kabanata 4

AMARA POV

Mula noong gabing iyon, tila naging ugali na namin ang pag-uusap nang mahaba at malalim. Hindi na lamang ito tungkol sa mga pangyayari sa labas o sa mga simpleng bagay—lumalalim na ang aming mga talakayan, humahawak sa mga pinakaloob na bahagi ng aming mga damdamin, paniniwala, at kahit na ang mga bagay na matagal na niyang itinatago sa kanyang puso. Alam kong sa bawat salitang ibinabahagi niya sa akin, lalo siyang nagiging bulnerable, at lalo ko siyang nahahatak palapit sa bitag na inihanda ko.

Isang hapon, muli kaming nagkita sa parehong tahimik na tahanan ko. Ang hangin ay presko, at ang ilaw ng araw ay dahan-dahang kumukupas, na nagbibigay ng malambot na liwanag sa buong paligid. Nakaupo kami sa mahabang upuan sa hardin, may hawak na kani-kanilang baso ng malamig na inumin, at sa sandaling iyon, siya ang muling nagsimula ng usapan, tila may mabigat na nais ilabas.

“Amara,” panimula niya, ang kanyang tinig ay seryoso at puno ng pag-iisip. “Madalas kong tanungin ang aking sarili nitong mga nakaraang araw—kung paano ko nagawang magkamali ng ganito kalaki noon. Paano ko napagpalit ang isang tunay na pagmamahal sa isang alaala lamang ng nakaraan?”

Lumingon ako sa kanya, at pinagmasdan ko ang kanyang mukha na puno ng pagkalito at pagsisisi. Hindi agad ako sumagot; hinayaan ko munang magsalita ang kanyang puso bago ako magbigay ng aking sariling pananaw.

“Minsan,” dugtong niya, habang nakatingin sa malayo na parang nagbabalik-tanaw sa nakaraan, “ang mga desisyon natin ay naaapektuhan ng kung ano ang nakikita ng ating mga mata, hindi ng kung ano ang nararamdaman ng ating puso. Noong panahong iyon, si Isabella ang babaeng pinangarap ko noong bata pa ako. Ang kanyang pamilya, ang kanyang katayuan, ang kanyang pangalan—lahat ay akma sa kung ano ang inaasahan ng mundo para sa akin. Akala ko kapag nakuha ko siya, makukuha ko rin ang buong kaligayahan na hinahanap ko.”

Tumingin siya sa akin, at sa kanyang mga mata ay may matinding pagsisisi. “Ngunit mali ako. Ang mga bagay na iyon ay panlabas lamang. Hindi nito mapapalitan ang init ng pagmamahal, ang pag-unawa, at ang pagiging kasama sa lahat ng panahon. At ang pinakamasakit sa lahat, upang makuha ko ang lahat ng iyon, kailangan kong itapon ang babaeng nagbigay sa akin ng tunay na halaga ng pagmamahal—ikaw.”

Dahan-dahan kong inilapag ang aking baso sa ibabaw ng maliit na mesa sa pagitan namin, at hinarap ko siya nang buong atensyon.

“Naiintindihan ko ang iyong nararamdaman, Alexander,” sagot ko nang mahinahon, na parang walang bahid ng galit sa aking puso. “Madalas tayong maligaw ng landas dahil sa mga bagay na tila mas maganda sa paningin. Ang nakaraan ay may kakayahang magpandaya sa ating isipan, lalo na kung ito ay nababalot ng mga pangarap na hindi pa natutupad noon. Akala mo ang pagbabalik niya ang sagot sa lahat, ngunit hindi mo inaasahan na ang pagbabago ay hindi lamang nangyayari sa paligid—nangyayari rin ito sa mga tao.”

Tumango siya nang malalim, tila sumasang-ayon sa aking sinabi. “Tama ka. Si Isabella noong umalis siya ay iba sa Isabella na bumalik. Noong mga panahong iyon, bata pa kami, simple pa ang aming mga hangarin. Ngunit sa loob ng ilang taon na wala siya, nabago na siya. Lumaki siya sa ibang bansa kung saan ang sukatan ng halaga ay ang yaman at katanyagan. Nang bumalik siya, ang kanyang pananaw ay nakatuon na lamang sa kung ano ang makukuha niya, hindi sa kung ano ang maibibigay niya.”

“At doon mo naramdaman ang pagkakaiba,” dagdag ko nang mahinahon, hinihikayat siyang ilabas ang lahat ng kanyang saloobin.

“Oo,” sagot niya agad, na parang naghihintay lamang ng pagkakataong sabihin ito. “Sa tuwing magkakasama kami, laging may paghahambing. ‘Bakit ganyan ang disenyo ng bahay natin? Bakit hindi kasing laki ng sa ibang pamilya?’ ‘Bakit kailangan mong magtrabaho nang mahabang oras? Hindi ba’t sapat na ang yaman natin?’ ‘Kailangan nating dumalo sa lahat ng pagtitipon upang makilala pa tayo nang higit pa.’ Ang mga salitang iyon ay laging naririnig ko sa kanya. Wala siyang interes na malaman kung paano tumatakbo ang kumpanya, kung anong mga pagsubok ang kinakaharap ko, o kung ano ang mga pangarap ko para sa hinaharap.”

Huminto siya sandali, humugot ng malalim na hininga, at pagkatapos ay tumingin sa akin nang may matinding pananabik.

“Ngunit kapag kasama kita, Amara… iba ang mundo. Kapag ikaw ang kausap ko, hindi mo tinatanong kung magkano ang kinikita ko o kung anong posisyon ang hawak ko. Tinatanong mo kung kumain na ba ako, kung maayos ang aking pahinga, kung may mabigat akong dinadala. Kapag sinasabi ko sa’yo ang aking mga plano, nakikinig ka nang may interes, nagbibigay ka ng payo na makatwiran, at ipinaparamdam mo sa akin na nasa panig mo ako. Para kang hangin na nagbibigay ng hininga sa aking pagod na katawan at isipan.”

Ang mga salitang iyon ay parang matamis na bunga ng aking mga pagsisikap. Ngunit hindi ko ipinakita ang aking tagumpay; sa halip, ipinakita ko ang pagiging maunawain at malambing.

“Dahil iyan ang tunay na kahulugan ng pagiging kasama, Alexander,” paliwanag ko nang dahan-dahan. “Ang tunay na kasama ay hindi ang taong laging humihingi ng atensyon at yaman, kundi ang taong laging handang magbigay ng suporta at pag-unawa. Ang pagmamahal ay hindi isang transaksyon kung saan may kapalit ang bawat kilos. Ito ay isang regalo na ibinibigay nang walang hinihintay na anumang kapalit.”

Umiling siya nang malungkot, at hinawakan niya ang aking mga kamay na nakapatong sa aking mga tuhod. “Bakit ko lang ito nakita nang huli na? Bakit kailangang dumaan pa tayo sa ganitong sitwasyon bago ko matuklasan ang katotohanang ito? Kung alam ko lang na ang pagmamahal mo ang pinakamahalagang bagay na mayroon ako, hindi sana kita pinalitan, hindi sana kita itinaboy, at hindi sana nasayang ang mga taong lumipas.”

Hinaplos ko ang likod ng kanyang mga kamay gamit ang aking mga daliri, ang galaw ay malumanay at puno ng tila wagas na damdamin.

“Ang buhay ay puno ng mga aral na madalas ay natututunan lamang natin kapag tayo ay nahaharap sa mga pagsubok,” sagot ko. “Hindi mo masisisi ang iyong sarili nang labis, Alexander. Ang mahalaga ay kung ano ang iyong gagawin ngayon na may alam ka na ng katotohanan.”

“Ngunit ano ang magagawa ko?” tanong niya, ang kanyang tinig ay puno ng pagkalito at bigat. “May asawa na ako. May pangako akong binitawan sa harap ng Diyos at ng mga tao. Kung aaminin ko ang aking nararamdaman, masisira ang lahat. Masisira ang pangalan ng aming pamilya, masisira ang samahan ng dalawang angkan, at maraming tao ang masasaktan. Ngunit kung mananatili ako sa sitwasyong ito, habambuhay kong dadalhin ang bigat ng pagkukunwari at ang pananabik na makasama ka.”

Ito ang bahagi ng usapan na hinihintay ko—ang punto kung saan ipapakita ko sa kanya na ako ang tanging solusyon sa kanyang kalituhan, nang hindi siya pinipilit na gumawa ng biglaang desisyon na maaaring magdulot ng pag-alis niya sa akin.

Tumingin ako sa kanya nang diretso sa kanyang mga mata, ang aking mukha ay puno ng pag-unawa at kapanatagan.

“Alexander, huwag mong pilitin ang iyong sarili na pumili agad sa pagitan ng dalawang bagay na parehong mahalaga sa iyo,” sabi ko nang mahinahon at malinaw. “Hindi ko hinihiling na iwan mo siya agad. Hindi ko hinihiling na sirain mo ang iyong kinabukasan at ang iyong pangalan. Ang tanging hinihiling ko lamang ay ang katotohanan sa pagitan natin. Kung aaminin mong kailangan mo ako, kung aaminin mong ako ang nagbibigay sa iyo ng kapayapaang hindi mo matagpuan sa ibang lugar, nandito lang ako—handang tanggapin ka sa anumang paraan na kaya nating harapin.”

Nanlaki ang kanyang mga mata sa aking sinabi, tila hindi niya inaasahan ang ganitong sagot. Akala niya ay magdedemandahan ako, akala niya ay hihilingin kong maging akin siya nang buo, ngunit sa halip ay narinig niya ang mga salitang nagbibigay sa kanya ng kalayaan—isang kalayaang magiging kadena niya sa huli.

“Totoo ba ang sinasabi mo?” tanong niya, ang kanyang tinig ay nanginginig sa pagkamangha. “Handa kang manatili sa tabi ko kahit alam mong hindi ako ganap na sa iyo? Kahit alam mong may ibang babae na nakasasama ko sa ilalim ng iisang bubong?”

Ngumiti ako nang may lungkot, ngunit puno ng matibay na paninindigan. “Dahil ang pagmamahal ko sa’yo ay hindi nasusukat sa kung anong papel ang mayroon ako sa iyong buhay. Hindi ko kailangang tawaging asawa upang ipakita sa’yo kung gaano kita kamahal. Ang kailangan ko lang ay ang malaman na sa tuwing ikaw ay pagod, mayroon kang mapupuntahan. Sa tuwing ikaw ay nalilito, mayroon kang makakausap. Sa tuwing ikaw ay nangangailangan ng pagmamahal, mayroon akong maibibigay sa’yo nang walang hinihinging kapalit.”

Ang mga salitang iyon ay tumagos nang malalim sa kanyang puso. Sa loob ng mahabang panahon, siya ay laging nakapalibot sa mga taong may hinihingi—mga taong nais makinabang sa kanyang yaman, sa kanyang kapangyarihan, o sa kanyang pangalan. Ngunit sa harap ko, nararamdaman niyang walang hinihingi kundi ang kanyang sarili.

“Amara…” bulong niya, at dahan-dahan niyang inilapit ang kanyang mukha sa akin. “Hindi mo alam kung gaano kalaking ginhawa ang ibinibigay mo sa akin. Kung wala ka, hindi ko alam kung paano ko haharapin ang mga araw na ito. Minsan, pakiramdam ko ay nakakulong ako sa isang gintong hawla—lahat ng luho ay nasa paligid ko, ngunit wala akong kalayaan na maging totoo sa aking sarili. Ikaw lamang ang nagbibigay sa akin ng kalayaang iyon.”

“At mananatili akong magbibigay niyan sa’yo,” sagot ko nang mahina, habang hinahaplos ko ang kanyang pisngi gamit ang aking mga daliri. “Sa bawat oras na kailangan mo ako, nandito lang ako. Hindi kita hahatulan, hindi ko sasabihin sa iba ang ating lihim, at hindi ko pipilitin ang anumang bagay na hindi mo kayang ibigay.”

Nagpatuloy ang aming usapan hanggang sa gumabi na. Pinag-usapan namin ang mga maliliit na alaala ng nakaraan—mga sandaling tila walang halaga noon, ngunit ngayon ay nagiging mahalaga dahil ipinapaalala nito sa kanya kung ano ang nawala.

“Naaalala mo pa ba noong nagkasakit ako nang malubha?” tanong niya bigla, habang nakahilig ang kanyang ulo sa aking balikat. “Wala akong ibang inisip noon kundi ang trabaho, ngunit ikaw ang nanatili sa tabi ko sa loob ng tatlong araw. Ikaw ang nagbantay sa akin, naghanda ng gamot, at hindi umalis kahit na ikaw din ay pagod na pagod na. Noong mga panahong iyon, itinuring ko lamang iyon bilang isang tungkulin mo bilang kasintahan. Ngunit ngayon, naiintindihan ko na—ito ay ang wagas na pagmamahal na handang magsakripisyo nang walang hinihintay na gantimpala.”

Tumango ako, at ang alaala na iyon ay muling bumalik sa aking isipan—ang alaala ng pagmamahal na ibinigay ko sa kanya nang buong-buo, ngunit sinuklian niya ng pagtataksil at paghamak.

“Oo, naaalala ko,” sagot ko, habang pinipigilan ang galit na gustong kumawala sa aking dibdib. “Dahil para sa akin noon, ang kalusugan at kaligayahan mo ang pinakamahalagang bagay. Kahit na ano ang mangyari, handa akong gawin ang lahat para sa’yo.”

“At ngayon, handa ka pa rin,” dugtong niya nang may paghanga. “Kahit na nasaktan kita nang labis, kahit na itinapon kita, handa ka pa ring magbigay ng parehong pagmamahal. Wala nang ibang babae sa mundong ito na kayang gumawa ng ganoon, Amara. Ikaw lang.”

Sa gabing iyon, bago siya umuwi, niyakap niya ako nang mahigpit, na parang ayaw niyang bitawan ang katahimikan at kapayapaang nararamdaman niya sa aking mga bisig.

“Pangako sa’yo,” bulong niya sa aking tainga, ang kanyang tinig ay puno ng damdamin. “Hindi ko sasayangin ang pagkakataong ito. Kahit anong mangyari, kahit gaano pa kabigat ang sitwasyon, hinding-hindi kita iiwan. Ikaw ang magiging pahinga ko, at ikaw ang magiging dahilan kung bakit ako makakayanan ang lahat ng pagsubok.”

Habang nakayakap siya sa akin, ang aking mga mata ay nanatiling nakatingin sa madilim na kalangitan sa labas ng bintana. Ang kanyang mga salita ay tila matamis na lason na tinatanggap niya nang buong puso.

Oo, Alexander. Hindi kita iiwan—dahil kailangan kita upang matapos ang aking plano. Ang bawat salitang pangako na binibitawan mo, ang bawat pag-amin ng iyong pangangailangan sa akin, ay dahan-dahang nagtatali sa iyo sa kadena ng iyong sariling pagnanasa. Ang babaeng itinuring mong walang halaga noon ay ngayon ang iyong pinakamalaking kahinaan. At sa araw na malaman mo ang tunay kong layunin, huli na ang lahat—dahil sa oras na iyon, ikaw na ang magmamakaawa na manatili ako sa tabi mo, kahit na alam mong ginamit kita upang bayaran ang sakit na idinulot mo sa akin.

“Nandito lang ako palagi,” sagot ko nang malambing, habang ang aking puso ay puno ng tiyak na layunin. “Hinding-hindi kita iiwan, Alexander.”

Nang umalis siya, nanatili akong nakatayo sa tapat ng pinto, pinagmamasdan ang kanyang pag-alis. Ang mahahaba at malalalim na usapang ito ang naging pundasyon ng aming samahan—hindi lamang sa pisikal na antas, kundi sa antas ng kaisipan at damdamin. Ngayon, hindi na niya kayang mabuhay nang wala ako. Ang kanyang isipan, puso, at kaluluwa ay nakatali na sa akin, at sa bawat paglipas ng panahon, lalo ko itong patitibayin hanggang sa wala na siyang matakasan.

 

TO BE CONTINUE