karapatang malaman ang tungkol doon.
Biglang napatayo si Isaviel saka sapo ang ulo na nagsimulang nagpalakad-lakad sa harapan ni Anton at ng abogado.
“Lost what, Isaviel? Bakit hindi mo ituloy?”
“I don't want to talk about –”
“Bullshit, Viel!" mataas ang tinig na putol ni Anton sa iba pang sasabihin ni Isaviel. Napakislot naman ang huli. “Ang kalayaan mo ba, ha? Iyon ba ang tinutukoy mo na nawala sa'yo? Kaya ba nagfile ka ng annulment? Damn you, Isaviel pero ito ang tandaan mo. Wala akong balak na pumirma kahit na magfile ka pa ulit ng annulment. Mananatili kang kasal sa akin hangga't gusto ko!"
“How dare you?! Ang kapal naman ng mukha mo pala. Let me go, Anton! Wala namang buting idudulot kung itutuloy pa natin ito.”
Napabuga na lamang ng hangin si Attorney Cruz habang nakikinig sa mainit na pagtatalo ng dalawa sa kanyang harapan.
“Both of you, please, sit down. Kaya tayo narito ay para gawan ng paraan na maayos ang kasal nito."
Isaviel snapped her head. Nag-aapoy ang mga mata sa galit na tinitigan niya si Anton.
“No. Hindi na kailangang ayusin pa–”
“Yes, my dear wife. Aayusin natin ang kasal natin. Nakalimutan mo na bang ito ang gusto ng Lolo mo?”
Marahas na nagtaas-baba ang dibdib ni Isaviel dahil sa matinding emosyon. Damn! Paano ba niya nakalimutang ang Lolo niya ang dahilan kaya sila naroon ni Anton? Tiyak niyang kung hindi dahil sa bilin ng namayapang Don ay wala doon ang lalaki.
Itinaas ni Atty. Cruz ang kanyang kamay para patigilin ang dalawa sa pagbabangayan saka banayad ang tinig na nagtanong.
" Anton, what did she mean by that?”
Anton frowned. “I don’t know. That’s why I’m asking her.”
Tumutok kay Isaviel ang nagtatanong na mga mata ng lalaki.
Isaviel froze. Her heart pounded.
No, hindi nito kailangang malaman. She almost said it but she swallowed the words.
Not now. Not ever, maybe. It was her secret to keep.
“Wala,” Isaviel said quickly and sat down. “Misunderstanding lang. It doesn’t matter anymore.”
“Don’t lie to me.”
Anton stared at Isaviel. Naroon sa kislap ng mga mata ng lalaki na hindi ito naniniwala sa kanya.
Kumuyom ang palad ni Isaviel. Sinalubong niya ang tingin ng lalaki. No! Wala itong makukuhang sagot sa kanya kahit na pilitin pa siya nito. At ano ba ang pakialam niya kung ayaw nitong maniwala sa kanya? It was as if he ever believe her before. He never did kaya ano pang bago doon?
“I’m not lying,”
Naningkit ang mga mata ni Anton samantalang tumango naman si Atty. Cruz.
“Okay. New topic. Anton, why didn’t you sign the papers?” tanong ng abogado.
Hindi kaagad sumagot si Anton. Napansin ni Isaviel ang kakaibang emosyon na dumaan sa mga mata ng lalaki ngunit saglit lang iyon. Was it longing? Was it pain? Pero bakit?
Ipinagwalang bahala ni Isaviel ang nakita. Hindi nga siya sigurado kung tama ang nakita niya o kung may nakita ba talaga siya.
“Because signing meant it was over,” he said finally. Bakas sa tinig ni Anton ang tila paghihirap ng loob nito. It was as if admitting it in front of Isaviel was a damn torture. “And I wasn’t ready for it to be over.”
Isaviel’s breath caught.
“Even after she left?”
“Especially after she left,” tugon ni Anton sa tanong ng abogado. He looked at the window, not at Isaviel. “Because if I signed, that means I agreed that we're really done. And I wasn’t ready to agree to that.”
Titig na titig si Isaviel kay Anton habang nagsasalita ito. Gusto niyang maniwala sa sinasabi nito pero hindi niya maalis ang pagdududa. Why now? And if he really meant to keep her, bakit paulit-ulit nitong ipinamumukha sa kanya noon na hindi siya nito magugustuhan kahit na ano pa ang gawin niya? Kaya nga ang lakas ng loob ni Venice na kutyain siya kahit na nasa ibang bansa na ito noon, di ba? Dahil ito naman talaga ang mahal ni Anton. Dahil ito naman talaga ang dapat na pinakasalan ng lalaki.
Hindi siya…
“Isaviel,” Dr. Reyes said gently. “How does that make you feel?”
“Scared,” Isaviel whispered. At hindi niya iyon naitago ng tinig niyang bahagya pang nanginig. “Because if he wasn’t ready to let go then... is he ready now? Because I am.”
Dinig ni Isaviel ang marahas na paghinga ni Anton. Tila umabot pa nga sa kanya ang init ng hanging ibinuga nito.
Hindi kaagad nakasagot ang abogado. Ilang sandali itong nakatitig lamang kay Isaviel pagkuwa’y tumango.
“Alright. That’s enough for today. This was heavy. And your homework: 10 minutes tonight. Talk about anything. Not the will. Not Lolo. Anything else. The weather. The roses. Just talk.”
“We’ll try…” tugon ni Anton bago nauna nang lumabas ng opisina ni Atty. Cruz.
Kagat-labi namang napasunod na lamang si Isaviel sa lalaki. Nasa p***o na siya nang tawagin siya ni Atty. Cruz.
“Isaviel, iha,"
Huminto si Isaviel at lumingon. Hinintay niya ang sasabihin ng abogado.
"He loves you, iha…”