HULING SAYAW

"Happy 18th Birthday, Mia!"

Umugong ang masigabong palakpakan mula sa lahat ng naroon sa loob ng malawak na bulwagan. Puno ito ng makukulay na ilaw, masayang musika, at mga taong nagtatawanan at nagbibigay ng pagbati. Ang bawat sulok ay puno ng saya at pagdiriwang. Lahat sila ay masaya, lahat ay abala sa kasiyahan, maliban sa isa—ako.

Nakatayo ako sa gilid ng entablado, bahagyang nakatago sa likod ng makakapal na kurtina, mahigpit na hawak ang isang magandang palumpon ng mga bulaklak. Labing-walong rosas. Labing-walong lalaki na sasalubong at sasayaw kasama ko mamaya, ayon sa kaugalian ng isang debutante. Sinasabing ito ay simbolo ng pagtanggap ng kabataan sa pagiging dalaga, isang hakbang patungo sa bagong yugto ng buhay.

Ngunit sa kabila ng lahat ng ito, habang nakatingin ako sa mga taong masayang gumagalaw sa ilalim ng kumikinang na ilaw, iisa lang ang laman ng isip ko. Iisa lang ang taong hinihintay ng puso ko kahit na alam kong marahil ay walang pag-asang darating siya.

"Andito na ba siya?"

Napalingon ako sa nagsalita. Si Ate Carla, ang matalik kong kaibigan mula pa noong kami ay mga musmos pa lamang. Nakasuot siya ng magarang damit at nakangiti, pero alam ko na ang tanong na iyon ay seryoso.

"Sinong siya?" tanong ko pabalik, kunwari ay wala akong alam o pakialam, bagay na alam niyang hindi totoo.

Umiling siya at bahagyang siniko ako. "Huwag mo akong bolahin diyan, Mia. Huwag ka ngang magpanggap na parang walang alam. Alam na alam mo kung sino ang tinutukoy ko. Si Kuya Ethan, siyempre!"

Napayuko ako at marahang hinaplos ang mga talulot ng rosas na hawak ko.

"Walong taon na siyang wala. Wala man lang ni isang sulat o tawag na dumating mula sa kanya. Ngayon lang siya babalik mula sa ibang bansa, at sa pagkakataong ito pa—sa mismong gabi ng iyong pagdiriwang. Hindi ba't sadyang nakakapagtaka?"

Napilitan akong ngumiti, isang ngiting hindi umabot sa aking mga mata. Pilit kong tinatakpan ang kaba at pag-aalala na matagal nang namamalagi sa aking dibdib.

"Hindi ko alam, Ate. Wala naman siyang sinabi sa akin. Wala siyang ipinaalam kahit kanino. Hindi ko nga alam kung alam ba niyang ngayon ang debut ko, o kung naaalala pa ba niya kung sino ako matapos ang mahabang panahon na lumipas."

Magsisinungaling pa sana ako nang mas mahaba, sasabihin ko pa sana na wala na akong pakialam, na matagal ko na siyang nakalimutan. Pero naputol ang lahat ng sasabihin ko nang biglang tumigil ang mundo ko. Napatigil ako sa pagsasalita, napatigil sa paghinga, at tila ba nawala ang lahat ng ingay sa paligid.

Nakita ko na siya.

Sa may malawak na pintuan ng bulwagan, kung saan doon pumapasok ang mga panauhin, nakatayo ang isang lalaki. Nakasuot siya ng itim na amerikana na bumagay nang husto sa kanyang maputi at makinis na balat. Matangkad siya, malapad ang mga balikat, at may tindig na kakaiba—isang tindig na nagpapakita ng awtoridad at tiwala sa sarili. Mas matangkad siya, mas malawak ang katawan, at mas mature kumpara sa huling alaala ko sa kanya noong siya ay umalis paalis ng bansa. Pero kahit anong pagbabago ang dumaan, kilalang-kilala ko pa rin ang pigurang iyon.

Si Ethan Reyes.

Ang aking Kuya. Ang aking Ninong. At ang taong hindi ko dapat titigan nang ganito katagal at ganito kadiin.

Sa isang iglap, nagtama ang aming mga mata. Sa loob ng ilang segundong iyon, parang bumagal ang ikot ng mundo. Ang lahat ng kulay sa paligid ay nagmistulang itim at puti, at siya lang ang nanatiling makulay at malinaw sa aking paningin.

Dati, noong mga bata pa kami, kapag nakikita ko siyang dumating galing sa eskwelahan o galing sa trabaho, tumatakbo ako agad palapit sa kanya at yayakap nang mahigpit sa kanyang mga binti o sa kanyang baywang. Ang bawat pagdating niya ay laging puno ng saya at kagalakan para sa akin. Siya ang takbuhan ko kapag mayroon akong kinatatakutan, siya ang taga-pagtanggol ko sa lahat ng bagay.

Ngayon... ngayon, nakatayo lang ako rito. Nakakawala ng galaw. Nakaukit ang aking mga paa sa sahig, tila ba may mga kadenang pumipigil sa akin na lumapit o umalis man lang. Nakatuon lang ang aking buong atensyon sa bawat hakbang niya palapit sa akin.

Lumapit siya. Dahan-dahan. May kasiguraduhan ang bawat yapak niya, parang alam na alam niya kung nasaan ako at kung saan siya dapat pumunta.

Habang papalapit siya, parang unti-unting humihina at nawawala ang ingay ng musika at tawanan sa paligid. Ang lahat ay nagmistulang malabo, at tanging ang presensya niya lamang ang malinaw at matalas na nararamdaman ko.

Nang makarating siya mismo sa tapat ko, tumigil siya at tinitigan ako nang diretso sa mga mata.

"Mia," banggit niya sa pangalan ko. Malalim ang kanyang boses. Iba na ito sa matinis at malambing na boses ng kuya ko noong kami ay bata pa. Mas mabigat, mas malalim, at puno ng kahulugan na hindi ko matukoy.

"Kuya Ethan," sagot ko pabalik. Pormal. Maingat. Sinigurado kong ligtas ang bawat salitang bibitawan ko.

Dahan-dahan niyang nilibot ang kanyang paningin sa buong katawan ko, mula sa itaas ng aking ulo na nakagayak nang maganda, pababa sa aking mukha, sa aking damit, hanggang sa dulo ng aking mga paa. Tinitingnan niya ako nang mabuti, parang sinusuri ang bawat detalye, parang nag-aaral ng isang bagay na matagal nang nawala sa kanya.

"Maganda ka," sabi niya lang. Simple lamang ang mga salitang binitawan niya, walang labis, walang kulang. Pero sa kabila ng pagiging simple nito, parang may dumaloy na kuryente sa buong katawan ko dahil sa tono at paraan ng kanyang pagbigkas.

Napalunok ako at iniwas saglit ang tingin. "Salamat po... Ninong."

Nakita ko ang pagbabago sa ekspresyon ng kanyang mukha. Napakaliit lamang na pagbabago, halos hindi mahahalata ng iba, pero dahil matagal ko siyang kilala, nakita ko iyon. Isang bahagyang pagkunot ng noo at paghihigpit ng kanyang panga.

"Hindi na 'Ninong'," wika niya sa matatag at mababang boses. "Kuya na lang."

Bago pa ako makasagot o makapag-isip ng sasabihin, biglang umalingawngaw ang boses ng Emcee mula sa entablado, na tila sadyang pumutol sa sandaling iyon.

"And now, ladies and gentlemen, for the highlight of the night... the 18th Roses! At para sa huling rosas, ang pinaka-espesyal sa lahat—ang kanyang Ninong, at ang lalaking itinuturing na kanyang pangalawang ama, Mr. Ethan Reyes!"

Nagkagulo at muling umugong ang masigabong palakpakan at hiyawan sa buong bulwagan.

Ako naman, nanatiling nakatayo at napatulala.

Hindi naman dapat siya ang huling sasayaw kasama ko. Ang dapat na nasa huling puwesto ay ang aking ama. Ito ang pinakahihintay na sayaw, ang huling rosas na sumisimbolo ng pagpayag ng ama na ang kanyang anak ay isa nang ganap na dalaga. Pero kaninang umaga pa lamang ay nakatanggap na kami ng mensahe mula kay Papa. Mayroon daw siyang napakaimportanteng emergency sa trabaho sa ibang bansa na hindi niya pwedeng iwanan, kaya hindi siya makakadalo. Akala ko ay babakante ito o papalitan ni Tito, pero... si Kuya Ethan pala ang pumalit. Siya ang humawak ng huling rosas.

"Sumama ka," paanyaya niya sa akin, sabay abot ng kanyang malaki at matigas na kamay.

Hindi ako gumalaw. Nanatili akong nakatingin lamang sa kanya, puno ng pagkalito at kaba.

"Mia," ulit niya. Mas lalong bumaba at humina ang kanyang boses, parang bulong na para lang sa akin ang naririnig. "Huwag mo akong pahirapan ngayong gabi. Huwag mong ipapalit ang kamay ko sa iba. Isang gabi lang ito... hayaan mo naman akong maging bahagi nito."

Napalunok ako nang malalim. Ramdam ko ang bilis ng tibok ng aking puso na tila ba gustong kumawala sa aking dibdib. Dahan-dahan, at may matinding pag-aalinlangan, inabot ko ang kanyang kamay.

Malamig ito. Malaki. Kilalang-kilala ko ang tekstura nito, pero ibang-iba na ang pakiramdam. Hindi na ito ang malambot at mainit na kamay ng kuya ko na nag-aalalay sa akin noong ako ay natututo pa lamang maglakad. Ito ay kamay ng isang lalaki—matigas, matatag, at puno ng kapangyarihan.

Habang naglalakad kami papunta sa gitna ng sahig kung saan nakatuon ang lahat ng ilaw at mata, naririnig ko ang mga bulungan at usapan ng mga panauhin sa aming paligid.

"Si Ethan 'yon? Bumalik na pala siya. Ang gwapo na at mas mukhang lalaki kumpara dati."

"Matagal na siyang nanatili sa ibang bansa ah. Bumalik lang ba talaga para sa debut ni Mia?"

"Oy, ninong niya 'yon ah. Pero napansin niyo ba? Parang iba ang tingin niya kay Mia. Hindi lang simpleng tingin ng isang kamag-anak."

"Mahalaga siguro talaga sa kanya ang bata. Matagal silang magkasama bago siya umalis noon."

Hinayaan ko lamang silang mag-usap. Wala akong lakas o dahilan para sagutin o pakinggan sila. Ang buong atensyon ko ay nakatuon lamang sa kamay na mahigpit na nakahawak sa akin at sa lalaking kasabay ko sa paglalakad.

Nang makarating kami sa gitna, saktong tumugtog ang isang mabagal at malamyos na musika. Napasinghap ako nang bahagya nang makilala ang himig. Ito ang paborito kong kanta noong ako ay bata pa, ang kanta na lagi naming pinapakinggan kapag kasama ko siya noon.

Hindi ko alam kung sinadya ba niyang ipatugtog ito, o kung nagkataon lamang. Pero sa sandaling iyon, pakiramdam ko ay sadyang inayos ng tadhana ang lahat para sa aming dalawa.

Dahan-dahan niyang inilagay ang kanyang isang kamay sa aking bewang. Mahigpit ang pagkakapwesto nito, matatag, pero hindi masakit o nakakasakal. Ang kanyang kabilang kamay naman ay hinawakan nang muli ang aking kaliwang kamay, habang ang kanyang kabilang palad ay marahang ipinatong sa aking likuran.

"Relax," bulong niya nang malapit sa aking tainga. Ramdam ko ang mainit na hininga niya na dumampi sa aking balat, dahilan upang kilabutan ako nang husto. "Hawakan mo lang ako. Huwag kang matakot. Nandito lang ako."

Hindi ako makagalaw nang maayos. Ang bawat hakbang ko ay tila nakasunod lamang sa bawat galaw niya.

"Ang layo mo," nasambit ko nang mahina habang nakayuko, hindi makatingin nang diretso sa kanyang mga mata. "Kahit nandito ka na sa harap ko... parang napakalayo pa rin natin sa isa't isa. Walong taon, Kuya. Sobrang habang panahon."

"Lalapit pa ako kung hahayaan mo," sagot niya agad, nang walang pag-aalinlangan.

Napatingin ako sa kanya. Seryoso siya. Walang bahid ng biro o pagbibiro sa kanyang mukha. Ang kanyang mga mata ay nakatitig nang diretso sa akin, tila ba hinuhubad nito ang lahat ng laman ng aking isipan at puso.

"Kuya Ethan, anong nangyayari sa'yo?" tanong ko, puno ng pagkalito at takot. "Bakit ganito ka? Bakit parang... parang iba na ang tingin mo sa akin?"

Ngumiti siya. Maliit lamang, pero isang ngiting tila puno ng lihim at mapanganib na kahulugan.

"Wala," sagot niya habang dahan-dahang inikot kami sa saliw ng musika. "Gusto ko lang sabihin sa'yo ang isang bagay... bago matapos ang gabing ito. Bago maghiwalay ulit ang landas natin."

Biglang humina ang musika at naging mas malalim at mabagal ang tugtog.

At sa sandaling iyon, tumigil din ang mundo ko.

"...Sana ako na lang ang unang humawak sa kamay mo sa ganitong gabi. Sana ako na lang ang una mong nakasayaw. Sana... sana ako na lang ang lahat sa'yo, Mia."

Natahimik ako. Nawalan ako ng boses. Nawalan ako ng sasabihin.

Hindi ko alam kung ano ang ibig niyang sabihin. Hindi ko alam kung nabibigyan ko ba ng tamang kahulugan ang kanyang mga salita. Pero ang puso ko... ang puso ko na matagal nang nakakakilala sa kanya, parang alam na ang lahat. Parang matagal na nitong inaasam at inaabangan ang mga salitang iyon mula sa kanya.

"One more song," utos niya nang malakas sa direktor ng musika at sa DJ. Hindi pa rin siya bumibitaw sa bewang ko, lalo pa niyang hinapit ako palapit sa kanya nang bahagya.

Ang agwat na namamagitan sa aming dalawa ay unti-unting nawawala. Ang dating distansya ay napapalitan ng pagdikit ng aming mga katawan. Ramdam ko ang bawat tibok ng kanyang puso na kasing bilis at kasing lakas ng sa akin.

Nagsimula ulit ang musika, mas malalim, mas masidhi.

Dito nagsimula ang gabi na magbabago ng lahat. Dito nagsimula ang pagbabago ng aming relasyon—mula sa magkapatid, mula sa magkamag-anak, patungo sa isang bagay na ipinagbabawal, isang bagay na matagal naming itinago at ipinagkait sa isa't isa.

Sa ilalim ng kumikinang na mga ilaw, sa gitna ng masayang pagdiriwang na para lamang sa akin, habang kasayaw ko ang lalaking hindi ko dapat minahal, napagtanto ko ang isang katotohanan.

Wala na akong pakialam kung ano man ang sasabihin ng iba. Wala na akong pakialam kung mali man ito o tama. Ang mahalaga, sa gabing ito, ako ay kanya... at siya ay akin.

"Alam mo ba kung bakit ako umalis noon?" tanong niya bigla habang nakayakap nang mahigpit sa akin, ang kanyang mukha ay nakadikit sa gilid ng aking mukha.

Umiling ako habang nakapikit, ninanamnam ang bawat sandali. "Bakit, Kuya?"

"Kasi natakot ako," pag-amin niya. "Natakot ako sa nararamdaman ko para sa'yo noon pa man. Noong bata ka pa lang, nakita ko na ang pagbabago. Alam kong mali, alam kong bawal... kaya umalis ako. Akala ko sa paglayo ko, makakalimutan ko. Akala ko sa paglayo ko, mawawala ang lahat ng ito."

Humarap siya sa akin, itinaas nang bahagya ang aking mukha upang magtama ang aming mga mata.

"Pero nagkamali ako, Mia. Sa bawat araw na wala ako, mas lalo lang kitang hinahanap. Mas lalo lang kitang minahal. At ngayong nakita kitang nakatayo rito, isa nang magandang dalaga... alam kong huli na ang lahat. Huli na para tumakas pa ako. Huli na para itanggi ko pa sa sarili ko."

Napuno ng luha ang aking mga mata, pero ito ay luha ng saya at pagtanggap.

"Kaya ngayong gabi," dugtong niya habang dahan-dahang lumalapit ang kanyang mukha sa akin, "bilang huling rosas, at bilang huling sayaw... akin ka lang. At simula ngayon, hindi na ako aalis pa ulit. Hindi na kita pakakawalan pa."

At sa gabing iyon, sa pagitan ng ilaw at dilim, sa pagitan ng tama at mali, alam kong sa mga bisig ni Ethan... doon lamang ako tunay na ligtas, at doon lamang ako tunay na tahan.

Ang aking huling sayaw, ang aking ninong, ang aking kuya... at ang lalaking magmamay-ari sa aking puso magpakailanman.