kabanata 3

AMARA POV

Matapos ang gabing iyon, tila bumukas ang isang pinto na matagal nang nakakandado sa pagitan namin. Ngunit hindi ko hinayaang agad kaming mapadpad sa pisikal na ugnayan lamang. Alam kong kung doon lang iikot ang aming samahan, madali rin itong mawawala at magsasawa siya. Ang tunay na susi upang manatili siya sa akin ay ang pagpasok sa kanyang isipan at puso sa pamamagitan ng mga salita—ang maging taong laging handang makinig, umintindi, at magbigay ng kaisipang hindi niya matatagpuan sa iba.

Kaya naman sa mga sumunod na araw, mas madalas kaming nagkikita sa mga tahimik na lugar—sa isang pribadong silid sa kainan, sa harding malayo sa mata ng publiko, o minsan ay sa aking sariling tahanan kung saan sigurado akong walang makakakita sa amin. Sa mga pagkakataong ito, ang oras ay inilalaan namin sa pakikipag-usap, at doon ko mas lubos na nakikilala ang lalaking ito, at doon ko rin mas lubos na naipapakilala ang aking sarili sa kanya.

Isang hapon, habang nakaupo kami sa balkonahe ng aking bahay, humihigop ng mainit na kape at pinagmamasdan ang paglubog ng araw, siya ang unang bumasag sa katahimikan.

“Amara,” panimula niya, ang kanyang tinig ay mababa at puno ng pag-iisip. “Madalas kong tanungin ang aking sarili nitong mga nakaraang araw. Paano nangyari ang lahat ng ito? Paano tayo napunta sa ganitong sitwasyon?”

Lumingon ako sa kanya, at pinagmasdan ko ang kanyang mukha na tila naguguluhan sa kanyang sariling mga kilos. Humigop muna ako ng kape bago sumagot nang mahinahon.

“Ang buhay ay puno ng mga hindi inaasahang pagliko, Alexander. Minsan, ang mga desisyong akala natin ay tama sa paningin ng iba, ay siya palang magdadala sa atin sa kalituhan. Minsan din, ang mga taong itinuturing nating wala nang halaga, sila pa ang magiging pahinga natin sa huli.”

Tumingin siya sa akin nang diretso, at sa kanyang mga mata ay may halong pagsisisi at pagtataka. “Totoo iyan. Noong araw na iyon, nang iwan kita, buong puso kong naniniwalang ginagawa ko ang tamang bagay. Naniniwala akong si Isabella ang aking tadhana, dahil siya ang babaeng minahal ko bago pa man tayo magkakilala. Akala ko ang pagbabalik niya ang magiging sagot sa lahat ng aking pangarap.”

Ngumiti ako nang mapait, ngunit may lambing pa rin. “At ano ang nararamdaman mo ngayon? Nakuha mo na ang babaeng matagal mong hinihintay. Nakuha mo na ang pamilyang pinangarap ng iyong mga magulang, ang respeto ng lipunan, at ang kapayapaang akala mo ay makukuha mo. Masaya ka na ba talaga?”

Ang tanong na iyon ay tumama sa kanya nang malalim. Nakita ko ang pag-urong ng kanyang panga at ang pag-iwas ng kanyang tingin saglit bago ito bumalik sa akin.

“Masaya… sa paningin ng iba,” sagot niya nang dahan-dahan. “Sa harap ng mga tao, perpekto kami. Ang asawa ko ay maganda, marunong makisama sa mga mayayaman, at kilala sa buong lipunan. Ngunit sa loob ng aming tahanan, Amara… iba ang katotohanan.”

“Anong ibig mong sabihin?” tanong ko, hinihikayat siyang ilabas ang lahat ng nasa kanyang dibdib.

Humugot siya ng malalim na hininga, tila binibigyan ng lakas ang kanyang sarili upang sabihin ang mga bagay na matagal niyang itinatago.

“Si Isabella ay lumaki sa mundong puno ng luho at paghahangad. Sanay siyang ang lahat ng kanyang gusto ay agad niyang makukuha. Sa loob ng aming pagsasama, ang tanging paksa ng aming usapan ay tungkol sa pera, sa mga ari-arian, sa mga pagdiriwang, at sa kung paano lalo pang mapapataas ang aming katayuan. Pag-uwi ko galing sa trabaho, pagod at puno ng isip, ang una niyang tanong ay hindi kung kumain na ba ako o kung maayos ang aking araw. Ang una niyang sasabihin ay, ‘Alexander, kailangan ko ng bagong alahas para sa salu-salo sa Sabado’ o kaya naman ay, ‘Bakit ang tagal mong umuwi? Mas mahalaga pa ba ang trabaho kaysa sa akin?’”

Tumigil siya sandali, at naramdaman ko ang bigat ng kanyang salita.

“Wala siyang pakialam kung anong mga pagsubok ang kinakaharap ko sa kumpanya. Wala siyang interes na makinig sa mga plano ko o sa mga problema ko. Ang tanging mahalaga sa kanya ay ang panlabas na anyo ng aming buhay. Minsan, pakiramdam ko ay hindi asawa ang kailangan niya, kundi isang taong magbibigay sa kanya ng lahat ng kanyang luho at magpapaganda lamang ng kanyang pangalan.”

Dahan-dahan kong inilapag ang aking kamay sa ibabaw ng kanyang kamay na nakapatong sa mesa. Hinaplos ko ito nang marahan, na parang sinasabi sa kanya na ligtas siyang magsalita sa harap ko.

“Mahirap ang magkaroon ng kapareha na kasama mo sa bahay, ngunit hindi kasama sa iyong mga laban,” sabi ko nang malambing. “Ang pag-ibig ay hindi lamang tungkol sa itsura o katayuan, Alexander. Ito ay tungkol sa pag-unawa, pagtitiwala, at pagiging kanlungan ng isa’t isa. Kung ang taong kasama mo ay hindi marunong makinig, paano mo maibabahagi ang bigat ng iyong mundo?”

Tumingin siya sa aming mga kamay, at hinawakan niya ang aking palad nang mahigpit. “Iyan ang pagkakaiba ninyo ni Isabella. Sa tuwing nandito ako sa tabi mo, nararamdaman kong nakakaluwag ang aking dibdib. Kapag nagsasalita ako, nakikinig ka. Kapag may ibinabahagi ako, naiintindihan mo. Hindi mo ako pinipilit na maging ibang tao, hindi mo ako hinihingan ng kung ano ang wala, at hindi mo ako ginagamit bilang kasangkapan para sa iyong sariling kapakinabangan.”

Ngumiti ako, ngunit sa loob-loob ko ay alam kong ito ang simula ng kanyang pagkahulog. “Dahil hindi ko tinitingnan ang iyong yaman o ang iyong pangalan, Alexander. Para sa akin, ikaw ay tao lamang—may mga kahinaan, may mga pangarap, at may mga pangangailangan. Mahal kita hindi dahil sa kung ano ang mayroon ka, kundi dahil sa kung sino ka.”

Ang mga salitang iyon ay tila balsamo sa kanyang pusong nagsasabing kulang.

“At ikaw?” bigla niyang tanong, ang kanyang mga mata ay puno ng kuryosidad. “Ano ang iyong nararamdaman ngayon? Matapos ang lahat ng sakit na idinulot ko sa’yo, bakit ka pa rin nandito? Bakit hindi mo ako itinaboy nang tuluyan?”

Huminga ako nang malalim, at tumingin ako sa kanya nang may mukhang puno ng katapatan at pagkalito—mukhang pinaghandaan ko nang mabuti.

“Dahil ang puso ko ay hindi makontrol ng aking isipan,” sagot ko nang dahan-dahan. “Noong umalis ako, sinubukan kong burahin ka sa aking alaala. Sinubukan kong kamuhian ka para madaling makalimot. Ngunit habang lumilipas ang panahon, mas lalo kong naintindihan ang mga bagay-bagay. Hindi ko sinasabing tama ang ginawa mo. Masakit pa rin, Alexander. Minsan, kapag naaalala ko ang mga salitang binitawan mo noon, parang tinutusok pa rin ang aking puso.”

Huminto ako, at pinunasan ko ang isang butil ng luha na kusang tumulo—isa sa mga kasanayang natutunan ko upang maging totoo ang aking pagganap.

“Ngunit ang pagmamahal ko sa’yo ay mas malalim kaysa sa galit. Nang makita kita muli, naramdaman ko pa rin ang parehong tibok ng puso. At nang makita ko ang kalagayan mo, naramdaman kong kailangan mo ng isang taong kakampi mo. Kahit mali ang aming ginagawa, kahit alam kong marami ang magsasabing masama ang aming samahan, hindi ko kayang lumingon at iwan ka sa panahong kailangan mo ng tunay na kausap.”

“Masama ba tayo, Amara?” tanong niya, ang kanyang tinig ay nanginginig. “Minsan, sinasabi ng aking konsensya na niloloko ko si Isabella. Na niloloko ko ang aking sarili. Ngunit sa tuwing kasama kita, nararamdaman ko ang isang uri ng kaligayahang hindi ko naramdaman sa loob ng isang taong pagsasama namin.”

“Wala tayong ibang niloloko kundi ang ating sarili kung itatanggi natin ang nararamdaman,” sagot ko nang mahinahon. “Ngunit huwag mong isipin na pinipilit kitang pumili. Hindi ko hinihiling na iwan mo siya. Ang gusto ko lang ay ang maging tapat tayo sa isa’t isa. Kung sasabihin mong mahal mo pa rin siya, aalis ako nang walang salita. Ngunit kung aaminin mong may kulang sa inyong pagsasama, at kung ako ang makapupuno ng kakulangang iyon, mananatili ako—kahit anong mangyari.”

Umiling siya agad, at hinawakan niya ang aking mukha gamit ang kanyang mga palad. “Huwag mong sabihin iyan. Huwag mong isiping may iba pa akong mahal sa ngayon. Ang katotohanan ay… hindi ko alam kung ano ang tunay na pag-ibig. Akala ko alam ko, ngunit napatunayan kong mali ang aking akala. Ang pagmamahal ko kay Isabella ay tila alaala lamang ng nakaraan—isang bagay na pinangarap ko noon, ngunit hindi na akma sa kasalukuyan. Samantalang sa iyo… ang nararamdaman ko ay totoo, buhay, at puno ng kahulugan.”

Nakikinig ako nang mabuti, at habang nagsasalita siya, dahan-dahan kong inilalagay ang mga salitang magpapalalim pa sa kanyang pananaw.

“Naaalala mo pa ba noong tayo pa?” tanong ko, binabanggit ang nakaraan upang gumising ang mga alaala sa kanya. “Noong wala pa akong maraming pera, wala pa akong sariling negosyo, at simpleng empleyado lang ako? Naaalala mo pa ba kung paano tayo gumugol ng mga gabi sa pag-uusap tungkol sa ating mga pangarap? Paano mo sasabihin sa akin na balang araw ay magtatayo ka ng mas magandang kumpanya, at makikinig lang ako nang may paghanga?”

Tumango siya, at ang kanyang mukha ay lumambot nang husto. “Oo, naaalala ko. Noong mga panahong iyon, kahit simple lang ang buhay, parang sapat na ang lahat dahil nariyan ka. Ikaw ang laging nasa tabi ko kapag ako ay nabibigo. Ikaw ang naghahanda ng aking pagkain kapag abala ako sa trabaho. Ikaw ang nagpapatahan sa akin kapag ako ay pagod na pagod na. At ang lahat ng iyon, hindi ko nakikita noon. Itinuring ko ang iyong pagmamahal bilang isang bagay na madaling palitan, ngunit ngayon… napagtanto kong iyon ang pinakamahalagang bagay na mayroon ako.”

“Dahil ang tunay na pagmamahal ay hindi hinihingi ng kapalit,” dagdag ko. “Kapag mahal mo ang isang tao, ang tanging hangad mo ay ang kanyang kapakanan. Noong panahong iyon, ang lahat ng ginawa ko ay dahil mahal kita. Hindi ko inisip kung ano ang makukuha ko mula sa’yo, kundi kung ano ang maibibigay ko para sa’yo.”

“At iyan ang hindi maibigay ni Isabella,” pagputol niya, ang kanyang tinig ay puno ng pagsisisi. “Siya ay nagmamahal sa akin dahil sa kung ano ang mayroon ako. Ikaw ay nagmamahal sa akin kahit wala akong maibigay na anumang yaman. Ngayon, naiintindihan ko kung bakit ang ating samahan ay mas matibay pa kaysa sa itinayo ko sa loob ng isang taon.”

Lumipas ang ilang oras, at hindi pa rin kami tumitigil sa pag-uusap. Pinag-usapan namin ang mga maliliit na bagay—ang kanyang mga kinatatakutan, ang kanyang mga pangarap na matagal nang nakabaon, ang kanyang mga alalahanin sa negosyo, at maging ang mga simpleng bagay na nagpapasaya sa kanya. Sa bawat paksa, ipinapakita ko sa kanya na naiintindihan ko siya nang higit pa sa inaakala niya.

Minsan, itatanong niya sa akin ang tungkol sa aking buhay noong wala siya.

“Anong nangyari sa’yo noong nasa ibang bansa ka? Paano mo nalagpasan ang mga araw na iyon?” tanong niya nang may pag-aalala.

Ngumiti ako nang malungkot. “Mahihirap ang mga araw na iyon, Alexander. May mga gabing umiiyak ako nang mag-isa, iniisip kung bakit kailangang mangyari ang lahat. Ngunit sinabi ko sa aking sarili na hindi ako pwedeng manatiling durog. Kaya pinag-aralan ko ang lahat ng bagay na akala ko ay hindi ko kayang gawin. Natutunan kong magdesisyon para sa aking sarili, natutunan kong tumayo nang walang umaalalay, at natutunan kong pahalagahan ang aking sarili nang higit pa sa kung paano mo ako pinahalagahan noon.”

“At ngayon, mas malakas ka na,” sabi niya nang may paghanga. “Mas maganda, mas matalino, at mas malaya. Ngunit sa kabila ng lahat ng pagbabagong iyan, ang puso mo ay nananatiling mabuti pa rin.”

“Mabuti?” ulit ko, at tumingin ako sa kanya nang may kislap sa aking mga mata. “Huwag mong isiping mabuti lang ako. May bahagi rin sa akin na galit, Alexander. May bahagi sa akin na gustong iparamdam sa’yo kung gaano kasakit ang itapon na parang basura. Ngunit ang pagmamahal ay laging nanaig sa galit. Kaya nandito ako ngayon—hindi para parusahan ka, kundi para ipakita sa’yo kung ano ang tunay na halaga ng pagmamahal na minsan ay binalewala mo.”

Sa gabing iyon, bago siya umuwi, niyakap niya ako nang mahigpit, tila ayaw niyang bitawan pa.

“Salamat, Amara,” bulong niya sa aking tainga. “Salamat sa pakikinig, sa pag-unawa, at sa pananatili sa tabi ko kahit alam mong mali ang aming ginagawa. Sa bawat oras na kasama kita, pakiramdam ko ay nakakabalik ako sa sarili ko. Kung wala ka na, hindi ko alam kung paano ko haharapin ang mga araw na ito.”

Hinaplos ko ang kanyang likod, at habang nakayakap siya sa akin, ang aking mga mata ay nakatingin sa malayo, puno ng katiyakan.

Oo, Alexander. Mananatili ako sa tabi mo. Hindi dahil gusto kitang tulungan, kundi dahil gusto kong makita mo kung ano ang talagang nawala sa’yo. Ang bawat salitang pinag-uusapan natin, ang bawat pag-unawang ibinibigay ko, ay magiging kadena na magtatali sa’yo sa akin. Sa bawat paghahambing na gagawin mo sa pagitan ko at ng iyong asawa, lalo kang mahuhulog. At sa huli, ikaw ang magmamakaawa sa akin—hindi na ako ang magmamakaawa sa’yo.

“Nandito lang ako palagi,” sagot ko nang malambing, habang ang aking isipan ay patuloy na gumagawa ng mga susunod na hakbang ng aking plano. “Kahit anong oras, kahit anong araw, nandito lang ako para sa’yo.”

Nang umalis siya, nanatili akong nakatayo sa balkonahe, pinagmamasdan ang kanyang sasakyan hanggang sa mawala ito sa paningin. Ang mahahabang usapang iyon ang naging pinakamatibay na pundasyon ng aming bagong ugnayan. Hindi na lamang ito tungkol sa pagnanasa; ngayon, ito ay tungkol sa pangangailangan—ang pangangailangan ng kanyang isipan, ng kanyang damdamin, at ng kanyang kaluluwa.

At habang lumalalim ang aming mga usapan, lalo kong pinatitibay ang kanyang paniniwala na ako ang tanging taong makakaintindi sa kanya. Sa bawat tanong, sa bawat sagot, at sa bawat pagbabahagi ng damdamin, unti-unti kong kinukuha ang kanyang buong pagkatao—dahan-dahan, maingat, at walang bakas ng pagdududa.

 

TO BE CONTINUE