Chapter 4

SARIELLE POV

Ang katahimikang iniwan niya ay mabigat at tila nakasakal. Nakatayo ako sa papalubog na liwanag habang lumalamig ang pagkaing nasa mesa, at sa unang pagkakataon mula nang pumirma ako sa kasunduan, naramdaman ko ang isang bagay na mas matalas pa sa sakit — ang kalinawan. Sinabi niya sa akin ang totoo sa kanyang sariling paraan, marahas man ito. Walang naghihintay sa likod ng pader. Hinahabol ko lamang ang anino.

Gayunman, sumapit ang umaga at gumising pa rin ako nang ikalima. Mas mahirap basagin ang nakasanayan kaysa sa pangako. Muli kong isinuot ang simpleng kulay-abong damit ang nagtutugma sa kulay ng dingding — at naghanda ng kanyang kape nang eksakto sa paraang gusto niya. Inilagay ko ito sa labas ng kanyang p***o, kumatok nang mahina, at tumalikod bago pa siya magbukas. Bago pa niya ako tignan nang walang nakikita kundi ang aking pagkukulang.

“Sarielle.”

Ang aking pangalan binanggit nang mababa at matalas — ay tumigil sa akin ang paglakad. Lumingon ako nang dahan-dahan. Nakatayo siya sa pintuan, nakasuot ng pambahay, magulo ang buhok, at hawak ang tasa sa isang kamay. Mukha siyang pagod. May maitim na bilog sa ilalim ng kanyang mga mata at mas malalim kaysa karaniwan ang mga guhit sa pagitan ng kanyang kilay.

“Hindi ka naghintay,” wika niya.

Pinanatili kong mahinahon ang aking tinig. “Ayokong makaabala sa iyo.”

Tinitigan niya ako nang matagal, tila may hinahanap sa aking mukha — ngunit hindi ko alam kung ano iyon. “Kailan ka pa nagsunod at biglang naglalaho?”

“Mula nang sabihin mong sayang lang ang oras ko,” sagot ko. “Sinusubukan kong huwag sayangin ang sa iyo.”

May kumislap sa kanyang mukha — mabilis, hindi matukoy bago muling bumalik ang kanyang malamig na anyo. “Pumunta ka sa silid-kainan nang ikapito ngayong gabi. May mga panauhin tayo.”

“Sino sila?”

“Mga kasama sa negosyo. Kasama ang kanilang mga asawa.” Tiningnan niya ako mula ulo hanggang paa nang walang pagpapahalaga. “Isuot mo ang asul na damit. Iyan lang ang mayroon ka na hindi mukhang uniporme. Huwag kang magsasalita kung hindi ka kinakausap. Ngumiti ka. Tumango ka. Magmukha kang maayos. Iyan ang gagawin mo ngayong gabi.”

Napahigpit ang aking dibdib. “Paano kung magkamali ako ng sasabihin?”

“Kung gayon, ikaw ang mapapahiya — at pati ako.” Lumingon siya. “Huwag kang magkakamali.”

Nang gabing iyon, puno ng seda, hiyas, at huwad na pagtawa ang buong gabi. Nakaupo ako sa kanyang kanan, tahimik gaya ng utos, habang nag-uusap sila sa paligid ko na tila wala akong halaga. Tinanong nila siya tungkol sa mga kasunduan, sa kita, sa mga gusaling aabot sa kalangitan — ngunit walang nagtanong kung sino ako. Wala rin siya nagpakilala sa kanila.

Sa kalagitnaan ng hapunan, lumapit ang isang babae at hindi man lang ako pinansin. “Kaelus, kumusta ang pag-aasawa mo? Lahat kami ay nagulat — ikaw ay laging nag-iisa at sarado ang buhay.”

Hindi niya ako nilingon. Hinalo ang alak sa kanyang baso, maayos ang tono ngunit malayo ang damdamin. “Ganoon lang. Isang kasunduan. Maginhawa.”

“Maginhawa,” ulit ng babae nang nakangiti. “At nakakatulong ba siya sa iyo?”

“Ginagawa niya ang kanyang tungkulin,” sagot niya, at sa wakas ay tumingin sa akin — ngunit malayo ang tingin, tila tinitingnan lamang ang isang listahan. “Tama ang ginagawa niya.”

Naramdaman kong tiningnan ako ng lahat may pagtataka, awa, o kawalang-pansin. Itinaas ko ang aking mukha at ngumiti ang huwad na ngiting natutunan ko sa mga nakalipas na buwan — at hindi nagsalita. Ngunit sa loob ko, may isang bagay na tuluyang nabasag. Ginagawa niya ang kanyang tungkulin. Iyon lang ang halaga ko.

Nang umalis na ang lahat at tumahimik ang bahay, tinanggal ko ang aking hikaw sa pasilyo nang lapitan niya ako. Tumigil siya sa ilang hakbang ang layo, nakapamulsa, pinapanood ako.

“Maayos ang ginawa mo,” wika niya. “Hindi mo ako pinahiya.”

Inilapag ko ang hikaw sa mesa. “Masaya akong nakatulong.”

Nakakunot ang kanyang noo. “Bakit ganyan ang tono mo?”

“Anong tono?”

“Tila iyon na lang ang halaga mo.” Humakbang siya palapit, at sa isang sandali ay akala ko ay aabutin niya ako — ngunit nanatili ang kanyang mga kamay sa gilid. “Alam mong higit pa roon ang halaga mo.”

“Talaga ba?” Tumingin ako sa kanya, nanginginig nang bahagya ang aking tinig. “Sinasabi mong asawa ako sa harap ng iba ngunit hindi kailanman kapag tayong dalawa lang. Sinasabi mong maginhawa ang pagsasama natin. Tinatawag mo akong ‘katulong’ sa iyong mga kaibigan. Alin ang totoo, Kaelus? Asawa ba ako? O isa lamang akong binili?”

Namutla siya. Napahigpit ang kanyang panga na nakita ko ang paggalaw ng kalamnan nito. “Alam mo ang kasunduan —”

“Alam ko ang nakasulat sa papel,” putol ko sa kanya, at sa unang pagkakataon ay hindi ako umiwas ng tingin. “Ngunit hindi ko alam na ibinibigay ko rin ang karapatang maging tao. Hindi ko alam na magiging hindi nakikita ako sa sarili kong tahanan. Hindi ko alam na ituturing akong kagamitan na pinupunasan lang paminsan-minsan.”

“Itigil mo iyan,” babala niya, mababa ang tinig.

“Bakit?” Humakbang ako palapit, hindi na takot ano pa ang maaari niyang kunin sa akin? “Dahil totoo? Dahil ayaw mong marinig? Akala mo ako ang nagkakamali sa paghahangad ng higit pa sa kaunting pagtingin —”

“Sapat na!” Ibinagsak niya ang kanyang palad sa dingding sa tabi namin, matalas at bigla ang tunog. Napapikit ako at lumayo. Nakita niyang umiwas ako sa kanya at agad niya itong inalis ang kamay na parang nasunog. “Hindi ko sinasadyang hindi ko nais —”

“Hindi mo sinasadyang takutin ako?” Napaluhod ang aking tinig. “Ngunit natatakot ako. Natatakot sa sasabihin mo. Natatakot sa kung gaano kaliit ang gagawin mong pakiramdam ko. At pagod na akong matakot.”

Tumayo siya roon, humihingal, tinitingnan ako na tila ngayon lang niya talaga nakita. “Hindi ko kailanman naisip na katakutan mo ako,” mahina niyang wika na halos hindi ko narinig.

“Kung gayon, huwag mo akong ituring na walang halaga,” bulong ko. “Pakiusap… huwag mo nang gawin iyon.”

Lumakad ako palayo bago siya makasagot. Hindi ako agad umuwi sa silid. Tumayo ako sa bintana sa dulo ng pasilyo, nakatingin sa maliwanag na lungsod — at pinatakasan ko ang luha, tahimik at mainit.

Narinig ko ang paglakad sa likuran ko. Pinunasan ko agad ang aking mukha. Inaasahan kong paaalisin niya ako. Ngunit ang kanyang tinig ay malambot, nag-aalinlangan — hindi ang Kaelus Vance na kilala ng lahat.

“Hindi ko natutunan kung paano ito gawin,” wika niya.

Hindi ako lumingon. “Ano ang gawin?”

“Magmalasakit sa iba.” Tumigil siya, tila naghahanap ng tamang salita. “Itinuro sa akin ng aking ama na may halaga ang lahat. Na kahinaan ang pag-ibig. Na ang sinumang lumalapit ay may nais kunin. At dumating ka — ibinigay ng iyong ama upang iligtas ang inyong pangalan at sinabi ko sa sarili ko na isa ka pang kasunduan. Na kung ilalayo kita, kung magiging malupit ako, hindi ako masasaktan.”

Humarap ako sa kanya nang dahan-dahan. Nakita ko ang kanyang kahinaan — wala nang pagmamalaki, wala nang pagtatago. “Kaya sinaktan mo muna ako?”

Tumango siya, nakayuko. “Inisip ko na ipagtatanggol din kita. Na kung kamuhian mo ako, aalis ka kapag dumating ang oras at magiging ligtas ka sa… sa kung sino ako.”

“Sino ka ba talaga, Kaelus?” Humakbang ako palapit. “Ano ang itinatago mo?”

Tumingin siya sa akin, puno ng takot at pagtatalo. “Isang bagay na hindi mo dapat makita. Isang bagay na sisira sa iyo kung makikilala mo.”

“Subukan mo,” hamon ko.

Umiling siya nang mariin, muling bumalik ang kanyang pagtatanggol. “Hindi. Pumunta ka na sa iyong silid, Sarielle. Pakiusap. Bago pa ako makapagsalita ng bagay na hindi ko mababawi.”

“Kaelus —”

“Umalis ka na.”

Nabasag ang kanyang tinig. Tinitigan ko siya — nakikita ang pagtatalo sa kanyang puso, hinihila ako palapit at sabay na itinataboy — at sinunod ko siya. Naglakad ako pabalik sa aking maliit at tahimik na silid.

Ngunit habang nakahiga ako at nakatingin sa kisame, naintindihan ko ang isang bagay: hindi niya ako pinalayas dahil wala siyang pakialam. Pinalayas niya ako dahil takot na takot siya. At sa likod ng lahat ng lamig, may pusong tumitibok — nasasaktan, natatakot, at pilit na nagtatago.

Ang tanong ay: magiging matibay ba ako upang abutin ito bago niya tayo parehong wasakin?

SUSUNOD!!